କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ସଂହିତାୟାଂ ପ୍ରଥମକାଂଡେ ତୃତୀୟଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ -(ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମେ ପଶୁଃ)

ଓଂ ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତୟେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ୟୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥

ଦେ॒ଵସ୍ୟ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵେ᳚ଽଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ୟାଂ᳚ ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ୟା॒ମା ଦ॒ଦେଽଭ୍ରି॑ରସି॒ ନାରି॑ରସି॒ ପରି॑ଲିଖିତ॒ଗ୍-ମ୍॒ ରକ୍ଷଃ॒ ପରି॑ଲିଖିତା॒ ଅରା॑ତୟ ଇ॒ଦମ॒ହଗ୍-ମ୍ ରକ୍ଷ॑ସୋ ଗ୍ରୀ॒ଵା ଅପି॑ କୃଂତାମି॒ ୟୋ᳚ଽସ୍ମାନ୍ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ୟଂ ଚ॑ ଵ॒ୟଂ ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମ ଇ॒ଦମ॑ସ୍ୟ ଗ୍ରୀ॒ଵା ଅପି॑ କୃଂତାମି ଦି॒ଵେ ତ୍ଵା॒ଽଂତରି॑କ୍ଷାୟ ତ୍ଵା ପୃଥି॒ଵ୍ୟୈ ତ୍ଵା॒ ଶୁଂଧ॑ତାଂ-ଲୋଁ॒କଃ ପି॑ତୃ॒ଷଦ॑ନୋ॒ ୟଵୋ॑ଽସି ୟ॒ଵୟା॒ସ୍ମ-ଦ୍ଦ୍ଵେଷୋ॑ [ୟ॒ଵୟା॒ସ୍ମ-ଦ୍ଦ୍ଵେଷଃ॑, ୟ॒ଵୟାରା॑ତୀଃ] ॥ 1 ॥

ୟ॒ଵୟାରା॑ତୀଃ ପିତୃ॒ଣାଗ୍-ମ୍ ସଦ॑ନମ॒ସ୍ୟୁଦ୍ଦିଵଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତଭା॒ନାଽଂତରି॑କ୍ଷଂ ପୃଣ ପୃଥି॒ଵୀଂ ଦୃଗ୍-ମ୍॑ହ ଦ୍ୟୁତା॒ନସ୍ତ୍ଵା॑ ମାରୁ॒ତୋ ମି॑ନୋତୁ ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୟୋ-ର୍ଧ୍ରୁ॒ଵେଣ॒ ଧର୍ମ॑ଣା ବ୍ରହ୍ମ॒ଵନିଂ॑ ତ୍ଵା କ୍ଷତ୍ର॒ଵନିଗ୍-ମ୍॑ ସୁପ୍ରଜା॒ଵନିଗ୍-ମ୍॑ ରାୟସ୍ପୋଷ॒ଵନିଂ॒ ପର୍ୟୂ॑ହାମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ଦୃଗ୍-ମ୍ହ କ୍ଷ॒ତ୍ରଂ ଦୃଗ୍-ମ୍॑ହ ପ୍ର॒ଜାଂ ଦୃଗ୍-ମ୍॑ହ ରା॒ୟସ୍ପୋଷଂ॑ ଦୃଗ୍-ମ୍ହ ଘୃ॒ତେନ॑ ଦ୍ୟାଵାପୃଥିଵୀ॒ ଆ ପୃ॑ଣେଥା॒ମିଂଦ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ସଦୋ॑ଽସି ଵିଶ୍ଵଜ॒ନସ୍ୟ॑ ଛା॒ୟା ପରି॑ ତ୍ଵା ଗିର୍ଵଣୋ॒ ଗିର॑ ଇ॒ମା ଭ॑ଵଂତୁ ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑ ଵୃ॒ଦ୍ଧାୟୁ॒ମନୁ॒ ଵୃଦ୍ଧ॑ୟୋ॒ ଜୁଷ୍ଟା॑ ଭଵଂତୁ॒ ଜୁଷ୍ଟ॑ୟ॒ ଇଂଦ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ସ୍ୟୂର॒ସୀଂଦ୍ର॑ସ୍ୟ ଧ୍ରୁ॒ଵମ॑ସ୍ୟୈଂ॒ଦ୍ରମ॒ସୀଂଦ୍ରା॑ୟ ତ୍ଵା ॥ 2 ॥
(ଦ୍ଵେଷ॑ - ଇ॒ମା - ଅ॒ଷ୍ଟାଦ॑ଶ ଚ ) (ଅ. 1)

ର॒କ୍ଷୋ॒ହଣୋ॑ ଵଲଗ॒ହନୋ॑ ଵୈଷ୍ଣ॒ଵାନ୍ ଖ॑ନାମୀ॒ଦମ॒ହଂ ତଂ-ଵଁ॑ଲ॒ଗମୁଦ୍ଵ॑ପାମି॒ ୟଂ ନଃ॑ ସମା॒ନୋ ୟମସ॑ମାନୋ ନିଚ॒ଖାନେ॒ଦମେ॑ନ॒ମଧ॑ରଂ କରୋମି॒ ୟୋ ନଃ॑ ସମା॒ନୋ ୟୋଽସ॑ମାନୋଽରାତୀ॒ୟତି॑ ଗାୟ॒ତ୍ରେଣ॒ ଛଂଦ॒ସାଽଵ॑ବାଢୋ ଵଲ॒ଗଃ କିମତ୍ର॑ ଭ॒ଦ୍ରଂ ତନ୍ନୌ॑ ସ॒ହ ଵି॒ରାଡ॑ସି ସପତ୍ନ॒ହା ସ॒ମ୍ରାଡ॑ସି ଭ୍ରାତୃଵ୍ୟ॒ହା ସ୍ଵ॒ରାଡ॑ସ୍ୟଭିମାତି॒ହା ଵି॑ଶ୍ଵା॒ରାଡ॑ସି॒ ଵିଶ୍ଵା॑ସାଂ ନା॒ଷ୍ଟ୍ରାଣାଗ୍-ମ୍॑ ହଂ॒ତା [ହଂ॒ତା, ର॒କ୍ଷୋ॒ହଣୋ॑] ॥ 3 ॥

ର॑କ୍ଷୋ॒ହଣୋ॑ ଵଲଗ॒ହନଃ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷା॑ମି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵାନ୍ ର॑କ୍ଷୋ॒ହଣୋ॑ ଵଲଗ॒ହନୋଽଵ॑ ନୟାମି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵାନ୍ ୟଵୋ॑ଽସି ୟ॒ଵୟା॒ସ୍ମ-ଦ୍ଦ୍ଵେଷୋ॑ ୟ॒ଵୟାରା॑ତୀ ରକ୍ଷୋ॒ହଣୋ॑ ଵଲଗ॒ହନୋଽଵ॑ ସ୍ତୃଣାମି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵାନ୍ ର॑କ୍ଷୋ॒ହଣୋ॑ ଵଲଗ॒ହନୋ॒ଽଭି ଜୁ॑ହୋମି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵାନ୍ ର॑କ୍ଷୋ॒ହଣୌ॑ ଵଲଗ॒ହନା॒ଵୁପ॑ ଦଧାମି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵୀ ର॑କ୍ଷୋ॒ହଣୌ॑ ଵଲଗ॒ହନୌ॒ ପର୍ୟୂ॑ହାମି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵୀ ର॑କ୍ଷୋ॒ହଣୌ॑ ଵଲଗ॒ହନୌ॒ ପରି॑ ସ୍ତୃଣାମି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵୀ ର॑କ୍ଷୋ॒ହଣୌ॑ ଵଲଗ॒ହନୌ॑ ଵୈଷ୍ଣ॒ଵୀ ବୃ॒ହନ୍ନ॑ସି ବୃ॒ହଦ୍ଗ୍ରା॑ଵା ବୃହ॒ତୀମିଂଦ୍ରା॑ୟ॒ ଵାଚଂ॑-ଵଁଦ ॥ 4 ॥
( ହଂ॒ତେ-ଂଦ୍ରା॑ୟ॒ ଦ୍ଵେ ଚ॑ ) (ଅ. 2)

