କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ସଂହିତାୟାଂ ପ୍ରଥମକାଂଡେ ଦ୍ଵିତୀୟଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - (ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମେ କ୍ରୟଃ)

ଓଂ ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତୟେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ୟୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥

1.2 ପ୍ରଥମକାଂଡେ ଦ୍ଵିତୀୟଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - (ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମେ କ୍ରୟଃ)

ଆପ॑ ଉଂଦଂତୁ ଜୀ॒ଵସେ॑ ଦୀର୍ଘାୟୁ॒ତ୍ଵାୟ॒ ଵର୍ଚ॑ସ॒ ଓଷ॑ଧେ॒ ତ୍ରାୟ॑ସ୍ଵୈନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵଧି॑ତେ॒ ମୈନଗ୍-ମ୍॑ ହିଗ୍-ମ୍ସୀ-ର୍ଦେଵ॒ଶ୍ରୂରେ॒ତାନି॒ ପ୍ର ଵ॑ପେ ସ୍ଵ॒ସ୍ତ୍ୟୁତ୍ତ॑ରାଣ୍ୟଶୀ॒ୟାପୋ॑ ଅ॒ସ୍ମାନ୍ ମା॒ତରଃ॑ ଶୁଂଧଂତୁ ଘୃ॒ତେନ॑ ନୋ ଘୃତ॒ପୁଵଃ॑ ପୁନଂତୁ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ମ॒ସ୍ମତ୍ ପ୍ର ଵ॑ହଂତୁ ରି॒ପ୍ରମୁଦା᳚ଭ୍ୟଃ॒ ଶୁଚି॒ରା ପୂ॒ତ ଏ॑ମି॒ ସୋମ॑ସ୍ୟ ତ॒ନୂର॑ସି ତ॒ନୁଵଂ॑ ମେ ପାହି ମହୀ॒ନାଂ ପୟୋ॑ଽସି ଵର୍ଚୋ॒ଧା ଅ॑ସି॒ ଵର୍ଚୋ॒- [ଵର୍ଚଃ॑, ମୟି॑ ଧେହି ଵୃ॒ତ୍ରସ୍ୟ॑] ॥ 1 ॥

ମୟି॑ ଧେହି ଵୃ॒ତ୍ରସ୍ୟ॑ କ॒ନୀନି॑କାଽସି ଚକ୍ଷୁ॒ଷ୍ପା ଅ॑ସି॒ ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ମେ ପାହି ଚି॒ତ୍ପତି॑ସ୍ତ୍ଵା ପୁନାତୁ ଵା॒କ୍ପତି॑ସ୍ତ୍ଵା ପୁନାତୁ ଦେ॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ସଵି॒ତା ପୁ॑ନା॒ତ୍ଵଚ୍ଛି॑ଦ୍ରେଣ ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ॒ ଵସୋଃ॒ ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ ର॒ଶ୍ମିଭି॒ସ୍ତସ୍ୟ॑ ତେ ପଵିତ୍ରପତେ ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ॒ ୟସ୍ମୈ॒ କଂ ପୁ॒ନେ ତଚ୍ଛ॑କେୟ॒ମା ଵୋ॑ ଦେଵାସ ଈମହେ॒ ସତ୍ୟ॑ଧର୍ମାଣୋ ଅଦ୍ଧ୍ଵ॒ରେ ୟଦ୍ଵୋ॑ ଦେଵାସ ଆଗୁ॒ରେ ୟଜ୍ଞି॑ୟାସୋ॒ ହଵା॑ମହ॒ ଇଂଦ୍ରା᳚ଗ୍ନୀ॒ ଦ୍ୟାଵା॑ପୃଥିଵୀ॒ ଆପ॑ ଓଷଧୀ॒ ସ୍ତ୍ଵଂ ଦୀ॒କ୍ଷାଣା॒-ମଧି॑ପତିରସୀ॒ହ ମା॒ ସଂତଂ॑ ପାହି ॥ 2 ॥
(ଵର୍ଚ॑ - ଓଷଧୀ- ର॒ଷ୍ଟୌ ଚ॑ ) (ଅ. 1)

ଆକୂ᳚ତ୍ୟୈ ପ୍ର॒ୟୁଜେ॒ଽଗ୍ନୟେ॒ ସ୍ଵାହା॑ ମେ॒ଧାୟୈ॒ ମନ॑ସେ॒ ଽଗ୍ନୟେ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଦୀ॒କ୍ଷାୟୈ॒ ତପ॑ସେ॒ଽଗ୍ନୟେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ସର॑ସ୍ଵତ୍ୟୈ ପୂ॒ଷ୍ଣେ᳚ଽଗ୍ନୟେ॒ ସ୍ଵାହାଽଽପୋ॑ ଦେଵୀ-ର୍ବୃହତୀ-ର୍ଵିଶ୍ଵଶଂଭୁଵୋ॒ ଦ୍ୟାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଉ॒ର୍ଵଂ॑ତରି॑କ୍ଷଂ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ର୍ନୋ ହ॒ଵିଷା॑ ଵୃଧାତୁ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵସ୍ୟ॑ ନେ॒ତୁର୍ମର୍ତୋ॑ ଵୃଣୀତ ସ॒ଖ୍ୟଂ-ଵିଁଶ୍ଵେ॑ ରା॒ୟ ଇ॑ଷୁଦ୍ଧ୍ୟସି ଦ୍ୟୁ॒ମ୍ନଂ-ଵୃଁ॑ଣୀତ ପୁ॒ଷ୍ୟସେ॒ ସ୍ଵାହ॑ର୍ଖ୍ସା॒ମୟୋଃ॒ ଶିଲ୍ପେ᳚ ସ୍ଥ॒ସ୍ତେ ଵା॒ମା ର॑ଭେ॒ ତେ ମା॑- [ତେ ମା᳚, ପା॒ତ॒ମାଽସ୍ୟ] ॥ 3 ॥

ପାତ॒ମାଽସ୍ୟ ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟୋ॒ଦୃଚ॑ ଇ॒ମାଂ ଧିୟ॒ଗ୍-ମ୍॒ ଶିକ୍ଷ॑ମାଣସ୍ୟ ଦେଵ॒ କ୍ରତୁଂ॒ ଦକ୍ଷଂ॑-ଵଁରୁଣ॒ ସଗ୍-ମ୍ ଶି॑ଶାଧି॒ ୟୟାଽତି॒ ଵିଶ୍ଵା॑ ଦୁରି॒ତା ତରେ॑ମ ସୁ॒ତର୍ମା॑ଣ॒ମଧି॒ ନାଵଗ୍-ମ୍॑ ରୁହେ॒ମୋର୍ଗ॑ସ୍ୟାଂଗିର॒ସ୍ୟୂର୍ଣ॑ମ୍ରଦା॒ ଊର୍ଜଂ॑ ମେ ୟଚ୍ଛ ପା॒ହି ମା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍-ମ୍ସୀ॒-ର୍ଵିଷ୍ଣୋଃ॒ ଶର୍ମା॑ସି॒ ଶର୍ମ॒ ୟଜ॑ମାନସ୍ୟ॒ ଶର୍ମ॑ ମେ ୟଚ୍ଛ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣାଂ ମାଽତୀକା॒ଶାତ୍ ପା॒ହୀଂଦ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ୟୋନି॑ରସି॒- [ୟୋନି॑ରସି, ମା ମା॑ ହିଗ୍-ମ୍ସୀଃ] ॥ 4 ॥

