కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ ఆరణ్యకే సప్తమః ప్రపాఠకః - శీఖ్షావల్లీ
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥
అనువాకం 1
శన్నో॑ మి॒త్ర-శ్శం-వఀరు॑ణః । శన్నో॑ భవత్వర్య॒మా । శన్న॒ ఇన్ద్రో॒ బృహ॒స్పతిః॑ । శన్నో॒ విష్ణు॑-రురుక్ర॒మః । నమో॒ బ్రహ్మ॑ణే । నమ॑స్తే వాయో । త్వమే॒వ ప్ర॒త్యఖ్ష॒-మ్బ్రహ్మా॑సి । త్వమే॒వ ప్ర॒త్యఖ్ష॒-మ్బ్రహ్మ॑ వదిష్యామి । ఋ॒తం-వఀ ॑దిష్యామి । స॒త్యం-వఀ ॑దిష్యామి । తన్మామ॑వతు । తద్వ॒క్తార॑మవతు । అవ॑తు॒ మామ్ । అవ॑తు వ॒క్తార᳚మ్ ॥ ఓం శాన్తి॒-శ్శాన్తి॒-శ్శాన్తిః॑ ॥ 1 ॥
(స॒త్త్యం ఀవ॑దిష్యామి॒ పఞ్చ॑ చ) (అ. 1)
అనువాకం 2
శీఖ్షాం-వ్యాఀ᳚ఖ్యాస్యా॒మః । వర్ణ॒-స్స్వరః ।
మాత్రా॒ బలమ్ । సామ॑ సన్తా॒నః ।
ఇత్యుక్త-శ్శీ᳚ఖ్షాద్ధ్యా॒యః ॥ 2 ॥
(శీఖ్షా-మ్పఞ్చ॑) (అ. 2)
అనువాకం 3
స॒హ నౌ॒ యశః । స॒హ నౌ బ్ర॑హ్మవ॒ర్చసమ్ ॥
అథాత-స్సగ్ంహితాయా ఉపనిషదం-వ్యాఀ᳚ఖ్యాస్యా॒మః । పఞ్చస్వధి-క॑రణే॒షు । అధిలోకమధి-జ్యౌతిష-మధివిద్య-మధిప్రజ॑-మద్ధ్యా॒త్మమ్ । తా మహాసగ్ంహితా ఇ॑త్యాచ॒ఖ్షతే ॥ అథా॑ధి లో॒కమ్ । పృథివీ పూ᳚ర్వరూ॒పమ్ । ద్యౌరుత్త॑రరూ॒పమ్ । ఆకా॑శ-స్స॒న్ధిః ॥ 3 ॥
వాయు॑-స్సన్ధా॒నమ్ । ఇత్య॑ధి లో॒కమ్ ॥
అథా॑ధి జ్యౌ॒తిషమ్ । అగ్నిః పూ᳚ర్వ రూ॒పమ్ । ఆదిత్య ఉత్త॑రరూ॒పమ్ । ఆ॑ప-స్స॒న్ధిః । వైద్యుత॑-స్సన్ధా॒నమ్ । ఇత్య॑ధి జ్యౌ॒తిషమ్ ॥ అథా॑ధి వి॒ద్యమ్ । ఆచార్యః పూ᳚ర్వ రూ॒పమ్ ॥ 4 ॥
అన్తేవాస్యుత్త॑రరూ॒పమ్ । వి॑ద్యా స॒న్ధిః ।
ప్రవచనగ్ం॑ సన్ధా॒నమ్ । ఇత్య॑ధి వి॒ద్యమ్ ॥
అథాధి॒ప్రజమ్ । మాతా పూ᳚ర్వరూ॒పమ్ । పితోత్త॑రరూ॒పమ్ । ప్ర॑జా స॒న్ధిః । ప్రజననగ్ం॑ సన్ధా॒నమ్ । ఇత్యధి॒ప్రజమ్ ॥ 5 ॥
అథాద్ధ్యా॒త్మమ్ । అధరాహనుః పూ᳚ర్వ రూ॒పమ్ । ఉత్తరాహను-రుత్త॑రరూ॒పమ్ । వా-ఖ్స॒న్ధిః । జిహ్వా॑ సన్ధా॒నమ్ । ఇత్యద్ధ్యా॒త్మమ్ ॥ ఇతీ మామ॑హా స॒గ్ం॒హితాః ॥ య ఏవమేతా మహాసగ్ంహితా వ్యాఖ్యా॑తా వే॒ద । సన్ధీయతే ప్రజ॑యా ప॒శుభిః । బ్రహ్మవర్చ-సేనాన్నాద్యేన సువర్గ్యేణ॑ (సువర్గేణ॑) లోకే॒న ॥ 6 ॥
