View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in Gurmukhi script, commonly used for Punjabi language.

7 - ਸ਼ੀਕ੍ਸ਼ਾਵਲ੍ਲੀ - ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਆਰਣ੍ਯਕ ਪਾਠਃ - ਸ਼ੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ

ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੀਯ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਆਰਣ੍ਯਕੇ ਸਪ੍ਤਮਃ ਪ੍ਰਪਾਠਕਃ - ਸ਼ੀਕ੍ਸ਼ਾਵਲ੍ਲੀ

ਓ-ਨ੍ਨਮਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਗਣਪਤਯੇ ਨਮਃ,
ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁਭ੍ਯੋ ਨਮਃ । ਹ॒ਰਿਃ॒ ਓਮ੍ ॥

ਅਨੁਵਾਕਂ 1
ਸ਼ਨ੍ਨੋ॑ ਮਿ॒ਤ੍ਰ-ਸ਼੍ਸ਼ਂ-ਵਁਰੁ॑ਣਃ । ਸ਼ਨ੍ਨੋ॑ ਭਵਤ੍ਵਰ੍ਯ॒ਮਾ । ਸ਼ਨ੍ਨ॒ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ॒ ਬ੍ਰੁਰੁਇਹ॒ਸ੍ਪਤਿਃ॑ । ਸ਼ਨ੍ਨੋ॒ ਵਿਸ਼੍ਣੁ॑-ਰੁਰੁਕ੍ਰ॒ਮਃ । ਨਮੋ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ਣੇ । ਨਮ॑ਸ੍ਤੇ ਵਾਯੋ । ਤ੍ਵਮੇ॒ਵ ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼॒-ਮ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ॑ਸਿ । ਤ੍ਵਮੇ॒ਵ ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼॒-ਮ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ ਵਦਿਸ਼੍ਯਾਮਿ । ਰੁਰੁਇ॒ਤਂ-ਵਁ॑ਦਿਸ਼੍ਯਾਮਿ । ਸ॒ਤ੍ਯਂ-ਵਁ॑ਦਿਸ਼੍ਯਾਮਿ । ਤਨ੍ਮਾਮ॑ਵਤੁ । ਤਦ੍ਵ॒ਕ੍ਤਾਰ॑ਮਵਤੁ । ਅਵ॑ਤੁ॒ ਮਾਮ੍ । ਅਵ॑ਤੁ ਵ॒ਕ੍ਤਾਰ᳚ਮ੍ ॥ ਓਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ॑ ॥ 1 ॥
(ਸ॒ਤ੍ਤ੍ਯਮ੍ ਁਵ॑ਦਿਸ਼੍ਯਾਮਿ॒ ਪਞ੍ਚ॑ ਚ) (ਅ. 1)

ਅਨੁਵਾਕਂ 2
ਸ਼ੀਕ੍ਸ਼ਾਂ-ਵ੍ਯਾਁ᳚ਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾ॒ਮਃ । ਵਰ੍ਣ॒-ਸ੍ਸ੍ਵਰਃ ।
ਮਾਤ੍ਰਾ॒ ਬਲਮ੍ । ਸਾਮ॑ ਸਨ੍ਤਾ॒ਨਃ ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ-ਸ਼੍ਸ਼ੀ᳚ਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਧ੍ਯਾ॒ਯਃ ॥ 2 ॥
(ਸ਼ੀਕ੍ਸ਼ਾ-ਮ੍ਪਞ੍ਚ॑) (ਅ. 2)
ਅਨੁਵਾਕਂ 3
ਸ॒ਹ ਨੌ॒ ਯਸ਼ਃ । ਸ॒ਹ ਨੌ ਬ੍ਰ॑ਹ੍ਮਵ॒ਰ੍ਚਸਮ੍ ॥
ਅਥਾਤ-ਸ੍ਸਗ੍​ਮ੍ਹਿਤਾਯਾ ਉਪਨਿਸ਼ਦਂ-ਵ੍ਯਾਁ᳚ਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾ॒ਮਃ । ਪਞ੍ਚਸ੍ਵਧਿ-ਕ॑ਰਣੇ॒ਸ਼ੁ । ਅਧਿਲੋਕਮਧਿ-ਜ੍ਯੌਤਿਸ਼-ਮਧਿਵਿਦ੍ਯ-ਮਧਿਪ੍ਰਜ॑-ਮਦ੍ਧ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮਮ੍ । ਤਾ ਮਹਾਸਗ੍​ਮ੍ਹਿਤਾ ਇ॑ਤ੍ਯਾਚ॒ਕ੍ਸ਼ਤੇ ॥ ਅਥਾ॑ਧਿ ਲੋ॒ਕਮ੍ । ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਿਵੀ ਪੂ᳚ਰ੍ਵਰੂ॒ਪਮ੍ । ਦ੍ਯੌਰੁਤ੍ਤ॑ਰਰੂ॒ਪਮ੍ । ਆਕਾ॑ਸ਼-ਸ੍ਸ॒ਨ੍ਧਿਃ ॥ 3 ॥