ମା ମା॑ ହିଗ୍-ମ୍ସୀଃ କୃ॒ଷ୍ୟୈ ତ୍ଵା॑ ସୁସ॒ସ୍ୟାୟୈ॑ ସୁପିପ୍ପ॒ଲାଭ୍ୟ॒-ସ୍ତ୍ଵୌଷ॑ଧୀଭ୍ୟଃ ସୂପ॒ସ୍ଥା ଦେ॒ଵୋ ଵନ॒ସ୍ପତି॑ରୂ॒ର୍ଧ୍ଵୋ ମା॑ ପା॒ହ୍ୟୋଦୃଚଃ॒ ସ୍ଵାହା॑ ୟ॒ଜ୍ଞଂ ମନ॑ସା॒ ସ୍ଵାହା॒ ଦ୍ୟାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀଭ୍ୟା॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହୋ॒ରୋ-ରଂ॒ତରି॑କ୍ଷା॒ଥ୍ ସ୍ଵାହା॑ ୟ॒ଜ୍ଞଂ-ଵାଁତା॒ଦା ର॑ଭେ ॥ 5 ॥
( ମା॒ - ୟୋନି॑ରସି - ତ୍ରି॒ଗ୍-ମ୍॒ଶଚ୍ଚ॑ ) (ଅ. 2)

ଦୈଵୀଂ॒ ଧିୟଂ॑ ମନାମହେ ସୁମୃଡୀ॒କା-ମ॒ଭିଷ୍ଟ॑ୟେ ଵର୍ଚୋ॒ଧାଂ-ୟଁ॒ଜ୍ଞଵା॑ହସଗ୍-ମ୍ ସୁପା॒ରା ନୋ॑ ଅସ॒-ଦ୍ଵଶେ᳚ । ୟେ ଦେ॒ଵା ମନୋ॑ଜାତା ମନୋ॒ୟୁଜଃ॑ ସୁ॒ଦକ୍ଷା॒ ଦକ୍ଷ॑ପିତାର॒ସ୍ତେ ନଃ॑ ପାଂତୁ॒ ତେ ନୋ॑ଽଵଂତୁ॒ ତେଭ୍ୟୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେଭ୍ୟଃ॒ ସ୍ଵାହାଽଗ୍ନେ॒ ତ୍ଵଗ୍-ମ୍ ସୁ ଜା॑ଗୃହି ଵ॒ୟଗ୍-ମ୍ ସୁ ମଂ॑ଦିଷୀମହି ଗୋପା॒ୟ ନଃ॑ ସ୍ଵ॒ସ୍ତୟେ᳚ ପ୍ର॒ବୁଧେ॑ ନଃ॒ ପୁନ॑ର୍ଦଦଃ । ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ ଵ୍ରତ॒ପା ଅ॑ସି ଦେ॒ଵ ଆ ମର୍ତ୍ୟେ॒ଷ୍ଵା ।
ତ୍ଵଂ- [ତ୍ଵମ୍, ୟ॒ଜ୍ଞେଷ୍ଵୀଡ୍ୟଃ॑ ।] ॥ 6 ॥

ୟ॒ଜ୍ଞେଷ୍ଵୀଡ୍ୟଃ॑ ॥ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ଅ॒ଭି ମାମାଽଵ॑ଵୃତ୍ରନ୍ ପୂ॒ଷା ସ॒ନ୍ୟା ସୋମୋ॒ ରାଧ॑ସା ଦେ॒ଵଃ ସ॑ଵି॒ତା ଵସୋ᳚ର୍ଵସୁ॒ଦାଵା॒ ରାସ୍ଵେୟ॑ଥ୍ ସୋ॒ମା ଽଽଭୂୟୋ॑ ଭର॒ ମା ପୃ॒ଣନ୍ ପୂ॒ର୍ତ୍ୟା ଵି ରା॑ଧି॒ ମାଽହମାୟୁ॑ଷା ଚଂ॒ଦ୍ରମ॑ସି॒ ମମ॒ ଭୋଗା॑ୟ ଭଵ॒ ଵସ୍ତ୍ର॑ମସି॒ ମମ॒ ଭୋଗା॑ୟ ଭଵୋ॒ସ୍ରାଽସି॒ ମମ॒ ଭୋଗା॑ୟ ଭଵ॒ ହୟୋ॑ଽସି॒ ମମ॒ ଭୋଗା॑ୟ ଭଵ॒- [ଭୋଗା॑ୟ ଭଵ, ଛାଗୋ॑ଽସି॒ ମମ॒] ॥ 7 ॥

ଛାଗୋ॑ଽସି॒ ମମ॒ ଭୋଗା॑ୟ ଭଵ ମେ॒ଷୋ॑ଽସି॒ ମମ॒ ଭୋଗା॑ୟ ଭଵ ଵା॒ୟଵେ᳚ ତ୍ଵା॒ ଵରୁ॑ଣାୟ ତ୍ଵା॒ ନିର୍​ଋ॑ତ୍ୟୈ ତ୍ଵା ରୁ॒ଦ୍ରାୟ॑ ତ୍ଵା॒ ଦେଵୀ॑ରାପୋ ଅପାଂ ନପା॒ଦ୍ୟ ଊ॒ର୍ମି-ର୍​ହ॑ଵି॒ଷ୍ୟ॑ ଇଂଦ୍ରି॒ୟାଵା᳚ନ୍ ମ॒ଦିଂତ॑ମ॒ସ୍ତଂ-ଵୋଁ॒ ମାଽଵ॑ କ୍ରମିଷ॒ମଚ୍ଛି॑ନ୍ନଂ॒ ତଂତୁଂ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ୟା ଅନୁ॑ ଗେଷଂ ଭ॒ଦ୍ରାଦ॒ଭି ଶ୍ରେୟଃ॒ ପ୍ରେହି॒ ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ ପୁରଏ॒ତା ତେ॑ ଅ॒ସ୍ତ୍ଵଥେ॒ମଵ॑ ସ୍ୟ॒ ଵର॒ ଆ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ୟା ଆ॒ରେ ଶତ୍ରୂ᳚ନ୍ କୃଣୁହି॒ ସର୍ଵ॑ଵୀର॒ ଏଦମ॑ଗନ୍ମ ଦେଵ॒ୟଜ॑ନଂ ପୃଥି॒ଵ୍ୟା ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ୟଦଜୁ॑ଷଂତ॒ ପୂର୍ଵ॑ ଋଖ୍ସା॒ମାଭ୍ୟାଂ॒-ୟଁଜୁ॑ଷା ସଂ॒ତରଂ॑ତୋ ରା॒ୟସ୍ପୋଷେ॑ଣ॒ ସମି॒ଷା ମ॑ଦେମ ॥ 8 ॥
( ଆ ତ୍ଵଗ୍-ମ୍-ହୟୋ॑ଽସି॒ ମମ॒ ଭୋଗା॑ୟ ଭଵ-ସ୍ୟ॒-ପଂଚ॑ଵିଗ୍-ମ୍ଶତିଶ୍ଚ ) (ଅ. 3)

ଇ॒ୟଂ ତେ॑ ଶୁକ୍ର ତ॒ନୂରି॒ଦଂ-ଵଁର୍ଚ॒ସ୍ତୟା॒ ସଂ ଭ॑ଵ॒ ଭ୍ରାଜଂ॑ ଗଚ୍ଛ॒ ଜୂର॑ସି ଧୃ॒ତା ମନ॑ସା॒ ଜୁଷ୍ଟା॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ॒ ତସ୍ୟା᳚ସ୍ତେ ସ॒ତ୍ୟସ॑ଵସଃ ପ୍ରସ॒ଵେ ଵା॒ଚୋ ୟଂ॒ତ୍ରମ॑ଶୀୟ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଶୁ॒କ୍ରମ॑ସ୍ୟ॒ମୃତ॑ମସି ଵୈଶ୍ଵଦେ॒ଵଗ୍-ମ୍ ହ॒ଵିଃ ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ଚକ୍ଷୁ॒ରା -ଽରୁ॑ହମ॒ଗ୍ନେ ର॒କ୍ଷ୍ଣଃ କ॒ନୀନି॑କାଂ॒-ୟଁଦେତ॑ଶେଭି॒ରୀୟ॑ସେ॒ ଭ୍ରାଜ॑ମାନୋ ଵିପ॒ଶ୍ଚିତା॒ ଚିଦ॑ସି ମ॒ନାଽସି॒ ଧୀର॑ସି॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା- [ଦକ୍ଷି॑ଣା, ଅ॒ସି॒ ୟ॒ଜ୍ଞିୟା॒ଽସି] ॥ 9 ॥

