Collection of Spiritual and Devotional Literature in Various Indian Languages
View this in:
| | English | | Devanagari | | Telugu | | Tamil | | Kannada | | Malayalam | | Gujarati | | Oriya | | Bengali | |
This is in romanized sanskrit according to IAST standard. View this in plain english.
Patanjali Yoga Sutras - 1 (Samadhi Pada)
atha samādhipādaḥ |
atha yōgānuśāsanam ‖ 1 ‖
yōgaśchittavṛtti nirōdhaḥ ‖ 2 ‖
tadā draṣṭuḥ svarūpē'vasthānam ‖ 3 ‖
vṛtti sārūpyamitaratra ‖ 4 ‖
vṛttayaḥ pañchatasyaḥ kliṣṭā'kliṣṭāḥ ‖ 5 ‖
pramāṇa viparyaya vikalpa nidrā smṛtayaḥ ‖ 6 ‖
pratyakṣānumānāgamāḥ pramāṇāni ‖ 7 ‖
viparyayō mithyājñānamatadrūpa pratiṣṭam ‖ 8 ‖
śabdajñānānupātī vastuśūnyō vikalpaḥ ‖ 9 ‖
abhāva pratyayālambanā vṛttirnidrā ‖ 10 ‖
anabhūta viṣayāsampramōṣaḥ smṛtiḥ ‖ 11 ‖
abhyāsa vairāgyābhyāṃ tannirōdhaḥ ‖ 12 ‖
tatra sthitau yatnō'bhyāsaḥ ‖ 13 ‖
sa tu dīrghakāla nairantarya saktārāsēvitō dṛḍhabhūmiḥ ‖ 14 ‖
dṛṣṭānuśravika viṣaya vitṛṣṇasya vaśīkārasañjñā vairāgyam ‖ 15 ‖
tatparaṃ puruṣakhyātē-rguṇavaitṛṣṇām ‖ 16 ‖
vitarka vichārānandāsmitārūpānugamāt samprajñātaḥ ‖ 17 ‖
virāmapratyayābhyāsapūrvaḥ saṃskāraśēṣō'nayaḥ ‖ 18 ‖
bhavapratyayō vidēhaprakṛtilayānām ‖ 19 ‖
śraddhā vīrya smṛti samādhiprajñā pūrvakaḥ itarēṣām ‖ 20 ‖
tīvrasaṃvēgānāmāsannaḥ ‖ 21 ‖
mṛdumadhyādhimātratvāttatō'pi viśēṣaḥ ‖ 22 ‖
īśvarapraṇidhānādvā ‖ 23 ‖
klēśa karma vipākāśayairaparāmṛṣṭaḥ puruṣaviśēṣa īśvaraḥ ‖ 24 ‖
tatra niratiśayaṃ sarvajñavījam ‖ 25 ‖
sa ēṣaḥ pūrvēṣāmapi guruḥ kālēnānavacChēdāt ‖ 26 ‖
tasya vāchakaḥ praṇavaḥ ‖ 27 ‖
tajjapastadarthabhāvanam ‖ 28 ‖
tataḥ pratyakchētanādhigamō'pyantarāyābhāvaścha ‖ 29 ‖
vyādhi styāna saṃśaya pramādālasyāvirati bhrānti
darśanālabdhūmikatvānavasthitatvāni chittavikṣēpastē'ntarāyāḥ ‖ 30 ‖
duḥkha daurmmanarasyāṅgamējayatva śvāsapraśvāsā vikṣēpasahabhuvaḥ ‖ 31 ‖
tatpratiṣēdhārthamēkatattvābhyāsaḥ ‖ 32 ‖
maitrī karuṇā muditōpēkṣāṇāṃ sukha duḥkhā puṇyāpuṇya viṣayāṇām-bhāvanātaśchittaprasādanam ‖ 33 ‖
pracChardṛna vidhāraṇābhyāṃ vā praṇasya ‖ 34 ‖
viṣayavatī vā pravṛttirūtpannā manasaḥ sthiti nibandhanī ‖ 35 ‖
viśōkā vā jyōtiṣmatī ‖ 36 ‖
vītarāga viṣayaṃ vā chittam ‖ 37 ‖
svapna nidrā jñānālambanaṃ vā ‖ 38 ‖
yathābhimatadhyānādvā ‖ 39 ‖
paramāṇu parama mahattvāntō'sya vaśīkāraḥ ‖ 40 ‖
kṣīṇavṛttērabhijātasyēva maṇērgrahītṛrgayaṇa grāhyēṣu tatstha tadañjanatā samāpattiḥ ‖ 41 ‖
tatra śabdārtha jñāna vikalpaiḥ saṅkīrṇā savitarkā samāpattiḥ ‖ 42 ‖
smṛti pariśuddhau svarūpa śūnyēvārtha mātrānirbhāsā nirvitarkā ‖ 43 ‖
ētayaiva savichārā nirvichāra cha sūkṣmaviṣayā vyārakhyātā ‖ 44 ‖
sūkṣma viṣayatvaṃ chāliṅgaparyavasānam ‖ 45 ‖
tā ēva savījaḥ samādhiḥ ‖ 46 ‖
nirvichāra vaiśārādhyē'dhyātmaprasādaḥ ‖ 47 ‖
ṛtambharā tatra prajñā ‖ 48 ‖
śrutānumāna prajñābhyāmanyaviṣayā viśēṣārthatvāt ‖ 49 ‖
