શ્રી લલિતા સહસ્ર નામ સ્તોત્રમ્

શ્રી લલિતા સહસ્રનામ સ્તોત્રમ્ is the thousand-name hymn to Lalita Tripurasundari, the Divine Mother worshipped in the Sri Vidya tradition. It is traditionally found in the Brahmanda Purana as a teaching of Hayagriva to sage Agastya. The hymn praises Devi as mother, queen, mantra, consciousness, compassion, beauty, power, and the supreme reality behind the universe.

Its traditional source is Puranic and Sri Vidya based, especially the Brahmanda Purana teaching of Hayagriva to sage Agastya. Shankaracharya's relevance is through the broader Advaita-Shakta devotional world, especially સૌંદર્ય લહરી, composed by him, where the Mother is praised as inseparable from Shiva. Later commentators such as Bhaskararaya give detailed Sri Vidya explanations of these names.

ઓમ્ ॥

Translation (ભાવાર્થ):
These names praise Lalita Tripurasundari as the Divine Mother, mantra, consciousness, power, compassion, beauty, and the giver of both worldly welfare and liberation.

અસ્ય શ્રી લલિતા દિવ્ય સહસ્રનામ સ્તોત્ર મહામંત્રસ્ય, વશિન્યાદિ વાગ્દેવતા ઋષયઃ, અનુષ્ટુપ્ છંદઃ, શ્રી લલિતા પરાભટ્ટારિકા મહા ત્રિપુર સુંદરી દેવતા, ઐં બીજં, ક્લીં શક્તિઃ, સૌઃ કીલકં, મમ ધર્માર્થ કામ મોક્ષ ચતુર્વિધ ફલપુરુષાર્થ સિદ્ધ્યર્થે લલિતા ત્રિપુરસુંદરી પરાભટ્ટારિકા સહસ્ર નામ જપે વિનિયોગઃ

કરન્યાસઃ
ઐં અંગુષ્ટાભ્યાં નમઃ, ક્લીં તર્જનીભ્યાં નમઃ, સૌઃ મધ્યમાભ્યાં નમઃ, સૌઃ અનામિકાભ્યાં નમઃ, ક્લીં કનિષ્ઠિકાભ્યાં નમઃ, ઐં કરતલ કરપૃષ્ઠાભ્યાં નમઃ

Translation (ભાવાર્થ):
This passage consecrates the body and hands through mantra, aligning speech, mind, and action with the worship of Lalita Tripurasundari.

અંગન્યાસઃ
ઐં હૃદયાય નમઃ, ક્લીં શિરસે સ્વાહા, સૌઃ શિખાયૈ વષટ્, સૌઃ કવચાય હું, ક્લીં નેત્રત્રયાય વૌષટ્, ઐં અસ્ત્રાયફટ્, ભૂર્ભુવસ્સુવરોમિતિ દિગ્બંધઃ

Translation (ભાવાર્થ):
This passage consecrates the body and hands through mantra, aligning speech, mind, and action with the worship of Lalita Tripurasundari.

ધ્યાનં
અરુણાં કરુણા તરંગિતાક્ષીં ધૃતપાશાંકુશ પુષ્પબાણચાપામ્ ।
અણિમાદિભિ રાવૃતાં મયૂખૈઃ અહમિત્યેવ વિભાવયે ભવાનીમ્ ॥ 1 ॥

Translation (ભાવાર્થ):
This meditation verse visualizes the Divine Mother as radiant, compassionate, sovereign, and gracious, preparing the mind for her thousand names.

ધ્યાયેત્ પદ્માસનસ્થાં વિકસિતવદનાં પદ્મ પત્રાયતાક્ષીં
હેમાભાં પીતવસ્ત્રાં કરકલિત લસદ્ધેમપદ્માં વરાંગીમ્ ।
સર્વાલંકારયુક્તાં સકલમભયદાં ભક્તનમ્રાં ભવાનીં
શ્રી વિદ્યાં શાંતમૂર્તિં સકલ સુરનુતાં સર્વસંપત્-પ્રદાત્રીમ્ ॥ 2 ॥

સકુંકુમ વિલેપના મળિકચુંબિ કસ્તૂરિકાં
સમંદ હસિતેક્ષણાં સશરચાપ પાશાંકુશામ્ ।
અશેષ જનમોહિની મરુણમાલ્ય ભૂષોજ્જ્વલાં
જપાકુસુમ ભાસુરાં જપવિધૌ સ્મરે દંબિકામ્ ॥ 3 ॥

સિંધૂરારુણ વિગ્રહાં ત્રિણયનાં માણિક્ય મૌળિસ્ફુર-
ત્તારાનાયક શેખરાં સ્મિતમુખી માપીન વક્ષોરુહામ્ ।
પાણિભ્યા મલિપૂર્ણ રત્ન ચષકં રક્તોત્પલં બિભ્રતીં
સૌમ્યાં રત્નઘટસ્થ રક્ત ચરણાં ધ્યાયેત્પરામંબિકામ્ ॥ 4 ॥

લમિત્યાદિ પંચપૂજાં વિભાવયેત્

લં પૃથિવી તત્ત્વાત્મિકાયૈ શ્રી લલિતાદેવ્યૈ ગંધં પરિકલ્પયામિ
હં આકાશ તત્ત્વાત્મિકાયૈ શ્રી લલિતાદેવ્યૈ પુષ્પં પરિકલ્પયામિ
યં વાયુ તત્ત્વાત્મિકાયૈ શ્રી લલિતાદેવ્યૈ ધૂપં પરિકલ્પયામિ
રં વહ્નિ તત્ત્વાત્મિકાયૈ શ્રી લલિતાદેવ્યૈ દીપં પરિકલ્પયામિ
વં અમૃત તત્ત્વાત્મિકાયૈ શ્રી લલિતાદેવ્યૈ અમૃત નૈવેદ્યં પરિકલ્પયામિ
સં સર્વ તત્ત્વાત્મિકાયૈ શ્રી લલિતાદેવ્યૈ તાંબૂલાદિ સર્વોપચારાન્ પરિકલ્પયામિ

ગુરુર્બ્રહ્મ ગુરુર્વિષ્ણુઃ ગુરુર્દેવો મહેશ્વરઃ ।
ગુરુસ્સાક્ષાત્ પરબ્રહ્મ તસ્મૈ શ્રી ગુરવે નમઃ ॥