ଽସି ୟ॒ଜ୍ଞିୟା॑ଽସି କ୍ଷ॒ତ୍ରିୟା॒ ଽସ୍ୟଦି॑ତି-ରସ୍ୟୁଭ॒ୟତ॑॑ଶ୍ଶୀର୍​ଷ୍ଣୀ॒ ସା ନଃ॒ ସୁପ୍ରା॑ଚୀ॒ ସୁପ୍ର॑ତୀଚୀ॒ ସଂ ଭ॑ଵ ମି॒ତ୍ରସ୍ତ୍ଵା॑ ପ॒ଦି ବ॑ଦ୍ଧ୍ନାତୁ ପୂ॒ଷାଽଦ୍ଧ୍ଵ॑ନଃ ପା॒ତ୍ଵିଂଦ୍ରା॒ୟା-ଦ୍ଧ୍ୟ॑କ୍ଷା॒ୟାନୁ॑ ତ୍ଵା ମା॒ତା ମ॑ନ୍ୟତା॒ମନୁ॑ ପି॒ତାଽନୁ॒ ଭ୍ରାତା॒ ସଗ॒ର୍ଭ୍ୟୋଽନୁ॒ ସଖା॒ ସୟୂ᳚ଥ୍ୟଃ॒ ସା ଦେ॑ଵି ଦେ॒ଵମଚ୍ଛେ॒ହୀଂଦ୍ରା॑ୟ॒ ସୋମଗ୍-ମ୍॑ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ତ୍ଵା ଽଽଵ॑ର୍ତୟତୁ ମି॒ତ୍ରସ୍ୟ॑ ପ॒ଥା ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ସୋମ॑ସଖା॒ ପୁନ॒ରେହି॑ ସ॒ହ ର॒ୟ୍ୟା ॥ 10 ॥
( ଦକ୍ଷି॑ଣା॒-ସୋମ॑ସଖା॒, ପଂଚ॑ ଚ ) (ଅ. 4)

ଵସ୍ଵ୍ୟ॑ସି ରୁ॒ଦ୍ରାଽସ୍ୟଦି॑ତି-ରସ୍ୟାଦି॒ତ୍ୟାଽସି॑ ଶୁ॒କ୍ରାଽସି॑ ଚଂ॒ଦ୍ରାଽସି॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ସ୍ତ୍ଵା ସୁ॒ମ୍ନେ ର॑ଣ୍ଵତୁ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଵସୁ॑ଭି॒ରା ଚି॑କେତୁ ପୃଥି॒ଵ୍ୟାସ୍ତ୍ଵା॑ ମୂ॒ର୍ଧନ୍ନା ଜି॑ଘର୍ମି ଦେଵ॒ୟଜ॑ନ॒ ଇଡା॑ୟାଃ ପ॒ଦେ ଘୃ॒ତଵ॑ତି॒ ସ୍ଵାହା॒ ପରି॑ଲିଖିତ॒ଗ୍-ମ୍॒ ରକ୍ଷଃ॒ ପରି॑ଲିଖିତା॒ ଅରା॑ତୟ ଇ॒ଦମ॒ହଗ୍-ମ୍ ରକ୍ଷ॑ସୋ ଗ୍ରୀ॒ଵା ଅପି॑ କୃଂତାମି॒ ୟୋ᳚ଽସ୍ମାନ୍ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ୟଂ ଚ॑ ଵ॒ୟଂ ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମ ଇ॒ଦମ॑ସ୍ୟ ଗ୍ରୀ॒ଵା [ଗ୍ରୀ॒ଵାଃ, ଅପି॑ କୃଂତାମ୍ୟ॒ସ୍ମେ] ॥ 11 ॥

ଅପି॑ କୃଂତାମ୍ୟ॒ସ୍ମେ ରାୟ॒ସ୍ତ୍ଵେ ରାୟ॒ସ୍ତୋତେ॒ ରାୟଃ॒ ସଂ ଦେ॑ଵି ଦେ॒ଵ୍ୟୋର୍ଵଶ୍ୟା॑ ପଶ୍ୟସ୍ଵ॒ ତ୍ଵଷ୍ଟୀ॑ମତୀ ତେ ସପେୟ ସୁ॒ରେତା॒ ରେତୋ॒ ଦଧା॑ନା ଵୀ॒ରଂ-ଵିଁ॑ଦେୟ॒ ତଵ॑ ସଂ॒ଦୃଶି॒ ମାଽହଗ୍-ମ୍ରା॒ୟସ୍ପୋଷେ॑ଣ॒ ଵି ୟୋ॑ଷମ୍ ॥ 12 ॥
( ଅ॒ସ୍ୟ॒ ଗ୍ରୀ॒ଵା-ଏକା॒ନ୍ନ ତ୍ରି॒ଗ୍-ମ୍॒ଶଚ୍ଚ॑ ) (ଅ. 5)

ଅ॒ଗ୍-ମ୍॒ଶୁନା॑ ତେ ଅ॒ଗ୍-ମ୍॒ଶୁଃ ପୃ॑ଚ୍ୟତାଂ॒ ପରୁ॑ଷା॒ ପରୁ॑-ର୍ଗଂ॒ଧସ୍ତେ॒ କାମ॑ମଵତୁ॒ ମଦା॑ୟ॒ ରସୋ॒ ଅଚ୍ୟୁ॑ତୋ॒ ଽମାତ୍ୟୋ॑ଽସି ଶୁ॒କ୍ରସ୍ତେ॒ ଗ୍ରହୋ॒ଽଭି ତ୍ୟଂ ଦେ॒ଵଗ୍-ମ୍ ସ॑ଵି॒ତାର॑ମୂ॒ଣ୍ୟୋଃ᳚ କ॒ଵିକ୍ର॑ତୁ॒ମର୍ଚା॑ମି ସ॒ତ୍ୟସ॑ଵସଗ୍-ମ୍ ରତ୍ନ॒ଧାମ॒ଭି ପ୍ରି॒ୟମ ମ॒ତିମୂ॒ର୍ଧ୍ଵା ୟସ୍ୟା॒ମତି॒ର୍ଭା ଅଦି॑ଦ୍ୟୁତ॒ଥ୍ ସଵୀ॑ମନି॒ ହିର॑ଣ୍ୟପାଣିରମିମୀତ ସୁ॒କ୍ରତୁଃ॑ କୃ॒ପା ସୁଵଃ॑ । ପ୍ର॒ଜାଭ୍ୟ॑ସ୍ତ୍ଵା ପ୍ରା॒ଣାୟ॑ ତ୍ଵା ଵ୍ୟା॒ନାୟ॑ ତ୍ଵା ପ୍ର॒ଜାସ୍ତ୍ଵମନୁ॒ ପ୍ରାଣି॑ହି ପ୍ର॒ଜାସ୍ତ୍ଵାମନୁ॒ ପ୍ରାଣଂ॑ତୁ ॥ 13 ॥
(ଅନୁ॑-ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 6)