ਵਾਯੁ॑-ਸ੍ਸਨ੍ਧਾ॒ਨਮ੍ । ਇਤ੍ਯ॑ਧਿ ਲੋ॒ਕਮ੍ ॥
ਅਥਾ॑ਧਿ ਜ੍ਯੌ॒ਤਿਸ਼ਮ੍ । ਅਗ੍ਨਿਃ ਪੂ᳚ਰ੍ਵ ਰੂ॒ਪਮ੍ । ਆਦਿਤ੍ਯ ਉਤ੍ਤ॑ਰਰੂ॒ਪਮ੍ । ਆ॑ਪ-ਸ੍ਸ॒ਨ੍ਧਿਃ । ਵੈਦ੍ਯੁਤ॑-ਸ੍ਸਨ੍ਧਾ॒ਨਮ੍ । ਇਤ੍ਯ॑ਧਿ ਜ੍ਯੌ॒ਤਿਸ਼ਮ੍ ॥ ਅਥਾ॑ਧਿ ਵਿ॒ਦ੍ਯਮ੍ । ਆਚਾਰ੍ਯਃ ਪੂ᳚ਰ੍ਵ ਰੂ॒ਪਮ੍ ॥ 4 ॥

ਅਨ੍ਤੇਵਾਸ੍ਯੁਤ੍ਤ॑ਰਰੂ॒ਪਮ੍ । ਵਿ॑ਦ੍ਯਾ ਸ॒ਨ੍ਧਿਃ ।
ਪ੍ਰਵਚਨਗ੍​ਮ੍॑ ਸਨ੍ਧਾ॒ਨਮ੍ । ਇਤ੍ਯ॑ਧਿ ਵਿ॒ਦ੍ਯਮ੍ ॥
ਅਥਾਧਿ॒ਪ੍ਰਜਮ੍ । ਮਾਤਾ ਪੂ᳚ਰ੍ਵਰੂ॒ਪਮ੍ । ਪਿਤੋਤ੍ਤ॑ਰਰੂ॒ਪਮ੍ । ਪ੍ਰ॑ਜਾ ਸ॒ਨ੍ਧਿਃ । ਪ੍ਰਜਨਨਗ੍​ਮ੍॑ ਸਨ੍ਧਾ॒ਨਮ੍ । ਇਤ੍ਯਧਿ॒ਪ੍ਰਜਮ੍ ॥ 5 ॥

ਅਥਾਦ੍ਧ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮਮ੍ । ਅਧਰਾਹਨੁਃ ਪੂ᳚ਰ੍ਵ ਰੂ॒ਪਮ੍ । ਉਤ੍ਤਰਾਹਨੁ-ਰੁਤ੍ਤ॑ਰਰੂ॒ਪਮ੍ । ਵਾ-ਖ੍ਸ॒ਨ੍ਧਿਃ । ਜਿਹ੍ਵਾ॑ ਸਨ੍ਧਾ॒ਨਮ੍ । ਇਤ੍ਯਦ੍ਧ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮਮ੍ ॥ ਇਤੀ ਮਾਮ॑ਹਾ ਸ॒ਗ੍​ਮ੍॒ਹਿਤਾਃ ॥ ਯ ਏਵਮੇਤਾ ਮਹਾਸਗ੍​ਮ੍ਹਿਤਾ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ॑ਤਾ ਵੇ॒ਦ । ਸਨ੍ਧੀਯਤੇ ਪ੍ਰਜ॑ਯਾ ਪ॒ਸ਼ੁਭਿਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਰ੍ਚ-ਸੇਨਾਨ੍ਨਾਦ੍ਯੇਨ ਸੁਵਰ੍ਗ੍ਯੇਣ॑ (ਸੁਵਰ੍ਗੇਣ॑) ਲੋਕੇ॒ਨ ॥ 6 ॥
(ਸ॒ਨ੍ਧਿ - ਰਾਚਾਰ੍ਯਃ ਪੂ᳚ਰ੍ਵਰੂ॒ਪ - ਮਿਤ੍ਯਧਿ॒ਪ੍ਰਜਮ੍ - ਁਲੋ॑ਕੇ॒ਨ) (ਅ. 3)

