kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya āraṇyakē saptamaḥ prapāṭhakaḥ - śīkṣāvallī
ō-nnamaḥ paramātmanē, śrī mahāgaṇapatayē namaḥ,
śrī gurubhyō namaḥ । ha̠ri̠ḥ ōm ॥
anuvākaṃ 1
śannō̍ mi̠tra-śśaṃ varu̍ṇaḥ । śannō̍ bhavatvarya̠mā । śanna̠ indrō̠ bṛha̠spati̍ḥ । śannō̠ viṣṇu̍-rurukra̠maḥ । namō̠ brahma̍ṇē । nama̍stē vāyō । tvamē̠va pra̠tyakṣa̠-mbrahmā̍si । tvamē̠va pra̠tyakṣa̠-mbrahma̍ vadiṣyāmi । ṛ̠taṃ va̍diṣyāmi । sa̠tyaṃ va̍diṣyāmi । tanmāma̍vatu । tadva̠ktāra̍mavatu । ava̍tu̠ mām । ava̍tu va̠ktāra̎m ॥ ōṃ śānti̠-śśānti̠-śśānti̍ḥ ॥ 1 ॥
(sa̠ttyam ँva̍diṣyāmi̠ pañcha̍ cha) (a. 1)
anuvākaṃ 2
śīkṣāṃ vyā̎khyāsyā̠maḥ । varṇa̠-ssvaraḥ ।
mātrā̠ balam । sāma̍ santā̠naḥ ।
ityukta-śśī̎kṣāddhyā̠yaḥ ॥ 2 ॥
(śīkṣā-mpañcha̍) (a. 2)
anuvākaṃ 3
sa̠ha nau̠ yaśaḥ । sa̠ha nau bra̍hmava̠rchasam ॥
athāta-ssagṃhitāyā upaniṣadaṃ vyā̎khyāsyā̠maḥ । pañchasvadhi-ka̍raṇē̠ṣu । adhilōkamadhi-jyautiṣa-madhividya-madhipraja̍-maddhyā̠tmam । tā mahāsagṃhitā i̍tyācha̠kṣatē ॥ athā̍dhi lō̠kam । pṛthivī pū̎rvarū̠pam । dyaurutta̍rarū̠pam । ākā̍śa-ssa̠ndhiḥ ॥ 3 ॥
vāyu̍-ssandhā̠nam । itya̍dhi lō̠kam ॥
athā̍dhi jyau̠tiṣam । agniḥ pū̎rva rū̠pam । āditya utta̍rarū̠pam । ā̍pa-ssa̠ndhiḥ । vaidyuta̍-ssandhā̠nam । itya̍dhi jyau̠tiṣam ॥ athā̍dhi vi̠dyam । āchāryaḥ pū̎rva rū̠pam ॥ 4 ॥
antēvāsyutta̍rarū̠pam । vi̍dyā sa̠ndhiḥ ।
pravachanagṃ̍ sandhā̠nam । itya̍dhi vi̠dyam ॥
athādhi̠prajam । mātā pū̎rvarū̠pam । pitōtta̍rarū̠pam । pra̍jā sa̠ndhiḥ । prajananagṃ̍ sandhā̠nam । ityadhi̠prajam ॥ 5 ॥
athāddhyā̠tmam । adharāhanuḥ pū̎rva rū̠pam । uttarāhanu-rutta̍rarū̠pam । vā-khsa̠ndhiḥ । jihvā̍ sandhā̠nam । ityaddhyā̠tmam ॥ itī māma̍hā sa̠gṃ̠hitāḥ ॥ ya ēvamētā mahāsagṃhitā vyākhyā̍tā vē̠da । sandhīyatē praja̍yā pa̠śubhiḥ । brahmavarcha-sēnānnādyēna suvargyēṇa̍ (suvargēṇa̍) lōkē̠na ॥ 6 ॥
(sa̠ndhi - rāchāryaḥ pū̎rvarū̠pa - mityadhi̠prajam - ँlō̍kē̠na) (a. 3)
anuvākaṃ 4
ya śChanda̍sā-mṛṣa̠bhō vi̠śvarū̍paḥ । Chandō̠bhyō-'ddhya̠mṛtā̎-thsamba̠bhūva̍ । sa mēndrō̍ mē̠dhayā̎ spṛṇōtu । a̠mṛta̍sya dēva̠ dhāra̍ṇō bhūyāsam ॥
śarī̍ra-mmē̠ vicha̍rṣaṇam । ji̠hvā mē̠ madhu̍mattamā । karṇā̎bhyā̠-mbhūri̠ viśru̍vam । brahma̍ṇaḥ kō̠śō̍-'si mē̠dhayā 'pi̍hitaḥ । śru̠ta-mmē̍ gōpāya ॥ ā̠vaha̍ntī vitanvā̠nā ॥ 7 ॥
ku̠rvā̠ṇā chīra̍-mā̠tmana̍ḥ । vāsāgṃ̍si̠ mama̠ gāva̍ścha । a̠nna̠pā̠nē cha̍ sarva̠dā । tatō̍ mē̠ śriya̠-māva̍ha । lō̠ma̠śā-mpa̠śubhi̍-ssa̠ha svāhā̎ ॥ āmā̍yantu brahmachā̠riṇa̠-ssvāhā̎ ।
vimā̍-''yantu brahmachā̠riṇa̠-ssvāhā̎ । pramā̍-''yantu brahmachā̠riṇa̠-ssvāhā̎ । damā̍yantu brahmachā̠riṇa̠-ssvāhā̎ । śamā̍yantu brahmachā̠riṇa̠-ssvāhā̎ ॥ 8 ॥
yaśō̠ janē̍-'sāni̠ svāhā̎ । śrēyā̠n̠. vasya̍sō-'sāni̠ svāhā̎ ॥ ta-ntvā̍ bhaga̠ pravi̍śāni̠ svāhā̎ । sa mā̍ bhaga̠ pravi̍śa̠ svāhā̎ । tasmi̎na-thsa̠hasra̍ śākhē । nibha̍gā̠ha-ntvayi̍ mṛjē̠ svāhā̎ ॥ yathā-''pa̠ḥ prava̍tā̠-''yanti̍ । yathā̠ māsā̍ aharja̠ram ।
ē̠va-mmā-mbra̍hmachā̠riṇa̍ḥ ।
dhāta̠rāya̍ntu sa̠rvata̠-ssvāhā̎ ॥
pra̠ti̠vē̠śō̍-'si̠ pra mā̍ bhāhi̠ pra mā̍ padyasva ॥ 9 ॥
(vi̠ta̠nvā̠nā - śamā̍yantu brahmachā̠riṇa̠-ssvāhā̠-dhāta̠rāya̍ntu sa̠rvata̠-ssvāhaika̍-ñcha) (a. 4)
anuvākaṃ 5
bhū-rbhuva̠-ssuva̠-riti̠ vā ē̠tā sti̠srō vyāhṛ̍tayaḥ ॥
tāsā̍muhasmai̠ tā-ñcha̍tu̠rthīm । māhā̍chamasya̠ḥ pravē̍dayatē । maha̠ iti̍ ॥ ta-dbrahma̍ । sa ā̠tmā । aṅgā̎nya̠nyā dē̠vatā̎ḥ ॥ bhūriti̠ vā a̠yaṃ lō̠kaḥ । bhuva̠ itya̠ntari̍kṣam । suva̠-ritya̠sau lō̠kaḥ ॥ 10 ॥
maha̠ ityā̍di̠tyaḥ । ā̠di̠tyēna̠ vāva sarvē̍ lō̠kā mahī̍yantē ॥ bhūriti̠ vā a̠gniḥ । bhuva̠ iti̍ vā̠yuḥ । suva̠rityā̍di̠tyaḥ । maha̠ iti̍ cha̠ndramā̎ḥ । cha̠ndrama̍sā̠ vāva sarvā̍ṇi̠ jyōtīgṃ̍ṣi̠ mahī̍yantē ॥ bhū-riti̠ vā ṛcha̍ḥ । bhuva̠ iti̠ sāmā̍ni ।
suva̠ riti̠ yajūgṃ̍ṣi ॥ 11 ॥
maha̠ iti̠ brahma̍ । brahma̍ṇā̠ vāva sarvē̍ vē̠dā mahī̍yantē ॥ bhūriti̠ vai prā̠ṇaḥ । bhuva̠ itya̍pā̠naḥ । suva̠riti̍ vyā̠naḥ । maha̠ ityanna̎m । annē̍na̠ vāva sarvē̎ prā̠ṇā mahī̍yantē ॥ tā vā ē̠tā-śchata̍sra śchatu̠rdhā । chata̍sra-śchatasrō̠ vyāhṛ̍tayaḥ । tā yō vēda̍ ।
sa vē̍da̠ brahma̍ । sarvē̎-'smai dē̠vā ba̠limāva̍hanti ॥ 12 ॥
(a̠sau lō̠kō - yajūgṃ̍ṣi̠ - vēda̠ dvē cha̍) (a. 5)
anuvākaṃ 6
sa ya ē̠ṣō̎-'ntar-hṛ̍daya ākā̠śaḥ । tasmi̍nna̠ya-mpuru̍ṣō manō̠maya̍ḥ । amṛ̍tō hira̠ṇmaya̍ḥ ॥ anta̍rēṇa̠ tālu̍kē । ya ē̠ṣa stana̍ ivāva̠lamba̍tē ।
sē̎mdra yō̠niḥ । yatrā̠sau kē̍śā̠ntō vi̠varta̍tē । vya̠pōhya̍ śīrṣakapā̠lē ॥ bhūritya̠gnau prati̍tiṣṭhati । bhuva̠ iti̍ vā̠yau ॥ 13 ॥
suva̠rityā̍di̠tyē । maha̠ iti̠ brahma̍ṇi । ā̠pnōti̠ svārā̎jyam । ā̠pnōti̠ mana̍sa̠spati̎m । vākpa̍ti̠ śchakṣu̍ṣpatiḥ । śrōtra̍pati rvi̠jñāna̍patiḥ ।
ē̠ta-ttatō̍ bhavati । ā̠kā̠śa śa̍rīra̠-mbrahma̍ ।
sa̠tyātma̍ prā̠ṇārā̍ma̠-mmana̍ ānandam । śānti̍ samṛddha-ma̠mṛta̎m ॥
iti̍ prāchīna yō̠gyōpā̎sva ॥ 14 ॥
(vā̠yā-va̠mṛta̠ mēka̍-ñcha) (a. 6)
anuvākaṃ 7
pṛ̠thi̠vya̍ntari̍kṣa̠-ndyau-rdiśō̍-'vāntaradi̠śāḥ । a̠gni-rvā̠yu-rā̍di̠tya-ścha̠ndramā̠ nakṣa̍trāṇi ।
āpa̠ ōṣa̍dhayō̠ vana̠spata̍ya ākā̠śa ā̠tmā । itya̍dhibhū̠tam ॥ athāddhyā̠tmam । prā̠ṇō vyā̠nō̍-'pā̠na u̍dā̠na-ssa̍mā̠naḥ । chakṣu̠-śśrōtra̠-mmanō̠ vā-ktvak ।
charma̍ mā̠gṃ̠ saggsnāvāsthi̍ ma̠jjā ॥
ē̠ta da̍dhivi̠dhāya̠r̠ṣi̠ ravō̍chat ।
pāṅkta̠ṃ vā i̠dagṃ sarva̎m ।
pāṅkta̍nai̠va pāṅktagg̍ spṛṇō̠tīti̍ ॥ 15 ॥
(sarva̠mēka̍-ñcha) (a. 7)
anuvākaṃ 8
ō-miti̠ brahma̍ ॥ ō-mitī̠dagṃ sarva̎m ॥
ōmityē̠ta-da̍nukṛti hasma̠ vā a̠pyō śrā̍va̠yētyā-śrā̍vayanti । ō-miti̠ sāmā̍ni gāyanti । ōgṃ śōmiti̍ śa̠strāṇi̍ śagṃsanti । ōmitya̍ddhva̠ryuḥ pra̍tiga̠ra-mprati̍gṛṇāti । ōmiti̠ brahmā̠ prasau̍ti ।
ōmitya̍gnihō̠tra-manu̍jānāti । ōmiti̍ brāhma̠ṇaḥ pra̍va̠kṣyannā̍ha̠ brahmōpā̎pnavā̠nīti̍ ।
brahmai̠vō-pā̎pnōti ॥ 16 ॥
(ō-ndaśa̍) (a. 8)
anuvākaṃ 9
ṛta-ñcha svāddhyāya prava̍chanē̠ cha ।
satya-ñcha svāddhyāya prava̍chanē̠ cha ।
tapaścha svāddhyāya prava̍chanē̠ cha ।
damaścha svāddhyāya prava̍chanē̠ cha ।
śamaścha svāddhyāya prava̍chanē̠ cha ।
agnayaścha svāddhyāya prava̍chanē̠ cha ।
agnihōtra-ñcha svāddhyāya prava̍chanē̠ cha ।
atithayaścha svāddhyāya prava̍chanē̠ cha ।
mānuṣa-ñcha svāddhyāya prava̍chanē̠ cha ।
prajā cha svāddhyāya prava̍chanē̠ cha ।
prajanaścha svāddhyāya prava̍chanē̠ cha ।
prajātiścha svāddhyāya prava̍chanē̠ cha ॥
satyamiti satyavachā̍ rāthī̠ taraḥ ।
tapa iti tapōnityaḥ pau̍ruśi̠ṣṭiḥ ।
svāddhyāya pravachanē ēvēti nākō̍ maudga̠lyaḥ ।
taddhi tapa̍staddhi̠ tapaḥ ॥ 17 ॥
(prajā cha svāddhyāyaprava̍chanē̠ cha ṣaṭcha̍) (a. 9)
anuvākaṃ 10
a̠haṃ vṛ̠kṣasya̠ rēri̍vā ।
kī̠rtiḥ pṛ̠ṣṭha-ṅgi̠rēri̍va ।
ū̠rdhva pa̍vitrō vā̠jinī̍va sva̠mṛta̍masmi । dravi̍ṇa̠gṃ̠ sava̍rchasam । sumēdhā a̍mṛtō̠kṣitaḥ । iti triśaṅkō-rvēdā̍nuva̠chanam ॥ 18 ॥
(a̠hagṃ ṣaṭ) (a. 10)
anuvākaṃ 11
vēdamanūchyā- 'chāryōntēvāsina-ma̍nuśā̠sti ॥
satya̠ṃ vada । dharma̠-ñchara ॥ svāddhyāyā̎nmā pra̠madaḥ । āchāryāya priya-ndhanamāhṛtya prajātantu-mmā vya̍vachChē̠thsīḥ । satyānna prama̍dita̠vyam । dharmānna prama̍dita̠vyam । kuśalānna prama̍dita̠vyam ।
bhūtyai na prama̍dita̠vyam । svāddhyāya pravachanābhyā-nna prama̍dita̠vyam ॥ 19 ॥
dēvapitṛkāryābhyā-nna prama̍dita̠vyam ॥
mātṛ̍dēvō̠ bhava । pitṛ̍dēvō̠ bhava ।
āchārya̍ dēvō̠ bhava । atithi̍dēvō̠ bhava ॥
yānyanavadyāni̍ karmā̠ṇi । tāni sēvi̍tavyā̠ni ।
nō i̍tarā̠ṇi ॥ yānyasmākagṃ sucha̍ritā̠ni । tāni tvayō̍pāsyā̠ni ॥ 20 ॥
nō i̍tarā̠ṇi ॥ yē kē chāsma-chChrēyāgṃ̍sō brā̠hmaṇāḥ । tēṣā-ntvayā-''sanē na praśva̍sita̠vyam ॥ śraddha̍yā dē̠yam । aśraddha̍yā-'dē̠yam । śri̍yā dē̠yam । hri̍yā dē̠yam । bhi̍yā dē̠yam । saṃvi̍dā dē̠yam ॥
atha yadi tē karmavichikithsā vā vṛtta vichiki̍thsā vā̠ syāt ॥ 21 ॥
yē tatra brāhmaṇā̎-ssamma̠ra̠.śinaḥ । yuktā̍ āyu̠ktāḥ ।
alūkṣā̍ dharma̍kāmā̠-ssyuḥ । yathā tē̍ tatra̍ vartē̠rann । tathā tatra̍ vartē̠thāḥ ॥ athābhyā̎khyātē̠ṣu । yē tatra brāhmaṇā̎-ssamma̠r̠śinaḥ । yuktā̍ āyu̠ktāḥ ।
alūkṣā̍ dharma̍ kāmā̠-ssyuḥ । yathā tē̍ tēṣu̍ vartē̠rann ॥ 22 ॥
tathā tēṣu̍ vartē̠thāḥ ॥ ēṣa̍ ādē̠śaḥ ।
ēṣa u̍padē̠śaḥ । ēṣā vē̍dōpa̠niṣat । ētada̍nuśā̠sanam । ēva mupā̍sita̠vyam । ēva muchaita̍dupā̠syam ॥ 23 ॥
(svāddhyāyapravachanābhyā-nna prama̍dita̠vyam - tānitvayō̍pāsyā̠ni - syāt - tēṣu̍ vartē̠ranth - +sa̠pta cha̍) (a. 11)
anuvākaṃ 12
śannō̍ mi̠tra-śśaṃ varu̍ṇaḥ । śannō̍ bhavatvarya̠mā ।
śanna̠ indrō̠ bṛha̠spati̍ḥ । śannō̠ viṣṇu̍ rurukra̠maḥ । namō̠ brahma̍ṇē । nama̍stē vāyō ।
tvamē̠va pra̠tyakṣa̠-mbrahmā̍si ।
tvāmē̠va pra̠tyakṣa̠-mbrahmā vā̍diṣam ।
ṛ̠tama̍vādiṣam । sa̠tyama̍vādiṣam । tanmāmā̍vīt । tadva̠ktāra̍māvīt । āvī̠nmām ।
āvī̎dva̠ktāra̎m ॥ ōṃ śānti̠-śśānti̠-śśānti̍ḥ ॥ 24 ॥
(sa̠tyama̍vādiṣa̠-mpañcha̍ cha) (a. 12)
॥ iti śīkṣāvallī samāptā ॥
॥ hari̍ḥ ōm ॥
॥ kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya āraṇyakē saptamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ॥