ସୋମଂ॑ ତେ କ୍ରୀଣା॒ମ୍ୟୂର୍ଜ॑ସ୍ଵଂତଂ॒ ପୟ॑ସ୍ଵଂତଂ-ଵୀଁ॒ର୍ୟା॑ଵଂତମଭି-ମାତି॒ଷାହଗ୍-ମ୍॑ ଶୁ॒କ୍ରଂ ତେ॑ ଶୁ॒କ୍ରେଣ॑ କ୍ରୀଣାମି ଚଂ॒ଦ୍ରଂ ଚଂ॒ଦ୍ରେଣା॒ମୃତ॑ମ॒ମୃତେ॑ନ ସ॒ମ୍ୟତ୍ତେ॒ ଗୋର॒ସ୍ମେ ଚଂ॒ଦ୍ରାଣି॒ ତପ॑ସସ୍ତ॒ନୂର॑ସି ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒-ର୍ଵର୍ଣ॒ସ୍ତସ୍ୟା᳚ସ୍ତେ ସହସ୍ରପୋ॒ଷଂ ପୁଷ୍ୟଂ॑ତ୍ୟାଶ୍ଚର॒ମେଣ॑ ପ॒ଶୁନା᳚ କ୍ରୀଣାମ୍ୟ॒ସ୍ମେ ତେ॒ ବଂଧୁ॒ର୍ମୟି॑ ତେ॒ ରାୟଃ॑ ଶ୍ରୟଂତାମ॒ସ୍ମେ ଜ୍ୟୋତିଃ॑ ସୋମଵିକ୍ର॒ୟିଣି॒ ତମୋ॑ ମି॒ତ୍ରୋ ନ॒ ଏହି॒ ସୁମି॑ତ୍ରଧା॒ ଇଂଦ୍ର॑ସ୍ୟୋ॒ରୁ ମା ଵି॑ଶ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣ-ମୁ॒ଶନ୍ନୁ॒ଶଂତଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ୟୋ॒ନଃ ସ୍ୟୋ॒ନଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଵାନ॒ ଭ୍ରାଜାଂଘା॑ରେ॒ ବଂଭା॑ରେ॒ ହସ୍ତ॒ ସୁହ॑ସ୍ତ॒ କୃଶା॑ନଵେ॒ତେ ଵଃ॑ ସୋମ॒ କ୍ରୟ॑ଣା॒ସ୍ତାନ୍ ର॑କ୍ଷଦ୍ଧ୍ଵଂ॒ ମା ଵୋ॑ ଦଭନ୍ନ୍ ॥ 14 ॥
(ଉ॒ରୁଂ-ଦ୍ଵାଵିଗ୍-ମ୍॑ଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 7)

ଉଦାୟୁ॑ଷା ସ୍ଵା॒ୟୁଷୋଦୋଷ॑ଧୀନା॒ଗ୍-ମ୍॒ ରସେ॒ନୋତ୍ ପ॒ର୍ଜନ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ଶୁଷ୍ମେ॒ଣୋଦ॑ସ୍ଥାମ॒ମୃତା॒ଗ୍-ମ୍॒ ଅନୁ॑ । ଉ॒ର୍ଵଂ॑ତରି॑କ୍ଷ॒ମନ୍ଵି॒ହ୍ୟଦି॑ତ୍ୟାଃ॒ ସଦୋ॒ଽସ୍ୟଦି॑ତ୍ୟାଃ॒ ସଦ॒ ଆ ସୀ॒ଦାସ୍ତ॑ଭ୍ନା॒ଦ୍-ଦ୍ୟାମୃ॑ଷ॒ଭୋ ଅଂ॒ତରି॑କ୍ଷ॒ମମି॑ମୀତ ଵରି॒ମାଣଂ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ୟା ଆଽସୀ॑ଦ॒-ଦ୍ଵିଶ୍ଵା॒ ଭୁଵ॑ନାନି ସ॒ମ୍ରାଡ୍ ଵିଶ୍ଵେତ୍ତାନି॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ୟ ଵ୍ର॒ତାନି॒ ଵନେ॑ଷୁ॒ ଵ୍ୟଂ॑ତରି॑କ୍ଷଂ ତତାନ॒ ଵାଜ॒ମର୍ଵ॑ଥ୍ସୁ॒ ପୟୋ॑ ଅଘ୍ନି॒ୟାସୁ॑ ହୃ॒ଥ୍ସୁ- [ ] ॥ 15 ॥

କ୍ରତୁଂ॒-ଵଁରୁ॑ଣୋ ଵି॒କ୍ଷ୍ଵ॑ଗ୍ନିଂ ଦି॒ଵି ସୂର୍ୟ॑ମଦଧା॒ଥ୍ ସୋମ॒ମଦ୍ରା॒ଵୁଦୁ॒ତ୍ୟଂ ଜା॒ତଵେ॑ଦସଂ ଦେ॒ଵଂ-ଵଁ॑ହଂତି କେ॒ତଵଃ॑ । ଦୃ॒ଶେ ଵିଶ୍ଵା॑ୟ॒ ସୂର୍ୟ᳚ମ୍ ॥ ଉସ୍ରା॒ଵେତଂ॑ ଧୂର୍​ଷାହାଵନ॒ଶ୍ରୂ ଅଵୀ॑ରହଣୌ ବ୍ରହ୍ମ॒ଚୋଦ॑ନୌ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ୟ॒ ସ୍କଂଭ॑ନମସି॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ୟ ସ୍କଂଭ॒ସର୍ଜ॑ନମସି॒ ପ୍ରତ୍ୟ॑ସ୍ତୋ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ୟ॒ ପାଶଃ॑ ॥ 16 ॥
( ହୃ॒ଥ୍ସୁ-ପଂଚ॑ତ୍ରିଗ୍-ମ୍ଶଚ୍ଚ ) (ଅ. 8)

ପ୍ର ଚ୍ୟ॑ଵସ୍ଵ ଭୁଵସ୍ପତେ॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ନ୍ୟ॒ଭି ଧାମା॑ନି॒ ମା ତ୍ଵା॑ ପରିପ॒ରୀ ଵି॑ଦ॒ନ୍ମା ତ୍ଵା॑ ପରିପଂ॒ଥିନୋ॑ ଵିଦ॒ନ୍ମା ତ୍ଵା॒ ଵୃକା॑ ଅଘା॒ୟଵୋ॒ ମା ଗଂ॑ଧ॒ର୍ଵୋ ଵି॒ଶ୍ଵାଵ॑ସୁ॒ରା ଦ॑ଘଚ୍ଛ୍ୟେ॒ନୋ ଭୂ॒ତ୍ଵା ପରା॑ ପତ॒ ୟଜ॑ମାନସ୍ୟ ନୋ ଗୃ॒ହେ ଦେ॒ଵୈଃ ସଗ୍ଗ୍॑ସ୍କୃ॒ତଂ-ୟଁଜ॑ମାନସ୍ୟ ସ୍ଵ॒ସ୍ତ୍ୟୟ॑ନ୍ୟ॒ସ୍ୟପି॒ ପଂଥା॑ମଗସ୍ମହି ସ୍ଵସ୍ତି॒ଗା-ମ॑ନେ॒ହସଂ॒-ୟେଁନ॒ ଵିଶ୍ଵାଃ॒ ପରି॒ ଦ୍ଵିଷୋ॑ ଵୃ॒ଣକ୍ତି॑ ଵିଂ॒ଦତେ॒ ଵସୁ॒ ନମୋ॑ ମି॒ତ୍ରସ୍ୟ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ୟ॒ ଚକ୍ଷ॑ସେ ମ॒ହୋ ଦେ॒ଵାୟ॒ ତଦୃ॒ତଗ୍-ମ୍ ସ॑ପର୍ୟତ ଦୂରେ॒ଦୃଶେ॑ ଦେ॒ଵଜା॑ତାୟ କେ॒ତଵେ॑ ଦି॒ଵସ୍ପୁ॒ତ୍ରାୟ॒ ସୂର୍ୟା॑ୟ ଶଗ୍-ମ୍ସତ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ୟ॒ ସ୍କଂଭ॑ନମସି॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ୟ ସ୍କଂଭ॒ସର୍ଜ॑ନ-ମ॒ସ୍ୟୁନ୍ମୁ॑କ୍ତୋ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ୟ॒ ପାଶଃ॑ ॥ 17 ॥
( ମି॒ତ୍ରସ୍ୟ॒-ତ୍ରୟୋ॑ଵିଗ୍-ମ୍ଶତିଶ୍ଚ ) (ଅ. 9)