ਅਨੁਵਾਕਂ 4
ਯ ਸ਼੍ਛਨ੍ਦ॑ਸਾ-ਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼॒ਭੋ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਰੂ॑ਪਃ । ਛਨ੍ਦੋ॒ਭ੍ਯੋ-਽ਦ੍ਧ੍ਯ॒ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਾ᳚-ਥ੍ਸਮ੍ਬ॒ਭੂਵ॑ । ਸ ਮੇਨ੍ਦ੍ਰੋ॑ ਮੇ॒ਧਯਾ᳚ ਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਣੋਤੁ । ਅ॒ਮ੍ਰੁਰੁਇਤ॑ਸ੍ਯ ਦੇਵ॒ ਧਾਰ॑ਣੋ ਭੂਯਾਸਮ੍ ॥
ਸ਼ਰੀ॑ਰ-ਮ੍ਮੇ॒ ਵਿਚ॑ਰ੍​ਸ਼ਣਮ੍ । ਜਿ॒ਹ੍ਵਾ ਮੇ॒ ਮਧੁ॑ਮਤ੍ਤਮਾ । ਕਰ੍ਣਾ᳚ਭ੍ਯਾ॒-ਮ੍ਭੂਰਿ॒ ਵਿਸ਼੍ਰੁ॑ਵਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ਣਃ ਕੋ॒ਸ਼ੋ॑-਽ਸਿ ਮੇ॒ਧਯਾ ਽ਪਿ॑ਹਿਤਃ । ਸ਼੍ਰੁ॒ਤ-ਮ੍ਮੇ॑ ਗੋਪਾਯ ॥ ਆ॒ਵਹ॑ਨ੍ਤੀ ਵਿਤਨ੍ਵਾ॒ਨਾ ॥ 7 ॥
ਕੁ॒ਰ੍ਵਾ॒ਣਾ ਚੀਰ॑-ਮਾ॒ਤ੍ਮਨਃ॑ । ਵਾਸਾਗ੍​ਮ੍॑ਸਿ॒ ਮਮ॒ ਗਾਵ॑ਸ਼੍ਚ । ਅ॒ਨ੍ਨ॒ਪਾ॒ਨੇ ਚ॑ ਸਰ੍ਵ॒ਦਾ । ਤਤੋ॑ ਮੇ॒ ਸ਼੍ਰਿਯ॒-ਮਾਵ॑ਹ । ਲੋ॒ਮ॒ਸ਼ਾ-ਮ੍ਪ॒ਸ਼ੁਭਿ॑-ਸ੍ਸ॒ਹ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ ॥ ਆਮਾ॑ਯਨ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾ॒ਰਿਣ॒-ਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ ।
ਵਿਮਾ॑-਽਽ਯਨ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾ॒ਰਿਣ॒-ਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ । ਪ੍ਰਮਾ॑-਽਽ਯਨ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾ॒ਰਿਣ॒-ਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ । ਦਮਾ॑ਯਨ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾ॒ਰਿਣ॒-ਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ । ਸ਼ਮਾ॑ਯਨ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾ॒ਰਿਣ॒-ਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ ॥ 8 ॥

ਯਸ਼ੋ॒ ਜਨੇ॑-਽ਸਾਨਿ॒ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ । ਸ਼੍ਰੇਯਾ॒ਨ੍॒. ਵਸ੍ਯ॑ਸੋ-਽ਸਾਨਿ॒ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ ॥ ਤ-ਨ੍ਤ੍ਵਾ॑ ਭਗ॒ ਪ੍ਰਵਿ॑ਸ਼ਾਨਿ॒ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ । ਸ ਮਾ॑ ਭਗ॒ ਪ੍ਰਵਿ॑ਸ਼॒ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ । ਤਸ੍ਮਿ᳚ਨ-ਥ੍ਸ॒ਹਸ੍ਰ॑ ਸ਼ਾਖੇ । ਨਿਭ॑ਗਾ॒ਹ-ਨ੍ਤ੍ਵਯਿ॑ ਮ੍ਰੁਰੁਇਜੇ॒ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ ॥ ਯਥਾ-਽਽ਪਃ॒ ਪ੍ਰਵ॑ਤਾ॒-਽਽ਯਨ੍ਤਿ॑ । ਯਥਾ॒ ਮਾਸਾ॑ ਅਹਰ੍ਜ॒ਰਮ੍ ।
ਏ॒ਵ-ਮ੍ਮਾ-ਮ੍ਬ੍ਰ॑ਹ੍ਮਚਾ॒ਰਿਣਃ॑ ।
ਧਾਤ॒ਰਾਯ॑ਨ੍ਤੁ ਸ॒ਰ੍ਵਤ॒-ਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ ॥
ਪ੍ਰ॒ਤਿ॒ਵੇ॒ਸ਼ੋ॑-਽ਸਿ॒ ਪ੍ਰ ਮਾ॑ ਭਾਹਿ॒ ਪ੍ਰ ਮਾ॑ ਪਦ੍ਯਸ੍ਵ ॥ 9 ॥
(ਵਿ॒ਤ॒ਨ੍ਵਾ॒ਨਾ - ਸ਼ਮਾ॑ਯਨ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾ॒ਰਿਣ॒-ਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾ॒-ਧਾਤ॒ਰਾਯ॑ਨ੍ਤੁ ਸ॒ਰ੍ਵਤ॒-ਸ੍ਸ੍ਵਾਹੈਕ॑-ਞ੍ਚ) (ਅ. 4)
ਅਨੁਵਾਕਂ 5
ਭੂ-ਰ੍ਭੁਵ॒-ਸ੍ਸੁਵ॒-ਰਿਤਿ॒ ਵਾ ਏ॒ਤਾ ਸ੍ਤਿ॒ਸ੍ਰੋ ਵ੍ਯਾਹ੍ਰੁਰੁਇ॑ਤਯਃ ॥
ਤਾਸਾ॑ਮੁਹਸ੍ਮੈ॒ ਤਾ-ਞ੍ਚ॑ਤੁ॒ਰ੍ਥੀਮ੍ । ਮਾਹਾ॑ਚਮਸ੍ਯਃ॒ ਪ੍ਰਵੇ॑ਦਯਤੇ । ਮਹ॒ ਇਤਿ॑ ॥ ਤ-ਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ । ਸ ਆ॒ਤ੍ਮਾ । ਅਙ੍ਗਾ᳚ਨ੍ਯ॒ਨ੍ਯਾ ਦੇ॒ਵਤਾਃ᳚ ॥ ਭੂਰਿਤਿ॒ ਵਾ ਅ॒ਯਂ-ਲੋਁ॒ਕਃ । ਭੁਵ॒ ਇਤ੍ਯ॒ਨ੍ਤਰਿ॑ਕ੍ਸ਼ਮ੍ । ਸੁਵ॒-ਰਿਤ੍ਯ॒ਸੌ ਲੋ॒ਕਃ ॥ 10 ॥

