ପତଞ୍ଜଲି ୟୋଗ ସୂତ୍ରାଣି - ୩ (ଵିଭୂତି ପାଦଃ)

ଅଥ ଵିଭୂତି ପାଦଃ |

ଦେଶବନ୍ଧଃ ଚିତ୍ତସ୍ୟ ଧାରଣା ||1||

ତତ୍ର ପ୍ରତ୍ୟୟୈକତାନତା ଧ୍ୟାନମ ||2||

ତଦେଵାର୍ଥମାତ୍ରନିର୍ଭାସଂ ସ୍ଵରୂପଶୂନ୍ୟମିଵସମାଧିଃ ||3||

ତ୍ରୟମେକତ୍ର ସଂୟମଃ ||4||

ତଜ୍ଜୟାତ ପ୍ରଜ୍ଞାଲୋକଃ ||5||

ତସ୍ୟ ଭୂମିଷୁ ଵିନିୟୋଗଃ ||6||

ତ୍ରୟମନ୍ତରନ୍ଗଂ ପୂର୍ଵେଭ୍ୟଃ ||7||

ତଦପି ବହିରଙ୍ଗଂ ନିର୍ବୀଜସ୍ୟ ||8||

ଵ୍ୟୁତ୍ଥାନନିରୋଧସଂସ୍କାରୟୋଃ ଅଭିଭଵପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵୌ ନିରୋଧକ୍ଷଣ ଚିତ୍ତାନ୍ଵୟୋ ନିରୋଧପରିଣାମଃ ||9||

ତସ୍ୟ ପ୍ରଶାନ୍ତଵାହିତା ସଂସ୍କାରତ ||10||

ସର୍ଵାର୍ଥତା ଏକାଗ୍ରାତୟୋଃ କ୍ଷୟୋଦୟୌ ଚିତ୍ତସ୍ୟ ସମାଧିପରିଣାମଃ ||11||

ତତଃ ପୁନଃ ଶାତୋଦିତୌ ତୁଲ୍ୟପ୍ରତ୍ୟୟୌ ଚିତ୍ତସ୍ୟୈକାଗ୍ରତାପରିଣାମଃ ||12||

ଏତେନ ଭୂତେନ୍ଦ୍ରିୟେଷୁ ଧର୍ମଲକ୍ଷଣାଵସ୍ଥା ଵ୍ୟାଖ୍ୟାତାଃ ||13||

ଶାନୋଦିତାଵ୍ୟପଦେଶ୍ୟଧର୍ମାନୁପାତୀ ଧର୍ମୀ ||14||

କ୍ରମାନ୍ୟତ୍ଵଂ ପରିଣାମାନ୍ୟତେଵେ ହେତୁଃ ||15||

ପରିଣାମତ୍ରୟସଂୟମାତତୀତାନାଗତ ଜ୍ଞାନମ ||16||

ଶବ୍ଦାର୍ଥପ୍ରତ୍ୟୟାମାମିତରେତ୍ରରାଧ୍ୟାସାତ୍ସଂକରଃ ତତ୍ପ୍ରଵିଭାଗସଂୟମାତ ସର୍ଵଭୂତରୁତଜ୍ଞାନମ ||17||