ଵି॒ଭୂର॑ସି ପ୍ର॒ଵାହ॑ଣୋ॒ ଵହ୍ନି॑ରସି ହଵ୍ୟ॒ଵାହ॑ନଃ ଶ୍ଵା॒ତ୍ରୋ॑ଽସି॒ ପ୍ରଚେ॑ତାସ୍ତୁ॒ଥୋ॑ଽସି ଵି॒ଶ୍ଵଵେ॑ଦା ଉ॒ଶିଗ॑ସି କ॒ଵିରଂଘା॑ରିରସି॒ ବଂଭା॑ରିରଵ॒ସ୍ୟୁର॑ସି॒ ଦୁଵ॑ସ୍ଵାଂଛୁଂ॒ଧ୍ୟୂର॑ସି ମାର୍ଜା॒ଲୀୟଃ॑ ସ॒ମ୍ରାଡ॑ସି କୃ॒ଶାନୁଃ॑ ପରି॒ଷଦ୍ୟୋ॑ଽସି॒ ପଵ॑ମାନଃ ପ୍ର॒ତକ୍ଵା॑ଽସି॒ ନଭ॑ସ୍ଵା॒ନସଂ॑ମୃଷ୍ଟୋଽସି ହଵ୍ୟ॒ସୂଦ॑ ଋ॒ତଧା॑ମାଽସି॒ ସୁଵର୍ଜ୍ୟୋତି॒-ର୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଜ୍ୟୋତିରସି॒ ସୁଵ॑ର୍ଧାମା॒ଽଜୋ᳚ ଽସ୍ୟେକ॑ପା॒ଦହି॑ରସି ବୁ॒ଦ୍ଧ୍ନିୟୋ॒ ରୌଦ୍ରେ॒ଣାନୀ॑କେନ ପା॒ହି ମା᳚ଽଗ୍ନେ ପିପୃ॒ହି ମା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍-ମ୍ସୀଃ ॥ 5 ॥
(ଅନୀ॑କେନା॒-ଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 3)

ତ୍ଵଗ୍-ମ୍ ସୋ॑ମ ତନୂ॒କୃଦ୍ଭ୍ୟୋ॒ ଦ୍ଵେଷୋ᳚ଭ୍ୟୋ॒ଽନ୍ୟକୃ॑ତେଭ୍ୟ ଉ॒ରୁ ୟଂ॒ତାଽସି॒ ଵରୂ॑ଥ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା॑ ଜୁଷା॒ଣୋ ଅ॒ପ୍ତୁରାଜ୍ୟ॑ସ୍ୟ ଵେତୁ॒ ସ୍ଵାହା॒ଽୟନ୍ନୋ॑ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵରି॑ଵଃ କୃଣୋତ୍ଵ॒ୟଂ ମୃଧଃ॑ ପୁ॒ର ଏ॑ତୁ ପ୍ରଭିଂ॒ଦନ୍ନ୍ । ଅ॒ୟଗ୍-ମ୍ ଶତ୍ରୂଂ᳚ଜୟତୁ॒ ଜର୍​ହୃ॑ଷାଣୋ॒ଽୟଂ-ଵାଁଜଂ॑ ଜୟତୁ॒ ଵାଜ॑ସାତୌ । ଉ॒ରୁ ଵି॑ଷ୍ଣୋ॒ ଵି କ୍ର॑ମସ୍ଵୋ॒ରୁ କ୍ଷୟା॑ୟ ନଃ କୃଧି । ଘୃ॒ତଂ ଘୃ॑ତୟୋନେ ପିବ॒ ପ୍ରପ୍ର॑ ୟ॒ଜ୍ଞପ॑ତିଂ ତିର । ସୋମୋ॑ ଜିଗାତି ଗାତୁ॒ଵି- [ଗାତୁ॒ଵିତ୍, ଦେ॒ଵାନା॑ମେତି] ॥ 6 ॥

ଦ୍ଦେ॒ଵାନା॑ମେତି ନିଷ୍କୃ॒ତମୃ॒ତସ୍ୟ॒ ୟୋନି॑ମା॒ସଦ॒ମଦି॑ତ୍ୟାଃ॒ ସଦୋ॒ଽସ୍ୟଦି॑ତ୍ୟାଃ॒ ସଦ॒ ଆ ସୀ॑ଦୈ॒ଷ ଵୋ॑ ଦେଵ ସଵିତଃ॒ ସୋମ॒ସ୍ତଗ୍-ମ୍ ର॑କ୍ଷଦ୍ଧ୍ଵଂ॒ ମା ଵୋ॑ ଦଭଦେ॒ତତ୍ତ୍ଵଗ୍-ମ୍ ସୋ॑ମ ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵାନୁପା॑ଗା ଇ॒ଦମ॒ହଂ ମ॑ନୁ॒ଷ୍ୟୋ॑ ମନୁ॒ଷ୍ୟାଂ᳚ଥ୍ ସ॒ହ ପ୍ର॒ଜୟା॑ ସ॒ହ ରା॒ୟସ୍ପୋଷେ॑ଣ॒ ନମୋ॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟଃ॑ ସ୍ଵ॒ଧା ପି॒ତୃଭ୍ୟ॑ ଇ॒ଦମ॒ହଂ ନିର୍ଵରୁ॑ଣସ୍ୟ॒ ପାଶା॒ଥ୍ ସୁଵ॑ର॒ଭି [ ] ॥ 7 ॥

ଵି ଖ୍ୟେ॑ଷଂ-ଵୈଁଶ୍ଵାନ॒ରଂ ଜ୍ୟୋତି॒ରଗ୍ନେ᳚ ଵ୍ରତପତେ॒ ତ୍ଵଂ-ଵ୍ରଁ॒ତାନାଂ᳚-ଵ୍ରଁ॒ତପ॑ତିରସି॒ ୟା ମମ॑ ତ॒ନୂସ୍ତ୍ଵୟ୍ୟଭୂ॑ଦି॒ୟଗ୍-ମ୍ ସା ମୟି॒ ୟା ତଵ॑ ତ॒ନୂ-ର୍ମୟ୍ୟଭୂ॑ଦେ॒ଷା ସା ତ୍ଵୟି॑ ୟଥାୟ॒ଥଂ ନୌ᳚ ଵ୍ରତପତେ ଵ୍ର॒ତିନୋ᳚-ର୍ଵ୍ର॒ତାନି॑ ॥ 8 ॥
(ଗା॒ତୁ॒ଵିଦ॒-ଭ୍ୟେ-କ॑ତ୍ରିଗ୍-ମ୍ଶଚ୍ଚ) (ଅ. 4)