ଅ॒ଗ୍ନେ-ରା॑ତି॒ଥ୍ୟମ॑ସି॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ ତ୍ଵା॒ ସୋମ॑ସ୍ୟାଽଽତି॒ଥ୍ୟମ॑ସି॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ॒ ତ୍ଵା-ଽତି॑ଥେରାତି॒ଥ୍ୟମ॑ସି॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ ତ୍ଵା॒ଽଗ୍ନୟେ᳚ ତ୍ଵା ରାୟସ୍ପୋଷ॒ଦାଵଂନେ॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ ତ୍ଵା ଶ୍ୟେ॒ନାୟ॑ ତ୍ଵା ସୋମ॒ଭୃତେ॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ ତ୍ଵା॒ ୟା ତେ॒ ଧାମା॑ନି ହ॒ଵିଷା॒ ୟଜଂ॑ତି॒ ତା ତେ॒ ଵିଶ୍ଵା॑ ପରି॒ଭୂର॑ସ୍ତୁ ୟ॒ଜ୍ଞଂ ଗ॑ୟ॒ସ୍ଫାନଃ॑ ପ୍ର॒ତର॑ଣଃ ସୁ॒ଵୀରୋଽଵୀ॑ରହା॒ ପ୍ରଚ॑ରା ସୋମ॒ ଦୁର୍ୟା॒ନଦି॑ତ୍ୟାଃ॒ ସଦୋ॒ଽସ୍ୟଦି॑ତ୍ୟାଃ॒ ସଦ॒ ଆ- [ସଦ॒ ଆ, ସୀ॒ଦ॒ ଵରୁ॑ଣୋଽସି] ॥ 18 ॥

ସୀ॑ଦ॒ ଵରୁ॑ଣୋଽସି ଧୃ॒ତଵ୍ର॑ତୋ ଵାରୁ॒ଣମ॑ସି ଶଂ॒​ୟୋଁ-ର୍ଦେ॒ଵାନାଗ୍-ମ୍॑ ସ॒ଖ୍ୟାନ୍ମା ଦେ॒ଵାନା॑-ମ॒ପସ॑-ଶ୍ଛିଥ୍ସ୍ମ॒ହ୍ୟାପ॑ତୟେ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣାମି॒ ପରି॑ପତୟେ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣାମି॒ ତନୂ॒ନପ୍ତ୍ରେ᳚ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣାମି ଶାକ୍ଵ॒ରାୟ॑ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣାମି॒ ଶକ୍ମ॒ନ୍ନୋଜି॑ଷ୍ଠାୟ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣା॒ମ୍ୟ-ନା॑ଧୃଷ୍ଟମସ୍ୟ-ନାଧୃ॒ଷ୍ୟଂ ଦେ॒ଵାନା॒ମୋଜୋ॑- ଽଭିଷସ୍ତି॒ପା ଅ॑ନଭିଶସ୍ତେ॒ଽନ୍ୟମନୁ॑ ମେ ଦୀ॒କ୍ଷାଂ ଦୀ॒କ୍ଷାପ॑ତି-ର୍ମନ୍ୟତା॒ମନୁ॒ ତପ॒ସ୍ତପ॑ସ୍ପତି॒ରଂଜ॑ସା ସ॒ତ୍ୟମୁପ॑ ଗେଷଗ୍-ମ୍ ସୁଵି॒ତେ ମା॑ ଧାଃ ॥ 19 ॥
( ଆ-ମୈ-କଂ॑ ଚ ) (ଅ. 10)

ଅ॒ଗ୍-ମ୍॒ଶୁରଗ୍-ମ୍॑ଶୁସ୍ତେ ଦେଵ ସୋ॒ମାଽଽପ୍ୟା॑ୟତା॒-ମିଂଦ୍ରା॑ୟୈକଧନ॒ଵିଦ॒ ଆ ତୁଭ୍ୟ॒ମିଂଦ୍ରଃ॑ ପ୍ୟାୟତା॒ମା ତ୍ଵମିଂଦ୍ରା॑ୟ ପ୍ୟାୟ॒ସ୍ଵାଽଽପ୍ୟା॑ୟୟ॒ ସଖୀଂ᳚ଥ୍ ସ॒ନ୍ୟା ମେ॒ଧୟା᳚ ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ତେ॑ ଦେଵ ସୋମ ସୁ॒ତ୍ୟାମ॑ଶୀ॒ୟେଷ୍ଟା॒ ରାୟଃ॒ ପ୍ରେଷେ ଭଗା॑ୟ॒ର୍ତମୃ॑ତଵା॒ଦିଭ୍ୟୋ॒ ନମୋ॑ ଦି॒ଵେ ନମଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ୟା ଅଗ୍ନେ᳚ ଵ୍ରତପତେ॒ ତ୍ଵଂ-ଵ୍ରଁ॒ତାନାଂ᳚-ଵ୍ରଁ॒ତପ॑ତିରସି॒ ୟା ମମ॑ ତ॒ନୂରେ॒ଷା ସା ତ୍ଵୟି॒ [ତ୍ଵୟି॑, ୟା ତଵ॑] ॥ 20 ॥

ୟା ତଵ॑ ତ॒ନୂରି॒ୟଗ୍-ମ୍ ସା ମୟି॑ ସ॒ହ ନୌ᳚ ଵ୍ରତପତେ ଵ୍ର॒ତିନୋ᳚-ର୍ଵ୍ର॒ତାନି॒ ୟା ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ରୁଦ୍ରି॑ୟା ତ॒ନୂସ୍ତୟା॑ ନଃ ପାହି॒ ତସ୍ୟା᳚ସ୍ତେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ୟା ତେ॑ ଅଗ୍ନେଽୟାଶ॒ୟା ର॑ଜାଶ॒ୟା ହ॑ରାଶ॒ୟା ତ॒ନୂର୍ଵର୍​ଷି॑ଷ୍ଠା ଗହ୍ଵରେ॒ଷ୍ଠୋଽଗ୍ରଂ-ଵଁଚୋ॒ ଅପା॑ଵଧୀଂ ତ୍ଵେ॒ଷଂ-ଵଁଚୋ॒ ଅପା॑ଵଧୀ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 21 ॥
( ତ୍ଵୟି॑-ଚତ୍ଵାରି॒ଗ୍-ମ୍॒ଶଚ୍ଚ॑ ) (ଅ. 11)

ଵି॒ତ୍ତାୟ॑ନୀ ମେଽସି ତି॒କ୍ତାୟ॑ନୀ ମେ॒ଽସ୍ୟଵ॑ତାନ୍ମା ନାଥି॒ତମଵ॑ତାନ୍ମା ଵ୍ୟଥି॒ତଂ-ଵିଁ॒ଦେର॒ଗ୍ନିର୍ନଭୋ॒ ନାମାଗ୍ନେ॑ ଅଂଗିରୋ॒ ୟୋ᳚ଽସ୍ୟାଂ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ୟାମସ୍ୟାୟୁ॑ଷା॒ ନାମ୍ନେହି॒ ୟତ୍ତେଽନା॑ଧୃଷ୍ଟଂ॒ ନାମ॑ ୟ॒ଜ୍ଞିୟଂ॒ ତେନ॒ ତ୍ଵାଽଽଦ॒ଧେଽଗ୍ନେ॑ ଅଂଗିରୋ॒ ୟୋ ଦ୍ଵି॒ତୀୟ॑ସ୍ୟାଂ ତୃ॒ତୀୟ॑ସ୍ୟାଂ ପୃଥି॒ଵ୍ୟା-ମସ୍ୟାୟୁ॑ଷା॒ ନାମ୍ନେହି॒ ୟତ୍ତେଽନା॑ଧୃଷ୍ଟଂ॒ ନାମ॑-[ ] ॥ 22 ॥