ਮਹ॒ ਇਤ੍ਯਾ॑ਦਿ॒ਤ੍ਯਃ । ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯੇਨ॒ ਵਾਵ ਸਰ੍ਵੇ॑ ਲੋ॒ਕਾ ਮਹੀ॑ਯਨ੍ਤੇ ॥ ਭੂਰਿਤਿ॒ ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨਿਃ । ਭੁਵ॒ ਇਤਿ॑ ਵਾ॒ਯੁਃ । ਸੁਵ॒ਰਿਤ੍ਯਾ॑ਦਿ॒ਤ੍ਯਃ । ਮਹ॒ ਇਤਿ॑ ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ᳚ । ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਮ॑ਸਾ॒ ਵਾਵ ਸਰ੍ਵਾ॑ਣਿ॒ ਜ੍ਯੋਤੀਗ੍​ਮ੍॑ਸ਼ਿ॒ ਮਹੀ॑ਯਨ੍ਤੇ ॥ ਭੂ-ਰਿਤਿ॒ ਵਾ ਰੁਰੁਇਚਃ॑ । ਭੁਵ॒ ਇਤਿ॒ ਸਾਮਾ॑ਨਿ ।
ਸੁਵ॒ ਰਿਤਿ॒ ਯਜੂਗ੍​ਮ੍॑ਸ਼ਿ ॥ 11 ॥

ਮਹ॒ ਇਤਿ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ । ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ਣਾ॒ ਵਾਵ ਸਰ੍ਵੇ॑ ਵੇ॒ਦਾ ਮਹੀ॑ਯਨ੍ਤੇ ॥ ਭੂਰਿਤਿ॒ ਵੈ ਪ੍ਰਾ॒ਣਃ । ਭੁਵ॒ ਇਤ੍ਯ॑ਪਾ॒ਨਃ । ਸੁਵ॒ਰਿਤਿ॑ ਵ੍ਯਾ॒ਨਃ । ਮਹ॒ ਇਤ੍ਯਨ੍ਨ᳚ਮ੍ । ਅਨ੍ਨੇ॑ਨ॒ ਵਾਵ ਸਰ੍ਵੇ᳚ ਪ੍ਰਾ॒ਣਾ ਮਹੀ॑ਯਨ੍ਤੇ ॥ ਤਾ ਵਾ ਏ॒ਤਾ-ਸ਼੍ਚਤ॑ਸ੍ਰ ਸ਼੍ਚਤੁ॒ਰ੍ਧਾ । ਚਤ॑ਸ੍ਰ-ਸ਼੍ਚਤਸ੍ਰੋ॒ ਵ੍ਯਾਹ੍ਰੁਰੁਇ॑ਤਯਃ । ਤਾ ਯੋ ਵੇਦ॑ ।
ਸ ਵੇ॑ਦ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ । ਸਰ੍ਵੇ᳚-਽ਸ੍ਮੈ ਦੇ॒ਵਾ ਬ॒ਲਿਮਾਵ॑ਹਨ੍ਤਿ ॥ 12 ॥
(ਅ॒ਸੌ ਲੋ॒ਕੋ - ਯਜੂਗ੍​ਮ੍॑ਸ਼ਿ॒ - ਵੇਦ॒ ਦ੍ਵੇ ਚ॑) (ਅ. 5)
ਅਨੁਵਾਕਂ 6
ਸ ਯ ਏ॒ਸ਼ੋ᳚-਽ਨ੍ਤਰ੍-ਹ੍ਰੁਰੁਇ॑ਦਯ ਆਕਾ॒ਸ਼ਃ । ਤਸ੍ਮਿ॑ਨ੍ਨ॒ਯ-ਮ੍ਪੁਰੁ॑ਸ਼ੋ ਮਨੋ॒ਮਯਃ॑ । ਅਮ੍ਰੁਰੁਇ॑ਤੋ ਹਿਰ॒ਣ੍ਮਯਃ॑ ॥ ਅਨ੍ਤ॑ਰੇਣ॒ ਤਾਲੁ॑ਕੇ । ਯ ਏ॒ਸ਼ ਸ੍ਤਨ॑ ਇਵਾਵ॒ਲਮ੍ਬ॑ਤੇ ।
ਸੇ᳚ਨ੍ਦ੍ਰ ਯੋ॒ਨਿਃ । ਯਤ੍ਰਾ॒ਸੌ ਕੇ॑ਸ਼ਾ॒ਨ੍ਤੋ ਵਿ॒ਵਰ੍ਤ॑ਤੇ । ਵ੍ਯ॒ਪੋਹ੍ਯ॑ ਸ਼ੀਰ੍​ਸ਼ਕਪਾ॒ਲੇ ॥ ਭੂਰਿਤ੍ਯ॒ਗ੍ਨੌ ਪ੍ਰਤਿ॑ਤਿਸ਼੍ਠਤਿ । ਭੁਵ॒ ਇਤਿ॑ ਵਾ॒ਯੌ ॥ 13 ॥

