Collection of Spiritual and Devotional Literature in Various Indian Languages
View this in:
| | English | | Devanagari | | Telugu | | Tamil | | Kannada | | Malayalam | | Gujarati | | Oriya | | Bengali | |
ઈશાવાસ્યોપનિષદ્ (ઈSપનિષદ્)
ઓં પૂર્ણ॒મદઃ॒ પૂર્ણ॒મિદં॒ પૂર્ણા॒ત્પૂર્ણ॒મુદ॒ચ્યતે |
પૂર્ણ॒સ્ય પૂર્ણ॒માદા॒ય પૂર્ણ॒મેવાવશિ॒ષ્યતે ‖
ઓં શા॒ંતિઃ શા॒ંતિઃ શા॒ંતિઃ ‖
ઓં ઈ॒શા વા॒સ્ય॑મિ॒દગ્-મ્ સર્વં॒ યત્કિંચ॒ જગ॑ત્વાં॒ જગ॑ત્ |
તેન॑ ત્ય॒ક્તેન॑ ભુંજીથા॒ મા ગૃ॑ધઃ॒ કસ્ય॑સ્વિ॒દ્ધનમ્᳚ ‖ 1 ‖
કુ॒ર્વન્ને॒વેહ કર્મા᳚ણિ જિજીવિ॒ષેચ્ચ॒તગ્-મ્ સમાઃ᳚ |
એ॒વં ત્વયિ॒ નાન્યથે॒તો᳚ઽસ્તિ॒ ન કર્મ॑ લિપ્યતે॑ નરે᳚ ‖ 2 ‖
અ॒સુ॒ર્યા॒ નામ॒ તે લો॒કા અં॒ધેન॒ તમ॒સાઽઽવૃ॑તાઃ |
તાગ્-મ્સ્તે પ્રેત્યા॒ભિગ॑ચ્છંતિ॒ યે કે ચા᳚ત્મ॒હનો॒ જનાઃ᳚ ‖ 3 ‖
અને᳚જ॒દેકં॒ મન॑સો॒ જવી᳚યો॒ નૈન॑દ્દે॒વા આ᳚પ્નુવ॒ન્પૂર્વ॒મર્ષ॑ત્ |
તદ્ધાવ॑તો॒ઽન્યાનત્યે᳚તિ॒ તિષ્ઠ॒ત્તસ્મિન્᳚ન॒પો મા᳚ત॒રિશ્વા᳚ દધાતિ ‖ 4 ‖
તદે᳚જતિ॒ તન્નેજ॑તિ॒ તદ્દૂ॒રે તદ્વં॑તિ॒કે |
તદં॒તર॑સ્ય॒ સર્વ॑સ્ય॒ તદુ॒ સર્વ॑સ્યાસ્ય બાહ્ય॒તઃ ‖ 5 ‖
યસ્તુ સર્વા᳚ણિ ભૂ॒તાન્યા॒ત્મન્યે॒વાનુ॒પશ્ય॑તિ |
સ॒ર્વ॒ભૂ॒તેષુ॑ ચા॒ત્માનં॒ તતો॒ ન વિહુ॑ગુપ્સતે ‖ 6 ‖
યસ્મિ॒ન્સર્વા᳚ણિ ભૂ॒તાન્યા॒ત્મૈવાભૂ᳚દ્વિજાન॒તઃ |
તત્ર॒ કો મોહઃ॒ કઃ શોકઃ॑ એક॒ત્વમ॑નુ॒પશ્ય॑તઃ ‖ 7 ‖
સ પર્ય॑ગાચ્ચુ॒ક્રમ॑કા॒યમ॑પ્રણ॒મ॑સ્નાવિ॒રગ્-મ્ શુ॒દ્ધમપા᳚પવિદ્ધમ્ |