(స॒న్ధి - రాచార్యః పూ᳚ర్వరూ॒ప - మిత్యధి॒ప్రజం - ఀలో॑కే॒న) (అ. 3)
అనువాకం 4
య శ్ఛన్ద॑సా-మృష॒భో వి॒శ్వరూ॑పః । ఛన్దో॒భ్యో-ఽద్ధ్య॒మృతా᳚-థ్సమ్బ॒భూవ॑ । స మేన్ద్రో॑ మే॒ధయా᳚ స్పృణోతు । అ॒మృత॑స్య దేవ॒ ధార॑ణో భూయాసమ్ ॥
శరీ॑ర-మ్మే॒ విచ॑ర్షణమ్ । జి॒హ్వా మే॒ మధు॑మత్తమా । కర్ణా᳚భ్యా॒-మ్భూరి॒ విశ్రు॑వమ్ । బ్రహ్మ॑ణః కో॒శో॑-ఽసి మే॒ధయా ఽపి॑హితః । శ్రు॒త-మ్మే॑ గోపాయ ॥ ఆ॒వహ॑న్తీ వితన్వా॒నా ॥ 7 ॥
కు॒ర్వా॒ణా చీర॑-మా॒త్మనః॑ । వాసాగ్ం॑సి॒ మమ॒ గావ॑శ్చ । అ॒న్న॒పా॒నే చ॑ సర్వ॒దా । తతో॑ మే॒ శ్రియ॒-మావ॑హ । లో॒మ॒శా-మ్ప॒శుభి॑-స్స॒హ స్వాహా᳚ ॥ ఆమా॑యన్తు బ్రహ్మచా॒రిణ॒-స్స్వాహా᳚ ।
విమా॑-ఽఽయన్తు బ్రహ్మచా॒రిణ॒-స్స్వాహా᳚ । ప్రమా॑-ఽఽయన్తు బ్రహ్మచా॒రిణ॒-స్స్వాహా᳚ । దమా॑యన్తు బ్రహ్మచా॒రిణ॒-స్స్వాహా᳚ । శమా॑యన్తు బ్రహ్మచా॒రిణ॒-స్స్వాహా᳚ ॥ 8 ॥
యశో॒ జనే॑-ఽసాని॒ స్వాహా᳚ । శ్రేయా॒న్॒. వస్య॑సో-ఽసాని॒ స్వాహా᳚ ॥ త-న్త్వా॑ భగ॒ ప్రవి॑శాని॒ స్వాహా᳚ । స మా॑ భగ॒ ప్రవి॑శ॒ స్వాహా᳚ । తస్మి᳚న-థ్స॒హస్ర॑ శాఖే । నిభ॑గా॒హ-న్త్వయి॑ మృజే॒ స్వాహా᳚ ॥ యథా-ఽఽపః॒ ప్రవ॑తా॒-ఽఽయన్తి॑ । యథా॒ మాసా॑ అహర్జ॒రమ్ ।
ఏ॒వ-మ్మా-మ్బ్ర॑హ్మచా॒రిణః॑ ।
ధాత॒రాయ॑న్తు స॒ర్వత॒-స్స్వాహా᳚ ॥
ప్ర॒తి॒వే॒శో॑-ఽసి॒ ప్ర మా॑ భాహి॒ ప్ర మా॑ పద్యస్వ ॥ 9 ॥
(వి॒త॒న్వా॒నా - శమా॑యన్తు బ్రహ్మచా॒రిణ॒-స్స్వాహా॒-ధాత॒రాయ॑న్తు స॒ర్వత॒-స్స్వాహైక॑-ఞ్చ) (అ. 4)
అనువాకం 5
భూ-ర్భువ॒-స్సువ॒-రితి॒ వా ఏ॒తా స్తి॒స్రో వ్యాహృ॑తయః ॥
తాసా॑ముహస్మై॒ తా-ఞ్చ॑తు॒ర్థీమ్ । మాహా॑చమస్యః॒ ప్రవే॑దయతే । మహ॒ ఇతి॑ ॥ త-ద్బ్రహ్మ॑ । స ఆ॒త్మా । అఙ్గా᳚న్య॒న్యా దే॒వతాః᳚ ॥ భూరితి॒ వా అ॒యం-లోఀ॒కః । భువ॒ ఇత్య॒న్తరి॑ఖ్షమ్ । సువ॒-రిత్య॒సౌ లో॒కః ॥ 10 ॥
మహ॒ ఇత్యా॑ది॒త్యః । ఆ॒ది॒త్యేన॒ వావ సర్వే॑ లో॒కా మహీ॑యన్తే ॥ భూరితి॒ వా అ॒గ్నిః । భువ॒ ఇతి॑ వా॒యుః । సువ॒రిత్యా॑ది॒త్యః । మహ॒ ఇతి॑ చ॒న్ద్రమాః᳚ । చ॒న్ద్రమ॑సా॒ వావ సర్వా॑ణి॒ జ్యోతీగ్ం॑షి॒ మహీ॑యన్తే ॥ భూ-రితి॒ వా ఋచః॑ । భువ॒ ఇతి॒ సామా॑ని ।
