କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ଆରଣ୍ୟକେ ସପ୍ତମଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ଶୀକ୍ଷାଵଲ୍ଲୀ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତୟେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ୟୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1
ଶନ୍ନୋ॑ ମି॒ତ୍ର-ଶ୍ଶଂ-ଵଁରୁ॑ଣଃ । ଶନ୍ନୋ॑ ଭଵତ୍ଵର୍ୟ॒ମା । ଶନ୍ନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ଶନ୍ନୋ॒ ଵିଷ୍ଣୁ॑-ରୁରୁକ୍ର॒ମଃ । ନମୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ । ନମ॑ସ୍ତେ ଵାୟୋ । ତ୍ଵମେ॒ଵ ପ୍ର॒ତ୍ୟକ୍ଷ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମା॑ସି । ତ୍ଵମେ॒ଵ ପ୍ର॒ତ୍ୟକ୍ଷ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ ଵଦିଷ୍ୟାମି । ଋ॒ତଂ-ଵଁ॑ଦିଷ୍ୟାମି । ସ॒ତ୍ୟଂ-ଵଁ॑ଦିଷ୍ୟାମି । ତନ୍ମାମ॑ଵତୁ । ତଦ୍ଵ॒କ୍ତାର॑ମଵତୁ । ଅଵ॑ତୁ॒ ମାମ୍ । ଅଵ॑ତୁ ଵ॒କ୍ତାର᳚ମ୍ ॥ ଓଂ ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ॑ ॥ 1 ॥
(ସ॒ତ୍ତ୍ୟମ୍ ଁଵ॑ଦିଷ୍ୟାମି॒ ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 1)
ଅନୁଵାକଂ 2
ଶୀକ୍ଷାଂ-ଵ୍ୟାଁ᳚ଖ୍ୟାସ୍ୟା॒ମଃ । ଵର୍ଣ॒-ସ୍ସ୍ଵରଃ ।
ମାତ୍ରା॒ ବଲମ୍ । ସାମ॑ ସନ୍ତା॒ନଃ ।
ଇତ୍ୟୁକ୍ତ-ଶ୍ଶୀ᳚କ୍ଷାଦ୍ଧ୍ୟା॒ୟଃ ॥ 2 ॥
(ଶୀକ୍ଷା-ମ୍ପଞ୍ଚ॑) (ଅ. 2)
ଅନୁଵାକଂ 3
ସ॒ହ ନୌ॒ ୟଶଃ । ସ॒ହ ନୌ ବ୍ର॑ହ୍ମଵ॒ର୍ଚସମ୍ ॥
ଅଥାତ-ସ୍ସଗ୍ମ୍ହିତାୟା ଉପନିଷଦଂ-ଵ୍ୟାଁ᳚ଖ୍ୟାସ୍ୟା॒ମଃ । ପଞ୍ଚସ୍ଵଧି-କ॑ରଣେ॒ଷୁ । ଅଧିଲୋକମଧି-ଜ୍ୟୌତିଷ-ମଧିଵିଦ୍ୟ-ମଧିପ୍ରଜ॑-ମଦ୍ଧ୍ୟା॒ତ୍ମମ୍ । ତା ମହାସଗ୍ମ୍ହିତା ଇ॑ତ୍ୟାଚ॒କ୍ଷତେ ॥ ଅଥା॑ଧି ଲୋ॒କମ୍ । ପୃଥିଵୀ ପୂ᳚ର୍ଵରୂ॒ପମ୍ । ଦ୍ୟୌରୁତ୍ତ॑ରରୂ॒ପମ୍ । ଆକା॑ଶ-ସ୍ସ॒ନ୍ଧିଃ ॥ 3 ॥
ଵାୟୁ॑-ସ୍ସନ୍ଧା॒ନମ୍ । ଇତ୍ୟ॑ଧି ଲୋ॒କମ୍ ॥
ଅଥା॑ଧି ଜ୍ୟୌ॒ତିଷମ୍ । ଅଗ୍ନିଃ ପୂ᳚ର୍ଵ ରୂ॒ପମ୍ । ଆଦିତ୍ୟ ଉତ୍ତ॑ରରୂ॒ପମ୍ । ଆ॑ପ-ସ୍ସ॒ନ୍ଧିଃ । ଵୈଦ୍ୟୁତ॑-ସ୍ସନ୍ଧା॒ନମ୍ । ଇତ୍ୟ॑ଧି ଜ୍ୟୌ॒ତିଷମ୍ ॥ ଅଥା॑ଧି ଵି॒ଦ୍ୟମ୍ । ଆଚାର୍ୟଃ ପୂ᳚ର୍ଵ ରୂ॒ପମ୍ ॥ 4 ॥
ଅନ୍ତେଵାସ୍ୟୁତ୍ତ॑ରରୂ॒ପମ୍ । ଵି॑ଦ୍ୟା ସ॒ନ୍ଧିଃ ।
ପ୍ରଵଚନଗ୍ମ୍॑ ସନ୍ଧା॒ନମ୍ । ଇତ୍ୟ॑ଧି ଵି॒ଦ୍ୟମ୍ ॥
ଅଥାଧି॒ପ୍ରଜମ୍ । ମାତା ପୂ᳚ର୍ଵରୂ॒ପମ୍ । ପିତୋତ୍ତ॑ରରୂ॒ପମ୍ । ପ୍ର॑ଜା ସ॒ନ୍ଧିଃ । ପ୍ରଜନନଗ୍ମ୍॑ ସନ୍ଧା॒ନମ୍ । ଇତ୍ୟଧି॒ପ୍ରଜମ୍ ॥ 5 ॥
ଅଥାଦ୍ଧ୍ୟା॒ତ୍ମମ୍ । ଅଧରାହନୁଃ ପୂ᳚ର୍ଵ ରୂ॒ପମ୍ । ଉତ୍ତରାହନୁ-ରୁତ୍ତ॑ରରୂ॒ପମ୍ । ଵା-ଖ୍ସ॒ନ୍ଧିଃ । ଜିହ୍ଵା॑ ସନ୍ଧା॒ନମ୍ । ଇତ୍ୟଦ୍ଧ୍ୟା॒ତ୍ମମ୍ ॥ ଇତୀ ମାମ॑ହା ସ॒ଗ୍ମ୍॒ହିତାଃ ॥ ୟ ଏଵମେତା ମହାସଗ୍ମ୍ହିତା ଵ୍ୟାଖ୍ୟା॑ତା ଵେ॒ଦ । ସନ୍ଧୀୟତେ ପ୍ରଜ॑ୟା ପ॒ଶୁଭିଃ । ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ-ସେନାନ୍ନାଦ୍ୟେନ ସୁଵର୍ଗ୍ୟେଣ॑ (ସୁଵର୍ଗେଣ॑) ଲୋକେ॒ନ ॥ 6 ॥
(ସ॒ନ୍ଧି - ରାଚାର୍ୟଃ ପୂ᳚ର୍ଵରୂ॒ପ - ମିତ୍ୟଧି॒ପ୍ରଜମ୍ - ଁଲୋ॑କେ॒ନ) (ଅ. 3)
ଅନୁଵାକଂ 4
ୟ ଶ୍ଛନ୍ଦ॑ସା-ମୃଷ॒ଭୋ ଵି॒ଶ୍ଵରୂ॑ପଃ । ଛନ୍ଦୋ॒ଭ୍ୟୋ-ଽଦ୍ଧ୍ୟ॒ମୃତା᳚-ଥ୍ସମ୍ବ॒ଭୂଵ॑ । ସ ମେନ୍ଦ୍ରୋ॑ ମେ॒ଧୟା᳚ ସ୍ପୃଣୋତୁ । ଅ॒ମୃତ॑ସ୍ୟ ଦେଵ॒ ଧାର॑ଣୋ ଭୂୟାସମ୍ ॥
ଶରୀ॑ର-ମ୍ମେ॒ ଵିଚ॑ର୍ଷଣମ୍ । ଜି॒ହ୍ଵା ମେ॒ ମଧୁ॑ମତ୍ତମା । କର୍ଣା᳚ଭ୍ୟା॒-ମ୍ଭୂରି॒ ଵିଶ୍ରୁ॑ଵମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॑ଣଃ କୋ॒ଶୋ॑-ଽସି ମେ॒ଧୟା ଽପି॑ହିତଃ । ଶ୍ରୁ॒ତ-ମ୍ମେ॑ ଗୋପାୟ ॥ ଆ॒ଵହ॑ନ୍ତୀ ଵିତନ୍ଵା॒ନା ॥ 7 ॥
କୁ॒ର୍ଵା॒ଣା ଚୀର॑-ମା॒ତ୍ମନଃ॑ । ଵାସାଗ୍ମ୍॑ସି॒ ମମ॒ ଗାଵ॑ଶ୍ଚ । ଅ॒ନ୍ନ॒ପା॒ନେ ଚ॑ ସର୍ଵ॒ଦା । ତତୋ॑ ମେ॒ ଶ୍ରିୟ॒-ମାଵ॑ହ । ଲୋ॒ମ॒ଶା-ମ୍ପ॒ଶୁଭି॑-ସ୍ସ॒ହ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ଆମା॑ୟନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଚା॒ରିଣ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଵିମା॑-ଽଽୟନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଚା॒ରିଣ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ପ୍ରମା॑-ଽଽୟନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଚା॒ରିଣ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଦମା॑ୟନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଚା॒ରିଣ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଶମା॑ୟନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଚା॒ରିଣ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 8 ॥
ୟଶୋ॒ ଜନେ॑-ଽସାନି॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଶ୍ରେୟା॒ନ୍॒. ଵସ୍ୟ॑ସୋ-ଽସାନି॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ତ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ଭଗ॒ ପ୍ରଵି॑ଶାନି॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ସ ମା॑ ଭଗ॒ ପ୍ରଵି॑ଶ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତସ୍ମି᳚ନ-ଥ୍ସ॒ହସ୍ର॑ ଶାଖେ । ନିଭ॑ଗା॒ହ-ନ୍ତ୍ଵୟି॑ ମୃଜେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ୟଥା-ଽଽପଃ॒ ପ୍ରଵ॑ତା॒-ଽଽୟନ୍ତି॑ । ୟଥା॒ ମାସା॑ ଅହର୍ଜ॒ରମ୍ ।
ଏ॒ଵ-ମ୍ମା-ମ୍ବ୍ର॑ହ୍ମଚା॒ରିଣଃ॑ ।
ଧାତ॒ରାୟ॑ନ୍ତୁ ସ॒ର୍ଵତ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ପ୍ର॒ତି॒ଵେ॒ଶୋ॑-ଽସି॒ ପ୍ର ମା॑ ଭାହି॒ ପ୍ର ମା॑ ପଦ୍ୟସ୍ଵ ॥ 9 ॥
(ଵି॒ତ॒ନ୍ଵା॒ନା - ଶମା॑ୟନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଚା॒ରିଣ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॒-ଧାତ॒ରାୟ॑ନ୍ତୁ ସ॒ର୍ଵତ॒-ସ୍ସ୍ଵାହୈକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 4)
ଅନୁଵାକଂ 5
ଭୂ-ର୍ଭୁଵ॒-ସ୍ସୁଵ॒-ରିତି॒ ଵା ଏ॒ତା ସ୍ତି॒ସ୍ରୋ ଵ୍ୟାହୃ॑ତୟଃ ॥
ତାସା॑ମୁହସ୍ମୈ॒ ତା-ଞ୍ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥୀମ୍ । ମାହା॑ଚମସ୍ୟଃ॒ ପ୍ରଵେ॑ଦୟତେ । ମହ॒ ଇତି॑ ॥ ତ-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ । ସ ଆ॒ତ୍ମା । ଅଙ୍ଗା᳚ନ୍ୟ॒ନ୍ୟା ଦେ॒ଵତାଃ᳚ ॥ ଭୂରିତି॒ ଵା ଅ॒ୟଂ-ଲୋଁ॒କଃ । ଭୁଵ॒ ଇତ୍ୟ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ୍ । ସୁଵ॒-ରିତ୍ୟ॒ସୌ ଲୋ॒କଃ ॥ 10 ॥
ମହ॒ ଇତ୍ୟା॑ଦି॒ତ୍ୟଃ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟେନ॒ ଵାଵ ସର୍ଵେ॑ ଲୋ॒କା ମହୀ॑ୟନ୍ତେ ॥ ଭୂରିତି॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିଃ । ଭୁଵ॒ ଇତି॑ ଵା॒ୟୁଃ । ସୁଵ॒ରିତ୍ୟା॑ଦି॒ତ୍ୟଃ । ମହ॒ ଇତି॑ ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମାଃ᳚ । ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସା॒ ଵାଵ ସର୍ଵା॑ଣି॒ ଜ୍ୟୋତୀଗ୍ମ୍॑ଷି॒ ମହୀ॑ୟନ୍ତେ ॥ ଭୂ-ରିତି॒ ଵା ଋଚଃ॑ । ଭୁଵ॒ ଇତି॒ ସାମା॑ନି ।
ସୁଵ॒ ରିତି॒ ୟଜୂଗ୍ମ୍॑ଷି ॥ 11 ॥
ମହ॒ ଇତି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ । ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵାଵ ସର୍ଵେ॑ ଵେ॒ଦା ମହୀ॑ୟନ୍ତେ ॥ ଭୂରିତି॒ ଵୈ ପ୍ରା॒ଣଃ । ଭୁଵ॒ ଇତ୍ୟ॑ପା॒ନଃ । ସୁଵ॒ରିତି॑ ଵ୍ୟା॒ନଃ । ମହ॒ ଇତ୍ୟନ୍ନ᳚ମ୍ । ଅନ୍ନେ॑ନ॒ ଵାଵ ସର୍ଵେ᳚ ପ୍ରା॒ଣା ମହୀ॑ୟନ୍ତେ ॥ ତା ଵା ଏ॒ତା-ଶ୍ଚତ॑ସ୍ର ଶ୍ଚତୁ॒ର୍ଧା । ଚତ॑ସ୍ର-ଶ୍ଚତସ୍ରୋ॒ ଵ୍ୟାହୃ॑ତୟଃ । ତା ୟୋ ଵେଦ॑ ।
ସ ଵେ॑ଦ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ । ସର୍ଵେ᳚-ଽସ୍ମୈ ଦେ॒ଵା ବ॒ଲିମାଵ॑ହନ୍ତି ॥ 12 ॥
(ଅ॒ସୌ ଲୋ॒କୋ - ୟଜୂଗ୍ମ୍॑ଷି॒ - ଵେଦ॒ ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 5)
ଅନୁଵାକଂ 6
ସ ୟ ଏ॒ଷୋ᳚-ଽନ୍ତର୍-ହୃ॑ଦୟ ଆକା॒ଶଃ । ତସ୍ମି॑ନ୍ନ॒ୟ-ମ୍ପୁରୁ॑ଷୋ ମନୋ॒ମୟଃ॑ । ଅମୃ॑ତୋ ହିର॒ଣ୍ମୟଃ॑ ॥ ଅନ୍ତ॑ରେଣ॒ ତାଲୁ॑କେ । ୟ ଏ॒ଷ ସ୍ତନ॑ ଇଵାଵ॒ଲମ୍ବ॑ତେ ।
ସେ᳚ନ୍ଦ୍ର ୟୋ॒ନିଃ । ୟତ୍ରା॒ସୌ କେ॑ଶା॒ନ୍ତୋ ଵି॒ଵର୍ତ॑ତେ । ଵ୍ୟ॒ପୋହ୍ୟ॑ ଶୀର୍ଷକପା॒ଲେ ॥ ଭୂରିତ୍ୟ॒ଗ୍ନୌ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି । ଭୁଵ॒ ଇତି॑ ଵା॒ୟୌ ॥ 13 ॥
ସୁଵ॒ରିତ୍ୟା॑ଦି॒ତ୍ୟେ । ମହ॒ ଇତି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣି । ଆ॒ପ୍ନୋତି॒ ସ୍ଵାରା᳚ଜ୍ୟମ୍ । ଆ॒ପ୍ନୋତି॒ ମନ॑ସ॒ସ୍ପତି᳚ମ୍ । ଵାକ୍ପ॑ତି॒ ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑ଷ୍ପତିଃ । ଶ୍ରୋତ୍ର॑ପତି ର୍ଵି॒ଜ୍ଞାନ॑ପତିଃ ।
ଏ॒ତ-ତ୍ତତୋ॑ ଭଵତି । ଆ॒କା॒ଶ ଶ॑ରୀର॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ ।
ସ॒ତ୍ୟାତ୍ମ॑ ପ୍ରା॒ଣାରା॑ମ॒-ମ୍ମନ॑ ଆନନ୍ଦମ୍ । ଶାନ୍ତି॑ ସମୃଦ୍ଧ-ମ॒ମୃତ᳚ମ୍ ॥
ଇତି॑ ପ୍ରାଚୀନ ୟୋ॒ଗ୍ୟୋପା᳚ସ୍ଵ ॥ 14 ॥
(ଵା॒ୟା-ଵ॒ମୃତ॒ ମେକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 6)
ଅନୁଵାକଂ 7
ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ୟ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ନ୍ଦ୍ୟୌ-ର୍ଦିଶୋ॑-ଽଵାନ୍ତରଦି॒ଶାଃ । ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ଵା॒ୟୁ-ରା॑ଦି॒ତ୍ୟ-ଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି ।
ଆପ॒ ଓଷ॑ଧୟୋ॒ ଵନ॒ସ୍ପତ॑ୟ ଆକା॒ଶ ଆ॒ତ୍ମା । ଇତ୍ୟ॑ଧିଭୂ॒ତମ୍ ॥ ଅଥାଦ୍ଧ୍ୟା॒ତ୍ମମ୍ । ପ୍ରା॒ଣୋ ଵ୍ୟା॒ନୋ॑-ଽପା॒ନ ଉ॑ଦା॒ନ-ସ୍ସ॑ମା॒ନଃ । ଚକ୍ଷୁ॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର॒-ମ୍ମନୋ॒ ଵା-କ୍ତ୍ଵକ୍ ।
ଚର୍ମ॑ ମା॒ଗ୍ମ୍॒ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ନାଵାସ୍ଥି॑ ମ॒ଜ୍ଜା ॥
ଏ॒ତ ଦ॑ଧିଵି॒ଧାୟ॒ର୍॒ଷି॒ ରଵୋ॑ଚତ୍ ।
ପାଙ୍କ୍ତଂ॒-ଵାଁ ଇ॒ଦଗ୍ମ୍ ସର୍ଵ᳚ମ୍ ।
ପାଙ୍କ୍ତ॑ନୈ॒ଵ ପାଙ୍କ୍ତଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ପୃଣୋ॒ତୀତି॑ ॥ 15 ॥
(ସର୍ଵ॒ମେକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 7)
ଅନୁଵାକଂ 8
ଓ-ମିତି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ॥ ଓ-ମିତୀ॒ଦଗ୍ମ୍ ସର୍ଵ᳚ମ୍ ॥
ଓମିତ୍ୟେ॒ତ-ଦ॑ନୁକୃତି ହସ୍ମ॒ ଵା ଅ॒ପ୍ୟୋ ଶ୍ରା॑ଵ॒ୟେତ୍ୟା-ଶ୍ରା॑ଵୟନ୍ତି । ଓ-ମିତି॒ ସାମା॑ନି ଗାୟନ୍ତି । ଓଗ୍ମ୍ ଶୋମିତି॑ ଶ॒ସ୍ତ୍ରାଣି॑ ଶଗ୍ମ୍ସନ୍ତି । ଓମିତ୍ୟ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ୟୁଃ ପ୍ର॑ତିଗ॒ର-ମ୍ପ୍ରତି॑ଗୃଣାତି । ଓମିତି॒ ବ୍ରହ୍ମା॒ ପ୍ରସୌ॑ତି ।
ଓମିତ୍ୟ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ମନୁ॑ଜାନାତି । ଓମିତି॑ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣଃ ପ୍ର॑ଵ॒କ୍ଷ୍ୟନ୍ନା॑ହ॒ ବ୍ରହ୍ମୋପା᳚ପ୍ନଵା॒ନୀତି॑ ।
ବ୍ରହ୍ମୈ॒ଵୋ-ପା᳚ପ୍ନୋତି ॥ 16 ॥
(ଓ-ନ୍ଦଶ॑) (ଅ. 8)
ଅନୁଵାକଂ 9
ଋତ-ଞ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ୟାୟ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ।
ସତ୍ୟ-ଞ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ୟାୟ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ।
ତପଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ୟାୟ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ।
ଦମଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ୟାୟ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ।
ଶମଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ୟାୟ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ।
ଅଗ୍ନୟଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ୟାୟ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ।
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର-ଞ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ୟାୟ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ।
ଅତିଥୟଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ୟାୟ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ।
ମାନୁଷ-ଞ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ୟାୟ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ।
ପ୍ରଜା ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ୟାୟ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ।
ପ୍ରଜନଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ୟାୟ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ।
ପ୍ରଜାତିଶ୍ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ୟାୟ ପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ॥
ସତ୍ୟମିତି ସତ୍ୟଵଚା॑ ରାଥୀ॒ ତରଃ ।
ତପ ଇତି ତପୋନିତ୍ୟଃ ପୌ॑ରୁଶି॒ଷ୍ଟିଃ ।
ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ୟାୟ ପ୍ରଵଚନେ ଏଵେତି ନାକୋ॑ ମୌଦ୍ଗ॒ଲ୍ୟଃ ।
ତଦ୍ଧି ତପ॑ସ୍ତଦ୍ଧି॒ ତପଃ ॥ 17 ॥
(ପ୍ରଜା ଚ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ୟାୟପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 9)
ଅନୁଵାକଂ 10
ଅ॒ହଂ-ଵୃଁ॒କ୍ଷସ୍ୟ॒ ରେରି॑ଵା ।
କୀ॒ର୍ତିଃ ପୃ॒ଷ୍ଠ-ଙ୍ଗି॒ରେରି॑ଵ ।
ଊ॒ର୍ଧ୍ଵ ପ॑ଵିତ୍ରୋ ଵା॒ଜିନୀ॑ଵ ସ୍ଵ॒ମୃତ॑ମସ୍ମି । ଦ୍ରଵି॑ଣ॒ଗ୍ମ୍॒ ସଵ॑ର୍ଚସମ୍ । ସୁମେଧା ଅ॑ମୃତୋ॒କ୍ଷିତଃ । ଇତି ତ୍ରିଶଙ୍କୋ-ର୍ଵେଦା॑ନୁଵ॒ଚନମ୍ ॥ 18 ॥
(ଅ॒ହଗ୍ମ୍ ଷଟ୍) (ଅ. 10)
ଅନୁଵାକଂ 11
ଵେଦମନୂଚ୍ୟା- ଽଚାର୍ୟୋନ୍ତେଵାସିନ-ମ॑ନୁଶା॒ସ୍ତି ॥
ସତ୍ୟଂ॒-ଵଁଦ । ଧର୍ମ॒-ଞ୍ଚର ॥ ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ୟାୟା᳚ନ୍ମା ପ୍ର॒ମଦଃ । ଆଚାର୍ୟାୟ ପ୍ରିୟ-ନ୍ଧନମାହୃତ୍ୟ ପ୍ରଜାତନ୍ତୁ-ମ୍ମା ଵ୍ୟ॑ଵଚ୍ଛେ॒ଥ୍ସୀଃ । ସତ୍ୟାନ୍ନ ପ୍ରମ॑ଦିତ॒ଵ୍ୟମ୍ । ଧର୍ମାନ୍ନ ପ୍ରମ॑ଦିତ॒ଵ୍ୟମ୍ । କୁଶଲାନ୍ନ ପ୍ରମ॑ଦିତ॒ଵ୍ୟମ୍ ।
ଭୂତ୍ୟୈ ନ ପ୍ରମ॑ଦିତ॒ଵ୍ୟମ୍ । ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ୟାୟ ପ୍ରଵଚନାଭ୍ୟା-ନ୍ନ ପ୍ରମ॑ଦିତ॒ଵ୍ୟମ୍ ॥ 19 ॥
ଦେଵପିତୃକାର୍ୟାଭ୍ୟା-ନ୍ନ ପ୍ରମ॑ଦିତ॒ଵ୍ୟମ୍ ॥
ମାତୃ॑ଦେଵୋ॒ ଭଵ । ପିତୃ॑ଦେଵୋ॒ ଭଵ ।
ଆଚାର୍ୟ॑ ଦେଵୋ॒ ଭଵ । ଅତିଥି॑ଦେଵୋ॒ ଭଵ ॥
ୟାନ୍ୟନଵଦ୍ୟାନି॑ କର୍ମା॒ଣି । ତାନି ସେଵି॑ତଵ୍ୟା॒ନି ।
ନୋ ଇ॑ତରା॒ଣି ॥ ୟାନ୍ୟସ୍ମାକଗ୍ମ୍ ସୁଚ॑ରିତା॒ନି । ତାନି ତ୍ଵୟୋ॑ପାସ୍ୟା॒ନି ॥ 20 ॥
ନୋ ଇ॑ତରା॒ଣି ॥ ୟେ କେ ଚାସ୍ମ-ଚ୍ଛ୍ରେୟାଗ୍ମ୍॑ସୋ ବ୍ରା॒ହ୍ମଣାଃ । ତେଷା-ନ୍ତ୍ଵୟା-ଽଽସନେ ନ ପ୍ରଶ୍ଵ॑ସିତ॒ଵ୍ୟମ୍ ॥ ଶ୍ରଦ୍ଧ॑ୟା ଦେ॒ୟମ୍ । ଅଶ୍ରଦ୍ଧ॑ୟା-ଽଦେ॒ୟମ୍ । ଶ୍ରି॑ୟା ଦେ॒ୟମ୍ । ହ୍ରି॑ୟା ଦେ॒ୟମ୍ । ଭି॑ୟା ଦେ॒ୟମ୍ । ସଂଵିଁ॑ଦା ଦେ॒ୟମ୍ ॥
ଅଥ ୟଦି ତେ କର୍ମଵିଚିକିଥ୍ସା ଵା ଵୃତ୍ତ ଵିଚିକି॑ଥ୍ସା ଵା॒ ସ୍ୟାତ୍ ॥ 21 ॥
ୟେ ତତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣା᳚-ସ୍ସମ୍ମ॒ର॒.ଶିନଃ । ୟୁକ୍ତା॑ ଆୟୁ॒କ୍ତାଃ ।
ଅଲୂକ୍ଷା॑ ଧର୍ମ॑କାମା॒-ସ୍ସ୍ୟୁଃ । ୟଥା ତେ॑ ତତ୍ର॑ ଵର୍ତେ॒ରନ୍ନ୍ । ତଥା ତତ୍ର॑ ଵର୍ତେ॒ଥାଃ ॥ ଅଥାଭ୍ୟା᳚ଖ୍ୟାତେ॒ଷୁ । ୟେ ତତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣା᳚-ସ୍ସମ୍ମ॒ର୍॒ଶିନଃ । ୟୁକ୍ତା॑ ଆୟୁ॒କ୍ତାଃ ।
ଅଲୂକ୍ଷା॑ ଧର୍ମ॑ କାମା॒-ସ୍ସ୍ୟୁଃ । ୟଥା ତେ॑ ତେଷୁ॑ ଵର୍ତେ॒ରନ୍ନ୍ ॥ 22 ॥
ତଥା ତେଷୁ॑ ଵର୍ତେ॒ଥାଃ ॥ ଏଷ॑ ଆଦେ॒ଶଃ ।
ଏଷ ଉ॑ପଦେ॒ଶଃ । ଏଷା ଵେ॑ଦୋପ॒ନିଷତ୍ । ଏତଦ॑ନୁଶା॒ସନମ୍ । ଏଵ ମୁପା॑ସିତ॒ଵ୍ୟମ୍ । ଏଵ ମୁଚୈତ॑ଦୁପା॒ସ୍ୟମ୍ ॥ 23 ॥
(ସ୍ଵାଦ୍ଧ୍ୟାୟପ୍ରଵଚନାଭ୍ୟା-ନ୍ନ ପ୍ରମ॑ଦିତ॒ଵ୍ୟମ୍ - ତାନିତ୍ଵୟୋ॑ପାସ୍ୟା॒ନି - ସ୍ୟାତ୍ - ତେଷୁ॑ ଵର୍ତେ॒ରନ୍ଥ୍ - +ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 11)
ଅନୁଵାକଂ 12
ଶନ୍ନୋ॑ ମି॒ତ୍ର-ଶ୍ଶଂ-ଵଁରୁ॑ଣଃ । ଶନ୍ନୋ॑ ଭଵତ୍ଵର୍ୟ॒ମା ।
ଶନ୍ନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ଶନ୍ନୋ॒ ଵିଷ୍ଣୁ॑ ରୁରୁକ୍ର॒ମଃ । ନମୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ । ନମ॑ସ୍ତେ ଵାୟୋ ।
ତ୍ଵମେ॒ଵ ପ୍ର॒ତ୍ୟକ୍ଷ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମା॑ସି ।
ତ୍ଵାମେ॒ଵ ପ୍ର॒ତ୍ୟକ୍ଷ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମା ଵା॑ଦିଷମ୍ ।
ଋ॒ତମ॑ଵାଦିଷମ୍ । ସ॒ତ୍ୟମ॑ଵାଦିଷମ୍ । ତନ୍ମାମା॑ଵୀତ୍ । ତଦ୍ଵ॒କ୍ତାର॑ମାଵୀତ୍ । ଆଵୀ॒ନ୍ମାମ୍ ।
ଆଵୀ᳚ଦ୍ଵ॒କ୍ତାର᳚ମ୍ ॥ ଓଂ ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ॑ ॥ 24 ॥
(ସ॒ତ୍ୟମ॑ଵାଦିଷ॒-ମ୍ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 12)
॥ ଇତି ଶୀକ୍ଷାଵଲ୍ଲୀ ସମାପ୍ତା ॥
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ଆରଣ୍ୟକେ ସପ୍ତମଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