View this in:
Patanjali Yoga Sutras - 1 (Samadhi Pada)
atha samaadhipaadaH |
atha yOgaanushaasanam ‖ 1 ‖
yOgashchittavRRitti nirOdhaH ‖ 2 ‖
tadaa drashhTuH svaroopE.avasthaanam ‖ 3 ‖
vRRitti saaroopyamitaratra ‖ 4 ‖
vRRittayaH panchatasyaH klishhTaa.aklishhTaaH ‖ 5 ‖
pramaaNa viparyaya vikalpa nidraa smRRitayaH ‖ 6 ‖
pratyakshhaanumaanaagamaaH pramaaNaani ‖ 7 ‖
viparyayO mithyaajjhNaanamatadroopa pratishhTam ‖ 8 ‖
shabdajjhNaanaanupaatee vastushoonyO vikalpaH ‖ 9 ‖
abhaava pratyayaalambanaa vRRittirnidraa ‖ 10 ‖
anabhoota vishhayaasampramOshhaH smRRitiH ‖ 11 ‖
abhyaasa vairaagyaabhyaaM tannirOdhaH ‖ 12 ‖
tatra sthitau yatnO.abhyaasaH ‖ 13 ‖
sa tu deerghakaala nairantarya saktaaraasEvitO dRRiDhabhoomiH ‖ 14 ‖
dRRishhTaanushravika vishhaya vitRRishhNasya vasheekaarasanjjhNaa vairaagyam ‖ 15 ‖
tatparaM purushhakhyaatE-rguNavaitRRishhNaam ‖ 16 ‖
vitarka vichaaraanandaasmitaaroopaanugamaat samprajjhNaataH ‖ 17 ‖
viraamapratyayaabhyaasapoorvaH saMskaarashEshhO.anayaH ‖ 18 ‖
bhavapratyayO vidEhaprakRRitilayaanaam ‖ 19 ‖
shraddhaa veerya smRRiti samaadhiprajjhNaa poorvakaH itarEshhaam ‖ 20 ‖
teevrasaMvEgaanaamaasannaH ‖ 21 ‖
mRRidumadhyaadhimaatratvaattatO.api vishEshhaH ‖ 22 ‖
eeshvarapraNidhaanaadvaa ‖ 23 ‖
klEsha karma vipaakaashayairaparaamRRishhTaH purushhavishEshha eeshvaraH ‖ 24 ‖
tatra niratishayaM sarvajjhNaveejam ‖ 25 ‖
sa EshhaH poorvEshhaamapi guruH kaalEnaanavacChEdaat ‖ 26 ‖
tasya vaachakaH praNavaH ‖ 27 ‖
tajjapastadarthabhaavanam ‖ 28 ‖
tataH pratyakchEtanaadhigamO.apyantaraayaabhaavashcha ‖ 29 ‖
vyaadhi styaana saMshaya pramaadaalasyaavirati bhraanti
darshanaalabdhoomikatvaanavasthitatvaani chittavikshhEpastE.antaraayaaH ‖ 30 ‖
duHkha daurmmanarasyaangamEjayatva shvaasaprashvaasaa vikshhEpasahabhuvaH ‖ 31 ‖
tatpratishhEdhaarthamEkatattvaabhyaasaH ‖ 32 ‖
maitree karuNaa muditOpEkshhaaNaaM sukha duHkhaa puNyaapuNya vishhayaaNaam-bhaavanaatashchittaprasaadanam ‖ 33 ‖
pracChardRRina vidhaaraNaabhyaaM vaa praNasya ‖ 34 ‖
vishhayavatee vaa pravRRittirootpannaa manasaH sthiti nibandhanee ‖ 35 ‖
vishOkaa vaa jyOtishhmatee ‖ 36 ‖
veetaraaga vishhayaM vaa chittam ‖ 37 ‖
svapna nidraa jjhNaanaalambanaM vaa ‖ 38 ‖
yathaabhimatadhyaanaadvaa ‖ 39 ‖
paramaaNu parama mahattvaantO.asya vasheekaaraH ‖ 40 ‖
kshheeNavRRittErabhijaatasyEva maNErgraheetRRirgayaNa graahyEshhu tatstha tadanjanataa samaapattiH ‖ 41 ‖
tatra shabdaartha jjhNaana vikalpaiH sankeerNaa savitarkaa samaapattiH ‖ 42 ‖
smRRiti parishuddhau svaroopa shoonyEvaartha maatraanirbhaasaa nirvitarkaa ‖ 43 ‖
Etayaiva savichaaraa nirvichaara cha sookshhmavishhayaa vyaarakhyaataa ‖ 44 ‖
sookshhma vishhayatvaM chaalingaparyavasaanam ‖ 45 ‖
taa Eva saveejaH samaadhiH ‖ 46 ‖
nirvichaara vaishaaraadhyE.adhyaatmaprasaadaH ‖ 47 ‖
RRitambharaa tatra prajjhNaa ‖ 48 ‖
shrutaanumaana prajjhNaabhyaamanyavishhayaa vishEshhaarthatvaat ‖ 49 ‖
tajjaH saMskaarO.anyasaMskaara pratibandhee ‖ 50 ‖
tasyaapi nirOdhE sarvanirOdhaannirvaajassamaadhiH ‖ 51 ‖
iti paatanjalayOgadarshanE samaadhipaadO naama prathamaH paadaH |
Last Updated: 28 December, 2020