ਸੁਵ॒ਰਿਤ੍ਯਾ॑ਦਿ॒ਤ੍ਯੇ । ਮਹ॒ ਇਤਿ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ਣਿ । ਆ॒ਪ੍ਨੋਤਿ॒ ਸ੍ਵਾਰਾ᳚ਜ੍ਯਮ੍ । ਆ॒ਪ੍ਨੋਤਿ॒ ਮਨ॑ਸ॒ਸ੍ਪਤਿ᳚ਮ੍ । ਵਾਕ੍ਪ॑ਤਿ॒ ਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁ॑ਸ਼੍ਪਤਿਃ । ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰ॑ਪਤਿ ਰ੍ਵਿ॒ਜ੍ਞਾਨ॑ਪਤਿਃ ।
ਏ॒ਤ-ਤ੍ਤਤੋ॑ ਭਵਤਿ । ਆ॒ਕਾ॒ਸ਼ ਸ਼॑ਰੀਰ॒-ਮ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ ।
ਸ॒ਤ੍ਯਾਤ੍ਮ॑ ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਰਾ॑ਮ॒-ਮ੍ਮਨ॑ ਆਨਨ੍ਦਮ੍ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਿ॑ ਸਮ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧ-ਮ॒ਮ੍ਰੁਰੁਇਤ᳚ਮ੍ ॥
ਇਤਿ॑ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੋ॒ਗ੍ਯੋਪਾ᳚ਸ੍ਵ ॥ 14 ॥
(ਵਾ॒ਯਾ-ਵ॒ਮ੍ਰੁਰੁਇਤ॒ ਮੇਕ॑-ਞ੍ਚ) (ਅ. 6)

ਅਨੁਵਾਕਂ 7
ਪ੍ਰੁਰੁਇ॒ਥਿ॒ਵ੍ਯ॑ਨ੍ਤਰਿ॑ਕ੍ਸ਼॒-ਨ੍ਦ੍ਯੌ-ਰ੍ਦਿਸ਼ੋ॑-਽ਵਾਨ੍ਤਰਦਿ॒ਸ਼ਾਃ । ਅ॒ਗ੍ਨਿ-ਰ੍ਵਾ॒ਯੁ-ਰਾ॑ਦਿ॒ਤ੍ਯ-ਸ਼੍ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਮਾ॒ ਨਕ੍ਸ਼॑ਤ੍ਰਾਣਿ ।
ਆਪ॒ ਓਸ਼॑ਧਯੋ॒ ਵਨ॒ਸ੍ਪਤ॑ਯ ਆਕਾ॒ਸ਼ ਆ॒ਤ੍ਮਾ । ਇਤ੍ਯ॑ਧਿਭੂ॒ਤਮ੍ ॥ ਅਥਾਦ੍ਧ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮਮ੍ । ਪ੍ਰਾ॒ਣੋ ਵ੍ਯਾ॒ਨੋ॑-਽ਪਾ॒ਨ ਉ॑ਦਾ॒ਨ-ਸ੍ਸ॑ਮਾ॒ਨਃ । ਚਕ੍ਸ਼ੁ॒-ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰ॒-ਮ੍ਮਨੋ॒ ਵਾ-ਕ੍ਤ੍ਵਕ੍ ।
ਚਰ੍ਮ॑ ਮਾ॒ਗ੍​ਮ੍॒ ਸਗ੍ਗ੍​ਸ੍ਨਾਵਾਸ੍ਥਿ॑ ਮ॒ਜ੍ਜਾ ॥
ਏ॒ਤ ਦ॑ਧਿਵਿ॒ਧਾਯ॒ਰ੍॒ਸ਼ਿ॒ ਰਵੋ॑ਚਤ੍ ।
ਪਾਙ੍ਕ੍ਤਂ॒-ਵਾਁ ਇ॒ਦਗ੍​ਮ੍ ਸਰ੍ਵ᳚ਮ੍ ।
ਪਾਙ੍ਕ੍ਤ॑ਨੈ॒ਵ ਪਾਙ੍ਕ੍ਤਗ੍ਗ੍॑ ਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਣੋ॒ਤੀਤਿ॑ ॥ 15 ॥
(ਸਰ੍ਵ॒ਮੇਕ॑-ਞ੍ਚ) (ਅ. 7)