tajjaḥ saṃskārō'nyasaṃskāra pratibandhī ‖ 50 ‖
tasyāpi nirōdhē sarvanirōdhānnirvājassamādhiḥ ‖ 51 ‖
iti pātañjalayōgadarśanē samādhipādō nāma prathamaḥ pādaḥ |
atha yōgānuśāsanam ‖ 1 ‖
yōgaśchittavṛtti nirōdhaḥ ‖ 2 ‖
tadā draṣṭuḥ svarūpē'vasthānam ‖ 3 ‖
vṛtti sārūpyamitaratra ‖ 4 ‖
vṛttayaḥ pañchatasyaḥ kliṣṭā'kliṣṭāḥ ‖ 5 ‖
pramāṇa viparyaya vikalpa nidrā smṛtayaḥ ‖ 6 ‖
pratyakṣānumānāgamāḥ pramāṇāni ‖ 7 ‖
viparyayō mithyājñānamatadrūpa pratiṣṭam ‖ 8 ‖
śabdajñānānupātī vastuśūnyō vikalpaḥ ‖ 9 ‖
abhāva pratyayālambanā vṛttirnidrā ‖ 10 ‖
anabhūta viṣayāsampramōṣaḥ smṛtiḥ ‖ 11 ‖
abhyāsa vairāgyābhyāṃ tannirōdhaḥ ‖ 12 ‖
tatra sthitau yatnō'bhyāsaḥ ‖ 13 ‖
sa tu dīrghakāla nairantarya saktārāsēvitō dṛḍhabhūmiḥ ‖ 14 ‖
dṛṣṭānuśravika viṣaya vitṛṣṇasya vaśīkārasañjñā vairāgyam ‖ 15 ‖
tatparaṃ puruṣakhyātē-rguṇavaitṛṣṇām ‖ 16 ‖
vitarka vichārānandāsmitārūpānugamāt samprajñātaḥ ‖ 17 ‖
virāmapratyayābhyāsapūrvaḥ saṃskāraśēṣō'nayaḥ ‖ 18 ‖
bhavapratyayō vidēhaprakṛtilayānām ‖ 19 ‖
śraddhā vīrya smṛti samādhiprajñā pūrvakaḥ itarēṣām ‖ 20 ‖
tīvrasaṃvēgānāmāsannaḥ ‖ 21 ‖
mṛdumadhyādhimātratvāttatō'pi viśēṣaḥ ‖ 22 ‖
īśvarapraṇidhānādvā ‖ 23 ‖
klēśa karma vipākāśayairaparāmṛṣṭaḥ puruṣaviśēṣa īśvaraḥ ‖ 24 ‖
tatra niratiśayaṃ sarvajñavījam ‖ 25 ‖
sa ēṣaḥ pūrvēṣāmapi guruḥ kālēnānavacChēdāt ‖ 26 ‖
tasya vāchakaḥ praṇavaḥ ‖ 27 ‖
tajjapastadarthabhāvanam ‖ 28 ‖
tataḥ pratyakchētanādhigamō'pyantarāyābhāvaścha ‖ 29 ‖
vyādhi styāna saṃśaya pramādālasyāvirati bhrānti
darśanālabdhūmikatvānavasthitatvāni chittavikṣēpastē'ntarāyāḥ ‖ 30 ‖
duḥkha daurmmanarasyāṅgamējayatva śvāsapraśvāsā vikṣēpasahabhuvaḥ ‖ 31 ‖
tatpratiṣēdhārthamēkatattvābhyāsaḥ ‖ 32 ‖
maitrī karuṇā muditōpēkṣāṇāṃ sukha duḥkhā puṇyāpuṇya viṣayāṇām-bhāvanātaśchittaprasādanam ‖ 33 ‖
pracChardṛna vidhāraṇābhyāṃ vā praṇasya ‖ 34 ‖
viṣayavatī vā pravṛttirūtpannā manasaḥ sthiti nibandhanī ‖ 35 ‖
viśōkā vā jyōtiṣmatī ‖ 36 ‖
vītarāga viṣayaṃ vā chittam ‖ 37 ‖
svapna nidrā jñānālambanaṃ vā ‖ 38 ‖
yathābhimatadhyānādvā ‖ 39 ‖
paramāṇu parama mahattvāntō'sya vaśīkāraḥ ‖ 40 ‖
kṣīṇavṛttērabhijātasyēva maṇērgrahītṛrgayaṇa grāhyēṣu tatstha tadañjanatā samāpattiḥ ‖ 41 ‖
tatra śabdārtha jñāna vikalpaiḥ saṅkīrṇā savitarkā samāpattiḥ ‖ 42 ‖
smṛti pariśuddhau svarūpa śūnyēvārtha mātrānirbhāsā nirvitarkā ‖ 43 ‖
ētayaiva savichārā nirvichāra cha sūkṣmaviṣayā vyārakhyātā ‖ 44 ‖
sūkṣma viṣayatvaṃ chāliṅgaparyavasānam ‖ 45 ‖
tā ēva savījaḥ samādhiḥ ‖ 46 ‖
nirvichāra vaiśārādhyē'dhyātmaprasādaḥ ‖ 47 ‖
ṛtambharā tatra prajñā ‖ 48 ‖
śrutānumāna prajñābhyāmanyaviṣayā viśēṣārthatvāt ‖ 49 ‖
tajjaḥ saṃskārō'nyasaṃskāra pratibandhī ‖ 50 ‖
tasyāpi nirōdhē sarvanirōdhānnirvājassamādhiḥ ‖ 51 ‖
iti pātañjalayōgadarśanē samādhipādō nāma prathamaḥ pādaḥ |
Last Updated: 28 December, 2020