ସଂସ୍କାରସାକ୍ଷାତ୍କରଣାତ ପୂର୍ଵଜାତିଜ୍ଞାନମ ||18||

ପ୍ରତ୍ୟୟସ୍ୟ ପରଚିତ୍ତଜ୍ଞାନମ ||19||

ନ ଚ ତତ ସାଲମ୍ବନଂ ତସ୍ୟାଵିଷୟୀ ଭୂତତ୍ଵାତ ||20||

କାୟରୂପସଂୟମାତ ତତ୍ଗ୍ରାହ୍ୟଶକ୍ତିସ୍ତମ୍ଭେ ଚକ୍ଷୁଃ ପ୍ରକାଶାସଂପ୍ରୟୋଗେ‌உନ୍ତର୍ଧାନମ ||21||

ଏତେନ ଶବ୍ଦାଦ୍ୟନ୍ତର୍ଧାନମୁକ୍ତମ ||22||

ସୋପକ୍ରମଂ ନିରୁପକ୍ରମଂ ଚ କର୍ମ ତତ୍ସଂୟମାତପରାନ୍ତଜ୍ଞାନମ ଅରିଷ୍ଟେଭ୍ୟୋ ଵା ||23||

ମୈତ୍ର୍ୟଦିଷୁ ବଲାନି ||24||

ବଲେଷୁ ହସ୍ତିବଲାଦୀନୀ ||25||

ପ୍ରଵୃତ୍ତ୍ୟାଲୋକନ୍ୟାସାତ ସୂକ୍ଷ୍ମାଵ୍ୟାଵହିତଵିପ୍ରକୃଷ୍ଟଜ୍ଞାନମ ||26||

ଭୁଵଜ୍ଞାନଂ ସୂର୍ୟେସଂୟମାତ ||27||

ଚନ୍ଦ୍ରେ ତାରଵ୍ୟୂହଜ୍ଞାନମ ||28||

ଧ୍ରୁଵେ ତଦ୍ଗତିଜ୍ଞାନମ ||29||

ନାଭିଚକ୍ରେ କାୟଵ୍ୟୂହଜ୍ଞାନମ ||30||

କନ୍ଠକୂପେ କ୍ଷୁତ୍ପିପାସା ନିଵୃତ୍ତିଃ ||31||

କୂର୍ମନାଡ୍ୟାଂ ସ୍ଥୈର୍ୟମ ||32||

ମୂର୍ଧଜ୍ୟୋତିଷି ସିଦ୍ଧଦର୍ଶନମ ||33||

ପ୍ରାତିଭାଦ୍ଵା ସର୍ଵମ ||34||

ହ୍ର୍ଡୟେ ଚିତ୍ତସଂଵିତ ||35||

ସତ୍ତ୍ଵପୁରୁଷାୟୋଃ ଅତ୍ୟନ୍ତାସଂକୀର୍ଣୟୋଃ ପ୍ରତ୍ୟୟାଵିଶେଷୋଭୋଗଃ ପରାର୍ଥତ୍ଵାତ୍ସ୍ଵାର୍ଥସଂୟମାତ ପୁରୁଷଜ୍ଞାନମ ||36||

ତତଃ ପ୍ରାତିଭସ୍ରାଵାଣଵେଦନାଦର୍ଶାସ୍ଵାଦଵାର୍ତା ଜାୟନ୍ତେ ||37||

ତେ ସମାଧଵୁପସର୍ଗାଵ୍ୟୁତ୍ଥାନେ ସିଦ୍ଧୟଃ ||38||

ବନ୍ଧକାରଣଶୈଥିଲ୍ୟାତ ପ୍ରଚାରସଂଵେଦନାଚ୍ଚ ଚିତ୍ତସ୍ୟ ପରଶରୀରାଵେଶଃ ||39||

ଉଦାନଜୟାଜ୍ଜଲପଙ୍କକଣ୍ଟକାଦିଷ୍ଵସଙ୍ଗୋ‌உତ୍କ୍ରାନ୍ତିଶ୍ଚ ||40||

ସମାନଜୟାଜ୍ଜ୍ଵଲନମ ||41||

ଶ୍ରୋତ୍ରାକାଶୟୋଃ ସଂବନ୍ଧସଂୟମାତ ଦିଵ୍ୟଂ ଶ୍ରୋତ୍ରମ ||42||

କାୟାକାଶୟୋଃ ସଂବନ୍ଧସଂୟମାତ ଲଘୁତୂଲସମାପତ୍ତେଶ୍ଚାକାଶ ଗମନମ ||43||

ବହିରକଲ୍ପିତା ଵୃତ୍ତିଃ ମହାଵିଦେହା ତତଃ ପ୍ରକାଶାଵରଣକ୍ଷୟଃ ||44||

ସ୍ଥୂଲସ୍ଵରୂପସୂକ୍ଷ୍ମାନ୍ଵୟାର୍ଥଵତ୍ତ୍ଵସଂୟମାତ ଭୂତଜୟଃ ||45||

ତତୋ‌உଣିମାଦିପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵଃ କାୟସଂପତ ତଦ୍ଧରାନଭିଘାତ୍ଶ୍ଚ ||46||

ରୂପଲାଵଣ୍ୟବଲଵଜ୍ରସଂହନନତ୍ଵାନି କାୟସଂପତ ||47||

ଗ୍ରହଣସ୍ଵରୂପାସ୍ମିତାଵୟାର୍ଥଵତ୍ତ୍ଵସଂୟମାତିନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟଃ ||48||

ତତୋ ମନୋଜଵିତ୍ଵଂ ଵିକରଣଭାଵଃ ପ୍ରଧାନଜୟଶ୍ଚ ||49||

ସତ୍ତ୍ଵପୁରୁଷାନ୍ୟତାଖ୍ୟାତିମାତ୍ରସ୍ୟ ସର୍ଵଭାଵାଧିଷ୍ଠାତୃତ୍ଵଂ ସର୍ଵଜ୍ଞାତୃତ୍ଵଂ ଚ ||50||

ତଦ୍ଵୈରାଗ୍ୟାଦପି ଦୋଷବୀଜକ୍ଷୟେ କୈଵଲ୍ୟମ ||51||

ସ୍ଥାନ୍ୟୁପନିମନ୍ତ୍ରଣେ ସଙ୍ଗସ୍ମୟାକରଣଂ ପୁନରନିଷ୍ଟପ୍ରସଙ୍ଗାତ ||52||

କ୍ଷଣତତ୍କ୍ରମୟୋଃ ସଂୟମାତ ଵିଵେକଜଂଜ୍ଞାନମ ||53||

ଜାତିଲକ୍ଷଣଦେଶୈଃ ଅନ୍ୟତାନଵଚ୍ଛେଦାତ ତୁଲ୍ୟୟୋଃ ତତଃ ପ୍ରତିପତ୍ତିଃ ||54||

ତାରକଂ ସର୍ଵଵିଷୟଂ ସର୍ଵଥାଵିଷୟମକ୍ରମଂଚେତି ଵିଵେକଜଂ ଜ୍ଞାନମ ||55||

ସତ୍ତ୍ଵପୁରୁଷୟୋଃ ଶୁଦ୍ଧିସାମ୍ୟେ କୈଵଲ୍ୟମ ||56||

ଇତି ପାତଞ୍ଜଲୟୋଗଦର୍ଶନେ ଵିଭୂତିପାଦୋ ନାମ ତୃତୀୟଃ ପାଦଃ |

Web Url: http://www.vignanam.org/veda/patanjali-yoga-sutras-3-vibhuti-pada-oriya.html