ଅତ୍ୟ॒ନ୍ୟାନଗାଂ॒ ନାନ୍ୟାନୁପା॑ଗାମ॒ର୍ଵାକ୍ତ୍ଵା॒ ପରୈ॑ରଵିଦଂ ପ॒ରୋଽଵ॑ରୈ॒ସ୍ତଂ ତ୍ଵା॑ ଜୁଷେ ଵୈଷ୍ଣ॒ଵଂ ଦେ॑ଵୟ॒ଜ୍ୟାୟୈ॑ ଦେ॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ସଵି॒ତା ମଦ୍ଧ୍ଵା॑ଽନ॒କ୍ତ୍ଵୋଷ॑ଧେ॒ ତ୍ରାୟ॑ସ୍ଵୈନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵଧି॑ତେ॒ ମୈନଗ୍-ମ୍॑ ହିଗ୍-ମ୍ସୀ॒-ର୍ଦିଵ॒ମଗ୍ରେ॑ଣ॒ ମା ଲେ॑ଖୀରଂ॒ତରି॑କ୍ଷଂ॒ ମଦ୍ଧ୍ୟେ॑ନ॒ ମା ହିଗ୍-ମ୍॑ସୀଃ ପୃଥି॒ଵ୍ୟା ସଂ ଭ॑ଵ॒ ଵନ॑ସ୍ପତେ ଶ॒ତଵ॑ଲ୍​ଶୋ॒ ଵି ରୋ॑ହ ସ॒ହସ୍ର॑ଵଲ୍​ଶା॒ ଵି ଵ॒ୟଗ୍-ମ୍ ରୁ॑ହେମ॒ ୟଂ ତ୍ଵା॒ଽୟଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଵଧି॑ତି॒ସ୍ତେତି॑ଜାନଃ ପ୍ରଣି॒ନାୟ॑ ମହ॒ତେ ସୌଭ॑ଗା॒ୟାଚ୍ଛି॑ନ୍ନୋ॒ ରାୟଃ॑ ସୁ॒ଵୀରଃ॑ ॥ 9 ॥
(ୟଂ-ଦଶ॑ ଚ) (ଅ. 5)

ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ୟୈ ତ୍ଵାଂ॒ତରି॑କ୍ଷାୟ ତ୍ଵା ଦି॒ଵେ ତ୍ଵା॒ ଶୁଂଧ॑ତାଂ-ଲୋଁ॒କଃ ପି॑ତୃ॒ଷଦ॑ନୋ॒ ୟଵୋ॑ଽସି ୟ॒ଵୟା॒ସ୍ମ-ଦ୍ଦ୍ଵେଷୋ॑ ୟ॒ଵୟାରା॑ତୀଃ ପିତୃ॒ଣାଗ୍-ମ୍ ସଦ॑ନମସି ସ୍ଵାଵେ॒ଶୋ᳚-ଽସ୍ୟଗ୍ରେ॒ଗା ନେ॑ତୃ॒ଣାଂ-ଵଁନ॒ସ୍ପତି॒ରଧି॑ ତ୍ଵା ସ୍ଥାସ୍ୟତି॒ ତସ୍ୟ॑ ଵିତ୍ତା-ଦ୍ଦେ॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ସଵି॒ତା ମଦ୍ଧ୍ଵା॑ଽନକ୍ତୁ ସୁପିପ୍ପ॒ଲାଭ୍ୟ॒-ସ୍ତ୍ଵୌଷ॑ଧୀଭ୍ୟ॒ ଉଦ୍ଦିଵଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତଭା॒ନାଽଂତରି॑କ୍ଷଂ ପୃଣ ପୃଥି॒ଵୀମୁପ॑ରେଣ ଦୃଗ୍-ମ୍ହ॒ ତେ ତେ॒ ଧାମା᳚ନ୍ୟୁଶ୍ମସୀ [ଧାମା᳚ନ୍ୟୁଶ୍ମସି, ଗ॒ମଦ୍ଧ୍ୟେ॒ ଗାଵୋ॒] ॥ 10 ॥

ଗ॒ମଦ୍ଧ୍ୟେ॒ ଗାଵୋ॒ ୟତ୍ର॒ ଭୂରି॑ଶୃଂଗା ଅ॒ୟାସଃ॑ । ଅତ୍ରାହ॒ ତଦୁ॑ରୁଗା॒ୟସ୍ୟ॒ ଵିଷ୍ଣୋଃ᳚ ପ॒ରମଂ ପ॒ଦମଵ॑ ଭାତି॒ ଭୂରେଃ᳚ ॥ ଵିଷ୍ଣୋଃ॒ କର୍ମା॑ଣି ପଶ୍ୟତ॒ ୟତୋ᳚ ଵ୍ର॒ତାନି॑ ପସ୍ପ॒ଶେ । ଇଂଦ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ୟୁଜ୍ୟଃ॒ ସଖା᳚ ॥ ତଦ୍-ଵିଷ୍ଣୋଃ᳚ ପର॒ମଂ ପ॒ଦଗ୍-ମ୍ ସଦା॑ ପଶ୍ୟଂତି ସୂ॒ରୟଃ॑ । ଦି॒ଵୀଵ॒ ଚକ୍ଷୁ॒ରାତ॑ତମ୍ ॥ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵନିଂ॑ ତ୍ଵା କ୍ଷତ୍ର॒ଵନିଗ୍-ମ୍॑ ସୁପ୍ରଜା॒ଵନିଗ୍-ମ୍॑ ରାୟସ୍ପୋଷ॒ଵନିଂ॒ ପର୍ୟୂ॑ହାମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ଦୃଗ୍-ମ୍ହ କ୍ଷ॒ତ୍ରଂ ଦୃଗ୍-ମ୍॑ହ ପ୍ର॒ଜାଂ ଦୃଗ୍-ମ୍॑ହ ରା॒ୟସ୍ପୋଷଂ॑ ଦୃଗ୍-ମ୍ହ ପରି॒ଵୀର॑ସି॒ ପରି॑ ତ୍ଵା॒ ଦୈଵୀ॒ର୍ଵିଶୋ᳚ ଵ୍ୟୟଂତାଂ॒ ପରୀ॒ମଗ୍-ମ୍ ରା॒ୟସ୍ପୋଷୋ॒ ୟଜ॑ମାନଂ ମନୁ॒ଷ୍ୟା॑ ଅଂ॒ତରି॑କ୍ଷସ୍ୟ ତ୍ଵା॒ ସାନା॒ଵଵ॑ ଗୂହାମି ॥ 11 ॥
(ଉ॒ଶ୍ମ॒ସୀ॒-ପୋଷ॒ମେ-କା॒ନ୍ନଵିଗ୍-ମ୍॑ଶ॒ତିଶ୍ଚ॑) (ଅ. 6)