ક॒વિર્મ॑ની॒ષી પ॑રિ॒ભૂઃ સ્વ॑યં॒ભૂ-ર્યા᳚થાતથ્ય॒તોઽર્થા॒ન્
વ્ય॑દધાચ્છાશ્વ॒તીભ્યઃ॒ સમા᳚ભ્યઃ ‖ 8 ‖
અં॒ધં તમઃ॒ પ્રવિ॑શંતિ॒ યેઽવિ॑દ્યામુ॒પાસ॑તે |
તતો॒ ભૂય॑ ઇવ॒ તે તમો॒ ય ઉ॑ વિ॒દ્યાયા᳚ગ્-મ્ ર॒તાઃ ‖ 9 ‖
અ॒ન્યદે॒વાયુરિ॒દ્યયા॒ઽન્યદા᳚હુ॒રવિ॑દ્યયા |
ઇતિ॑ શુશુમ॒ ધીરા᳚ણાં॒ યે ન॒સ્તદ્વિ॑ચચક્ષિ॒રે ‖ 10 ‖
વિ॒દ્યાં ચાવિ॑દ્યાં ચ॒ યસ્તદ્વેદો॒ભય॑ગ્-મ્ સ॒હ |
અવિ॑દ્યયા મૃ॒ત્યું તી॒ર્ત્વા વિ॒દ્યયાઽમૃત॑મશ્નુતે ‖ 11 ‖
અં॒ધં તમઃ॒ પ્રવિ॑શંતિ॒ યેઽસમ્᳚ભૂતિમુ॒પાસ॑તે |
તતો॒ ભૂય॑ ઇવ॒ તે તમો॒ ય ઉ॒ સંભૂ᳚ત્યાગ્-મ્ ર॒તાઃ ‖ 12 ‖
અ॒ન્યદે॒વાહુઃ સમ્᳚ભ॒વાદ॒ન્યદા᳚હુ॒રસમ્᳚ભવાત્ |
ઇતિ॑ શુશ્રુમ॒ ધીરા᳚ણાં॒ યે ન॒સ્તદ્વિ॑ચચક્ષિ॒રે ‖ 13 ‖
સંભૂ᳚તિં ચ વિણા॒શં ચ॒ યસ્તદ્વેદો॒ભય॑ગ્-મ્ સ॒હ |
વિ॒ના॒શેન॑ મૃ॒ત્યું તી॒ર્ત્વા સંભૂ᳚ત્યા॒ઽમૃત॑મશ્નુતે ‖ 14 ‖
હિ॒ર॒ણ્મયે᳚ન॒ પાત્રે᳚ણ સ॒ત્યસ્યાપિ॑હિતં॒ મુખમ્᳚ |
તત્વં પૂ᳚ષ॒ન્નપાવૃ॑ણુ સ॒ત્યધ᳚ર્માય દૃ॒ષ્ટયે᳚ ‖ 15 ‖
પૂષ॑ન્નેકર્ષે યમ સૂર્ય॒ પ્રાજા᳚પત્ય॒ વ્યૂ᳚હ ર॒શ્મીન્
સમૂ᳚હ॒ તેજો॒ યત્તે᳚ રૂ॒પં કલ્યા᳚ણતમં॒ તત્તે᳚ પશ્યામિ |
યો॒ઽસાવ॒સૌ પુરુ॑ષઃ॒ સો॒ઽહમ॑સ્મિ ‖ 16 ‖
વા॒યુરનિ॑લમ॒મૃત॒મથેદં ભસ્મા᳚ંત॒ગ્-મ્॒ શરી॑રમ્ |
ઓં 3 ક્રતો॒ સ્મર॑ કૃ॒તગ્-મ્ સ્મ॑ર॒ ક્રતો॒ સ્મર॑ કૃ॒તગ્-મ્ સ્મ॑ર ‖ 17 ‖
અગ્ને॒ નય॑ સુ॒પથા᳚ રા॒યે અ॒સ્માન્ વિશ્વા॑નિ દેવ વ॒યના॑નિ વિ॒દ્વાન્ |
યુ॒યો॒ધ્ય॒સ્મજ્જુ॑હુરા॒ણમેનો॒ ભૂયિ॑ષ્ટાં તે॒ નમ॑ઉક્તિં વિધેમ ‖ 18 ‖
