| | English | | Devanagari | | Telugu | | Tamil | | Kannada | | Malayalam | | Gujarati | | Odia | | Bengali | | |
| | Marathi | | Assamese | | Punjabi | | Hindi | | Samskritam | | Konkani | | Nepali | | Sinhala | | Grantha | | |
|
Patanjali Yoga Sutras - 1 (Samadhi Pada) pātañjali yōga sūtrāṇi are concise aphorisms that describe how a restless mind can become steady, clear, and inwardly free. The sutras are intentionally compact: each line is a "pointer" that opens up through study, reflection, and sustained practice. Traditional study reads them with a teacher (guru) and a commentary; this meaning file is a structured aid for that kind of slow, repeatable contemplation. The full work is arranged into four chapters (pādāḥ). samādhi pāda defines what yōga is, explains how the mind wanders, and outlines the core tools for steady focus. sādhana pāda turns that vision into daily discipline: it explains the causes of suffering, introduces kriyā-yōga, and lays the groundwork for the eight-limbed path. atha samādhipādaḥ । Translation (bhāvārtha): atha yōgānuśāsanam ॥ 1 ॥ Translation (bhāvārtha): yōgaśchittavṛtti nirōdhaḥ ॥ 2 ॥ Translation (bhāvārtha): tadā draṣṭuḥ svarūpē'vasthānam ॥ 3 ॥ Translation (bhāvārtha): vṛtti sārūpyamitaratra ॥ 4 ॥ Translation (bhāvārtha): vṛttayaḥ pañchatayyaḥ kliṣṭā'kliṣṭāḥ ॥ 5 ॥ Translation (bhāvārtha): pramāṇa viparyaya vikalpa nidrā smṛtayaḥ ॥ 6 ॥ Translation (bhāvārtha): pratyakṣānumānāgamāḥ pramāṇāni ॥ 7 ॥ Translation (bhāvārtha): viparyayō mithyājñānamatadrūpa pratiṣṭham ॥ 8 ॥ Translation (bhāvārtha): śabdajñānānupātī vastuśūnyō vikalpaḥ ॥ 9 ॥ Translation (bhāvārtha): abhāva pratyayālambanā vṛttirnidrā ॥ 10 ॥ Translation (bhāvārtha): anubhūta viṣayāsampramōṣaḥ smṛtiḥ ॥ 11 ॥ Translation (bhāvārtha): abhyāsa vairāgyābhyāṃ tannirōdhaḥ ॥ 12 ॥ Translation (bhāvārtha): tatra sthitau yatnō'bhyāsaḥ ॥ 13 ॥ Translation (bhāvārtha): sa tu dīrghakāla nairantarya satkārāsēvitō dṛḍhabhūmiḥ ॥ 14 ॥ Translation (bhāvārtha): dṛṣṭānuśravika viṣaya vitṛṣṇasya vaśīkārasañjñā vairāgyam ॥ 15 ॥ Translation (bhāvārtha): tatparaṃ puruṣakhyātē-rguṇavaitṛṣṇyam ॥ 16 ॥ Translation (bhāvārtha): vitarka vichārānandāsmitārūpānugamāt samprajñātaḥ ॥ 17 ॥ Translation (bhāvārtha): virāmapratyayābhyāsapūrvaḥ saṃskāraśēṣō'nyaḥ ॥ 18 ॥ Translation (bhāvārtha): bhavapratyayō vidēhaprakṛtilayānām ॥ 19 ॥ Translation (bhāvārtha): śraddhā vīrya smṛti samādhiprajñā pūrvaka itarēṣām ॥ 20 ॥ Translation (bhāvārtha): tīvrasaṃvēgānāmāsannaḥ ॥ 21 ॥ Translation (bhāvārtha): mṛdumadhyādhimātratvāttatō'pi viśēṣaḥ ॥ 22 ॥ Translation (bhāvārtha): īśvarapraṇidhānādvā ॥ 23 ॥ Translation (bhāvārtha): klēśa karma vipākāśayairaparāmṛṣṭaḥ puruṣaviśēṣa īśvaraḥ ॥ 24 ॥ Translation (bhāvārtha): tatra niratiśayaṃ sarvajñabījam ॥ 25 ॥ Translation (bhāvārtha): sa ēṣaḥ pūrvēṣāmapi guruḥ kālēnānavachChēdāt ॥ 26 ॥ Translation (bhāvārtha): tasya vāchakaḥ praṇavaḥ ॥ 27 ॥ Translation (bhāvārtha): tajjapastadarthabhāvanam ॥ 28 ॥ Translation (bhāvārtha): tataḥ pratyakchētanādhigamō'pyantarāyābhāvaścha ॥ 29 ॥ Translation (bhāvārtha): vyādhi styāna saṃśaya pramādālasyāvirati bhrānti Translation (bhāvārtha): duḥkha daurmanasyāṅgamējayatva śvāsapraśvāsā vikṣēpasahabhuvaḥ ॥ 31 ॥ Translation (bhāvārtha): tatpratiṣēdhārthamēkatattvābhyāsaḥ ॥ 32 ॥ Translation (bhāvārtha): maitrī karuṇā muditōpēkṣāṇāṃ sukha duḥkha puṇyāpuṇya viṣayāṇām-bhāvanātaśchittaprasādanam ॥ 33 ॥ Translation (bhāvārtha): prachChardana vidhāraṇābhyāṃ vā prāṇasya ॥ 34 ॥ Translation (bhāvārtha): viṣayavatī vā pravṛttirutpannā manasaḥ sthiti nibandhinī ॥ 35 ॥ Translation (bhāvārtha): viśōkā vā jyōtiṣmatī ॥ 36 ॥ Translation (bhāvārtha): vītarāga viṣayaṃ vā chittam ॥ 37 ॥ Translation (bhāvārtha): svapna nidrā jñānālambanaṃ vā ॥ 38 ॥ Translation (bhāvārtha): yathābhimatadhyānādvā ॥ 39 ॥ Translation (bhāvārtha): paramāṇu parama mahattvāntō'sya vaśīkāraḥ ॥ 40 ॥ Translation (bhāvārtha): kṣīṇavṛttērabhijātasyēva maṇērgrahītṛgrahaṇa grāhyēṣu tatstha tadañjanatā samāpattiḥ ॥ 41 ॥ Translation (bhāvārtha): tatra śabdārtha jñāna vikalpaiḥ saṅkīrṇā savitarkā samāpattiḥ ॥ 42 ॥ Translation (bhāvārtha): smṛti pariśuddhau svarūpa śūnyēvārtha mātranirbhāsā nirvitarkā ॥ 43 ॥ Translation (bhāvārtha): ētayaiva savichārā nirvichārā cha sūkṣmaviṣayā vyākhyātā ॥ 44 ॥ Translation (bhāvārtha): sūkṣma viṣayatvaṃ chāliṅgaparyavasānam ॥ 45 ॥ Translation (bhāvārtha): tā ēva sabījaḥ samādhiḥ ॥ 46 ॥ Translation (bhāvārtha): nirvichāra vaiśārādyē'dhyātmaprasādaḥ ॥ 47 ॥ Translation (bhāvārtha): ṛtambharā tatra prajñā ॥ 48 ॥ Translation (bhāvārtha): śrutānumāna prajñābhyāmanyaviṣayā viśēṣārthatvāt ॥ 49 ॥ Translation (bhāvārtha): tajjaḥ saṃskārō'nyasaṃskāra pratibandhī ॥ 50 ॥ Translation (bhāvārtha): tasyāpi nirōdhē sarvanirōdhānnirbījassamādhiḥ ॥ 51 ॥ Translation (bhāvārtha): iti pātañjalayōgadarśanē samādhipādō nāma prathamaḥ pādaḥ । Translation (bhāvārtha): |