હરિઃ ઓં

શ્રીમાતા, શ્રીમહારાજ્ઞી, શ્રીમત્-સિંહાસનેશ્વરી ।
ચિદગ્નિ-કુંડ-સંભૂતા, દેવકાર્ય-સમુદ્યતા ॥ 1 ॥

ઉદ્યદ્ભાનુ-સહસ્રાભા, ચતુર્બાહુ-સમન્વિતા ।
રાગસ્વરૂપ-પાશાઢ્યા, ક્રોધાકારાંકુશોજ્જ્વલા ॥ 2 ॥

મનોરૂપેક્ષુ-કોદંડા, પંચતન્માત્ર-સાયકા ।
નિજારુણ પ્રભાપૂર મજ્જદ્-બ્રહ્માંડમંડલા ॥ 3 ॥

ચંપકાશોક પુન્નાગ સૌગંધિક લસત્કચા
કુરુવિંદ મણિશ્રેણી કનત્કોટીર મંડિતા ॥ 4 ॥

અષ્ટમી ચંદ્ર વિભ્રાજ દળિકસ્થલ શોભિતા ।
મુખચંદ્ર કળંકાભ મૃગનાભિ વિશેષકા ॥ 5 ॥

વદનસ્મર માંગલ્ય ગૃહતોરણ ચિલ્લિકા ।
વક્ત્રલક્ષ્મી પરીવાહ ચલન્મીનાભ લોચના ॥ 6 ॥

નવચંપક પુષ્પાભ નાસાદંડ વિરાજિતા ।
તારાકાંતિ તિરસ્કારિ નાસાભરણ ભાસુરા ॥ 7 ॥

કદંબ મંજરીકૢપ્ત કર્ણપૂર મનોહરા ।
તાટંક યુગળીભૂત તપનોડુપ મંડલા ॥ 8 ॥

પદ્મરાગ શિલાદર્શ પરિભાવિ કપોલભૂઃ ।
નવવિદ્રુમ બિંબશ્રીઃ ન્યક્કારિ રદનચ્છદા ॥ 9 ॥

શુદ્ધ વિદ્યાંકુરાકાર દ્વિજપંક્તિ દ્વયોજ્જ્વલા ।
કર્પૂરવીટિ કામોદ સમાકર્ષદ્દિગંતરા ॥ 10 ॥

નિજસલ્લાપ માધુર્ય વિનિર્ભત્સિત કચ્છપી ।
મંદસ્મિત પ્રભાપૂર મજ્જત્-કામેશ માનસા ॥ 11 ॥

અનાકલિત સાદૃશ્ય ચુબુક શ્રી વિરાજિતા ।
કામેશબદ્ધ માંગલ્ય સૂત્રશોભિત કંથરા ॥ 12 ॥

કનકાંગદ કેયૂર કમનીય ભુજાન્વિતા ।
રત્નગ્રૈવેય ચિંતાક લોલમુક્તા ફલાન્વિતા ॥ 13 ॥

કામેશ્વર પ્રેમરત્ન મણિ પ્રતિપણસ્તની।
નાભ્યાલવાલ રોમાળિ લતાફલ કુચદ્વયી ॥ 14 ॥

લક્ષ્યરોમલતા ધારતા સમુન્નેય મધ્યમા ।
સ્તનભાર દળન્-મધ્ય પટ્ટબંધ વળિત્રયા ॥ 15 ॥

અરુણારુણ કૌસુંભ વસ્ત્ર ભાસ્વત્-કટીતટી ।
રત્નકિંકિણિ કારમ્ય રશનાદામ ભૂષિતા ॥ 16 ॥

કામેશ જ્ઞાત સૌભાગ્ય માર્દવોરુ દ્વયાન્વિતા ।
માણિક્ય મકુટાકાર જાનુદ્વય વિરાજિતા ॥ 17 ॥

ઇંદ્રગોપ પરિક્ષિપ્ત સ્મર તૂણાભ જંઘિકા ।
ગૂઢગુલ્ભા કૂર્મપૃષ્ઠ જયિષ્ણુ પ્રપદાન્વિતા ॥ 18 ॥

નખદીધિતિ સંછન્ન નમજ્જન તમોગુણા ।
પદદ્વય પ્રભાજાલ પરાકૃત સરોરુહા ॥ 19 ॥

શિંજાન મણિમંજીર મંડિત શ્રી પદાંબુજા ।
મરાળી મંદગમના, મહાલાવણ્ય શેવધિઃ ॥ 20 ॥

સર્વારુણાઽનવદ્યાંગી સર્વાભરણ ભૂષિતા ।
શિવકામેશ્વરાંકસ્થા, શિવા, સ્વાધીન વલ્લભા ॥ 21 ॥

સુમેરુ મધ્યશૃંગસ્થા, શ્રીમન્નગર નાયિકા ।
ચિંતામણિ ગૃહાંતસ્થા, પંચબ્રહ્માસનસ્થિતા ॥ 22 ॥

મહાપદ્માટવી સંસ્થા, કદંબ વનવાસિની ।
સુધાસાગર મધ્યસ્થા, કામાક્ષી કામદાયિની ॥ 23 ॥

દેવર્ષિ ગણસંઘાત સ્તૂયમાનાત્મ વૈભવા ।
ભંડાસુર વધોદ્યુક્ત શક્તિસેના સમન્વિતા ॥ 24 ॥

સંપત્કરી સમારૂઢ સિંધુર વ્રજસેવિતા ।
અશ્વારૂઢાધિષ્ઠિતાશ્વ કોટિકોટિ ભિરાવૃતા ॥ 25 ॥

ચક્રરાજ રથારૂઢ સર્વાયુધ પરિષ્કૃતા ।
ગેયચક્ર રથારૂઢ મંત્રિણી પરિસેવિતા ॥ 26 ॥

કિરિચક્ર રથારૂઢ દંડનાથા પુરસ્કૃતા ।
જ્વાલામાલિનિ કાક્ષિપ્ત વહ્નિપ્રાકાર મધ્યગા ॥ 27 ॥

ભંડસૈન્ય વધોદ્યુક્ત શક્તિ વિક્રમહર્ષિતા ।
નિત્યા પરાક્રમાટોપ નિરીક્ષણ સમુત્સુકા ॥ 28 ॥