ઓં પૂર્ણ॒મદઃ॒ પૂર્ણ॒મિદં॒ પૂર્ણા॒ત્પૂર્ણ॒મુદ॒ચ્યતે |
પૂર્ણ॒સ્ય પૂર્ણ॒માદા॒ય પૂર્ણ॒મેવાવશિ॒ષ્યતે ‖
ઓં શા॒ંતિઃ શા॒ંતિઃ શા॒ંતિઃ ‖
પૂર્ણ॒સ્ય પૂર્ણ॒માદા॒ય પૂર્ણ॒મેવાવશિ॒ષ્યતે ‖
ઓં શા॒ંતિઃ શા॒ંતિઃ શા॒ંતિઃ ‖
ઓં ઈ॒શા વા॒સ્ય॑મિ॒દગ્-મ્ સર્વં॒ યત્કિંચ॒ જગ॑ત્વાં॒ જગ॑ત્ |
તેન॑ ત્ય॒ક્તેન॑ ભુંજીથા॒ મા ગૃ॑ધઃ॒ કસ્ય॑સ્વિ॒દ્ધનમ્᳚ ‖ 1 ‖
કુ॒ર્વન્ને॒વેહ કર્મા᳚ણિ જિજીવિ॒ષેચ્ચ॒તગ્-મ્ સમાઃ᳚ |
એ॒વં ત્વયિ॒ નાન્યથે॒તો᳚ઽસ્તિ॒ ન કર્મ॑ લિપ્યતે॑ નરે᳚ ‖ 2 ‖
અ॒સુ॒ર્યા॒ નામ॒ તે લો॒કા અં॒ધેન॒ તમ॒સાઽઽવૃ॑તાઃ |
તાગ્-મ્સ્તે પ્રેત્યા॒ભિગ॑ચ્છંતિ॒ યે કે ચા᳚ત્મ॒હનો॒ જનાઃ᳚ ‖ 3 ‖
અને᳚જ॒દેકં॒ મન॑સો॒ જવી᳚યો॒ નૈન॑દ્દે॒વા આ᳚પ્નુવ॒ન્પૂર્વ॒મર્ષ॑ત્ |
તદ્ધાવ॑તો॒ઽન્યાનત્યે᳚તિ॒ તિષ્ઠ॒ત્તસ્મિન્᳚ન॒પો મા᳚ત॒રિશ્વા᳚ દધાતિ ‖ 4 ‖
તદે᳚જતિ॒ તન્નેજ॑તિ॒ તદ્દૂ॒રે તદ્વં॑તિ॒કે |
તદં॒તર॑સ્ય॒ સર્વ॑સ્ય॒ તદુ॒ સર્વ॑સ્યાસ્ય બાહ્ય॒તઃ ‖ 5 ‖
યસ્તુ સર્વા᳚ણિ ભૂ॒તાન્યા॒ત્મન્યે॒વાનુ॒પશ્ય॑તિ |
સ॒ર્વ॒ભૂ॒તેષુ॑ ચા॒ત્માનં॒ તતો॒ ન વિહુ॑ગુપ્સતે ‖ 6 ‖
યસ્મિ॒ન્સર્વા᳚ણિ ભૂ॒તાન્યા॒ત્મૈવાભૂ᳚દ્વિજાન॒તઃ |
તત્ર॒ કો મોહઃ॒ કઃ શોકઃ॑ એક॒ત્વમ॑નુ॒પશ્ય॑તઃ ‖ 7 ‖
સ પર્ય॑ગાચ્ચુ॒ક્રમ॑કા॒યમ॑પ્રણ॒મ॑સ્નાવિ॒રગ્-મ્ શુ॒દ્ધમપા᳚પવિદ્ધમ્ |
ક॒વિર્મ॑ની॒ષી પ॑રિ॒ભૂઃ સ્વ॑યં॒ભૂ-ર્યા᳚થાતથ્ય॒તોઽર્થા॒ન્
વ્ય॑દધાચ્છાશ્વ॒તીભ્યઃ॒ સમા᳚ભ્યઃ ‖ 8 ‖
અં॒ધં તમઃ॒ પ્રવિ॑શંતિ॒ યેઽવિ॑દ્યામુ॒પાસ॑તે |