ଇ॒ଷେ ତ୍ଵୋ॑ପ॒ଵୀର॒ସ୍ୟୁପୋ॑ ଦେ॒ଵାନ୍ ଦୈଵୀ॒-ର୍ଵିଶଃ॒ ପ୍ରାଗୁ॒-ର୍ଵହ୍ନୀ॑ରୁ॒ଶିଜୋ॒ ବୃହ॑ସ୍ପତେ ଧା॒ରୟା॒ ଵସୂ॑ନି ହ॒ଵ୍ୟା ତେ᳚ ସ୍ଵଦଂତାଂ॒ ଦେଵ॑ ତ୍ଵଷ୍ଟ॒ର୍ଵସୁ॑ ରଣ୍ଵ॒ ରେଵ॑ତୀ॒ ରମ॑ଦ୍ଧ୍ଵ-ମ॒ଗ୍ନେ-ର୍ଜ॒ନିତ୍ର॑ମସି॒ ଵୃଷ॑ଣୌ ସ୍ଥ ଉ॒ର୍ଵଶ୍ୟ॑ସ୍ୟା॒ୟୁର॑ସି ପୁରୂ॒ରଵା॑ ଘୃ॒ତେନା॒କ୍ତେ ଵୃଷ॑ଣଂ ଦଧାଥାଂ ଗାୟ॒ତ୍ରଂ ଛଂଦୋଽନୁ॒ ପ୍ର ଜା॑ୟସ୍ଵ॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭଂ॒ ଜାଗ॑ତଂ॒ ଛଂଦୋଽନୁ॒ ପ୍ର ଜା॑ୟସ୍ଵ॒ ଭଵ॑ତ- [ଭଵ॑ତମ୍, ନଃ॒ ସମ॑ନସୌ॒] ॥ 12 ॥

ନ୍ନଃ॒ ସମ॑ନସୌ॒ ସମୋ॑କସାଵରେ॒ପସୌ᳚ । ମା ୟ॒ଜ୍ଞଗ୍-ମ୍ ହିଗ୍-ମ୍॑ସିଷ୍ଟଂ॒ ମା ୟ॒ଜ୍ଞପ॑ତିଂ ଜାତଵେଦସୌ ଶି॒ଵୌ ଭ॑ଵତମ॒ଦ୍ୟ ନଃ॑ ॥ ଅ॒ଗ୍ନାଵ॒ଗ୍ନିଶ୍ଚ॑ରତି॒ ପ୍ରଵି॑ଷ୍ଟ॒ ଋଷୀ॑ଣାଂ ପୁ॒ତ୍ରୋ ଅ॑ଧିରା॒ଜ ଏ॒ଷଃ । ସ୍ଵା॒ହା॒କୃତ୍ୟ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ତେ ଜୁହୋମି॒ ମା ଦେ॒ଵାନାଂ᳚ ମିଥୁ॒ୟା କ॑ର୍ଭାଗ॒ଧେୟ᳚ମ୍ ॥ 13 ॥
(ଭଵ॑ତ॒-ମେକ॑ତ୍ରିଗ୍-ମ୍ଶଚ୍ଚ) (ଅ. 7)

ଆ ଦ॑ଦ ଋ॒ତସ୍ୟ॑ ତ୍ଵା ଦେଵହଵିଃ॒ ପାଶେ॒ନାଽଽର॑ଭେ॒ ଧର୍​ଷା॒ ମାନୁ॑ଷାନ॒ଦ୍ଭ୍ୟସ୍ତ୍ଵୌଷ॑ଧୀଭ୍ୟଃ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷା᳚ମ୍ୟ॒ପାଂ ପେ॒ରୁର॑ସି ସ୍ଵା॒ତ୍ତଂ ଚି॒ଥ୍ ସଦେ॑ଵଗ୍-ମ୍ ହ॒ଵ୍ୟମାପୋ॑ ଦେଵୀଃ॒ ସ୍ଵଦ॑ତୈନ॒ଗ୍-ମ୍॒ ସଂ ତେ᳚ ପ୍ରା॒ଣୋ ଵା॒ୟୁନା॑ ଗଚ୍ଛତା॒ଗ୍-ମ୍॒ ସଂ-ୟଁଜ॑ତ୍ରୈ॒ରଂଗା॑ନି॒ ସଂ-ୟଁ॒ଜ୍ଞପ॑ତିରା॒ଶିଷା॑ ଘୃ॒ତେନା॒କ୍ତୌ ପ॒ଶୁଂ ତ୍ରା॑ୟେଥା॒ଗ୍-ମ୍॒ ରେଵ॑ତୀ-ର୍ୟ॒ଜ୍ଞପ॑ତିଂ ପ୍ରିୟ॒ଧାଽଽ ଵି॑ଶ॒ତୋରୋ॑ ଅଂତରିକ୍ଷ ସ॒ଜୂ-ର୍ଦେ॒ଵେନ॒ [ସ॒ଜୂ-ର୍ଦେ॒ଵେନ॑, ଵାତେ॑ନା॒ଽସ୍ୟ] ॥ 14 ॥

ଵାତେ॑ନା॒ଽସ୍ୟ ହ॒ଵିଷ॒ସ୍ତ୍ମନା॑ ୟଜ॒ ସମ॑ସ୍ୟ ତ॒ନୁଵା॑ ଭଵ॒ ଵର୍​ଷୀ॑ୟୋ॒ ଵର୍​ଷୀ॑ୟସି ୟ॒ଜ୍ଞେ ୟ॒ଜ୍ଞପତିଂ॑ ଧାଃ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ୟାଃ ସଂ॒ପୃଚଃ॑ ପାହି॒ ନମ॑ସ୍ତ ଆତାନାଽନ॒ର୍ଵା ପ୍ରେହି॑ ଘୃ॒ତସ୍ୟ॑ କୁ॒ଲ୍ୟାମନୁ॑ ସ॒ହ ପ୍ର॒ଜୟା॑ ସ॒ହ ରା॒ୟସ୍ପୋଷେ॒ଣା ଽଽପୋ॑ ଦେଵୀଃ ଶୁଦ୍ଧାୟୁଵଃ ଶୁ॒ଦ୍ଧା ୟୂ॒ୟଂ ଦେ॒ଵାଗ୍-ମ୍ ଊ᳚ଢ୍ଵଗ୍-ମ୍ ଶୁ॒ଦ୍ଧା ଵ॒ୟଂ ପରି॑ଵିଷ୍ଟାଃ ପରିଵେ॒ଷ୍ଟାରୋ॑ ଵୋ ଭୂୟାସ୍ମ ॥ 15 ॥
(ଦେ॒ଵନ॒-ଚତୁ॑ଶ୍ଚତ୍ଵାରିଗ୍-ମ୍ଶଚ୍ଚ) (ଅ. 8)

ଵାକ୍ତ॒ ଆ ପ୍ୟା॑ୟତାଂ ପ୍ରା॒ଣସ୍ତ॒ ଆ ପ୍ୟା॑ୟତାଂ॒ ଚକ୍ଷୁ॑ସ୍ତ॒ ଆ ପ୍ୟା॑ୟତା॒ଗ୍ଗ୍॒ ଶ୍ରୋତ୍ରଂ॑ ତ॒ ଆ ପ୍ୟା॑ୟତାଂ॒-ୟାଁ ତେ᳚ ପ୍ରା॒ଣାଂଛୁଗ୍ଜ॒ଗାମ॒ ୟା ଚକ୍ଷୁ॒ର୍ୟା ଶ୍ରୋତ୍ରଂ॒-ୟଁତ୍ତେ᳚ କ୍ରୂ॒ରଂ-ୟଁଦାସ୍ଥି॑ତଂ॒ ତତ୍ତ॒ ଆ ପ୍ୟା॑ୟତାଂ॒ ତତ୍ତ॑ ଏ॒ତେନ॑ ଶୁଂଧତାଂ॒ ନାଭି॑ସ୍ତ॒ ଆ ପ୍ୟା॑ୟତାଂ ପା॒ୟୁସ୍ତ॒ ଆ ପ୍ୟା॑ୟତାଗ୍-ମ୍ ଶୁ॒ଦ୍ଧାଶ୍ଚ॒ରିତ୍ରାଃ॒ ଶମ॒ଦ୍ଭ୍ୟ- [ମ॒ଧ୍ଭ୍ୟଃ, ଶମୋଷ॑ଧୀଭ୍ୟଃ॒ ଶଂ] ॥ 16 ॥