ਅਨੁਵਾਕਂ 8
ਓ-ਮਿਤਿ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ ॥ ਓ-ਮਿਤੀ॒ਦਗ੍​ਮ੍ ਸਰ੍ਵ᳚ਮ੍ ॥
ਓਮਿਤ੍ਯੇ॒ਤ-ਦ॑ਨੁਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿ ਹਸ੍ਮ॒ ਵਾ ਅ॒ਪ੍ਯੋ ਸ਼੍ਰਾ॑ਵ॒ਯੇਤ੍ਯਾ-ਸ਼੍ਰਾ॑ਵਯਨ੍ਤਿ । ਓ-ਮਿਤਿ॒ ਸਾਮਾ॑ਨਿ ਗਾਯਨ੍ਤਿ । ਓਗ੍​ਮ੍ ਸ਼ੋਮਿਤਿ॑ ਸ਼॒ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ॑ ਸ਼ਗ੍​ਮ੍ਸਨ੍ਤਿ । ਓਮਿਤ੍ਯ॑ਦ੍ਧ੍ਵ॒ਰ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰ॑ਤਿਗ॒ਰ-ਮ੍ਪ੍ਰਤਿ॑ਗ੍ਰੁਰੁਇਣਾਤਿ । ਓਮਿਤਿ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ॒ ਪ੍ਰਸੌ॑ਤਿ ।
ਓਮਿਤ੍ਯ॑ਗ੍ਨਿਹੋ॒ਤ੍ਰ-ਮਨੁ॑ਜਾਨਾਤਿ । ਓਮਿਤਿ॑ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ॒ਣਃ ਪ੍ਰ॑ਵ॒ਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਨਾ॑ਹ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਪਾ᳚ਪ੍ਨਵਾ॒ਨੀਤਿ॑ ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੈ॒ਵੋ-ਪਾ᳚ਪ੍ਨੋਤਿ ॥ 16 ॥
(ਓ-ਨ੍ਦਸ਼॑) (ਅ. 8)

ਅਨੁਵਾਕਂ 9
ਰੁਰੁਇਤ-ਞ੍ਚ ਸ੍ਵਾਦ੍ਧ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ ।
ਸਤ੍ਯ-ਞ੍ਚ ਸ੍ਵਾਦ੍ਧ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ ।
ਤਪਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਦ੍ਧ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ ।
ਦਮਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਦ੍ਧ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ ।
ਸ਼ਮਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਦ੍ਧ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ ।
ਅਗ੍ਨਯਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਦ੍ਧ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ ।
ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰ-ਞ੍ਚ ਸ੍ਵਾਦ੍ਧ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ ।
ਅਤਿਥਯਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਦ੍ਧ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ ।
ਮਾਨੁਸ਼-ਞ੍ਚ ਸ੍ਵਾਦ੍ਧ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ ।
ਪ੍ਰਜਾ ਚ ਸ੍ਵਾਦ੍ਧ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ ।
ਪ੍ਰਜਨਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਦ੍ਧ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ ।
ਪ੍ਰਜਾਤਿਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਦ੍ਧ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ ॥
ਸਤ੍ਯਮਿਤਿ ਸਤ੍ਯਵਚਾ॑ ਰਾਥੀ॒ ਤਰਃ ।
ਤਪ ਇਤਿ ਤਪੋਨਿਤ੍ਯਃ ਪੌ॑ਰੁਸ਼ਿ॒ਸ਼੍ਟਿਃ ।
ਸ੍ਵਾਦ੍ਧ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਵਚਨੇ ਏਵੇਤਿ ਨਾਕੋ॑ ਮੌਦ੍ਗ॒ਲ੍ਯਃ ।
ਤਦ੍ਧਿ ਤਪ॑ਸ੍ਤਦ੍ਧਿ॒ ਤਪਃ ॥ 17 ॥
(ਪ੍ਰਜਾ ਚ ਸ੍ਵਾਦ੍ਧ੍ਯਾਯਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ ਸ਼ਟ੍ਚ॑) (ਅ. 9)

ਅਨੁਵਾਕਂ 10
ਅ॒ਹਂ-ਵ੍ਰੁਁਰੁਇ॒ਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ॒ ਰੇਰਿ॑ਵਾ ।
ਕੀ॒ਰ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰੁਰੁਇ॒ਸ਼੍ਠ-ਙ੍ਗਿ॒ਰੇਰਿ॑ਵ ।
ਊ॒ਰ੍ਧ੍ਵ ਪ॑ਵਿਤ੍ਰੋ ਵਾ॒ਜਿਨੀ॑ਵ ਸ੍ਵ॒ਮ੍ਰੁਰੁਇਤ॑ਮਸ੍ਮਿ । ਦ੍ਰਵਿ॑ਣ॒ਗ੍​ਮ੍॒ ਸਵ॑ਰ੍ਚਸਮ੍ । ਸੁਮੇਧਾ ਅ॑ਮ੍ਰੁਰੁਇਤੋ॒ਕ੍ਸ਼ਿਤਃ । ਇਤਿ ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੋ-ਰ੍ਵੇਦਾ॑ਨੁਵ॒ਚਨਮ੍ ॥ 18 ॥
(ਅ॒ਹਗ੍​ਮ੍ ਸ਼ਟ੍) (ਅ. 10)