ୟ॒ଜ୍ଞିୟଂ॒ ତେନ॒ ତ୍ଵାଽଽଦ॑ଧେ ସି॒ଗ୍-ମ୍॒ହୀର॑ସି ମହି॒ଷୀର॑ସ୍ୟୁ॒ରୁ ପ୍ର॑ଥସ୍ଵୋ॒ରୁ ତେ॑ ୟ॒ଜ୍ଞପ॑ତିଃ ପ୍ରଥତାଂ ଧ୍ରୁ॒ଵାଽସି॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟଃ॑ ଶୁଂଧସ୍ଵ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟଃ॑ ଶୁଂଭସ୍ଵେଂଦ୍ରଘୋ॒ଷସ୍ତ୍ଵା॒ ଵସୁ॑ଭିଃ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ ପାତୁ॒ ମନୋ॑ଜଵାସ୍ତ୍ଵା ପି॒ତୃଭି॑-ର୍ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ ପା॑ତୁ॒ ପ୍ରଚେ॑ତାସ୍ତ୍ଵା ରୁ॒ଦ୍ରୈଃ ପ॒ଶ୍ଚାତ୍ ପା॑ତୁ ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା ତ୍ଵାଽଽଦି॒ତ୍ୟୈରୁ॑ତ୍ତର॒ତଃ ପା॑ତୁ॒ ସି॒ଗ୍-ମ୍॒ହୀର॑ସି ସପତ୍ନସା॒ହୀ ସ୍ଵାହା॑ ସି॒ଗ୍-ମ୍॒ହୀର॑ସି ସୁପ୍ରଜା॒ଵନିଃ॒ ସ୍ଵାହା॑ ସି॒ଗ୍-ମ୍॒ହୀ- [ସି॒ଗ୍-ମ୍॒ହୀଃ, ଅ॒ସି॒ ରା॒ୟ॒ସ୍ପୋ॒ଷ॒ଵନିଃ॒ ସ୍ଵାହା॑] ॥ 23 ॥

ର॑ସି ରାୟସ୍ପୋଷ॒ଵନିଃ॒ ସ୍ଵାହା॑ ସି॒ଗ୍-ମ୍॒ହୀର॑ସ୍ୟାଦିତ୍ୟ॒ଵନିଃ॒ ସ୍ଵାହା॑ ସି॒ଗ୍-ମ୍॒ହୀର॒ସ୍ୟା ଵ॑ହ ଦେ॒ଵାଂଦେ॑ଵୟ॒ତେ ୟଜ॑ମାନାୟ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଭୂ॒ତେଭ୍ୟ॑ସ୍ତ୍ଵା ଵି॒ଶ୍ଵାୟୁ॑ରସି ପୃଥି॒ଵୀଂ ଦୃଗ୍-ମ୍॑ହ ଧ୍ରୁଵ॒କ୍ଷିଦ॑ସ୍ୟଂ॒ତରି॑କ୍ଷଂ ଦୃଗ୍-ମ୍ହାଚ୍ୟୁତ॒କ୍ଷିଦ॑ସି॒ ଦିଵଂ॑ ଦୃଗ୍-ମ୍ହା॒ଗ୍ନେ-ର୍ଭସ୍ମା᳚ସ୍ୟ॒ଗ୍ନେଃ ପୁରୀ॑ଷମସି ॥ 24 ॥
(ନାମ॑-ସୁପ୍ରଜା॒ଵନିଃ॒ ସ୍ଵାହା॑ ସି॒ଗ୍-ମ୍॒ହ॑007ଆ;ଃ-ପଂଚ॑ତ୍ରିଗ୍-ମ୍ଶଚ୍ଚ ) (ଅ. 12)

ୟୁଂ॒ଜତେ॒ ମନ॑ ଉ॒ତ ୟୁଂ॑ଜତେ॒ ଧିୟୋ॒ ଵିପ୍ରା॒ ଵିପ୍ର॑ସ୍ୟ ବୃହ॒ତୋ ଵି॑ପ॒ଶ୍ଚିତଃ॑ । ଵି ହୋତ୍ରା॑ ଦଧେ ଵୟୁନା॒ଵିଦେକ॒ ଇନ୍ମ॒ହୀ ଦେ॒ଵସ୍ୟ॑ ସଵି॒ତୁଃ ପରି॑ଷ୍ଟୁତିଃ ॥ ସୁ॒ଵାଗ୍ଦେ॑ଵ॒ ଦୁର୍ୟା॒ଗ୍-ମ୍॒ ଆ ଵ॑ଦ ଦେଵ॒ଶ୍ରୁତୌ॑ ଦେ॒ଵେଷ୍ଵା ଘୋ॑ଷେଥା॒ମା ନୋ॑ ଵୀ॒ରୋ ଜା॑ୟତାଂ କର୍ମ॒ଣ୍ୟୋ॑ ୟଗ୍-ମ୍ ସର୍ଵେ॑ଽନୁ॒ ଜୀଵା॑ମ॒ ୟୋ ବ॑ହୂ॒ନାମସ॑ଦ୍ଵ॒ଶୀ ॥ ଇ॒ଦଂ-ଵିଁଷ୍ଣୁ॒-ର୍ଵିଚ॑କ୍ରମେ ତ୍ରେ॒ଧା ନି ଦ॑ଧେ ପ॒ଦମ୍ ॥ ସମୂ॑ଢମସ୍ୟ [ସମୂ॑ଢମସ୍ୟ, ପା॒ଗ୍-ମ୍॒ସୁ॒ର] ॥ 25 ॥

ପାଗ୍-ମ୍ସୁ॒ର ଇରା॑ଵତୀ ଧେନୁ॒ମତୀ॒ ହି ଭୂ॒ତଗ୍-ମ୍ ସୂ॑ୟଵ॒ସିନୀ॒ ମନ॑ଵେ ୟଶ॒ସ୍ୟେ᳚ । ଵ୍ୟ॑ସ୍କଭ୍ନା॒ଦ୍-ରୋଦ॑ସୀ॒ ଵିଷ୍ଣୁ॑ରେ॒ତେ ଦା॒ଧାର॑ ପୃଥି॒ଵୀମ॒ଭିତୋ॑ ମ॒ୟୂଖୈଃ᳚ ॥ ପ୍ରାଚୀ॒ ପ୍ରେତ॑ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ରଂ କ॒ଲ୍ପୟଂ॑ତୀ ଊ॒ର୍ଧ୍ଵଂ-ୟଁ॒ଜ୍ଞଂ ନ॑ୟତଂ॒ ମା ଜୀ᳚ହ୍ଵରତ॒ମତ୍ର॑ ରମେଥାଂ॒-ଵଁର୍​ଷ୍ମ॑ନ୍ ପୃଥି॒ଵ୍ୟା ଦି॒ଵୋ ଵା॑ ଵିଷ୍ଣଵୁ॒ତ ଵା॑ ପୃଥି॒ଵ୍ୟା ମ॒ହୋ ଵା॑ ଵିଷ୍ଣଵୁ॒ତ ଵା॒ଽଂତରି॑କ୍ଷା॒ଦ୍ଧସ୍ତୌ॑ ପୃଣସ୍ଵ ବ॒ହୁଭି॑-ର୍ଵସ॒ଵ୍ୟୈ॑ରା ପ୍ର ୟ॑ଚ୍ଛ॒ [ପ୍ର ୟ॑ଚ୍ଛ, ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ଦୋତ] ॥ 26 ॥

ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ଦୋତ ସ॒ଵ୍ୟାତ୍ । ଵିଷ୍ଣୋ॒ର୍ନୁକଂ॑-ଵୀଁ॒ର୍ୟା॑ଣି॒ ପ୍ର ଵୋ॑ଚଂ॒-ୟଃ ଁପାର୍ଥି॑ଵାନି ଵିମ॒ମେ ରଜାଗ୍-ମ୍॑ସି॒ ୟୋ ଅସ୍କ॑ଭାୟ॒ଦୁତ୍ତ॑ରଗ୍-ମ୍ ସ॒ଧସ୍ଥଂ॑-ଵିଁଚକ୍ରମା॒ଣ ସ୍ତ୍ରେ॒ଧୋରୁ॑ଗା॒ୟୋ ଵିଷ୍ଣୋ॑ ର॒ରାଟ॑ମସି॒ ଵିଷ୍ଣୋଃ᳚ ପୃ॒ଷ୍ଠମ॑ସି॒ ଵିଷ୍ଣୋଃ॒ ଶଂଅପ୍ତ୍ରେ᳚ ସ୍ଥୋ॒ ଵିଷ୍ଣୋଃ॒ ସ୍ୟୂର॑ସି॒ ଵିଷ୍ଣୋ᳚-ର୍ଧ୍ରୁ॒ଵମ॑ସି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵମ॑ସି॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ ତ୍ଵା ॥ 27 ॥
( ଅ॒ସ୍ୟ॒-ୟ॒ଚ୍ଛୈକା॒ନ୍ନ ଚ॑ତ୍ଵାରି॒ଗ୍-ମ୍॒ଶଚ୍ଚ॑ ) (ଅ. 13)

କୃ॒ଣୁ॒ଷ୍ଵ ପାଜଃ॒ ପ୍ରସି॑ତି॒ନ୍ନ ପୃ॒ଥ୍ଵୀଂ-ୟାଁ॒ହି ରାଜେ॒ଵାମ॑ଵା॒ଗ୍-ମ୍॒ ଇଭେ॑ନ । ତୃ॒ଷ୍ଵୀମନୁ॒ ପ୍ରସି॑ତିଂ-ଦ୍ରୂଣା॒ନୋ-ଽସ୍ତା॑ଽସି॒ ଵିଦ୍ଧ୍ୟ॑ ର॒କ୍ଷସ॒ ସ୍ତପି॑ଷ୍ଠୈଃ ॥ ତଵ॑ ଭ୍ର॒ମାସ॑ ଆଶୁ॒ୟା ପଂ॑ତ॒ତ୍ୟନୁ॑ ସ୍ପୃଶ-ଧୃଷ॒ତା ଶୋଶୁ॑ଚାନଃ । ତପୂଗ୍ଗ୍॑ଷ୍ୟଗ୍ନେ ଜୁ॒ହ୍ଵା॑ ପତଂ॒ଗାନସଂ॑ଦିତୋ॒ ଵିସୃ॑ଜ॒ ଵିଷ୍ଵ॑ଗୁ॒ଲ୍କାଃ ॥ ପ୍ରତି॒ସ୍ପଶୋ॒ ଵିସୃ॑ଜ॒-ତୂର୍ଣି॑ତମୋ॒ ଭଵା॑ ପା॒ୟୁର୍ଵି॒ଶୋ ଅ॒ସ୍ୟା ଅଦ॑ବ୍ଧଃ । ୟୋ ନୋ॑ ଦୂ॒ରେ ଅ॒ଘଶଗ୍-ମ୍॑ସୋ॒ [ଅ॒ଘଶଗ୍-ମ୍॑ସଃ, ୟୋ ଅଂତ୍ୟଗ୍ନେ॒] ॥ 28 ॥

ୟୋ ଅଂତ୍ୟଗ୍ନେ॒ ମାକି॑ଷ୍ଟେ॒ ଵ୍ୟଥି॒ରା ଦ॑ଧର୍​ଷୀତ୍ ॥ ଉଦ॑ଗ୍ନେ ତିଷ୍ଠ॒ ପ୍ରତ୍ୟା ଽଽତ॑ନୁଷ୍ଵ॒ ନ୍ୟ॑ମିତ୍ରାଗ୍-ମ୍॑ ଓଷତାତ୍ ତିଗ୍ମହେତେ । ୟୋ ନୋ॒ ଅରା॑ତିଗ୍-ମ୍ ସମିଧାନ ଚ॒କ୍ରେ ନୀ॒ଚା ତଂ ଧ॑କ୍ଷ୍ୟତ॒ସଂ ନ ଶୁଷ୍କ᳚ମ୍ ॥ ଊ॒ର୍ଧ୍ଵୋ ଭ॑ଵ॒ ପ୍ରତି॑ଵି॒ଦ୍ଧ୍ୟା-ଽଦ୍ଧ୍ୟ॒ସ୍ମଦା॒ଵିଷ୍କୃ॑ଣୁଷ୍ଵ॒ ଦୈଵ୍ୟା᳚ନ୍ୟଗ୍ନେ । ଅଵ॑ସ୍ଥି॒ରା ତ॑ନୁହି ୟାତୁ॒ଜୂନାଂ᳚ ଜା॒ମିମଜା॑ମିଂ॒ ପ୍ରମୃ॑ଣୀହି॒ ଶତ୍ରୂନ୍॑ ॥
ସ ତେ॑ [ସ ତେ᳚, ଜା॒ନା॒ତି॒ ସୁ॒ମ॒ତିଂ] ॥ 29 ॥

ଜାନାତି ସୁମ॒ତିଂ-ୟଁ॑ଵିଷ୍ଠ॒ୟ ଈଵ॑ତେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ ଗା॒ତୁମୈର॑ତ୍ । ଵିଶ୍ଵା᳚ନ୍ୟସ୍ମୈ ସୁ॒ଦିନା॑ନି ରା॒ୟୋ ଦ୍ୟୁ॒ମ୍ନାନ୍ୟ॒ର୍ୟୋ ଵିଦୁରୋ॑ ଅ॒ଭି ଦ୍ୟୌ᳚ତ୍ ॥ ସେଦ॑ଗ୍ନେ ଅସ୍ତୁ ସୁ॒ଭଗଃ॑ ସୁ॒ଦାନୁ॒-ର୍ୟସ୍ତ୍ଵା॒ ନିତ୍ୟେ॑ନ ହ॒ଵିଷା॒ୟ ଉ॒କ୍ଥୈଃ । ପିପ୍ରୀ॑ଷତି॒ ସ୍ଵ ଆୟୁ॑ଷି ଦୁରୋ॒ଣେ ଵିଶ୍ଵେଦ॑ସ୍ମୈ ସୁ॒ଦିନା॒ ସାଽସ॑ଦି॒ଷ୍ଟିଃ ॥ ଅର୍ଚା॑ମି ତେ ସୁମ॒ତିଂ ଘୋଷ୍ୟ॒ର୍ଵାଖ୍-ସଂତେ॑ ଵା॒ ଵା ତା॑ ଜରତା- [ଵା॒ ଵା ତା॑ ଜରତ୍ମ୍, ଇ॒ୟଂଗୀଃ] ॥ 30 ॥

ମି॒ୟଂଗୀଃ । ସ୍ଵଶ୍ଵା᳚ସ୍ତ୍ଵା ସୁ॒ରଥା॑ ମର୍ଜୟେମା॒ସ୍ମେ କ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ ଧାରୟେ॒ରନୁ॒ ଦ୍ୟୂନ୍ ॥ ଇ॒ହ ତ୍ଵା॒ ଭୂର୍ୟା ଚ॑ରେ॒ ଦୁପ॒ତ୍ମନ୍ ଦୋଷା॑ଵସ୍ତ-ର୍ଦୀଦି॒ଵାଗ୍-ମ୍ସ॒ମନୁ॒ ଦ୍ୟୂନ୍ । କ୍ରୀଡଂ॑ତସ୍ତ୍ଵା ସୁ॒ମନ॑ସଃ ସପେମା॒ଭି ଦ୍ୟୁ॒ମ୍ନା ତ॑ସ୍ଥି॒ଵାଗ୍-ମ୍ସୋ॒ ଜନା॑ନାମ୍ ॥ ୟସ୍ତ୍ଵା॒-ସ୍ଵଶ୍ଵଃ॑ ସୁହିର॒ଣ୍ୟୋ ଅ॑ଗ୍ନ ଉପ॒ୟାତି॒ ଵସୁ॑ମତା॒ ରଥେ॑ନ । ତସ୍ୟ॑ ତ୍ରା॒ତା-ଭ॑ଵସି॒ ତସ୍ୟ॒ ସଖା॒ ୟସ୍ତ॑ ଆତି॒ଥ୍ୟମା॑ନୁ॒ଷଗ୍ ଜୁଜୋ॑ଷତ୍ ॥ ମ॒ହୋ ରୁ॑ଜାମି - [ ] ॥ 31 ॥