ભંડપુત્ર વધોદ્યુક્ત બાલાવિક્રમ નંદિતા ।
મંત્રિણ્યંબા વિરચિત વિષંગ વધતોષિતા ॥ 29 ॥ [વિશુક્ર]

વિશુક્ર પ્રાણહરણ વારાહી વીર્યનંદિતા । [વિષંગ]
કામેશ્વર મુખાલોક કલ્પિત શ્રી ગણેશ્વરા ॥ 30 ॥

મહાગણેશ નિર્ભિન્ન વિઘ્નયંત્ર પ્રહર્ષિતા ।
ભંડાસુરેંદ્ર નિર્મુક્ત શસ્ત્ર પ્રત્યસ્ત્ર વર્ષિણી ॥ 31 ॥

કરાંગુળિ નખોત્પન્ન નારાયણ દશાકૃતિઃ ।
મહાપાશુપતાસ્ત્રાગ્નિ નિર્દગ્ધાસુર સૈનિકા ॥ 32 ॥

કામેશ્વરાસ્ત્ર નિર્દગ્ધ સભંડાસુર શૂન્યકા ।
બ્રહ્મોપેંદ્ર મહેંદ્રાદિ દેવસંસ્તુત વૈભવા ॥ 33 ॥

હરનેત્રાગ્નિ સંદગ્ધ કામ સંજીવનૌષધિઃ ।
શ્રીમદ્વાગ્ભવ કૂટૈક સ્વરૂપ મુખપંકજા ॥ 34 ॥

કંઠાધઃ કટિપર્યંત મધ્યકૂટ સ્વરૂપિણી ।
શક્તિકૂટૈક તાપન્ન કટ્યથોભાગ ધારિણી ॥ 35 ॥

મૂલમંત્રાત્મિકા, મૂલકૂટ ત્રય કળેબરા ।
કુળામૃતૈક રસિકા, કુળસંકેત પાલિની ॥ 36 ॥

કુળાંગના, કુળાંતઃસ્થા, કૌળિની, કુળયોગિની ।
અકુળા, સમયાંતઃસ્થા, સમયાચાર તત્પરા ॥ 37 ॥

મૂલાધારૈક નિલયા, બ્રહ્મગ્રંથિ વિભેદિની ।
મણિપૂરાંત રુદિતા, વિષ્ણુગ્રંથિ વિભેદિની ॥ 38 ॥

આજ્ઞા ચક્રાંતરાળસ્થા, રુદ્રગ્રંથિ વિભેદિની ।
સહસ્રારાંબુજા રૂઢા, સુધાસારાભિ વર્ષિણી ॥ 39 ॥

તટિલ્લતા સમરુચિઃ, ષટ્-ચક્રોપરિ સંસ્થિતા ।
મહાશક્તિઃ, કુંડલિની, બિસતંતુ તનીયસી ॥ 40 ॥

ભવાની, ભાવનાગમ્યા, ભવારણ્ય કુઠારિકા ।
ભદ્રપ્રિયા, ભદ્રમૂર્તિ, ર્ભક્તસૌભાગ્ય દાયિની ॥ 41 ॥

ભક્તિપ્રિયા, ભક્તિગમ્યા, ભક્તિવશ્યા, ભયાપહા ।
શાંભવી, શારદારાધ્યા, શર્વાણી, શર્મદાયિની ॥ 42 ॥

શાંકરી, શ્રીકરી, સાધ્વી, શરચ્ચંદ્રનિભાનના ।
શાતોદરી, શાંતિમતી, નિરાધારા, નિરંજના ॥ 43 ॥

નિર્લેપા, નિર્મલા, નિત્યા, નિરાકારા, નિરાકુલા ।
નિર્ગુણા, નિષ્કળા, શાંતા, નિષ્કામા, નિરુપપ્લવા ॥ 44 ॥

નિત્યમુક્તા, નિર્વિકારા, નિષ્પ્રપંચા, નિરાશ્રયા ।
નિત્યશુદ્ધા, નિત્યબુદ્ધા, નિરવદ્યા, નિરંતરા ॥ 45 ॥

નિષ્કારણા, નિષ્કળંકા, નિરુપાધિ, ર્નિરીશ્વરા ।
નીરાગા, રાગમથની, નિર્મદા, મદનાશિની ॥ 46 ॥

નિશ્ચિંતા, નિરહંકારા, નિર્મોહા, મોહનાશિની ।
નિર્મમા, મમતાહંત્રી, નિષ્પાપા, પાપનાશિની ॥ 47 ॥

નિષ્ક્રોધા, ક્રોધશમની, નિર્લોભા, લોભનાશિની ।
નિઃસંશયા, સંશયઘ્ની, નિર્ભવા, ભવનાશિની ॥ 48 ॥

નિર્વિકલ્પા, નિરાબાધા, નિર્ભેદા, ભેદનાશિની ।
નિર્નાશા, મૃત્યુમથની, નિષ્ક્રિયા, નિષ્પરિગ્રહા ॥ 49 ॥

નિસ્તુલા, નીલચિકુરા, નિરપાયા, નિરત્યયા ।
દુર્લભા, દુર્ગમા, દુર્ગા, દુઃખહંત્રી, સુખપ્રદા ॥ 50 ॥

દુષ્ટદૂરા, દુરાચાર શમની, દોષવર્જિતા ।
સર્વજ્ઞા, સાંદ્રકરુણા, સમાનાધિકવર્જિતા ॥ 51 ॥

સર્વશક્તિમયી, સર્વમંગળા, સદ્ગતિપ્રદા ।
સર્વેશ્વરી, સર્વમયી, સર્વમંત્ર સ્વરૂપિણી ॥ 52 ॥

સર્વયંત્રાત્મિકા, સર્વતંત્રરૂપા, મનોન્મની ।
માહેશ્વરી, મહાદેવી, મહાલક્ષ્મી, ર્મૃડપ્રિયા ॥ 53 ॥

મહારૂપા, મહાપૂજ્યા, મહાપાતક નાશિની ।
મહામાયા, મહાસત્ત્વા, મહાશક્તિ ર્મહારતિઃ ॥ 54 ॥

મહાભોગા, મહૈશ્વર્યા, મહાવીર્યા, મહાબલા ।
મહાબુદ્ધિ, ર્મહાસિદ્ધિ, ર્મહાયોગેશ્વરેશ્વરી ॥ 55 ॥