ਅਨੁਵਾਕਂ 11
ਵੇਦਮਨੂਚ੍ਯਾ- ਽ਚਾਰ੍ਯੋਨ੍ਤੇਵਾਸਿਨ-ਮ॑ਨੁਸ਼ਾ॒ਸ੍ਤਿ ॥
ਸਤ੍ਯਂ॒-ਵਁਦ । ਧਰ੍ਮ॒-ਞ੍ਚਰ ॥ ਸ੍ਵਾਦ੍ਧ੍ਯਾਯਾ᳚ਨ੍ਮਾ ਪ੍ਰ॒ਮਦਃ । ਆਚਾਰ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਿਯ-ਨ੍ਧਨਮਾਹ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਤਨ੍ਤੁ-ਮ੍ਮਾ ਵ੍ਯ॑ਵਚ੍ਛੇ॒ਥ੍ਸੀਃ । ਸਤ੍ਯਾਨ੍ਨ ਪ੍ਰਮ॑ਦਿਤ॒ਵ੍ਯਮ੍ । ਧਰ੍ਮਾਨ੍ਨ ਪ੍ਰਮ॑ਦਿਤ॒ਵ੍ਯਮ੍ । ਕੁਸ਼ਲਾਨ੍ਨ ਪ੍ਰਮ॑ਦਿਤ॒ਵ੍ਯਮ੍ ।
ਭੂਤ੍ਯੈ ਨ ਪ੍ਰਮ॑ਦਿਤ॒ਵ੍ਯਮ੍ । ਸ੍ਵਾਦ੍ਧ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਵਚਨਾਭ੍ਯਾ-ਨ੍ਨ ਪ੍ਰਮ॑ਦਿਤ॒ਵ੍ਯਮ੍ ॥ 19 ॥

ਦੇਵਪਿਤ੍ਰੁਰੁਇਕਾਰ੍ਯਾਭ੍ਯਾ-ਨ੍ਨ ਪ੍ਰਮ॑ਦਿਤ॒ਵ੍ਯਮ੍ ॥
ਮਾਤ੍ਰੁਰੁਇ॑ਦੇਵੋ॒ ਭਵ । ਪਿਤ੍ਰੁਰੁਇ॑ਦੇਵੋ॒ ਭਵ ।
ਆਚਾਰ੍ਯ॑ ਦੇਵੋ॒ ਭਵ । ਅਤਿਥਿ॑ਦੇਵੋ॒ ਭਵ ॥
ਯਾਨ੍ਯਨਵਦ੍ਯਾਨਿ॑ ਕਰ੍ਮਾ॒ਣਿ । ਤਾਨਿ ਸੇਵਿ॑ਤਵ੍ਯਾ॒ਨਿ ।
ਨੋ ਇ॑ਤਰਾ॒ਣਿ ॥ ਯਾਨ੍ਯਸ੍ਮਾਕਗ੍​ਮ੍ ਸੁਚ॑ਰਿਤਾ॒ਨਿ । ਤਾਨਿ ਤ੍ਵਯੋ॑ਪਾਸ੍ਯਾ॒ਨਿ ॥ 20 ॥

ਨੋ ਇ॑ਤਰਾ॒ਣਿ ॥ ਯੇ ਕੇ ਚਾਸ੍ਮ-ਚ੍ਛ੍ਰੇਯਾਗ੍​ਮ੍॑ਸੋ ਬ੍ਰਾ॒ਹ੍ਮਣਾਃ । ਤੇਸ਼ਾ-ਨ੍ਤ੍ਵਯਾ-਽਽ਸਨੇ ਨ ਪ੍ਰਸ਼੍ਵ॑ਸਿਤ॒ਵ੍ਯਮ੍ ॥ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧ॑ਯਾ ਦੇ॒ਯਮ੍ । ਅਸ਼੍ਰਦ੍ਧ॑ਯਾ-਽ਦੇ॒ਯਮ੍ । ਸ਼੍ਰਿ॑ਯਾ ਦੇ॒ਯਮ੍ । ਹ੍ਰਿ॑ਯਾ ਦੇ॒ਯਮ੍ । ਭਿ॑ਯਾ ਦੇ॒ਯਮ੍ । ਸਂ​ਵਿਁ॑ਦਾ ਦੇ॒ਯਮ੍ ॥
ਅਥ ਯਦਿ ਤੇ ਕਰ੍ਮਵਿਚਿਕਿਥ੍ਸਾ ਵਾ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤ ਵਿਚਿਕਿ॑ਥ੍ਸਾ ਵਾ॒ ਸ੍ਯਾਤ੍ ॥ 21 ॥