ବଂ॒ଧୁତା॒ ଵଚୋ॑ଭି॒ସ୍ତନ୍ମା॑ ପି॒ତୁର୍ଗୋତ॑ମା॒ଦ-ନ୍ଵି॑ୟାୟ । ତ୍ଵନ୍ନୋ॑ ଅ॒ସ୍ୟ ଵଚ॑ସ-ଶ୍ଚିକିଦ୍ଧି॒ ହୋତ॑ର୍ୟଵିଷ୍ଠ ସୁକ୍ରତୋ॒ ଦମୂ॑ନାଃ ॥ ଅସ୍ଵ॑ପ୍ନଜ ସ୍ତ॒ରଣ॑ୟଃ ସୁ॒ଶେଵା॒ ଅତଂ॑ଦ୍ରାସୋଽଵୃ॒କା ଅଶ୍ର॑ମିଷ୍ଠାଃ । ତେ ପା॒ୟଵଃ॑ ସ॒ଦ୍ଧ୍ରିୟଂ॑ଚୋ ନି॒ଷଦ୍ୟାଽଗ୍ନେ॒ ତଵ॑ନଃ ପାଂତ୍ଵମୂର ॥ ୟେ ପା॒ୟଵୋ॑ ମାମତେ॒ୟଂ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ପଶ୍ୟଂ॑ତୋ ଅଂ॒ଧଂ ଦୁ॑ରି॒ତାଦର॑କ୍ଷନ୍ନ୍ । ର॒ରକ୍ଷ॒ତାଂଥ୍ ସୁ॒କୃତୋ॑ ଵି॒ଶ୍ଵଵେ॑ଦା॒ ଦିଫ୍ସଂ॑ତ॒ ଇଦ୍ରି॒ପଵୋ॒ ନା ହ॑ [ନା ହ॑, ଦେ॒ଭୁଃ॒] ॥ 32 ॥

ଦେଭୁଃ ॥ ତ୍ଵୟା॑ ଵ॒ୟଗ୍-ମ୍ ସ॑ଧ॒ନ୍ୟ॑-ସ୍ତ୍ଵୋତା॒-ସ୍ତଵ॒ ପ୍ରଣୀ᳚ତ୍ୟଶ୍ୟାମ॒ ଵାଜାନ୍॑ । ଉ॒ଭା ଶଗ୍-ମ୍ସା॑ ସୂଦୟ ସତ୍ୟତାତେ-ଽନୁଷ୍ଠୁ॒ୟା କୃ॑ଣୁହ୍ୟହ୍ରୟାଣ ॥ ଅ॒ୟା ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ସ॒ମିଧା॑ ଵିଧେମ॒ ପ୍ରତି॒ସ୍ତୋମଗ୍-ମ୍॑ ଶ॒ସ୍ୟମା॑ନଂ ଗୃଭାୟ । ଦହା॒ଶସୋ॑ ର॒କ୍ଷସଃ॑ ପା॒ହ୍ୟ॑ସ୍ମାନ୍ ଦ୍ରୁ॒ହୋ ନି॒ଦୋ ମି॑ତ୍ରମହୋ ଅଵ॒ଦ୍ୟାତ୍ ॥ ର॒କ୍ଷୋ॒ହଣଂ॑ ​ଵାଁ॒ଜିନ॒ମାଜି॑ଘର୍ମି ମି॒ତ୍ରଂ ପ୍ରଥି॑ଷ୍ଠ॒-ମୁପ॑ୟାମି॒ ଶର୍ମ॑ । ଶିଶା॑ନୋ ଅ॒ଗ୍ନିଃ କ୍ରତୁ॑ଭିଃ॒ ସମି॑ଦ୍ଧଃ॒ସନୋ॒ ଦିଵା॒ [ଦିଵା᳚, ସରି॒ଷଃ ପା॑ତୁ॒ ନକ୍ତଂ᳚] ॥ 33 ॥

ସରି॒ଷଃ ପା॑ତୁ॒ ନକ୍ତ᳚ମ୍ ॥ ଵିଜ୍ୟୋତି॑ଷା ବୃହ॒ତା ଭା᳚ତ୍ୟ॒ଗ୍ନି-ରା॒ଵି-ର୍ଵିଶ୍ଵା॑ନି କୃଣୁତେ ମହି॒ତ୍ଵା । ପ୍ରାଦେ॑ଵୀ-ର୍ମା॒ୟାଃ ସ॑ହତେ-ଦୁ॒ରେଵାଃ॒ ଶିଶୀ॑ତେ॒ ଶୃଂଗେ॒ ରକ୍ଷ॑ସେ ଵି॒ନିକ୍ଷେ᳚ ॥ ଉ॒ତ ସ୍ଵା॒ନାସୋ॑ ଦି॒ଵିଷଂ॑ତ୍ଵ॒ଗ୍ନେ ସ୍ତି॒ଗ୍ମାୟୁ॑ଧା॒ ରକ୍ଷ॑ସେ॒ ହଂତ॒ଵା ଉ॑ । ମଦେ॑ ଚିଦସ୍ୟ॒ ପ୍ରରୁ॑ଜଂତି॒ ଭାମା॒ ନ ଵ॑ରଂତେ ପରି॒ବାଧୋ॒ ଅଦେ॑ଵୀଃ ॥ 34 ॥
(ଅ॒ଘଶଗ୍-ମ୍॑ସଃ॒-ସ ତେ॑-ଜରତାଗ୍-ମ୍-ରୁଜାମି-ହ॒ -ଦିଵୈ - କ॑ଚତ୍ଵାରିଗ୍-ମ୍ଶଚ୍ଚ) (ଅ. 14)

(ଆପ॑ ଉଂଦ॒, ଂତ୍ଵାକୂ᳚ତ୍ୟୈ॒, ଦୈଵୀ॑, ମି॒ୟଂତେ॒, ଵସ୍ଵ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ଗ୍-ମ୍॒ ଶୁନା॑ ତେ॒, ସୋମଂ॑ତ॒, ଉଦାୟୁ॑ଷା॒, ପ୍ର ଚ୍ୟ॑ଵସ୍ଵା॒, ଽଗ୍ନେ ରା॑ତି॒ଥ୍ୟ, -ମ॒ଗ୍-ମ୍॒ଶୁରଗ୍-ମ୍॑ ଶୁ, ର୍ଵି॒ତ୍ତାୟ॑ନୀ ମେଽସି, ୟୁଂ॒ଚତେ॑, କୃଣୁ॒ଷ୍ଵ ପାଜ॒, ଶ୍ଚତୁ॑ର୍ଦଶ ।)

(ଆପୋ॒-ଵସ୍ଵ୍ୟ॑ସି॒ ୟା ତଵେ॒-ୟଂଗୀ-ଶ୍ଚତୁ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍-ମ୍ଶତ୍ ।)

(ଆପ॑ ଉଂଦ॒ନ୍, ତ୍ଵଦେ॑ଵୀଃ)

॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥

॥ କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ସଂହିତାୟାଂ ପ୍ରଥମକାଂଡେ ଦ୍ଵିତୀୟଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ ସମାପ୍ତଃ ॥