ଶ୍ଶମୋଷ॑ଧୀଭ୍ୟଃ॒ ଶଂ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ୟୈ ଶମହୋ᳚ଭ୍ୟା॒-ମୋଷ॑ଧେ॒ ତ୍ରାୟ॑ସ୍ଵୈନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵଧି॑ତେ॒ ମୈନଗ୍-ମ୍॑ ହିଗ୍-ମ୍ସୀ॒ ରକ୍ଷ॑ସାଂ ଭା॒ଗୋ॑ଽସୀ॒ଦମ॒ହଗ୍-ମ୍ ରକ୍ଷୋ॑ଽଧ॒ମଂ ତମୋ॑ ନୟାମି॒ ୟୋ᳚ଽସ୍ମାନ୍ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ୟଂ ଚ॑ ଵ॒ୟଂ ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମ ଇ॒ଦମେ॑ନମଧ॒ମଂ ତମୋ॑ ନୟାମୀ॒ଷେ ତ୍ଵା॑ ଘୃ॒ତେନ॑ ଦ୍ୟାଵାପୃଥିଵୀ॒ ପ୍ରୋର୍ଣ୍ଵା॑ଥା॒-ମଚ୍ଛି॑ନ୍ନୋ॒ ରାୟଃ॑ ସୁ॒ଵୀର॑ ଉ॒ର୍ଵଂ॑ତରି॑କ୍ଷ॒ମନ୍ଵି॑ହି॒ ଵାୟୋ॒ ଵୀହି॑ ସ୍ତୋ॒କାନା॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହୋ॒ର୍ଧ୍ଵନ॑ଭସଂ ମାରୁ॒ତଂ ଗ॑ଚ୍ଛତମ୍ ॥ 17 ॥
(ଅ॒ଦ୍ଭ୍ୟୋ-ଵୀହି॒-ପଂଚ॑ ଚ) (ଅ. 9)

ସଂ ତେ॒ ମନ॑ସା॒ ମନଃ॒ ସଂ ପ୍ରା॒ଣେନ॑ ପ୍ରା॒ଣୋ ଜୁଷ୍ଟଂ॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟୋ॑ ହ॒ଵ୍ୟଂ ଘୃ॒ତଵ॒ଥ୍ ସ୍ଵାହୈଂ॒ଦ୍ରଃ ପ୍ରା॒ଣୋ ଅଂଗେ॑ଅଂଗେ॒ ନି ଦେ᳚ଦ୍ଧ୍ୟଦୈଂ॒ଦ୍ରୋ॑ ଽପା॒ନୋ ଅଂଗେ॑ଅଂଗେ॒ ଵି ବୋ॑ଭୁଵ॒ଦ୍ଦେଵ॑ ତ୍ଵଷ୍ଟ॒ର୍ଭୂରି॑ ତେ॒ ସଗ୍-ମ୍ସ॑ମେତୁ॒ ଵିଷୁ॑ରୂପା॒ ୟଥ୍ ସଲ॑କ୍ଷ୍ମାଣୋ॒ ଭଵ॑ଥ ଦେଵ॒ତ୍ରା ୟଂତ॒ମଵ॑ସେ॒ ସଖା॒ୟୋଽନୁ॑ ତ୍ଵା ମା॒ତା ପି॒ତରୋ॑ ମଦଂତୁ॒ ଶ୍ରୀର॑ସ୍ୟ॒ଗ୍ନିସ୍ତ୍ଵା᳚ ଶ୍ରୀଣା॒ତ୍ଵାପଃ॒ ସମ॑ରିଣ॒ନ୍ ଵାତ॑ସ୍ୟ [ ] ॥ 18 ॥

ତ୍ଵା॒ ଧ୍ରଜ୍ୟୈ॑ ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ରଗ୍ଗ୍​ହ୍ୟା॑ ଅ॒ପାମୋଷ॑ଧୀନା॒ଗ୍-ମ୍॒ ରୋହି॑ଷ୍ୟୈ ଘୃ॒ତଂ ଘୃ॑ତପାଵାନଃ ପିବତ॒ ଵସାଂ᳚-ଵଁସାପାଵାନଃ ପିବତା॒ଽଂତରି॑କ୍ଷସ୍ୟ ହ॒ଵିର॑ସି॒ ସ୍ଵାହା᳚ ତ୍ଵା॒ଽଂତରି॑କ୍ଷାୟ॒ ଦିଶଃ॑ ପ୍ର॒ଦିଶ॑ ଆ॒ଦିଶୋ॑ ଵି॒ଦିଶ॑ ଉ॒ଦ୍ଦିଶଃ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଦି॒ଗ୍ଭ୍ୟୋ ନମୋ॑ ଦି॒ଗ୍ଭ୍ୟଃ ॥ 19 ॥
(ଵା॑ତସ୍ୟା॒-ଷ୍ଟାଵିଗ୍-ମ୍॑ଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 10)

ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରଂ ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॒ଽଂତରି॑କ୍ଷଂ ଗଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଦେ॒ଵଗ୍-ମ୍ ସ॑ଵି॒ତାରଂ॑ ଗଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॑ଽହୋରା॒ତ୍ରେ ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॑ ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ ଗଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॒ ସୋମଂ॑ ଗଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॑ ୟ॒ଜ୍ଞଂ ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଛଂଦାଗ୍-ମ୍॑ସି ଗଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଦ୍ୟାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॒ ନଭୋ॑ ଦି॒ଵ୍ୟଂ ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॒ଽଗ୍ନିଂ-ଵୈଁ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରଂ ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॒ଽଦ୍ଭ୍ୟସ୍ତ୍ଵୌଷ॑ଧୀଭ୍ୟୋ॒ ମନୋ॑ ମେ॒ ହାର୍ଦି॑ ୟଚ୍ଛ ତ॒ନୂଂ ତ୍ଵଚଂ॑ ପୁ॒ତ୍ରଂ ନପ୍ତା॑ରମଶୀୟ॒ ଶୁଗ॑ସି॒ ତମ॒ଭି ଶୋ॑ଚ॒ ୟୋ᳚ଽସ୍ମାନ୍ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ୟଂ ଚ॑ ଵ॒ୟଂ ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଧାମ୍ନୋ॑ଧାମ୍ନୋ ରାଜନ୍ନି॒ତୋ ଵ॑ରୁଣ ନୋ ମୁଂଚ॒ ୟଦାପୋ॒ ଅଘ୍ନି॑ୟା॒ ଵରୁ॒ଣେତି॒ ଶପା॑ମହେ॒ ତତୋ॑ ଵରୁଣ ନୋ ମୁଂଚ ॥ 20
(ଅ॒ସି॒-ଷଡ୍ଵିଗ୍-ମ୍॑ଶତିଶ୍ଚ ) (ଅ. 11)

