ಪುರುಷ ಸೂಕ್ತಮ್

ಓಂ ತಚ್ಚಂ ಯೋರಾವೃ’ಣೀಮಹೇ | ಗಾತುಂ ಯಙ್ಞಾಯ’ | ಗಾತುಂ ಯಙ್ಞಪ’ತಯೇ | ದೈವೀ” ಸ್ವಸ್ತಿರ’ಸ್ತು ನಃ | ಸ್ವಸ್ತಿರ್ಮಾನು’ಷೇಭ್ಯಃ | ಊರ್ಧ್ವಂ ಜಿ’ಗಾತು ಭೇಷಜಮ್ | ಶಂ ನೋ’ ಅಸ್ತು ದ್ವಿಪದೇ” | ಶಂ ಚತು’ಷ್ಪದೇ |

ಓಂ ಶಾಂತಿಃ ಶಾಂತಿಃ ಶಾನ್ತಿಃ’ ||

ಸಹಸ್ರ’ಶೀರ್ಷಾ ಪುರು’ಷಃ | ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಃ ಸಹಸ್ರ’ಪಾತ್ |
ಸ ಭೂಮಿಂ’ ವಿಶ್ವತೋ’ ವೃತ್ವಾ | ಅತ್ಯ’ತಿಷ್ಠದ್ದಶಾಂಗುಳಮ್ ||

ಪುರು’ಷ ಏವೇದಗ್‍ಮ್ ಸರ್ವಮ್” | ಯದ್ಭೂತಂ ಯಚ್ಚ ಭವ್ಯಮ್” |
ಉತಾಮೃ’ತತ್ವ ಸ್ಯೇಶಾ’ನಃ | ಯದನ್ನೇ’ನಾತಿರೋಹ’ತಿ ||

ಏತಾವಾ’ನಸ್ಯ ಮಹಿಮಾ | ಅತೋ ಜ್ಯಾಯಾಗ್’‍ಶ್ಚ ಪೂರು’ಷಃ |
ಪಾದೋ”‌உಸ್ಯ ವಿಶ್ವಾ’ ಭೂತಾನಿ’ | ತ್ರಿಪಾದ’ಸ್ಯಾಮೃತಂ’ ದಿವಿ ||

ತ್ರಿಪಾದೂರ್ಧ್ವ ಉದೈತ್ಪುರು’ಷಃ | ಪಾದೋ”‌உಸ್ಯೇಹಾ‌உ‌உಭ’ವಾತ್ಪುನಃ’ |
ತತೋ ವಿಷ್ವಣ್-ವ್ಯ’ಕ್ರಾಮತ್ | ಸಾಶನಾನಶನೇ ಅಭಿ ||

ತಸ್ಮಾ”ದ್ವಿರಾಡ’ಜಾಯತ | ವಿರಾಜೋ ಅಧಿ ಪೂರು’ಷಃ |
ಸ ಜಾತೋ ಅತ್ಯ’ರಿಚ್ಯತ | ಪಶ್ಚಾದ್-ಭೂಮಿಮಥೋ’ ಪುರಃ ||

ಯತ್ಪುರು’ಷೇಣ ಹವಿಷಾ” | ದೇವಾ ಯಙ್ಞಮತ’ನ್ವತ |
ವಸನ್ತೋ ಅ’ಸ್ಯಾಸೀದಾಜ್ಯಮ್” | ಗ್ರೀಷ್ಮ ಇಧ್ಮಶ್ಶರಧ್ಧವಿಃ ||

ಸಪ್ತಾಸ್ಯಾ’ಸನ್-ಪರಿಧಯಃ’ | ತ್ರಿಃ ಸಪ್ತ ಸಮಿಧಃ’ ಕೃತಾಃ |
ದೇವಾ ಯದ್ಯಙ್ಞಂ ತ’ನ್ವಾನಾಃ | ಅಬ’ಧ್ನನ್-ಪುರು’ಷಂ ಪಶುಮ್ ||

ತಂ ಯಙ್ಞಂ ಬರ್ಹಿಷಿ ಪ್ರೌಕ್ಷನ್’ | ಪುರು’ಷಂ ಜಾತಮ’ಗ್ರತಃ |
ತೇನ’ ದೇವಾ ಅಯ’ಜನ್ತ | ಸಾಧ್ಯಾ ಋಷ’ಯಶ್ಚ ಯೇ ||

ತಸ್ಮಾ”ದ್ಯಙ್ಞಾತ್-ಸ’ರ್ವಹುತಃ’ | ಸಮ್ಭೃ’ತಂ ಪೃಷದಾಜ್ಯಮ್ |
ಪಶೂಗ್-ಸ್ತಾಗ್‍ಶ್ಚ’ಕ್ರೇ ವಾಯವ್ಯಾನ್’ | ಆರಣ್ಯಾನ್-ಗ್ರಾಮ್ಯಾಶ್ಚ ಯೇ ||

ತಸ್ಮಾ”ದ್ಯಙ್ಞಾತ್ಸ’ರ್ವಹುತಃ’ | ಋಚಃ ಸಾಮಾ’ನಿ ಜಙ್ಞಿರೇ |
ಛನ್ದಾಗ್‍ಮ್’ಸಿ ಜಙ್ಞಿರೇ ತಸ್ಮಾ”ತ್ | ಯಜುಸ್ತಸ್ಮಾ’ದಜಾಯತ ||

ತಸ್ಮಾದಶ್ವಾ’ ಅಜಾಯನ್ತ | ಯೇ ಕೇ ಚೋ’ಭಯಾದ’ತಃ |
ಗಾವೋ’ ಹ ಜಙ್ಞಿರೇ ತಸ್ಮಾ”ತ್ | ತಸ್ಮಾ”ಜ್ಜಾತಾ ಅ’ಜಾವಯಃ’ ||

ಯತ್ಪುರು’ಷಂ ವ್ಯ’ದಧುಃ | ಕತಿಥಾ ವ್ಯ’ಕಲ್ಪಯನ್ |
ಮುಖಂ ಕಿಮ’ಸ್ಯ ಕೌ ಬಾಹೂ | ಕಾವೂರೂ ಪಾದಾ’ವುಚ್ಯೇತೇ ||

ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ”‌உಸ್ಯ ಮುಖ’ಮಾಸೀತ್ | ಬಾಹೂ ರಾ’ಜನ್ಯಃ’ ಕೃತಃ |
ಊರೂ ತದ’ಸ್ಯ ಯದ್ವೈಶ್ಯಃ’ | ಪದ್ಭ್ಯಾಗ್‍ಮ್ ಶೂದ್ರೋ ಅ’ಜಾಯತಃ ||

ಚನ್ದ್ರಮಾ ಮನ’ಸೋ ಜಾತಃ | ಚಕ್ಷೋಃ ಸೂರ್ಯೋ’ ಅಜಾಯತ |
ಮುಖಾದಿನ್ದ್ರ’ಶ್ಚಾಗ್ನಿಶ್ಚ’ | ಪ್ರಾಣಾದ್ವಾಯುರ’ಜಾಯತ ||

ನಾಭ್ಯಾ’ ಆಸೀದನ್ತರಿ’ಕ್ಷಮ್ | ಶೀರ್ಷ್ಣೋ ದ್ಯೌಃ ಸಮ’ವರ್ತತ |
ಪದ್ಭ್ಯಾಂ ಭೂಮಿರ್ದಿಶಃ ಶ್ರೋತ್ರಾ”ತ್ | ತಥಾ’ ಲೋಕಾಗ್ಮ್ ಅಕ’ಲ್ಪಯನ್ ||

ವೇದಾಹಮೇ’ತಂ ಪುರು’ಷಂ ಮಹಾನ್ತಮ್” | ಆದಿತ್ಯವ’ರ್ಣಂ ತಮ’ಸಸ್ತು ಪಾರೇ |
ಸರ್ವಾ’ಣಿ ರೂಪಾಣಿ’ ವಿಚಿತ್ಯ ಧೀರಃ’ | ನಾಮಾ’ನಿ ಕೃತ್ವಾ‌உಭಿವದನ್, ಯದಾ‌உ‌உಸ್ತೇ” ||

ಧಾತಾ ಪುರಸ್ತಾದ್ಯಮು’ದಾಜಹಾರ’ | ಶಕ್ರಃ ಪ್ರವಿದ್ವಾನ್-ಪ್ರದಿಶಶ್ಚತ’ಸ್ರಃ |
ತಮೇವಂ ವಿದ್ವಾನಮೃತ’ ಇಹ ಭ’ವತಿ | ನಾನ್ಯಃ ಪನ್ಥಾ ಅಯ’ನಾಯ ವಿದ್ಯತೇ ||

ಯಙ್ಞೇನ’ ಯಙ್ಞಮ’ಯಜನ್ತ ದೇವಾಃ | ತಾನಿ ಧರ್ಮಾ’ಣಿ ಪ್ರಥಮಾನ್ಯಾ’ಸನ್ |
ತೇ ಹ ನಾಕಂ’ ಮಹಿಮಾನಃ’ ಸಚನ್ತೇ | ಯತ್ರ ಪೂರ್ವೇ’ ಸಾಧ್ಯಾಸ್ಸನ್ತಿ’ ದೇವಾಃ ||

ಅದ್ಭ್ಯಃ ಸಮ್ಭೂ’ತಃ ಪೃಥಿವ್ಯೈ ರಸಾ”ಚ್ಚ | ವಿಶ್ವಕ’ರ್ಮಣಃ ಸಮ’ವರ್ತತಾಧಿ’ |
ತಸ್ಯ ತ್ವಷ್ಟಾ’ ವಿದಧ’ದ್ರೂಪಮೇ’ತಿ | ತತ್ಪುರು’ಷಸ್ಯ ವಿಶ್ವಮಾಜಾ’ನಮಗ್ರೇ” ||

ವೇದಾಹಮೇತಂ ಪುರು’ಷಂ ಮಹಾನ್ತಮ್” | ಆದಿತ್ಯವ’ರ್ಣಂ ತಮ’ಸಃ ಪರ’ಸ್ತಾತ್ |
ತಮೇವಂ ವಿದ್ವಾನಮೃತ’ ಇಹ ಭ’ವತಿ | ನಾನ್ಯಃ ಪನ್ಥಾ’ ವಿದ್ಯತೇ‌உಯ’ನಾಯ ||

ಪ್ರಜಾಪ’ತಿಶ್ಚರತಿ ಗರ್ಭೇ’ ಅನ್ತಃ | ಅಜಾಯ’ಮಾನೋ ಬಹುಧಾ ವಿಜಾ’ಯತೇ |
ತಸ್ಯ ಧೀರಾಃ ಪರಿ’ಜಾನನ್ತಿ ಯೋನಿಮ್” | ಮರೀ’ಚೀನಾಂ ಪದಮಿಚ್ಛನ್ತಿ ವೇಧಸಃ’ ||

ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯ ಆತ’ಪತಿ | ಯೋ ದೇವಾನಾಂ” ಪುರೋಹಿ’ತಃ |
ಪೂರ್ವೋ ಯೋ ದೇವೇಭ್ಯೋ’ ಜಾತಃ | ನಮೋ’ ರುಚಾಯ ಬ್ರಾಹ್ಮ’ಯೇ ||

ರುಚಂ’ ಬ್ರಾಹ್ಮಂ ಜನಯ’ನ್ತಃ | ದೇವಾ ಅಗ್ರೇ ತದ’ಬ್ರುವನ್ |
ಯಸ್ತ್ವೈವಂ ಬ್ರಾ”ಹ್ಮಣೋ ವಿದ್ಯಾತ್ | ತಸ್ಯ ದೇವಾ ಅಸನ್ ವಶೇ” ||

ಹ್ರೀಶ್ಚ’ ತೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ್ಚ ಪತ್ನ್ಯೌ” | ಅಹೋರಾತ್ರೇ ಪಾರ್ಶ್ವೇ |
ನಕ್ಷ’ತ್ರಾಣಿ ರೂಪಮ್ | ಅಶ್ವಿನೌ ವ್ಯಾತ್ತಮ್” |
ಇಷ್ಟಂ ಮ’ನಿಷಾಣ | ಅಮುಂ ಮ’ನಿಷಾಣ | ಸರ್ವಂ’ ಮನಿಷಾಣ ||

ತಚ್ಚಂ ಯೋರಾವೃ’ಣೀಮಹೇ | ಗಾತುಂ ಯಙ್ಞಾಯ’ | ಗಾತುಂ ಯಙ್ಞಪ’ತಯೇ | ದೈವೀ” ಸ್ವಸ್ತಿರ’ಸ್ತು ನಃ | ಸ್ವಸ್ತಿರ್ಮಾನು’ಷೇಭ್ಯಃ | ಊರ್ಧ್ವಂ ಜಿ’ಗಾತು ಭೇಷಜಮ್ | ಶಂ ನೋ’ ಅಸ್ತು ದ್ವಿಪದೇ” | ಶಂ ಚತು’ಷ್ಪದೇ |

ಓಂ ಶಾಂತಿಃ ಶಾಂತಿಃ ಶಾನ್ತಿಃ’ ||

Web Url: http://www.vignanam.org/veda/purusha-suktam-shuddhakannada.html