તતો॒ ભૂય॑ ઇવ॒ તે તમો॒ ય ઉ॑ વિ॒દ્યાયા᳚ગ્-મ્ ર॒તાઃ ‖ 9 ‖
અ॒ન્યદે॒વાયુરિ॒દ્યયા॒ઽન્યદા᳚હુ॒રવિ॑દ્યયા |
ઇતિ॑ શુશુમ॒ ધીરા᳚ણાં॒ યે ન॒સ્તદ્વિ॑ચચક્ષિ॒રે ‖ 10 ‖
વિ॒દ્યાં ચાવિ॑દ્યાં ચ॒ યસ્તદ્વેદો॒ભય॑ગ્-મ્ સ॒હ |
અવિ॑દ્યયા મૃ॒ત્યું તી॒ર્ત્વા વિ॒દ્યયાઽમૃત॑મશ્નુતે ‖ 11 ‖
અં॒ધં તમઃ॒ પ્રવિ॑શંતિ॒ યેઽસમ્᳚ભૂતિમુ॒પાસ॑તે |
તતો॒ ભૂય॑ ઇવ॒ તે તમો॒ ય ઉ॒ સંભૂ᳚ત્યાગ્-મ્ ર॒તાઃ ‖ 12 ‖
અ॒ન્યદે॒વાહુઃ સમ્᳚ભ॒વાદ॒ન્યદા᳚હુ॒રસમ્᳚ભવાત્ |
ઇતિ॑ શુશ્રુમ॒ ધીરા᳚ણાં॒ યે ન॒સ્તદ્વિ॑ચચક્ષિ॒રે ‖ 13 ‖
સંભૂ᳚તિં ચ વિણા॒શં ચ॒ યસ્તદ્વેદો॒ભય॑ગ્-મ્ સ॒હ |
વિ॒ના॒શેન॑ મૃ॒ત્યું તી॒ર્ત્વા સંભૂ᳚ત્યા॒ઽમૃત॑મશ્નુતે ‖ 14 ‖
હિ॒ર॒ણ્મયે᳚ન॒ પાત્રે᳚ણ સ॒ત્યસ્યાપિ॑હિતં॒ મુખમ્᳚ |
તત્વં પૂ᳚ષ॒ન્નપાવૃ॑ણુ સ॒ત્યધ᳚ર્માય દૃ॒ષ્ટયે᳚ ‖ 15 ‖
પૂષ॑ન્નેકર્ષે યમ સૂર્ય॒ પ્રાજા᳚પત્ય॒ વ્યૂ᳚હ ર॒શ્મીન્
સમૂ᳚હ॒ તેજો॒ યત્તે᳚ રૂ॒પં કલ્યા᳚ણતમં॒ તત્તે᳚ પશ્યામિ |
યો॒ઽસાવ॒સૌ પુરુ॑ષઃ॒ સો॒ઽહમ॑સ્મિ ‖ 16 ‖
વા॒યુરનિ॑લમ॒મૃત॒મથેદં ભસ્મા᳚ંત॒ગ્-મ્॒ શરી॑રમ્ |
ઓં 3 ક્રતો॒ સ્મર॑ કૃ॒તગ્-મ્ સ્મ॑ર॒ ક્રતો॒ સ્મર॑ કૃ॒તગ્-મ્ સ્મ॑ર ‖ 17 ‖
અગ્ને॒ નય॑ સુ॒પથા᳚ રા॒યે અ॒સ્માન્ વિશ્વા॑નિ દેવ વ॒યના॑નિ વિ॒દ્વાન્ |
યુ॒યો॒ધ્ય॒સ્મજ્જુ॑હુરા॒ણમેનો॒ ભૂયિ॑ષ્ટાં તે॒ નમ॑ઉક્તિં વિધેમ ‖ 18 ‖
ઓં પૂર્ણ॒મદઃ॒ પૂર્ણ॒મિદં॒ પૂર્ણા॒ત્પૂર્ણ॒મુદ॒ચ્યતે |
પૂર્ણ॒સ્ય પૂર્ણ॒માદા॒ય પૂર્ણ॒મેવાવશિ॒ષ્યતે ‖
ઓં શા॒ંતિઃ શા॒ંતિઃ શા॒ંતિઃ ‖
Last Updated: 27 December, 2020