મહાતંત્રા, મહામંત્રા, મહાયંત્રા, મહાસના ।
મહાયાગ ક્રમારાધ્યા, મહાભૈરવ પૂજિતા ॥ 56 ॥

મહેશ્વર મહાકલ્પ મહાતાંડવ સાક્ષિણી ।
મહાકામેશ મહિષી, મહાત્રિપુર સુંદરી ॥ 57 ॥

ચતુઃષષ્ટ્યુપચારાઢ્યા, ચતુષ્ષષ્ટિ કળામયી ।
મહા ચતુષ્ષષ્ટિ કોટિ યોગિની ગણસેવિતા ॥ 58 ॥

મનુવિદ્યા, ચંદ્રવિદ્યા, ચંદ્રમંડલમધ્યગા ।
ચારુરૂપા, ચારુહાસા, ચારુચંદ્ર કળાધરા ॥ 59 ॥

ચરાચર જગન્નાથા, ચક્રરાજ નિકેતના ।
પાર્વતી, પદ્મનયના, પદ્મરાગ સમપ્રભા ॥ 60 ॥

પંચપ્રેતાસનાસીના, પંચબ્રહ્મ સ્વરૂપિણી ।
ચિન્મયી, પરમાનંદા, વિજ્ઞાન ઘનરૂપિણી ॥ 61 ॥

ધ્યાનધ્યાતૃ ધ્યેયરૂપા, ધર્માધર્મ વિવર્જિતા ।
વિશ્વરૂપા, જાગરિણી, સ્વપંતી, તૈજસાત્મિકા ॥ 62 ॥

Translation (ભાવાર્થ):
This meditation verse visualizes the Divine Mother as radiant, compassionate, sovereign, and gracious, preparing the mind for her thousand names.

સુપ્તા, પ્રાજ્ઞાત્મિકા, તુર્યા, સર્વાવસ્થા વિવર્જિતા ।
સૃષ્ટિકર્ત્રી, બ્રહ્મરૂપા, ગોપ્ત્રી, ગોવિંદરૂપિણી ॥ 63 ॥

સંહારિણી, રુદ્રરૂપા, તિરોધાનકરીશ્વરી ।
સદાશિવાનુગ્રહદા, પંચકૃત્ય પરાયણા ॥ 64 ॥

ભાનુમંડલ મધ્યસ્થા, ભૈરવી, ભગમાલિની ।
પદ્માસના, ભગવતી, પદ્મનાભ સહોદરી ॥ 65 ॥

ઉન્મેષ નિમિષોત્પન્ન વિપન્ન ભુવનાવળિઃ ।
સહસ્રશીર્ષવદના, સહસ્રાક્ષી, સહસ્રપાત્ ॥ 66 ॥

આબ્રહ્મ કીટજનની, વર્ણાશ્રમ વિધાયિની ।
નિજાજ્ઞારૂપનિગમા, પુણ્યાપુણ્ય ફલપ્રદા ॥ 67 ॥

શ્રુતિ સીમંત સિંધૂરીકૃત પાદાબ્જધૂળિકા ।
સકલાગમ સંદોહ શુક્તિસંપુટ મૌક્તિકા ॥ 68 ॥

પુરુષાર્થપ્રદા, પૂર્ણા, ભોગિની, ભુવનેશ્વરી ।
અંબિકા,ઽનાદિ નિધના, હરિબ્રહ્મેંદ્ર સેવિતા ॥ 69 ॥

નારાયણી, નાદરૂપા, નામરૂપ વિવર્જિતા ।
હ્રીંકારી, હ્રીમતી, હૃદ્યા, હેયોપાદેય વર્જિતા ॥ 70 ॥

રાજરાજાર્ચિતા, રાજ્ઞી, રમ્યા, રાજીવલોચના ।
રંજની, રમણી, રસ્યા, રણત્કિંકિણિ મેખલા ॥ 71 ॥

રમા, રાકેંદુવદના, રતિરૂપા, રતિપ્રિયા ।
રક્ષાકરી, રાક્ષસઘ્ની, રામા, રમણલંપટા ॥ 72 ॥

કામ્યા, કામકળારૂપા, કદંબ કુસુમપ્રિયા ।
કળ્યાણી, જગતીકંદા, કરુણારસ સાગરા ॥ 73 ॥

કળાવતી, કળાલાપા, કાંતા, કાદંબરીપ્રિયા ।
વરદા, વામનયના, વારુણીમદવિહ્વલા ॥ 74 ॥

વિશ્વાધિકા, વેદવેદ્યા, વિંધ્યાચલ નિવાસિની ।
વિધાત્રી, વેદજનની, વિષ્ણુમાયા, વિલાસિની ॥ 75 ॥

ક્ષેત્રસ્વરૂપા, ક્ષેત્રેશી, ક્ષેત્ર ક્ષેત્રજ્ઞ પાલિની ।
ક્ષયવૃદ્ધિ વિનિર્મુક્તા, ક્ષેત્રપાલ સમર્ચિતા ॥ 76 ॥

વિજયા, વિમલા, વંદ્યા, વંદારુ જનવત્સલા ।
વાગ્વાદિની, વામકેશી, વહ્નિમંડલ વાસિની ॥ 77 ॥

ભક્તિમત્-કલ્પલતિકા, પશુપાશ વિમોચની ।
સંહૃતાશેષ પાષંડા, સદાચાર પ્રવર્તિકા ॥ 78 ॥

તાપત્રયાગ્નિ સંતપ્ત સમાહ્લાદન ચંદ્રિકા ।
તરુણી, તાપસારાધ્યા, તનુમધ્યા, તમોઽપહા ॥ 79 ॥

ચિતિ, સ્તત્પદલક્ષ્યાર્થા, ચિદેક રસરૂપિણી ।
સ્વાત્માનંદલવીભૂત બ્રહ્માદ્યાનંદ સંતતિઃ ॥ 80 ॥

પરા, પ્રત્યક્ચિતી રૂપા, પશ્યંતી, પરદેવતા ।
મધ્યમા, વૈખરીરૂપા, ભક્તમાનસ હંસિકા ॥ 81 ॥

કામેશ્વર પ્રાણનાડી, કૃતજ્ઞા, કામપૂજિતા ।
શૃંગાર રસસંપૂર્ણા, જયા, જાલંધરસ્થિતા ॥ 82 ॥