ਯੇ ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ᳚-ਸ੍ਸਮ੍ਮ॒ਰ॒.ਸ਼ਿਨਃ । ਯੁਕ੍ਤਾ॑ ਆਯੁ॒ਕ੍ਤਾਃ ।
ਅਲੂਕ੍ਸ਼ਾ॑ ਧਰ੍ਮ॑ਕਾਮਾ॒-ਸ੍ਸ੍ਯੁਃ । ਯਥਾ ਤੇ॑ ਤਤ੍ਰ॑ ਵਰ੍ਤੇ॒ਰਨ੍ਨ੍ । ਤਥਾ ਤਤ੍ਰ॑ ਵਰ੍ਤੇ॒ਥਾਃ ॥ ਅਥਾਭ੍ਯਾ᳚ਖ੍ਯਾਤੇ॒ਸ਼ੁ । ਯੇ ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ᳚-ਸ੍ਸਮ੍ਮ॒ਰ੍॒ਸ਼ਿਨਃ । ਯੁਕ੍ਤਾ॑ ਆਯੁ॒ਕ੍ਤਾਃ ।
ਅਲੂਕ੍ਸ਼ਾ॑ ਧਰ੍ਮ॑ ਕਾਮਾ॒-ਸ੍ਸ੍ਯੁਃ । ਯਥਾ ਤੇ॑ ਤੇਸ਼ੁ॑ ਵਰ੍ਤੇ॒ਰਨ੍ਨ੍ ॥ 22 ॥

ਤਥਾ ਤੇਸ਼ੁ॑ ਵਰ੍ਤੇ॒ਥਾਃ ॥ ਏਸ਼॑ ਆਦੇ॒ਸ਼ਃ ।
ਏਸ਼ ਉ॑ਪਦੇ॒ਸ਼ਃ । ਏਸ਼ਾ ਵੇ॑ਦੋਪ॒ਨਿਸ਼ਤ੍ । ਏਤਦ॑ਨੁਸ਼ਾ॒ਸਨਮ੍ । ਏਵ ਮੁਪਾ॑ਸਿਤ॒ਵ੍ਯਮ੍ । ਏਵ ਮੁਚੈਤ॑ਦੁਪਾ॒ਸ੍ਯਮ੍ ॥ 23 ॥
(ਸ੍ਵਾਦ੍ਧ੍ਯਾਯਪ੍ਰਵਚਨਾਭ੍ਯਾ-ਨ੍ਨ ਪ੍ਰਮ॑ਦਿਤ॒ਵ੍ਯਮ੍ - ਤਾਨਿਤ੍ਵਯੋ॑ਪਾਸ੍ਯਾ॒ਨਿ - ਸ੍ਯਾਤ੍ - ਤੇਸ਼ੁ॑ ਵਰ੍ਤੇ॒ਰਨ੍ਥ੍ - +ਸ॒ਪ੍ਤ ਚ॑) (ਅ. 11)
ਅਨੁਵਾਕਂ 12
ਸ਼ਨ੍ਨੋ॑ ਮਿ॒ਤ੍ਰ-ਸ਼੍ਸ਼ਂ-ਵਁਰੁ॑ਣਃ । ਸ਼ਨ੍ਨੋ॑ ਭਵਤ੍ਵਰ੍ਯ॒ਮਾ ।
ਸ਼ਨ੍ਨ॒ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ॒ ਬ੍ਰੁਰੁਇਹ॒ਸ੍ਪਤਿਃ॑ । ਸ਼ਨ੍ਨੋ॒ ਵਿਸ਼੍ਣੁ॑ ਰੁਰੁਕ੍ਰ॒ਮਃ । ਨਮੋ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ਣੇ । ਨਮ॑ਸ੍ਤੇ ਵਾਯੋ ।
ਤ੍ਵਮੇ॒ਵ ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼॒-ਮ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ॑ਸਿ ।
ਤ੍ਵਾਮੇ॒ਵ ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼॒-ਮ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਾ॑ਦਿਸ਼ਮ੍ ।
ਰੁਰੁਇ॒ਤਮ॑ਵਾਦਿਸ਼ਮ੍ । ਸ॒ਤ੍ਯਮ॑ਵਾਦਿਸ਼ਮ੍ । ਤਨ੍ਮਾਮਾ॑ਵੀਤ੍ । ਤਦ੍ਵ॒ਕ੍ਤਾਰ॑ਮਾਵੀਤ੍ । ਆਵੀ॒ਨ੍ਮਾਮ੍ ।
ਆਵੀ᳚ਦ੍ਵ॒ਕ੍ਤਾਰ᳚ਮ੍ ॥ ਓਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ॑ ॥ 24 ॥
(ਸ॒ਤ੍ਯਮ॑ਵਾਦਿਸ਼॒-ਮ੍ਪਞ੍ਚ॑ ਚ) (ਅ. 12)
॥ ਇਤਿ ਸ਼ੀਕ੍ਸ਼ਾਵਲ੍ਲੀ ਸਮਾਪ੍ਤਾ ॥

॥ ਹਰਿਃ॑ ਓਮ੍ ॥
॥ ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੀਯ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਆਰਣ੍ਯਕੇ ਸਪ੍ਤਮਃ ਪ੍ਰਪਾਠਕ-ਸ੍ਸਮਾਪ੍ਤਃ ॥




Browse Related Categories: