పతఞ్జలి యోగ సూత్రాణి - ౩ (విభూతి పాదః)

అథ విభూతి పాదః |

దేశబన్ధః చిత్తస్య ధారణా ||౧||

తత్ర ప్రత్యయైకతానతా ధ్యానమ్ ||౨||

తదేవార్థమాత్రనిర్భాసం స్వరూపశూన్యమివసమాధిః ||౩||

త్రయమేకత్ర సంయమః ||౪||

తజ్జయాత్ ప్రఙ్ఞాలోకః ||౫||

తస్య భూమిషు వినియోగః ||౬||

త్రయమన్తరన్గం పూర్వేభ్యః ||౭||

తదపి బహిరఙ్గం నిర్బీజస్య ||౮||

వ్యుత్థాననిరోధసంస్కారయోః అభిభవప్రాదుర్భావౌ నిరోధక్షణ చిత్తాన్వయో నిరోధపరిణామః ||౯||

తస్య ప్రశాన్తవాహితా సంస్కారత్ ||౧౦||

సర్వార్థతా ఏకాగ్రాతయోః క్షయోదయౌ చిత్తస్య సమాధిపరిణామః ||౧౧||

తతః పునః శాతోదితౌ తుల్యప్రత్యయౌ చిత్తస్యైకాగ్రతాపరిణామః ||౧౨||

ఏతేన భూతేన్ద్రియేషు ధర్మలక్షణావస్థా వ్యాఖ్యాతాః ||౧౩||

శానోదితావ్యపదేశ్యధర్మానుపాతీ ధర్మీ ||౧౪||

క్రమాన్యత్వం పరిణామాన్యతేవే హేతుః ||౧౫||

పరిణామత్రయసంయమాతతీతానాగత ఙ్ఞానమ్ ||౧౬||

శబ్దార్థప్రత్యయామామితరేత్రరాధ్యాసాత్సఙ్కరః తత్ప్రవిభాగసంయమాత్ సర్వభూతరుతఙ్ఞానమ్ ||౧౭||

సంస్కారసాక్షాత్కరణాత్ పూర్వజాతిఙ్ఞానమ్ ||౧౮||

ప్రత్యయస్య పరచిత్తఙ్ఞానమ్ ||౧౯||

న చ తత్ సాలమ్బనం తస్యావిషయీ భూతత్వాత్ ||౨౦||

కాయరూపసంయమాత్ తత్గ్రాహ్యశక్తిస్తమ్భే చక్షుః ప్రకాశాసమ్ప్రయోగే‌உన్తర్ధానమ్ ||౨౧||

ఏతేన శబ్దాద్యన్తర్ధానముక్తమ్ ||౨౨||

సోపక్రమం నిరుపక్రమం చ కర్మ తత్సంయమాతపరాన్తఙ్ఞానమ్ అరిష్టేభ్యో వా ||౨౩||

మైత్ర్యదిషు బలాని ||౨౪||

బలేషు హస్తిబలాదీనీ ||౨౫||

ప్రవృత్త్యాలోకన్యాసాత్ సూక్ష్మావ్యావహితవిప్రకృష్టఙ్ఞానమ్ ||౨౬||

భువఙ్ఞానం సూర్యేసంయమాత్ ||౨౭||

చన్ద్రే తారవ్యూహఙ్ఞానమ్ ||౨౮||

ధ్రువే తద్గతిఙ్ఞానమ్ ||౨౯||

నాభిచక్రే కాయవ్యూహఙ్ఞానమ్ ||౩౦||

కన్ఠకూపే క్షుత్పిపాసా నివృత్తిః ||౩౧||

కూర్మనాడ్యాం స్థైర్యమ్ ||౩౨||

మూర్ధజ్యోతిషి సిద్ధదర్శనమ్ ||౩౩||

ప్రాతిభాద్వా సర్వమ్ ||౩౪||

హ్ర్డయే చిత్తసంవిత్ ||౩౫||

సత్త్వపురుషాయోః అత్యన్తాసఙ్కీర్ణయోః ప్రత్యయావిశేషోభోగః పరార్థత్వాత్స్వార్థసంయమాత్ పురుషఙ్ఞానమ్ ||౩౬||

తతః ప్రాతిభస్రావాణవేదనాదర్శాస్వాదవార్తా జాయన్తే ||౩౭||

తే సమాధవుపసర్గావ్యుత్థానే సిద్ధయః ||౩౮||

బన్ధకారణశైథిల్యాత్ ప్రచారసంవేదనాచ్చ చిత్తస్య పరశరీరావేశః ||౩౯||

ఉదానజయాజ్జలపఙ్కకణ్టకాదిష్వసఙ్గో‌உత్క్రాన్తిశ్చ ||౪౦||

సమానజయాజ్జ్వలనమ్ ||౪౧||

శ్రోత్రాకాశయోః సమ్బన్ధసంయమాత్ దివ్యం శ్రోత్రమ్ ||౪౨||

కాయాకాశయోః సమ్బన్ధసంయమాత్ లఘుతూలసమాపత్తేశ్చాకాశ గమనమ్ ||౪౩||

బహిరకల్పితా వృత్తిః మహావిదేహా తతః ప్రకాశావరణక్షయః ||౪౪||

స్థూలస్వరూపసూక్ష్మాన్వయార్థవత్త్వసంయమాత్ భూతజయః ||౪౫||

తతో‌உణిమాదిప్రాదుర్భావః కాయసమ్పత్ తద్ధరానభిఘాత్శ్చ ||౪౬||

రూపలావణ్యబలవజ్రసంహననత్వాని కాయసమ్పత్ ||౪౭||

గ్రహణస్వరూపాస్మితావయార్థవత్త్వసంయమాతిన్ద్రియ జయః ||౪౮||

తతో మనోజవిత్వం వికరణభావః ప్రధానజయశ్చ ||౪౯||

సత్త్వపురుషాన్యతాఖ్యాతిమాత్రస్య సర్వభావాధిష్ఠాతృత్వం సర్వఙ్ఞాతృత్వం చ ||౫౦||

తద్వైరాగ్యాదపి దోషబీజక్షయే కైవల్యమ్ ||౫౧||

స్థాన్యుపనిమన్త్రణే సఙ్గస్మయాకరణం పునరనిష్టప్రసఙ్గాత్ ||౫౨||

క్షణతత్క్రమయోః సంయమాత్ వివేకజంఙ్ఞానమ్ ||౫౩||

జాతిలక్షణదేశైః అన్యతానవచ్ఛేదాత్ తుల్యయోః తతః ప్రతిపత్తిః ||౫౪||

తారకం సర్వవిషయం సర్వథావిషయమక్రమఞ్చేతి వివేకజం ఙ్ఞానమ్ ||౫౫||

సత్త్వపురుషయోః శుద్ధిసామ్యే కైవల్యమ్ ||౫౬||

ఇతి పాతఞ్జలయోగదర్శనే విభూతిపాదో నామ తృతీయః పాదః |

Web Url: http://www.vignanam.org/veda/patanjali-yoga-sutras-3-vibhuti-pada-shuddhatelugu.html