ઓડ્યાણ પીઠનિલયા, બિંદુમંડલ વાસિની ।
રહોયાગ ક્રમારાધ્યા, રહસ્તર્પણ તર્પિતા ॥ 83 ॥

સદ્યઃ પ્રસાદિની, વિશ્વસાક્ષિણી, સાક્ષિવર્જિતા ।
ષડંગદેવતા યુક્તા, ષાડ્ગુણ્ય પરિપૂરિતા ॥ 84 ॥

નિત્યક્લિન્ના, નિરુપમા, નિર્વાણ સુખદાયિની ।
નિત્યા, ષોડશિકારૂપા, શ્રીકંઠાર્ધ શરીરિણી ॥ 85 ॥

પ્રભાવતી, પ્રભારૂપા, પ્રસિદ્ધા, પરમેશ્વરી ।
મૂલપ્રકૃતિ રવ્યક્તા, વ્યક્તાઽવ્યક્ત સ્વરૂપિણી ॥ 86 ॥

વ્યાપિની, વિવિધાકારા, વિદ્યાઽવિદ્યા સ્વરૂપિણી ।
મહાકામેશ નયના કુમુદાહ્લાદ કૌમુદી ॥ 87 ॥

ભક્તહાર્દ તમોભેદ ભાનુમદ્-ભાનુસંતતિઃ ।
શિવદૂતી, શિવારાધ્યા, શિવમૂર્તિ, શ્શિવંકરી ॥ 88 ॥

શિવપ્રિયા, શિવપરા, શિષ્ટેષ્ટા, શિષ્ટપૂજિતા ।
અપ્રમેયા, સ્વપ્રકાશા, મનોવાચામ ગોચરા ॥ 89 ॥

ચિચ્છક્તિ, શ્ચેતનારૂપા, જડશક્તિ, ર્જડાત્મિકા ।
ગાયત્રી, વ્યાહૃતિ, સ્સંધ્યા, દ્વિજબૃંદ નિષેવિતા ॥ 90 ॥

તત્ત્વાસના, તત્ત્વમયી, પંચકોશાંતરસ્થિતા ।
નિસ્સીમમહિમા, નિત્યયૌવના, મદશાલિની ॥ 91 ॥

મદઘૂર્ણિત રક્તાક્ષી, મદપાટલ ગંડભૂઃ ।
ચંદન દ્રવદિગ્ધાંગી, ચાંપેય કુસુમ પ્રિયા ॥ 92 ॥

કુશલા, કોમલાકારા, કુરુકુળ્ળા, કુલેશ્વરી ।
કુળકુંડાલયા, કૌળ માર્ગતત્પર સેવિતા ॥ 93 ॥

કુમાર ગણનાથાંબા, તુષ્ટિઃ, પુષ્ટિ, ર્મતિ, ર્ધૃતિઃ ।
શાંતિઃ, સ્વસ્તિમતી, કાંતિ, ર્નંદિની, વિઘ્નનાશિની ॥ 94 ॥

તેજોવતી, ત્રિનયના, લોલાક્ષી કામરૂપિણી ।
માલિની, હંસિની, માતા, મલયાચલ વાસિની ॥ 95 ॥

સુમુખી, નળિની, સુભ્રૂઃ, શોભના, સુરનાયિકા ।
કાલકંઠી, કાંતિમતી, ક્ષોભિણી, સૂક્ષ્મરૂપિણી ॥ 96 ॥

વજ્રેશ્વરી, વામદેવી, વયોઽવસ્થા વિવર્જિતા ।
સિદ્ધેશ્વરી, સિદ્ધવિદ્યા, સિદ્ધમાતા, યશસ્વિની ॥ 97 ॥

વિશુદ્ધિ ચક્રનિલયા,ઽઽરક્તવર્ણા, ત્રિલોચના ।
ખટ્વાંગાદિ પ્રહરણા, વદનૈક સમન્વિતા ॥ 98 ॥

પાયસાન્નપ્રિયા, ત્વક્સ્થા, પશુલોક ભયંકરી ।
અમૃતાદિ મહાશક્તિ સંવૃતા, ડાકિનીશ્વરી ॥ 99 ॥

અનાહતાબ્જ નિલયા, શ્યામાભા, વદનદ્વયા ।
દંષ્ટ્રોજ્જ્વલા,ઽક્ષમાલાધિધરા, રુધિર સંસ્થિતા ॥ 100 ॥

કાળરાત્ર્યાદિ શક્ત્યોઘવૃતા, સ્નિગ્ધૌદનપ્રિયા ।
મહાવીરેંદ્ર વરદા, રાકિણ્યંબા સ્વરૂપિણી ॥ 101 ॥

મણિપૂરાબ્જ નિલયા, વદનત્રય સંયુતા ।
વજ્રાધિકાયુધોપેતા, ડામર્યાદિભિ રાવૃતા ॥ 102 ॥

રક્તવર્ણા, માંસનિષ્ઠા, ગુડાન્ન પ્રીતમાનસા ।
સમસ્ત ભક્તસુખદા, લાકિન્યંબા સ્વરૂપિણી ॥ 103 ॥

સ્વાધિષ્ઠાનાંબુ જગતા, ચતુર્વક્ત્ર મનોહરા ।
શૂલાદ્યાયુધ સંપન્ના, પીતવર્ણા,ઽતિગર્વિતા ॥ 104 ॥

મેદોનિષ્ઠા, મધુપ્રીતા, બંદિન્યાદિ સમન્વિતા ।
દધ્યન્નાસક્ત હૃદયા, કાકિની-રૂપધારિણી ॥ 105 ॥

મૂલા ધારાંબુજારૂઢા, પંચવક્ત્રા,ઽસ્થિસંસ્થિતા ।
અંકુશાદિ પ્રહરણા, વરદાદિ નિષેવિતા ॥ 106 ॥

મુદ્ગૌદનાસક્ત ચિત્તા, સાકિન્યંબાસ્વરૂપિણી ।
આજ્ઞા ચક્રાબ્જનિલયા, શુક્લવર્ણા, ષડાનના ॥ 107 ॥

મજ્જાસંસ્થા, હંસવતી-મુખ્યશક્તિ-સમન્વિતા ।
હરિદ્રાન્નૈક રસિકા, હાકિની-રૂપધારિણી ॥ 108 ॥