ହ॒ଵିଷ୍ମ॑ତୀରି॒ମା ଆପୋ॑ ହ॒ଵିଷ୍ମା᳚ନ୍ ଦେ॒ଵୋ ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରୋ ହ॒ଵିଷ୍ମା॒ଗ୍-ମ୍॒ ଆ ଵି॑ଵାସତି ହ॒ଵିଷ୍ମାଗ୍-ମ୍॑ ଅସ୍ତୁ॒ ସୂର୍ୟଃ॑ ॥ ଅ॒ଗ୍ନେର୍ଵୋ ଽପ॑ନ୍ନଗୃହସ୍ୟ॒ ସଦ॑ସି ସାଦୟାମି ସୁ॒ମ୍ନାୟ॑ ସୁମ୍ନିନୀଃ ସୁ॒ମ୍ନେ ମା॑ ଧତ୍ତେଂଦ୍ରାଗ୍ନି॒ୟୋ-ର୍ଭା॑ଗ॒ଧେୟୀଃ᳚ ସ୍ଥ ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୟୋ-ର୍ଭାଗ॒ଧେୟୀଃ᳚ ସ୍ଥ॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ଷାଂ ଦେ॒ଵାନାଂ᳚ ଭାଗ॒ଧେୟୀଃ᳚ ସ୍ଥ ୟ॒ଜ୍ଞେ ଜା॑ଗୃତ ॥ 21 ॥
(ହ॒ଵିଷ୍ମ॑ତୀ॒-ଶ୍ଚତୁ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍-ମ୍ଶତ୍) (ଅ. 12)

ହୃ॒ଦେ ତ୍ଵା॒ ମନ॑ସେ ତ୍ଵା ଦି॒ଵେ ତ୍ଵା॒ ସୂର୍ୟା॑ୟ ତ୍ଵୋ॒ର୍ଧ୍ଵମି॒ମମ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରଂ କୃ॑ଧି ଦି॒ଵି ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ହୋତ୍ରା॑ ୟଚ୍ଛ॒ ସୋମ॑ ରାଜ॒ନ୍ନେହ୍ୟଵ॑ ରୋହ॒ ମା ଭେର୍ମା ସଂ-ଵିଁ॑କ୍ଥା॒ ମା ତ୍ଵା॑ ହିଗ୍-ମ୍ସିଷଂ ପ୍ର॒ଜାସ୍ତ୍ଵମୁ॒ପାଵ॑ରୋହ ପ୍ର॒ଜାସ୍ତ୍ଵାମୁ॒ପାଵ॑ରୋହଂତୁ ଶୃ॒ଣୋତ୍ଵ॒ଗ୍ନିଃ ସ॒ମିଧା॒ ହଵଂ॑ ମେ ଶୃ॒ଣ୍ଵଂତ୍ଵାପୋ॑ ଧି॒ଷଣା᳚ଶ୍ଚ ଦେ॒ଵୀଃ । ଶୃ॒ଣୋତ॑ ଗ୍ରାଵାଣୋ ଵି॒ଦୁଷୋ॒ ନୁ [ ] ॥ 22 ॥

ୟ॒ଜ୍ଞଗ୍-ମ୍ ଶୃ॒ଣୋତୁ॑ ଦେ॒ଵଃ ସ॑ଵି॒ତା ହଵଂ॑ ମେ । ଦେଵୀ॑ରାପୋ ଅପାଂ ନପା॒ଦ୍ୟ ଊ॒ର୍ମିର୍​ହ॑ଵି॒ଷ୍ୟ॑ ଇଂଦ୍ରି॒ୟାଵା᳚ନ୍ ମ॒ଦିଂତ॑ମ॒ସ୍ତଂ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟୋ॑ ଦେଵ॒ତ୍ରା ଧ॑ତ୍ତ ଶୁ॒କ୍ରଗ୍-ମ୍ ଶୁ॑କ୍ର॒ପେଭ୍ୟୋ॒ ୟେଷାଂ᳚ ଭା॒ଗଃ ସ୍ଥ ସ୍ଵାହା॒ କାର୍​ଷି॑ର॒ସ୍ୟପା॒ଽପାଂ ମୃ॒ଦ୍ଧ୍ରଗ୍-ମ୍ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରସ୍ୟ॒ ଵୋଽକ୍ଷି॑ତ୍ୟା॒ ଉନ୍ନ॑ୟେ । ୟମ॑ଗ୍ନେ ପୃ॒ଥ୍ସୁ ମର୍ତ୍ୟ॒ମାଵୋ॒ ଵାଜେ॑ଷୁ॒ ୟଂ ଜୁ॒ନାଃ । ସ ୟଂତା॒ ଶଶ୍ଵ॑ତୀ॒ରିଷଃ॑ ॥ 23 ॥
( ନୁ-ସ॒ପ୍ତଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍-ମ୍ଶଚ୍ଚ) (ଅ. 13)

ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଅସୁ॑ରୋ ମ॒ହୋ ଦି॒ଵସ୍ତ୍ଵଗ୍-ମ୍ ଶର୍ଧୋ॒ ମାରୁ॑ତଂ ପୃ॒କ୍ଷ ଈ॑ଶିଷେ । ତ୍ଵଂ-ଵାଁତୈ॑ରରୁ॒ଣୈର୍ୟା॑ସି ଶଂଗ॒ୟସ୍ତ୍ଵଂ ପୂ॒ଷା ଵି॑ଧ॒ତଃ ପା॑ସି॒ ନୁତ୍ମନା᳚ ॥ ଆ ଵୋ॒ ରାଜା॑ନମଦ୍ଧ୍ଵ॒ରସ୍ୟ॑ ରୁ॒ଦ୍ରଗ୍-ମ୍ ହୋତା॑ରଗ୍-ମ୍ ସତ୍ୟ॒ୟଜ॒ଗ୍-ମ୍॒ ରୋଦ॑ସ୍ୟୋଃ । ଅ॒ଗ୍ନିଂ ପୁ॒ରା ତ॑ନୟି॒ତ୍ନୋ ର॒ଚିତ୍ତା॒ଦ୍ଧିର॑ଣ୍ୟରୂପ॒ମଵ॑ସେ କୃଣୁଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିର୍​ହୋତା॒ ନି ଷ॑ସାଦା॒ ୟଜୀ॑ୟାନୁ॒ପସ୍ଥେ॑ ମା॒ତୁଃ ସୁ॑ର॒ଭାଵୁ॑ ଲୋ॒କେ । ୟୁଵା॑ କ॒ଵିଃ ପୁ॑ରୁନି॒ଷ୍ଠ [ପୁ॑ରୁନି॒ଷ୍ଠଃ, ଋ॒ତାଵା॑ ଧ॒ର୍ତା] ॥ 24 ॥

ଋ॒ତାଵା॑ ଧ॒ର୍ତା କୃ॑ଷ୍ଟୀ॒ନାମୁ॒ତ ମଦ୍ଧ୍ୟ॑ ଇ॒ଦ୍ଧଃ ॥ସା॒ଦ୍ଧ୍ଵୀମ॑କ-ର୍ଦେ॒ଵଵୀ॑ତିଂ ନୋ ଅ॒ଦ୍ୟ ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॑ ଜି॒ହ୍ଵାମ॑ଵିଦାମ॒ ଗୁହ୍ୟା᳚ମ୍ । ସ ଆୟୁ॒ରାଽଗା᳚ଥ୍ ସୁର॒ଭିର୍ଵସା॑ନୋ ଭ॒ଦ୍ରାମ॑କ-ର୍ଦେ॒ଵହୂ॑ତିଂ ନୋ ଅ॒ଦ୍ୟ ॥ ଅକ୍ରଂ॑ଦଦ॒ଗ୍ନିଃ ସ୍ତ॒ନୟ॑ନ୍ନିଵ॒ ଦ୍ୟୌଃ କ୍ଷାମା॒ ରେରି॑ହଦ୍ଵୀ॒ରୁଧଃ॑ ସମଂ॒ଜନ୍ନ୍ । ସ॒ଦ୍ୟୋ ଜ॑ଜ୍ଞା॒ନୋ ଵି ହୀମି॒ଦ୍ଧୋ ଅଖ୍ୟ॒ଦା ରୋଦ॑ସୀ ଭା॒ନୁନା॑ ଭାତ୍ୟଂ॒ତଃ ॥ ତ୍ଵେ ଵସୂ॑ନି ପୁର୍ଵଣୀକ [ପୁର୍ଵଣୀକ, ହୋ॒ତ॒ର୍ଦୋ॒ଷା] ॥ 25 ॥

ହୋତର୍ଦୋ॒ଷା ଵସ୍ତୋ॒ରେରି॑ରେ ୟ॒ଜ୍ଞିୟା॑ସଃ । କ୍ଷାମେ॑ଵ॒ ଵିଶ୍ଵା॒ ଭୁଵ॑ନାନି॒ ୟସ୍ମିଂ॒ଥ୍ ସଗ୍-ମ୍ ସୌଭ॑ଗାନି ଦଧି॒ରେ ପା॑ଵ॒କେ ॥ ତୁଭ୍ୟଂ॒ ତା ଅଂ॑ଗିରସ୍ତମ॒ ଵିଶ୍ଵାଃ᳚ ସୁକ୍ଷି॒ତୟଃ॒ ପୃଥ॑କ୍ । ଅଗ୍ନେ॒ କାମା॑ୟ ୟେମିରେ ॥ ଅ॒ଶ୍ୟାମ॒ ତଂ କାମ॑ମଗ୍ନେ॒ ତଵୋ॒ତ୍ୟ॑ଶ୍ୟାମ॑ ର॒ୟିଗ୍-ମ୍ ର॑ୟିଵଃ ସୁ॒ଵୀର᳚ମ୍ । ଅ॒ଶ୍ୟାମ॒ ଵାଜ॑ମ॒ଭି ଵା॒ଜୟଂ॑ତୋ॒ ଽଶ୍ୟାମ॑ ଦ୍ୟୁ॒ମ୍ନମ॑ଜରା॒ଜରଂ॑ ତେ ॥ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ॑-ୟଁଵିଷ୍ଠ ଭାର॒ତାଗ୍ନେ᳚ ଦ୍ୟୁ॒ମଂତ॒ମା ଭ॑ର ॥ 26 ॥

ଵସୋ॑ ପୁରୁ॒ସ୍ପୃହଗ୍-ମ୍॑ ର॒ୟିମ୍ ॥ ସ ଶ୍ଵି॑ତା॒ନସ୍ତ॑ନ୍ୟ॒ତୂ ରୋ॑ଚନ॒ସ୍ଥା ଅ॒ଜରେ॑ଭି॒-ର୍ନାନ॑ଦଦ୍ଭି॒ର୍ୟଵି॑ଷ୍ଠଃ । ୟଃ ପା॑ଵ॒କଃ ପୁ॑ରୁ॒ତମଃ॑ ପୁ॒ରୂଣି॑ ପୃ॒ଥୂନ୍ୟ॒ଗ୍ନିର॑ନୁ॒ୟାତି॒ ଭର୍ଵନ୍ନ୍॑ ॥ ଆୟୁ॑ଷ୍ଟେ ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑ ଦଧଦ॒ୟମ॒ଗ୍ନି-ର୍ଵରେ᳚ଣ୍ୟଃ । ପୁନ॑ସ୍ତେ ପ୍ରା॒ଣ ଆଽୟ॑ତି॒ ପରା॒ ୟକ୍ଷ୍ମଗ୍-ମ୍॑ ସୁଵାମି ତେ ॥ ଆ॒ୟୁ॒ର୍ଦା ଅ॑ଗ୍ନେ ହ॒ଵିଷୋ॑ ଜୁଷା॒ଣୋ ଘୃ॒ତପ୍ର॑ତୀକୋ ଘୃ॒ତୟୋ॑ନିରେଧି । ଘୃ॒ତଂ ପୀ॒ତ୍ଵା ମଧୁ॒ ଚାରୁ॒ ଗଵ୍ୟଂ॑ ପି॒ତେଵ॑ ପୁ॒ତ୍ରମ॒ଭି [ପୁ॒ତ୍ରମ॒ଭି, ର॒କ୍ଷ॒ତା॒ଦି॒ମମ୍] ॥ 27 ॥

ର॑କ୍ଷତାଦି॒ମମ୍ । ତସ୍ମୈ॑ ତେ ପ୍ରତି॒ହର୍ୟ॑ତେ॒ ଜାତ॑ଵେଦୋ॒ ଵିଚ॑ର୍​ଷଣେ । ଅଗ୍ନେ॒ ଜନା॑ମି ସୁଷ୍ଟୁ॒ତିମ୍ ॥ ଦି॒ଵସ୍ପରି॑ ପ୍ରଥ॒ମଂ ଜ॑ଜ୍ଞେ ଅ॒ଗ୍ନିର॒ସ୍ମ-ଦ୍ଦ୍ଵି॒ତୀୟଂ॒ ପରି॑ ଜା॒ତଵେ॑ଦାଃ । ତୃ॒ତୀୟ॑ମ॒ଫ୍ସୁ ନୃ॒ମଣା॒ ଅଜ॑ସ୍ର॒ମିଂଧା॑ନ ଏନଂ ଜରତେ ସ୍ଵା॒ଧୀଃ ॥ ଶୁଚିଃ॑ ପାଵକ॒ ଵଂଦ୍ୟୋଽଗ୍ନେ॑ ବୃ॒ହଦ୍ଵି ରୋ॑ଚସେ । ତ୍ଵଂ ଘୃ॒ତେଭି॒ରାହୁ॑ତଃ ॥ ଦୃ॒ଶା॒ନୋ ରୁ॒କ୍ମ ଉ॒ର୍ଵ୍ୟା ଵ୍ୟ॑ଦ୍ୟୌଦ୍-ଦୁ॒ର୍ମର୍​ଷ॒ମାୟୁଃ॑ ଶ୍ରି॒ୟେ ରୁ॑ଚା॒ନଃ । ଅ॒ଗ୍ନିର॒ମୃତୋ॑ ଅଭଵ॒ଦ୍ଵୟୋ॑ଭି॒- [ଅଭଵ॒ଦ୍ଵୟୋ॑ଭିଃ, ୟଦେ॑ନଂ॒] ॥ 28 ॥