సువ॒ రితి॒ యజూగ్ం॑షి ॥ 11 ॥
మహ॒ ఇతి॒ బ్రహ్మ॑ । బ్రహ్మ॑ణా॒ వావ సర్వే॑ వే॒దా మహీ॑యన్తే ॥ భూరితి॒ వై ప్రా॒ణః । భువ॒ ఇత్య॑పా॒నః । సువ॒రితి॑ వ్యా॒నః । మహ॒ ఇత్యన్న᳚మ్ । అన్నే॑న॒ వావ సర్వే᳚ ప్రా॒ణా మహీ॑యన్తే ॥ తా వా ఏ॒తా-శ్చత॑స్ర శ్చతు॒ర్ధా । చత॑స్ర-శ్చతస్రో॒ వ్యాహృ॑తయః । తా యో వేద॑ ।
స వే॑ద॒ బ్రహ్మ॑ । సర్వే᳚-ఽస్మై దే॒వా బ॒లిమావ॑హన్తి ॥ 12 ॥
(అ॒సౌ లో॒కో - యజూగ్ం॑షి॒ - వేద॒ ద్వే చ॑) (అ. 5)
అనువాకం 6
స య ఏ॒షో᳚-ఽన్తర్-హృ॑దయ ఆకా॒శః । తస్మి॑న్న॒య-మ్పురు॑షో మనో॒మయః॑ । అమృ॑తో హిర॒ణ్మయః॑ ॥ అన్త॑రేణ॒ తాలు॑కే । య ఏ॒ష స్తన॑ ఇవావ॒లమ్బ॑తే ।
సే᳚న్ద్ర యో॒నిః । యత్రా॒సౌ కే॑శా॒న్తో వి॒వర్త॑తే । వ్య॒పోహ్య॑ శీర్షకపా॒లే ॥ భూరిత్య॒గ్నౌ ప్రతి॑తిష్ఠతి । భువ॒ ఇతి॑ వా॒యౌ ॥ 13 ॥
సువ॒రిత్యా॑ది॒త్యే । మహ॒ ఇతి॒ బ్రహ్మ॑ణి । ఆ॒ప్నోతి॒ స్వారా᳚జ్యమ్ । ఆ॒ప్నోతి॒ మన॑స॒స్పతి᳚మ్ । వాక్ప॑తి॒ శ్చఖ్షు॑ష్పతిః । శ్రోత్ర॑పతి ర్వి॒జ్ఞాన॑పతిః ।
ఏ॒త-త్తతో॑ భవతి । ఆ॒కా॒శ శ॑రీర॒-మ్బ్రహ్మ॑ ।
స॒త్యాత్మ॑ ప్రా॒ణారా॑మ॒-మ్మన॑ ఆనన్దమ్ । శాన్తి॑ సమృద్ధ-మ॒మృత᳚మ్ ॥
ఇతి॑ ప్రాచీన యో॒గ్యోపా᳚స్వ ॥ 14 ॥
(వా॒యా-వ॒మృత॒ మేక॑-ఞ్చ) (అ. 6)
అనువాకం 7
పృ॒థి॒వ్య॑న్తరి॑ఖ్ష॒-న్ద్యౌ-ర్దిశో॑-ఽవాన్తరది॒శాః । అ॒గ్ని-ర్వా॒యు-రా॑ది॒త్య-శ్చ॒న్ద్రమా॒ నఖ్ష॑త్రాణి ।
ఆప॒ ఓష॑ధయో॒ వన॒స్పత॑య ఆకా॒శ ఆ॒త్మా । ఇత్య॑ధిభూ॒తమ్ ॥ అథాద్ధ్యా॒త్మమ్ । ప్రా॒ణో వ్యా॒నో॑-ఽపా॒న ఉ॑దా॒న-స్స॑మా॒నః । చఖ్షు॒-శ్శ్రోత్ర॒-మ్మనో॒ వా-క్త్వక్ ।
చర్మ॑ మా॒గ్ం॒ సగ్గ్స్నావాస్థి॑ మ॒జ్జా ॥
ఏ॒త ద॑ధివి॒ధాయ॒ర్॒షి॒ రవో॑చత్ ।
పాఙ్క్తం॒-వాఀ ఇ॒దగ్ం సర్వ᳚మ్ ।
పాఙ్క్త॑నై॒వ పాఙ్క్తగ్గ్॑ స్పృణో॒తీతి॑ ॥ 15 ॥
(సర్వ॒మేక॑-ఞ్చ) (అ. 7)
అనువాకం 8
ఓ-మితి॒ బ్రహ్మ॑ ॥ ఓ-మితీ॒దగ్ం సర్వ᳚మ్ ॥
ఓమిత్యే॒త-ద॑నుకృతి హస్మ॒ వా అ॒ప్యో శ్రా॑వ॒యేత్యా-శ్రా॑వయన్తి । ఓ-మితి॒ సామా॑ని గాయన్తి । ఓగ్ం శోమితి॑ శ॒స్త్రాణి॑ శగ్ంసన్తి । ఓమిత్య॑ద్ధ్వ॒ర్యుః ప్ర॑తిగ॒ర-మ్ప్రతి॑గృణాతి । ఓమితి॒ బ్రహ్మా॒ ప్రసౌ॑తి ।
ఓమిత్య॑గ్నిహో॒త్ర-మను॑జానాతి । ఓమితి॑ బ్రాహ్మ॒ణః ప్ర॑వ॒ఖ్ష్యన్నా॑హ॒ బ్రహ్మోపా᳚ప్నవా॒నీతి॑ ।
బ్రహ్మై॒వో-పా᳚ప్నోతి ॥ 16 ॥
(ఓ-న్దశ॑) (అ. 8)
అనువాకం 9
ఋత-ఞ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ।
సత్య-ఞ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ।
తపశ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ।
దమశ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ।
శమశ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ।
అగ్నయశ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ।
అగ్నిహోత్ర-ఞ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ।
అతిథయశ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ।
మానుష-ఞ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ।
ప్రజా చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ।
ప్రజనశ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ।
ప్రజాతిశ్చ స్వాద్ధ్యాయ ప్రవ॑చనే॒ చ ॥
సత్యమితి సత్యవచా॑ రాథీ॒ తరః ।
తప ఇతి తపోనిత్యః పౌ॑రుశి॒ష్టిః ।
స్వాద్ధ్యాయ ప్రవచనే ఏవేతి నాకో॑ మౌద్గ॒ల్యః ।
తద్ధి తప॑స్తద్ధి॒ తపః ॥ 17 ॥
(ప్రజా చ స్వాద్ధ్యాయప్రవ॑చనే॒ చ షట్చ॑) (అ. 9)
అనువాకం 10
అ॒హం-వృఀ॒ఖ్షస్య॒ రేరి॑వా ।
కీ॒ర్తిః పృ॒ష్ఠ-ఙ్గి॒రేరి॑వ ।
ఊ॒ర్ధ్వ ప॑విత్రో వా॒జినీ॑వ స్వ॒మృత॑మస్మి । ద్రవి॑ణ॒గ్ం॒ సవ॑ర్చసమ్ । సుమేధా అ॑మృతో॒ఖ్షితః । ఇతి త్రిశఙ్కో-ర్వేదా॑నువ॒చనమ్ ॥ 18 ॥
(అ॒హగ్ం షట్) (అ. 10)
అనువాకం 11
వేదమనూచ్యా- ఽచార్యోన్తేవాసిన-మ॑నుశా॒స్తి ॥
సత్యం॒-వఀద । ధర్మ॒-ఞ్చర ॥ స్వాద్ధ్యాయా᳚న్మా ప్ర॒మదః । ఆచార్యాయ ప్రియ-న్ధనమాహృత్య ప్రజాతన్తు-మ్మా వ్య॑వచ్ఛే॒థ్సీః । సత్యాన్న ప్రమ॑దిత॒వ్యమ్ । ధర్మాన్న ప్రమ॑దిత॒వ్యమ్ । కుశలాన్న ప్రమ॑దిత॒వ్యమ్ ।
భూత్యై న ప్రమ॑దిత॒వ్యమ్ । స్వాద్ధ్యాయ ప్రవచనాభ్యా-న్న ప్రమ॑దిత॒వ్యమ్ ॥ 19 ॥
దేవపితృకార్యాభ్యా-న్న ప్రమ॑దిత॒వ్యమ్ ॥
మాతృ॑దేవో॒ భవ । పితృ॑దేవో॒ భవ ।
ఆచార్య॑ దేవో॒ భవ । అతిథి॑దేవో॒ భవ ॥
యాన్యనవద్యాని॑ కర్మా॒ణి । తాని సేవి॑తవ్యా॒ని ।
నో ఇ॑తరా॒ణి ॥ యాన్యస్మాకగ్ం సుచ॑రితా॒ని । తాని త్వయో॑పాస్యా॒ని ॥ 20 ॥
నో ఇ॑తరా॒ణి ॥ యే కే చాస్మ-చ్ఛ్రేయాగ్ం॑సో బ్రా॒హ్మణాః । తేషా-న్త్వయా-ఽఽసనే న ప్రశ్వ॑సిత॒వ్యమ్ ॥ శ్రద్ధ॑యా దే॒యమ్ । అశ్రద్ధ॑యా-ఽదే॒యమ్ । శ్రి॑యా దే॒యమ్ । హ్రి॑యా దే॒యమ్ । భి॑యా దే॒యమ్ । సంవిఀ ॑దా దే॒యమ్ ॥
అథ యది తే కర్మవిచికిథ్సా వా వృత్త విచికి॑థ్సా వా॒ స్యాత్ ॥ 21 ॥
యే తత్ర బ్రాహ్మణా᳚-స్సమ్మ॒ర॒.శినః । యుక్తా॑ ఆయు॒క్తాః ।
అలూఖ్షా॑ ధర్మ॑కామా॒-స్స్యుః । యథా తే॑ తత్ర॑ వర్తే॒రన్న్ । తథా తత్ర॑ వర్తే॒థాః ॥ అథాభ్యా᳚ఖ్యాతే॒షు । యే తత్ర బ్రాహ్మణా᳚-స్సమ్మ॒ర్॒శినః । యుక్తా॑ ఆయు॒క్తాః ।
అలూఖ్షా॑ ధర్మ॑ కామా॒-స్స్యుః । యథా తే॑ తేషు॑ వర్తే॒రన్న్ ॥ 22 ॥
తథా తేషు॑ వర్తే॒థాః ॥ ఏష॑ ఆదే॒శః ।
ఏష ఉ॑పదే॒శః । ఏషా వే॑దోప॒నిషత్ । ఏతద॑నుశా॒సనమ్ । ఏవ ముపా॑సిత॒వ్యమ్ । ఏవ ముచైత॑దుపా॒స్యమ్ ॥ 23 ॥
(స్వాద్ధ్యాయప్రవచనాభ్యా-న్న ప్రమ॑దిత॒వ్యం - తానిత్వయో॑పాస్యా॒ని - స్యాత్ - తేషు॑ వర్తే॒రన్థ్ - +స॒ప్త చ॑) (అ. 11)
అనువాకం 12
శన్నో॑ మి॒త్ర-శ్శం-వఀరు॑ణః । శన్నో॑ భవత్వర్య॒మా ।
శన్న॒ ఇన్ద్రో॒ బృహ॒స్పతిః॑ । శన్నో॒ విష్ణు॑ రురుక్ర॒మః । నమో॒ బ్రహ్మ॑ణే । నమ॑స్తే వాయో ।
త్వమే॒వ ప్ర॒త్యఖ్ష॒-మ్బ్రహ్మా॑సి ।
త్వామే॒వ ప్ర॒త్యఖ్ష॒-మ్బ్రహ్మా వా॑దిషమ్ ।
ఋ॒తమ॑వాదిషమ్ । స॒త్యమ॑వాదిషమ్ । తన్మామా॑వీత్ । తద్వ॒క్తార॑మావీత్ । ఆవీ॒న్మామ్ ।
ఆవీ᳚ద్వ॒క్తార᳚మ్ ॥ ఓం శాన్తి॒-శ్శాన్తి॒-శ్శాన్తిః॑ ॥ 24 ॥
(స॒త్యమ॑వాదిష॒-మ్పఞ్చ॑ చ) (అ. 12)
॥ ఇతి శీఖ్షావల్లీ సమాప్తా ॥
॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ ఆరణ్యకే సప్తమః ప్రపాఠక-స్సమాప్తః ॥