સહસ્રદળ પદ્મસ્થા, સર્વવર્ણોપ શોભિતા ।
સર્વાયુધધરા, શુક્લ સંસ્થિતા, સર્વતોમુખી ॥ 109 ॥

સર્વૌદન પ્રીતચિત્તા, યાકિન્યંબા સ્વરૂપિણી ।
સ્વાહા, સ્વધા,ઽમતિ, ર્મેધા, શ્રુતિઃ, સ્મૃતિ, રનુત્તમા ॥ 110 ॥

પુણ્યકીર્તિઃ, પુણ્યલભ્યા, પુણ્યશ્રવણ કીર્તના ।
પુલોમજાર્ચિતા, બંધમોચની, બંધુરાલકા ॥ 111 ॥

વિમર્શરૂપિણી, વિદ્યા, વિયદાદિ જગત્પ્રસૂઃ ।
સર્વવ્યાધિ પ્રશમની, સર્વમૃત્યુ નિવારિણી ॥ 112 ॥

અગ્રગણ્યા,ઽચિંત્યરૂપા, કલિકલ્મષ નાશિની ।
કાત્યાયિની, કાલહંત્રી, કમલાક્ષ નિષેવિતા ॥ 113 ॥

તાંબૂલ પૂરિત મુખી, દાડિમી કુસુમપ્રભા ।
મૃગાક્ષી, મોહિની, મુખ્યા, મૃડાની, મિત્રરૂપિણી ॥ 114 ॥

નિત્યતૃપ્તા, ભક્તનિધિ, ર્નિયંત્રી, નિખિલેશ્વરી ।
મૈત્ર્યાદિ વાસનાલભ્યા, મહાપ્રળય સાક્ષિણી ॥ 115 ॥

પરાશક્તિઃ, પરાનિષ્ઠા, પ્રજ્ઞાન ઘનરૂપિણી ।
માધ્વીપાનાલસા, મત્તા, માતૃકા વર્ણ રૂપિણી ॥ 116 ॥

મહાકૈલાસ નિલયા, મૃણાલ મૃદુદોર્લતા ।
મહનીયા, દયામૂર્તી, ર્મહાસામ્રાજ્યશાલિની ॥ 117 ॥

આત્મવિદ્યા, મહાવિદ્યા, શ્રીવિદ્યા, કામસેવિતા ।
શ્રીષોડશાક્ષરી વિદ્યા, ત્રિકૂટા, કામકોટિકા ॥ 118 ॥

કટાક્ષકિંકરી ભૂત કમલા કોટિસેવિતા ।
શિરઃસ્થિતા, ચંદ્રનિભા, ફાલસ્થેંદ્ર ધનુઃપ્રભા ॥ 119 ॥

હૃદયસ્થા, રવિપ્રખ્યા, ત્રિકોણાંતર દીપિકા ।
દાક્ષાયણી, દૈત્યહંત્રી, દક્ષયજ્ઞ વિનાશિની ॥ 120 ॥

દરાંદોળિત દીર્ઘાક્ષી, દરહાસોજ્જ્વલન્મુખી ।
ગુરુમૂર્તિ, ર્ગુણનિધિ, ર્ગોમાતા, ગુહજન્મભૂઃ ॥ 121 ॥

દેવેશી, દંડનીતિસ્થા, દહરાકાશ રૂપિણી ।
પ્રતિપન્મુખ્ય રાકાંત તિથિમંડલ પૂજિતા ॥ 122 ॥

કળાત્મિકા, કળાનાથા, કાવ્યાલાપ વિનોદિની ।
સચામર રમાવાણી સવ્યદક્ષિણ સેવિતા ॥ 123 ॥

આદિશક્તિ, રમેયા,ઽઽત્મા, પરમા, પાવનાકૃતિઃ ।
અનેકકોટિ બ્રહ્માંડ જનની, દિવ્યવિગ્રહા ॥ 124 ॥

ક્લીંકારી, કેવલા, ગુહ્યા, કૈવલ્ય પદદાયિની ।
ત્રિપુરા, ત્રિજગદ્વંદ્યા, ત્રિમૂર્તિ, સ્ત્રિદશેશ્વરી ॥ 125 ॥

ત્ર્યક્ષરી, દિવ્યગંધાઢ્યા, સિંધૂર તિલકાંચિતા ।
ઉમા, શૈલેંદ્રતનયા, ગૌરી, ગંધર્વ સેવિતા ॥ 126 ॥

વિશ્વગર્ભા, સ્વર્ણગર્ભા,ઽવરદા વાગધીશ્વરી ।
ધ્યાનગમ્યા,ઽપરિચ્છેદ્યા, જ્ઞાનદા, જ્ઞાનવિગ્રહા ॥ 127 ॥

Translation (ભાવાર્થ):
This meditation verse visualizes the Divine Mother as radiant, compassionate, sovereign, and gracious, preparing the mind for her thousand names.

સર્વવેદાંત સંવેદ્યા, સત્યાનંદ સ્વરૂપિણી ।
લોપામુદ્રાર્ચિતા, લીલાકૢપ્ત બ્રહ્માંડમંડલા ॥ 128 ॥

અદૃશ્યા, દૃશ્યરહિતા, વિજ્ઞાત્રી, વેદ્યવર્જિતા ।
યોગિની, યોગદા, યોગ્યા, યોગાનંદા, યુગંધરા ॥ 129 ॥

ઇચ્છાશક્તિ જ્ઞાનશક્તિ ક્રિયાશક્તિ સ્વરૂપિણી ।
સર્વાધારા, સુપ્રતિષ્ઠા, સદસદ્-રૂપધારિણી ॥ 130 ॥

અષ્ટમૂર્તિ, રજાજૈત્રી, લોકયાત્રા વિધાયિની ।
એકાકિની, ભૂમરૂપા, નિર્દ્વૈતા, દ્વૈતવર્જિતા ॥ 131 ॥

અન્નદા, વસુદા, વૃદ્ધા, બ્રહ્માત્મૈક્ય સ્વરૂપિણી ।
બૃહતી, બ્રાહ્મણી, બ્રાહ્મી, બ્રહ્માનંદા, બલિપ્રિયા ॥ 132 ॥