ର୍ୟଦେ॑ନଂ॒ ଦ୍ୟୌରଜ॑ନୟଥ୍ ସୁ॒ରେତାଃ᳚ ॥ ଆ ୟଦି॒ଷେ ନୃ॒ପତିଂ॒ ତେଜ॒ ଆନ॒ଟ୍ଛୁଚି॒ ରେତୋ॒ ନିଷି॑କ୍ତଂ॒ ଦ୍ୟୌର॒ଭୀକେ᳚ । ଅ॒ଗ୍ନିଃ ଶର୍ଧ॑ମନଵ॒ଦ୍ୟଂ-ୟୁଁଵା॑ନଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଵା॒ଧିୟଂ॑ ଜନୟଥ୍ ସୂ॒ଦୟ॑ଚ୍ଚ ॥ ସ ତେଜୀ॑ୟସା॒ ମନ॑ସା॒ ତ୍ଵୋତ॑ ଉ॒ତ ଶି॑କ୍ଷ ସ୍ଵପ॒ତ୍ୟସ୍ୟ॑ ଶି॒କ୍ଷୋଃ । ଅଗ୍ନେ॑ ରା॒ୟୋ ନୃତ॑ମସ୍ୟ॒ ପ୍ରଭୂ॑ତୌ ଭୂ॒ୟାମ॑ ତେ ସୁଷ୍ଟୁ॒ତୟ॑ଶ୍ଚ॒ ଵସ୍ଵଃ॑ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ସହଂ॑ତ॒ମା ଭ॑ର ଦ୍ୟୁ॒ମ୍ନସ୍ୟ॑ ପ୍ରା॒ସହା॑ ର॒ୟିମ୍ । ଵିଶ୍ଵା॒ ୟ- [ଵିଶ୍ଵା॒ ୟଃ, ଚ॒ର୍॒​ଷ॒ଣୀର॒ଭ୍ୟା॑ସା ଵାଜେ॑ଷୁ] ॥ 29 ॥

ଶ୍ଚ॑ର୍॒​ଷ॒ଣୀର॒ଭ୍ୟା॑ସା ଵାଜେ॑ଷୁ ସା॒ସହ॑ତ୍ ॥ ତମ॑ଗ୍ନେ ପୃତନା॒ସହଗ୍-ମ୍॑ ର॒ୟିଗ୍-ମ୍ ସ॑ହସ୍ଵ॒ ଆ ଭ॑ର । ତ୍ଵଗ୍-ମ୍ ହି ସ॒ତ୍ୟୋ ଅଦ୍ଭୁ॑ତୋ ଦା॒ତା ଵାଜ॑ସ୍ୟ॒ ଗୋମ॑ତଃ ॥ ଉ॒କ୍ଷାନ୍ନା॑ୟ ଵ॒ଶାନ୍ନା॑ୟ॒ ସୋମ॑ପୃଷ୍ଠାୟ ଵେ॒ଧସେ᳚ । ସ୍ତୋମୈ᳚-ର୍ଵିଧେମା॒ଽଗ୍ନୟେ᳚ ॥ ଵ॒ଦ୍ମା ହି ସୂ॑ନୋ॒ ଅସ୍ୟ॑ଦ୍ମ॒ସଦ୍ଵା॑ ଚ॒କ୍ରେ ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ଜ॒ନୁଷା ଽଜ୍ମାଽନ୍ନ᳚ମ୍ । ସ ତ୍ଵଂ ନ॑ ଊର୍ଜସନ॒ ଊର୍ଜଂ॑ ଧା॒ ରାଜେ॑ଵ ଜେରଵୃ॒କେ କ୍ଷେ᳚ଷ୍ୟଂ॒ତଃ ॥ ଅଗ୍ନ॒ ଆୟୂଗ୍-ମ୍॑ଷି [ଅଗ୍ନ॒ ଆୟୂଗ୍-ମ୍॑ଷି, ପ॒ଵ॒ସ॒ ଆ] ॥ 30 ॥

ପଵସ॒ ଆ ସୁ॒ଵୋର୍ଜ॒ମିଷଂ॑ ଚ ନଃ । ଆ॒ରେ ବା॑ଧସ୍ଵ ଦୁ॒ଚ୍ଛୁନା᳚ମ୍ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ପଵ॑ସ୍ଵ॒ ସ୍ଵପା॑ ଅ॒ସ୍ମେ ଵର୍ଚଃ॑ ସୁ॒ଵୀର୍ୟ᳚ମ୍ । ଦଧ॒ତ୍ପୋଷଗ୍-ମ୍॑ ର॒ୟିଂ ମୟି॑ ॥ ଅଗ୍ନେ॑ ପାଵକ ରୋ॒ଚିଷା॑ ମଂ॒ଦ୍ରୟା॑ ଦେଵ ଜି॒ହ୍ଵୟା᳚ । ଆ ଦେ॒ଵାନ୍. ଵ॑କ୍ଷି॒ ୟକ୍ଷି॑ ଚ ॥ ସ ନଃ॑ ପାଵକ ଦୀଦି॒ଵୋଽଗ୍ନେ॑ ଦେ॒ଵାଗ୍-ମ୍ ଇ॒ହା ଵ॑ହ । ଉପ॑ ୟ॒ଜ୍ଞଗ୍-ମ୍ ହ॒ଵିଶ୍ଚ॑ ନଃ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିଃ ଶୁଚି॑ଵ୍ରତତମଃ॒ ଶୁଚି॒-ର୍ଵିପ୍ରଃ॒ ଶୁଚିଃ॑ କ॒ଵିଃ । ଶୁଚୀ॑ ରୋଚତ॒ ଆହୁ॑ତଃ ॥ ଉଦ॑ଗ୍ନେ॒ ଶୁଚ॑ୟ॒ସ୍ତଵ॑ ଶୁ॒କ୍ରା ଭ୍ରାଜଂ॑ତ ଈରତେ । ତଵ॒ ଜ୍ୟୋତୀଗ୍ଗ୍॑ଷ୍ୟ॒ର୍ଚୟଃ॑ ॥ 31 ॥
(ପୁ॒ରୁ॒ନି॒ଷ୍ଠଃ-ପୁ॑ର୍ଵଣୀକ-ଭରା॒-ଽଭି-ଵୟୋ॑ଭି॒-ର୍ୟ-ଆୟୂଗ୍-ମ୍॑ଷି॒ -ଵିପ୍ରଃ॒ ଶୁଚି॒-ଶ୍ଚତୁ॑ର୍ଦଶ ଚ) (ଅ. 14)

(ଦେ॒ଵସ୍ୟ॑ - ରକ୍ଷୋ॒ହଣୋ॑ - ଵି॒ଭୂ-ସ୍ତ୍ଵଗ୍-ମ୍ ସୋ॒ମା - ଽତ୍ୟ॒ନ୍ୟାନଗାଂ᳚ - ପୃଥି॒ଵ୍ୟା - ଇ॒ଷେ ତ୍ଵା - ଽଽଦ॑ଦେ॒ - ଵାକ୍ତ॒-ସଂତେ॑ - ସମୁ॒ଦ୍ରଗ୍-ମ୍ - ହ॒ଵିଷ୍ମ॑ତୀ-ର୍​ହୃ॒ଦେ - ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ ରୁ॒ଦ୍ର - ଶ୍ଚତୁ॑ର୍ଦଶ)

(ଦେ॒ଵସ୍ୟ॑ - ଗ॒ମଧ୍ୟେ॑ - ହ॒ଵିଷ୍ମ॑ତୀଃ - ପଵସ॒ - ଏକ॑ତ୍ରିଗ୍-ମ୍ଶତ୍)

(ଦେ॒ଵସ୍ୟା॒, ର୍ଚୟଃ॑)

॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥

॥ କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ସଂହିତାୟାଂ ପ୍ରଥମକାଂଡେ ତୃତୀୟଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ ସମାପ୍ତଃ ॥