ભાષારૂપા, બૃહત્સેના, ભાવાભાવ વિવર્જિતા ।
સુખારાધ્યા, શુભકરી, શોભના સુલભાગતિઃ ॥ 133 ॥

રાજરાજેશ્વરી, રાજ્યદાયિની, રાજ્યવલ્લભા ।
રાજત્-કૃપા, રાજપીઠ નિવેશિત નિજાશ્રિતાઃ ॥ 134 ॥

રાજ્યલક્ષ્મીઃ, કોશનાથા, ચતુરંગ બલેશ્વરી ।
સામ્રાજ્યદાયિની, સત્યસંધા, સાગરમેખલા ॥ 135 ॥

દીક્ષિતા, દૈત્યશમની, સર્વલોક વશંકરી ।
સર્વાર્થદાત્રી, સાવિત્રી, સચ્ચિદાનંદ રૂપિણી ॥ 136 ॥

દેશકાલાઽપરિચ્છિન્ના, સર્વગા, સર્વમોહિની ।
સરસ્વતી, શાસ્ત્રમયી, ગુહાંબા, ગુહ્યરૂપિણી ॥ 137 ॥

સર્વોપાધિ વિનિર્મુક્તા, સદાશિવ પતિવ્રતા ।
સંપ્રદાયેશ્વરી, સાધ્વી, ગુરુમંડલ રૂપિણી ॥ 138 ॥

કુલોત્તીર્ણા, ભગારાધ્યા, માયા, મધુમતી, મહી ।
ગણાંબા, ગુહ્યકારાધ્યા, કોમલાંગી, ગુરુપ્રિયા ॥ 139 ॥

સ્વતંત્રા, સર્વતંત્રેશી, દક્ષિણામૂર્તિ રૂપિણી ।
સનકાદિ સમારાધ્યા, શિવજ્ઞાન પ્રદાયિની ॥ 140 ॥

ચિત્કળા,ઽનંદકલિકા, પ્રેમરૂપા, પ્રિયંકરી ।
નામપારાયણ પ્રીતા, નંદિવિદ્યા, નટેશ્વરી ॥ 141 ॥

મિથ્યા જગદધિષ્ઠાના મુક્તિદા, મુક્તિરૂપિણી ।
લાસ્યપ્રિયા, લયકરી, લજ્જા, રંભાદિ વંદિતા ॥ 142 ॥

ભવદાવ સુધાવૃષ્ટિઃ, પાપારણ્ય દવાનલા ।
દૌર્ભાગ્યતૂલ વાતૂલા, જરાધ્વાંત રવિપ્રભા ॥ 143 ॥

ભાગ્યાબ્ધિચંદ્રિકા, ભક્તચિત્તકેકિ ઘનાઘના ।
રોગપર્વત દંભોળિ, ર્મૃત્યુદારુ કુઠારિકા ॥ 144 ॥

મહેશ્વરી, મહાકાળી, મહાગ્રાસા, મહાઽશના ।
અપર્ણા, ચંડિકા, ચંડમુંડાઽસુર નિષૂદિની ॥ 145 ॥

ક્ષરાક્ષરાત્મિકા, સર્વલોકેશી, વિશ્વધારિણી ।
ત્રિવર્ગદાત્રી, સુભગા, ત્ર્યંબકા, ત્રિગુણાત્મિકા ॥ 146 ॥

સ્વર્ગાપવર્ગદા, શુદ્ધા, જપાપુષ્પ નિભાકૃતિઃ ।
ઓજોવતી, દ્યુતિધરા, યજ્ઞરૂપા, પ્રિયવ્રતા ॥ 147 ॥

દુરારાધ્યા, દુરાદર્ષા, પાટલી કુસુમપ્રિયા ।
મહતી, મેરુનિલયા, મંદાર કુસુમપ્રિયા ॥ 148 ॥

વીરારાધ્યા, વિરાડ્રૂપા, વિરજા, વિશ્વતોમુખી ।
પ્રત્યગ્રૂપા, પરાકાશા, પ્રાણદા, પ્રાણરૂપિણી ॥ 149 ॥

માર્તાંડ ભૈરવારાધ્યા, મંત્રિણી ન્યસ્તરાજ્યધૂઃ ।
ત્રિપુરેશી, જયત્સેના, નિસ્ત્રૈગુણ્યા, પરાપરા ॥ 150 ॥

સત્યજ્ઞાનાઽનંદરૂપા, સામરસ્ય પરાયણા ।
કપર્દિની, કલામાલા, કામધુક્,કામરૂપિણી ॥ 151 ॥

કળાનિધિઃ, કાવ્યકળા, રસજ્ઞા, રસશેવધિઃ ।
પુષ્ટા, પુરાતના, પૂજ્યા, પુષ્કરા, પુષ્કરેક્ષણા ॥ 152 ॥

પરંજ્યોતિઃ, પરંધામ, પરમાણુઃ, પરાત્પરા ।
પાશહસ્તા, પાશહંત્રી, પરમંત્ર વિભેદિની ॥ 153 ॥

મૂર્તા,ઽમૂર્તા,ઽનિત્યતૃપ્તા, મુનિ માનસ હંસિકા ।
સત્યવ્રતા, સત્યરૂપા, સર્વાંતર્યામિની, સતી ॥ 154 ॥

બ્રહ્માણી, બ્રહ્મજનની, બહુરૂપા, બુધાર્ચિતા ।
પ્રસવિત્રી, પ્રચંડાઽજ્ઞા, પ્રતિષ્ઠા, પ્રકટાકૃતિઃ ॥ 155 ॥

પ્રાણેશ્વરી, પ્રાણદાત્રી, પંચાશત્-પીઠરૂપિણી ।
વિશૃંખલા, વિવિક્તસ્થા, વીરમાતા, વિયત્પ્રસૂઃ ॥ 156 ॥

મુકુંદા, મુક્તિ નિલયા, મૂલવિગ્રહ રૂપિણી ।
ભાવજ્ઞા, ભવરોગઘ્ની ભવચક્ર પ્રવર્તિની ॥ 157 ॥

છંદસ્સારા, શાસ્ત્રસારા, મંત્રસારા, તલોદરી ।
ઉદારકીર્તિ, રુદ્દામવૈભવા, વર્ણરૂપિણી ॥ 158 ॥

જન્મમૃત્યુ જરાતપ્ત જન વિશ્રાંતિ દાયિની ।
સર્વોપનિષ દુદ્ઘુષ્ટા, શાંત્યતીત કળાત્મિકા ॥ 159 ॥

ગંભીરા, ગગનાંતઃસ્થા, ગર્વિતા, ગાનલોલુપા ।
કલ્પનારહિતા, કાષ્ઠા, કાંતા, કાંતાર્ધ વિગ્રહા ॥ 160 ॥

કાર્યકારણ નિર્મુક્તા, કામકેળિ તરંગિતા ।
કનત્-કનકતાટંકા, લીલાવિગ્રહ ધારિણી ॥ 161 ॥

અજાક્ષય વિનિર્મુક્તા, મુગ્ધા ક્ષિપ્રપ્રસાદિની ।
અંતર્મુખ સમારાધ્યા, બહિર્મુખ સુદુર્લભા ॥ 162 ॥

ત્રયી, ત્રિવર્ગ નિલયા, ત્રિસ્થા, ત્રિપુરમાલિની ।
નિરામયા, નિરાલંબા, સ્વાત્મારામા, સુધાસૃતિઃ ॥ 163 ॥

સંસારપંક નિર્મગ્ન સમુદ્ધરણ પંડિતા ।
યજ્ઞપ્રિયા, યજ્ઞકર્ત્રી, યજમાન સ્વરૂપિણી ॥ 164 ॥

ધર્માધારા, ધનાધ્યક્ષા, ધનધાન્ય વિવર્ધિની ।
વિપ્રપ્રિયા, વિપ્રરૂપા, વિશ્વભ્રમણ કારિણી ॥ 165 ॥

વિશ્વગ્રાસા, વિદ્રુમાભા, વૈષ્ણવી, વિષ્ણુરૂપિણી ।
અયોનિ, ર્યોનિનિલયા, કૂટસ્થા, કુલરૂપિણી ॥ 166 ॥

વીરગોષ્ઠીપ્રિયા, વીરા, નૈષ્કર્મ્યા, નાદરૂપિણી ।
વિજ્ઞાન કલના, કલ્યા વિદગ્ધા, બૈંદવાસના ॥ 167 ॥

તત્ત્વાધિકા, તત્ત્વમયી, તત્ત્વમર્થ સ્વરૂપિણી ।
સામગાનપ્રિયા, સૌમ્યા, સદાશિવ કુટુંબિની ॥ 168 ॥

સવ્યાપસવ્ય માર્ગસ્થા, સર્વાપદ્વિ નિવારિણી ।
સ્વસ્થા, સ્વભાવમધુરા, ધીરા, ધીર સમર્ચિતા ॥ 169 ॥

ચૈતન્યાર્ઘ્ય સમારાધ્યા, ચૈતન્ય કુસુમપ્રિયા ।
સદોદિતા, સદાતુષ્ટા, તરુણાદિત્ય પાટલા ॥ 170 ॥

દક્ષિણા, દક્ષિણારાધ્યા, દરસ્મેર મુખાંબુજા ।
કૌળિની કેવલા,ઽનર્ઘ્યા કૈવલ્ય પદદાયિની ॥ 171 ॥

સ્તોત્રપ્રિયા, સ્તુતિમતી, શ્રુતિસંસ્તુત વૈભવા ।
મનસ્વિની, માનવતી, મહેશી, મંગળાકૃતિઃ ॥ 172 ॥

વિશ્વમાતા, જગદ્ધાત્રી, વિશાલાક્ષી, વિરાગિણી।
પ્રગલ્ભા, પરમોદારા, પરામોદા, મનોમયી ॥ 173 ॥

વ્યોમકેશી, વિમાનસ્થા, વજ્રિણી, વામકેશ્વરી ।
પંચયજ્ઞપ્રિયા, પંચપ્રેત મંચાધિશાયિની ॥ 174 ॥

પંચમી, પંચભૂતેશી, પંચ સંખ્યોપચારિણી ।
શાશ્વતી, શાશ્વતૈશ્વર્યા, શર્મદા, શંભુમોહિની ॥ 175 ॥

ધરા, ધરસુતા, ધન્યા, ધર્મિણી, ધર્મવર્ધિની ।
લોકાતીતા, ગુણાતીતા, સર્વાતીતા, શમાત્મિકા ॥ 176 ॥

બંધૂક કુસુમ પ્રખ્યા, બાલા, લીલાવિનોદિની ।
સુમંગળી, સુખકરી, સુવેષાડ્યા, સુવાસિની ॥ 177 ॥

સુવાસિન્યર્ચનપ્રીતા, શોભના, શુદ્ધ માનસા ।
બિંદુ તર્પણ સંતુષ્ટા, પૂર્વજા, ત્રિપુરાંબિકા ॥ 178 ॥

દશમુદ્રા સમારાધ્યા, ત્રિપુરા શ્રીવશંકરી ।
જ્ઞાનમુદ્રા, જ્ઞાનગમ્યા, જ્ઞાનજ્ઞેય સ્વરૂપિણી ॥ 179 ॥

યોનિમુદ્રા, ત્રિખંડેશી, ત્રિગુણાંબા, ત્રિકોણગા ।
અનઘાદ્ભુત ચારિત્રા, વાંછિતાર્થ પ્રદાયિની ॥ 180 ॥

અભ્યાસાતિ શયજ્ઞાતા, ષડધ્વાતીત રૂપિણી ।
અવ્યાજ કરુણામૂર્તિ, રજ્ઞાનધ્વાંત દીપિકા ॥ 181 ॥

આબાલગોપ વિદિતા, સર્વાનુલ્લંઘ્ય શાસના ।
શ્રી ચક્રરાજનિલયા, શ્રીમત્ત્રિપુર સુંદરી ॥ 182 ॥

શ્રી શિવા, શિવશક્ત્યૈક્ય રૂપિણી, લલિતાંબિકા ।
એવં શ્રીલલિતાદેવ્યા નામ્નાં સાહસ્રકં જગુઃ ॥ 183 ॥

॥ ઇતિ શ્રી બ્રહ્માંડપુરાણે, ઉત્તરખંડે, શ્રી હયગ્રીવાગસ્ત્ય સંવાદે, શ્રી લલિતા રહસ્યનામ સાહસ્રસ્તોત્ર કથનં નામ દ્વિતીયોઽધ્યાયઃ ॥

Browse Related Categories: