ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੀਯ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਤ੍ਰੁਰੁਇਤੀਯਾਸ਼੍ਟਕੇ ਚਤੁਰ੍ਥਃ ਪ੍ਰਪਾਠਕਃ - ਪੁਰੁਸ਼ਮੇਧਃ
ਓ-ਨ੍ਨਮਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਗਣਪਤਯੇ ਨਮਃ,
ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁਭ੍ਯੋ ਨਮਃ । ਹ॒ਰਿਃ॒ ਓਮ੍ ॥
3.4.1 ਤੋ 3.4.19 -ਪੁਰੁਸ਼ਮੇਧਃ
ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ਣੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ॒ਣਮਾਲ॑ਭਤੇ । ਕ੍ਸ਼॒ਤ੍ਰਾਯ॑ ਰਾਜ॒ਨ੍ਯ᳚ਮ੍ । ਮ॒ਰੁਦ੍ਭ੍ਯੋ॒ ਵੈਸ਼੍ਯ᳚ਮ੍ । ਤਪ॑ਸੇ ਸ਼ੂ॒ਦ੍ਰਮ੍ । ਤਮ॑ਸੇ॒ ਤਸ੍ਕ॑ਰਮ੍ । ਨਾਰ॑ਕਾਯ ਵੀਰ॒ਹਣ᳚ਮ੍ । ਪਾ॒ਪ੍ਮਨੇ᳚ ਕ੍ਲੀ॒ਬਮ੍ । ਆ॒ਕ੍ਰ॒ਯਾਯਾ॑ਯੋ॒ਗੂਮ੍ । ਕਾਮਾ॑ਯ ਪੁਗ੍ਗ੍ਸ਼੍ਚ॒ਲੂਮ੍ ।
ਅਤਿ॑ਕ੍ਰੁਸ਼੍ਟਾਯ ਮਾਗ॒ਧਮ੍ ॥ 1 ॥ (ਅ. 1)
ਗੀ॒ਤਾਯ॑ ਸੂ॒ਤਮ੍ । ਨ੍ਰੁਰੁਇ॒ਤ੍ਤਾਯ॑ ਸ਼ੈਲੂ॒ਸ਼ਮ੍ । ਧਰ੍ਮਾ॑ਯ ਸਭਾਚ॒ਰਮ੍ । ਨ॒ਰ੍ਮਾਯ॑ ਰੇ॒ਭਮ੍ । ਨਰਿ॑ਸ਼੍ਠਾਯੈ ਭੀਮ॒ਲਮ੍ । ਹਸਾ॑ਯ॒ ਕਾਰਿ᳚ਮ੍ । ਆ॒ਨ॒ਨ੍ਦਾਯ॑ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ਼॒ਖਮ੍ ।
ਪ੍ਰ॒ਮੁਦੇ॑ ਕੁਮਾਰੀਪੁ॒ਤ੍ਰਮ੍ । ਮੇ॒ਧਾਯੈ॑ ਰਥਕਾ॒ਰਮ੍ ।
ਧੈਰ੍ਯਾ॑ਯ॒ ਤਕ੍ਸ਼ਾ॑ਣਮ੍ ॥ 2 ॥ (ਅ. 2)
ਸ਼੍ਰਮਾ॑ਯ ਕੌਲਾ॒ਲਮ੍ । ਮਾ॒ਯਾਯੈ॑ ਕਾਰ੍ਮਾ॒ਰਮ੍ । ਰੂ॒ਪਾਯ॑ ਮਣਿਕਾ॒ਰਮ੍ । ਸ਼ੁਭੇ॑ ਵ॒ਪਮ੍ । ਸ਼॒ਰ॒ਵ੍ਯਾ॑ਯਾ ਇਸ਼ੁਕਾ॒ਰਮ੍ । ਹੇ॒ਤ੍ਯੈ ਧ॑ਨ੍ਵਕਾ॒ਰਮ੍ । ਕਰ੍ਮ॑ਣੇ ਜ੍ਯਾਕਾ॒ਰਮ੍ । ਦਿ॒ਸ਼੍ਟਾਯ॑ ਰਜ੍ਜੁਸ॒ਰ੍ਗਮ੍ । ਮ੍ਰੁਰੁਇ॒ਤ੍ਯਵੇ॑ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗ॒ਯੁਮ੍ ।
ਅਨ੍ਤ॑ਕਾਯ ਸ਼੍ਵ॒ਨਿਤ᳚ਮ੍ ॥ 3 ॥ (ਅ. 3)
ਸ॒ਨ੍ਧਯੇ॑ ਜਾ॒ਰਮ੍ । ਗੇ॒ਹਾਯੋ॑ਪਪ॒ਤਿਮ੍ । ਨਿਰ੍ਰੁਰੁਇ॑ਤ੍ਯੈ ਪਰਿਵਿ॒ਤ੍ਤਮ੍ । ਆਰ੍ਤ੍ਯੈ॑ ਪਰਿਵਿਵਿਦਾ॒ਨਮ੍ । ਅਰਾ᳚ਦ੍ਧ੍ਯੈ ਦਿਧਿਸ਼ੂ॒ਪਤਿ᳚ਮ੍ । ਪ॒ਵਿਤ੍ਰਾ॑ਯ ਭਿ॒ਸ਼ਜ᳚ਮ੍ ।
ਪ੍ਰ॒ਜ੍ਞਾਨਾ॑ਯ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਦ॒ਰ॒.ਸ਼ਮ੍ । ਨਿਸ਼੍ਕ੍ਰੁਰੁਇ॑ਤ੍ਯੈ ਪੇਸ਼ਸ੍ਕਾ॒ਰੀਮ੍ । ਬਲਾ॑ਯੋ ਪ॒ਦਾਮ੍ ।
ਵਰ੍ਣਾ॑ਯਾਨੂ॒ਰੁਧ᳚ਮ੍ ॥ 4 ॥ (ਅ. 4)
ਨ॒ਦੀਭ੍ਯਃ॑ ਪੌਞ੍ਜਿ॒ਸ਼੍ਟਮ੍ । ਰੁਰੁਇ॒ਕ੍ਸ਼ੀਕਾ᳚ਭ੍ਯੋ॒ ਨੈਸ਼ਾ॑ਦਮ੍ ।
ਪੁ॒ਰੁ॒ਸ਼॒ਵ੍ਯਾ॒ਘ੍ਰਾਯ॑ ਦੁ॒ਰ੍ਮਦ᳚ਮ੍ । ਪ੍ਰ॒ਯੁਦ੍ਭ੍ਯ॒ ਉਨ੍ਮ॑ਤ੍ਤਮ੍ । ਗ॒ਨ੍ਧ॒ਰ੍ਵਾ॒ਫ੍ਸ॒ਰਾਭ੍ਯੋ॒ ਵ੍ਰਾਤ੍ਯ᳚ਮ੍ ।
ਸ॒ਰ੍ਪ॒ਦੇ॒ਵ॒ਜ॒ਨੇਭ੍ਯੋ ਪ੍ਰ॑ਤਿਪਦਮ੍ । ਅਵੇ᳚ਭ੍ਯਃ ਕਿਤ॒ਵਮ੍ ।
ਇ॒ਰ੍ਯਤਾ॑ਯਾ॒ ਅਕਿ॑ਤਵਮ੍ । ਪਿ॒ਸ਼ਾ॒ਚੇਭ੍ਯੋ॑ ਬਿਦਲਕਾ॒ਰਮ੍ ।
ਯਾ॒ਤੁ॒ਧਾਨੇ᳚ਭ੍ਯਃ ਕਣ੍ਟਕਕਾ॒ਰਮ੍ ॥ 5 ॥ (ਅ. 5)
ਉ॒ਥ੍ਸਾ॒ਦੇਭ੍ਯਃ॑ ਕੁ॒ਬ੍ਜਮ੍ । ਪ੍ਰ॒ਮੁਦੇ॑ ਵਾਮ॒ਨਮ੍ । ਦ੍ਵਾ॒ਰ੍ਭ੍ਯ-ਸ੍ਸ੍ਰਾ॒ਮਮ੍ । ਸ੍ਵਪ੍ਨਾ॑ਯਾ॒ਨ੍ਧਮ੍ । ਅਧ॑ਰ੍ਮਾਯ ਬਧਿ॒ਰਮ੍ । ਸ॒ਜ੍ਞਾਨ੍ਨਾ॑ਯ ਸ੍ਮਰਕਾ॒ਰੀਮ੍ ।
ਪ੍ਰ॒ਕਾ॒ਮੋਦ੍ਯਾ॑ਯੋਪ॒ਸਦ᳚ਮ੍ । ਆ॒ਸ਼ਿ॒ਕ੍ਸ਼ਾਯੈ᳚ ਪ੍ਰ॒ਸ਼੍ਨਿਨ᳚ਮ੍ ।
ਉ॒ਪ॒ਸ਼ਿ॒ਕ੍ਸ਼ਾਯਾ॑ ਅਭਿਪ੍ਰ॒ਸ਼੍ਨਿਨ᳚ਮ੍ ।
ਮ॒ਰ੍ਯਾਦਾ॑ਯੈ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਵਿਵਾ॒ਕਮ੍ ॥ 6 ॥ (ਅ. 6)
ਰੁਰੁਇਤ੍ਯੈ᳚ ਸ੍ਤੇ॒ਨਹ੍ਰੁਰੁਇ॑ਦਯਮ੍ । ਵੈਰ॑ਹਤ੍ਯਾਯ॒ ਪਿਸ਼ੁ॑ਨਮ੍ । ਵਿਵਿ॑ਤ੍ਤ੍ਯੈ ਕ੍ਸ਼॒ਤ੍ਤਾਰ᳚ਮ੍ । ਔਪ॑ਦ੍ਰਸ਼੍ਟਾਯ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੀ॒ਤਾਰ᳚ਮ੍ । ਬਲਾ॑ਯਾਨੁਚ॒ਰਮ੍ । ਭੂ॒ਮ੍ਨੇ ਪ॑ਰਿਸ਼੍ਕ॒ਨ੍ਦਮ੍ ।
ਪ੍ਰਿ॒ਯਾਯ॑ ਪ੍ਰਿਯਵਾ॒ਦਿਨ᳚ਮ੍ । ਅਰਿ॑ਸ਼੍ਟ੍ਯਾ ਅਸ਼੍ਵਸਾ॒ਦਮ੍ ।
ਮੇਧਾ॑ਯ ਵਾਸਃ ਪਲ੍ਪੂ॒ਲੀਮ੍ । ਪ੍ਰ॒ਕਾ॒ਮਾਯ॑ ਰਜਯਿ॒ਤ੍ਰੀਮ੍ ॥ 7 ॥ (ਅ. 7)
ਭਾਯੈ॑ ਦਾਰ੍ਵਾਹਾ॒ਰਮ੍ । ਪ੍ਰ॒ਭਾਯਾ॑ ਆਗ੍ਨੇ॒ਨ੍ਧਮ੍ । ਨਾਕ॑ਸ੍ਯ ਪ੍ਰੁਰੁਇ॒ਸ਼੍ਠਾਯਾ॑ਭਿਸ਼ੇ॒ਕ੍ਤਾਰ᳚ਮ੍ । ਬ੍ਰ॒ਦ੍ਧ੍ਨਸ੍ਯ॑ ਵਿ॒ਸ਼੍ਟਪਾ॑ਯ ਪਾਤ੍ਰਨਿਰ੍ਣੇ॒ਗਮ੍ । ਦੇ॒ਵ॒ਲੋ॒ਕਾਯ॑ ਪੇਸ਼ਿ॒ਤਾਰ᳚ਮ੍ ।
ਮ॒ਨੁ॒ਸ਼੍ਯ॒ਲੋ॒ਕਾਯ॑ ਪ੍ਰਕਰਿ॒ਤਾਰ᳚ਮ੍ ।
ਸਰ੍ਵੇ᳚ਭ੍ਯੋ ਲੋ॒ਕੇਭ੍ਯ॑ ਉਪਸੇ॒ਕ੍ਤਾਰ᳚ਮ੍ ।
ਅਵ॑ਰ੍ਤ੍ਯੈ ਵ॒ਧਾਯੋ॑ਪਮਨ੍ਥਿ॒ਤਾਰ᳚ਮ੍ ।
ਸੁਵ॒ਰ੍ਗਾਯ॑ ਲੋ॒ਕਾਯ॑ ਭਾਗ॒ਦੁਘ᳚ਮ੍ ।
ਵਰ੍ਸ਼ਿ॑ਸ਼੍ਠਾਯ॒ ਨਾਕਾ॑ਯ ਪਰਿਵੇ॒ਸ਼੍ਟਾਰ᳚ਮ੍ ॥ 8 ॥ (ਅ. 8)
ਅਰ੍ਮੇ᳚ਭ੍ਯੋ ਹਸ੍ਤਿ॒ਪਮ੍ । ਜ॒ਵਾਯਾ᳚ਸ਼੍ਵ॒ਪਮ੍ । ਪੁਸ਼੍ਟ੍ਯੈ॑ ਗੋਪਾ॒ਲਮ੍ । ਤੇਜ॑ਸੇ-ਜਪਾ॒ਲਮ੍ । ਵੀ॒ਰ੍ਯਾ॑ਯਾਵਿਪਾ॒ਲਮ੍ । ਇਰਾ॑ਯੈ ਕੀ॒ਨਾਸ਼᳚ਮ੍ । ਕੀ॒ਲਾਲਾ॑ਯ ਸੁਰਾਕਾ॒ਰਮ੍ । ਭ॒ਦ੍ਰਾਯ॑ ਗ੍ਰੁਰੁਇਹ॒ਪਮ੍ । ਸ਼੍ਰੇਯ॑ਸੇ ਵਿਤ੍ਤ॒ਧਮ੍ । ਅਦ੍ਧ੍ਯ॑ਕ੍ਸ਼ਾਯਾਨੁਕ੍ਸ਼॒ਤ੍ਤਾਰ᳚ਮ੍ ॥ 9 ॥ (ਅ. 9)
ਮ॒ਨ੍ਯਵੇ॑-ਯਸ੍ਤਾ॒ਪਮ੍ । ਕ੍ਰੋਧਾ॑ਯ ਨਿਸ॒ਰਮ੍ । ਸ਼ੋਕਾ॑ਯਾਭਿਸ॒ਰਮ੍ । ਉ॒ਤ੍ਕੂ॒ਲ॒ਵਿ॒ਕੂ॒ਲਾਭ੍ਯਾ᳚-ਨ੍ਤ੍ਰਿ॒ਸ੍ਥਿਨ᳚ਮ੍ । ਯੋਗਾ॑ਯ ਯੋ॒ਕ੍ਤਾਰ᳚ਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ੇਮਾ॑ਯ ਵਿਮੋ॒ਕ੍ਤਾਰ᳚ਮ੍ ।
ਵਪੁ॑ਸ਼ੇ ਮਾਨਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇ॒ਤਮ੍ । ਸ਼ੀਲਾ॑ਯਾਞ੍ਜਨੀਕਾ॒ਰਮ੍ ।
ਨਿਰ੍ਰੁਰੁਇ॑ਤ੍ਯੈ ਕੋਸ਼ਕਾ॒ਰੀਮ੍ । ਯ॒ਮਾਯਾ॒ਸੂਮ੍ ॥ 10 ॥ (ਅ. 10)
ਯ॒ਮ੍ਯੈ॑ ਯਮ॒ਸੂਮ੍ । ਅਥ॑ਰ੍ਵ॒ਭ੍ਯੋ-ਵ॑ਤੋਕਾਮ੍ । ਸਂ॒ਵਁ॒ਥ੍ਸ॒ਰਾਯ॑ ਪਰ੍ਯਾ॒ਰਿਣੀ᳚ਮ੍ ।
ਪ॒ਰਿ॒ਵ॒ਥ੍ਸ॒ਰਾਯਾਵਿ॑ਜਾਤਾਮ੍ । ਇ॒ਦਾ॒ਵ॒ਥ੍ਸ॒ਰਾਯਾ॑ਪ॒ਸ੍ਕਦ੍ਵ॑ਰੀਮ੍ ।
ਇ॒ਦ੍ਵ॒ਥ੍ਸ॒ਰਾਯਾ॒ਤੀਤ੍ਵ॑ਰੀਮ੍ । ਵ॒ਥ੍ਸ॒ਰਾਯ॒ ਵਿਜ॑ਰ੍ਜਰਾਮ੍ ।
ਸ॒ਰ੍ਵ॒ਥ੍ਸਂ॒ਰਾਯ॒ ਪਲਿ॑ਕ੍ਨੀਮ੍ । ਵਨਾ॑ਯ ਵਨ॒ਪਮ੍ ।
ਅ॒ਨ੍ਯਤੋ॑ਰਣ੍ਯਾਯ ਦਾਵ॒ਪਮ੍ ॥ 11 ॥ (ਅ. 11)
ਸਰੋ᳚ਭ੍ਯੋ ਧੈਵ॒ਰਮ੍ । ਵੇਸ਼॑ਨ੍ਤਾਭ੍ਯੋ॒ ਦਾਸ਼᳚ਮ੍ । ਉ॒ਪ॒ਸ੍ਥਾਵ॑ਰੀਭ੍ਯੋ॒ ਬੈਨ੍ਦ᳚ਮ੍ ।
ਨ॒ਡ੍ਵ॒ਲਾਭ੍ਯ॑-ਸ਼੍ਸ਼ੌਸ਼੍ਕ॒ਲਮ੍ । ਪਾ॒ਰ੍ਯਾ॑ਯ ਕੈਵ॒ਰ੍ਤਮ੍ । ਅ॒ਵਾ॒ਰ੍ਯਾ॑ਯ ਮਾਰ੍ਗਾ॒ਰਮ੍ । ਤੀ॒ਰ੍ਥੇਭ੍ਯ॑ ਆ॒ਨ੍ਦਮ੍ । ਵਿਸ਼॑ਮੇਭ੍ਯੋ ਮੈਨਾ॒ਲਮ੍ । ਸ੍ਵਨੇ᳚ਭ੍ਯਃ॒ ਪਰ੍ਣ॑ਕਮ੍ ।
ਗੁਹਾ᳚ਭ੍ਯਃ॒ ਕਿਰਾ॑ਤਮ੍ । ਸਾਨੁ॑ਭ੍ਯੋ॒ ਜਮ੍ਭ॑ਕਮ੍ ।
ਪਰ੍ਵ॑ਤੇਭ੍ਯਃ॒ ਕਿ-ਮ੍ਪੂ॑ਰੁਸ਼ਮ੍ ॥ 12 ॥ (ਅ. 12)
ਪ੍ਰ॒ਤਿ॒ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਕਾ॑ਯਾ ਰੁਰੁਇਤੁ॒ਲਮ੍ । ਘੋਸ਼ਾ॑ਯ ਭ॒ਸ਼ਮ੍ ।
ਅਨ੍ਤਾ॑ਯ ਬਹੁਵਾ॒ਦਿਨ᳚ਮ੍ । ਅ॒ਨ॒ਨ੍ਤਾਯ॒ ਮੂਕ᳚ਮ੍ ।
ਮਹ॑ਸੇ ਵੀਣਾਵਾ॒ਦਮ੍ । ਕ੍ਰੋਸ਼ਾ॑ਯ ਤੂਣਵ॒ਦ੍ਧ੍ਮਮ੍ ।
ਆ॒ਕ੍ਰ॒ਨ੍ਦਾਯ॑ ਦੁਨ੍ਦੁਭ੍ਯਾਘਾ॒ਤਮ੍ । ਅ॒ਵ॒ਰ॒ਸ੍ਪ॒ਰਾਯ॑ ਸ਼ਙ੍ਖ॒ਦ੍ਧ੍ਮਮ੍ । ਰੁਰੁਇ॒ਭੁਭ੍ਯੋ॑-ਜਿਨਸਨ੍ਧਾ॒ਯਮ੍ । ਸਾ॒ਦ੍ਧ੍ਯੇਭ੍ਯ॑ਸ਼੍ਚਰ੍ਮ॒ਮ੍ਣਮ੍ ॥ 13 ॥ (ਅ. 13)
ਬੀ॒ਭ॒ਥ੍ਸਾਯੈ॑ ਪੌਲ੍ਕ॒ਸਮ੍ । ਭੂਤ੍ਯੈ॑ ਜਾਗਰ॒ਣਮ੍ । ਅਭੂ᳚ਤ੍ਯੈ ਸ੍ਵਪ॒ਨਮ੍ । ਤੁ॒ਲਾਯੈ॑ ਵਾਣਿ॒ਜਮ੍ । ਵਰ੍ਣਾ॑ਯ ਹਿਰਣ੍ਯਕਾ॒ਰਮ੍ ।
ਵਿਸ਼੍ਵੇ᳚ਭ੍ਯੋ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯ॑-ਸ੍ਸਿਦ੍ਧ੍ਮ॒ਲਮ੍ । ਪ॒ਸ਼੍ਚਾ॒-ਦ੍ਦੋ॒ਸ਼ਾਯ॑ ਗ੍ਲਾ॒ਵਮ੍ । ਰੁਰੁਇਤ੍ਯੈ॑ ਜਨਵਾ॒ਦਿਨ᳚ਮ੍ । ਵ੍ਯ੍ਰੁਰੁਇ॑ਦ੍ਧ੍ਯਾ ਅਪਗ॒ਲ੍ਭਮ੍ ।
ਸ॒ਗ੍ਮ੍॒ਸ਼॒ਰਾਯ॑ ਪ੍ਰ॒ਚ੍ਛਿਦ᳚ਮ੍ ॥ 14 ॥ (ਅ. 14)
ਹਸਾ॑ਯ ਪੁਗ੍ਗ੍ਸ਼੍ਚ॒ਲੂਮਾਲ॑ਭਤੇ । ਵੀ॒ਣਾ॒ਵਾ॒ਦ-ਙ੍ਗਣ॑ਕ-ਙ੍ਗੀ॒ਤਾਯ॑ । ਯਾਦ॑ਸੇ ਸ਼ਾਬੁ॒ਲ੍ਯਾਮ੍ । ਨ॒ਰ੍ਮਾਯ॑ ਭਦ੍ਰਵ॒ਤੀਮ੍ ।
ਤੂ॒ਣ॒ਵ॒ਦ੍ਧ੍ਮ-ਙ੍ਗ੍ਰਾ॑ਮ॒ਣ੍ਯ॑-ਮ੍ਪਾਣਿਸਙ੍ਘਾ॒ਤ-ਨ੍ਨ੍ਰੁਰੁਇ॒ਤ੍ਤਾਯ॑ । ਮੋਦਾ॑ਯਾਨੁ॒ਕ੍ਰੋਸ਼॑ਕਮ੍ ।
ਆ॒ਨ॒ਨ੍ਦਾਯ॑ ਤਲ॒ਵਮ੍ ॥ 15 ॥ (ਅ. 15)
ਅ॒ਕ੍ਸ਼॒ਰਾ॒ਜਾਯ॑ ਕਿਤ॒ਵਮ੍ । ਕ੍ਰੁਰੁਇ॒ਤਾਯ॑ ਸਭਾ॒ਵਿਨ᳚ਮ੍ । ਤ੍ਰੇਤਾ॑ਯਾ ਆਦਿਨਵਦ॒ਰ੍॒ਸ਼ਮ੍ । ਦ੍ਵਾ॒ਪ॒ਰਾਯ॑ ਬਹਿ॒-ਸ੍ਸਦ᳚ਮ੍ । ਕਲ॑ਯੇ ਸਭਾਸ੍ਥਾ॒ਣੁਮ੍ । ਦੁ॒ਸ਼੍ਕ੍ਰੁਰੁਇ॒ਤਾਯ॑ ਚ॒ਰਕਾ॑ਚਾਰ੍ਯਮ੍ ।
ਅਦ੍ਧ੍ਵ॑ਨੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾ॒ਰਿਣ᳚ਮ੍ । ਪਿ॒ਸ਼ਾ॒ਚੇਭ੍ਯ॑-ਸ੍ਸੈਲ॒ਗਮ੍ । ਪਿ॒ਪਾ॒ਸਾਯੈ॑ ਗੋਵ੍ਯ॒ਚ੍ਛਮ੍ । ਨਿਰ੍ਰੁਰੁਇ॑ਤ੍ਯੈ ਗੋਘਾ॒ਤਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ੁ॒ਧੇ ਗੋ॑ਵਿਕ॒ਰ੍ਤਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ੁ॒ਤ੍ਤ੍ਰੁਰੁਇ॒ਸ਼੍ਣਾਭ੍ਯਾ॒-ਨ੍ਤਮ੍ ।
ਯੋ ਗਾਂ-ਵਿਁ॒ਕ੍ਰੁਰੁਇਨ੍ਤ॑ਨ੍ਤ-ਮ੍ਮਾ॒ਗ੍ਮ੍॒ਸ-ਮ੍ਭਿਕ੍ਸ਼॑ਮਾਣ ਉਪ॒ਤਿਸ਼੍ਠ॑ਤੇ ॥ 16 ॥ (ਅ. 16)
ਭੂਮ੍ਯੈ॑ ਪੀਠਸ॒ਰ੍ਪਿਣ॒ਮਾਲ॑ਭਤੇ । ਅ॒ਗ੍ਨਯੇ-ਗ੍ਮ੍॑ਸ॒ਲਮ੍ ।
ਵਾ॒ਯਵੇ॑ ਚਾਣ੍ਡਾ॒ਲਮ੍ । ਅ॒ਨ੍ਤਰਿ॑ਕ੍ਸ਼ਾਯ ਵਗ੍ਮ੍ਸ਼ਨ॒ਰ੍ਤਿਨ᳚ਮ੍ । ਦਿ॒ਵੇ ਖ॑ਲ॒ਤਿਮ੍ । ਸੂਰ੍ਯਾ॑ਯ ਹਰ੍ਯ॒ਕ੍ਸ਼ਮ੍ ।
ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਮ॑ਸੇ ਮਿਰ੍ਮਿ॒ਰਮ੍ । ਨਕ੍ਸ਼॑ਤ੍ਰੇਭ੍ਯਃ ਕਿ॒ਲਾਸ᳚ਮ੍ ।
ਅਹ੍ਨੇ॑ ਸ਼ੁ॒ਕ੍ਲ-ਮ੍ਪਿ॑ਙ੍ਗ॒ਲਮ੍ । ਰਾਤ੍ਰਿ॑ਯੈ ਕ੍ਰੁਰੁਇ॒ਸ਼੍ਣ-ਮ੍ਪਿ॑ਙ੍ਗਾ॒ਕ੍ਸ਼ਮ੍ ॥ 17 ॥ (ਅ. 17)
ਵਾ॒ਚੇ ਪੁਰੁ॑ਸ਼॒ਮਾਲ॑ਭਤੇ । ਪ੍ਰਾ॒ਣਮ॑ਪਾ॒ਨਂ-ਵ੍ਯਾਁ॒ਨਮੁ॑ਦਾ॒ਨਗ੍ਮ੍ ਸ॑ਮਾ॒ਨ-ਨ੍ਤਾਨ੍. ਵਾ॒ਯਵੇ᳚ ।
ਸੂਰ੍ਯਾ॑ਯ॒ ਚਕ੍ਸ਼ੁ॒ਰਾਲ॑ਭਤੇ । ਮਨ॑ਸ਼੍ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਮ॑ਸੇ । ਦਿ॒ਗ੍ਮ੍ਯ-ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰ᳚ਮ੍ । ਪ੍ਰ॒ਜਾਪ॑ਤਯੇ॒ ਪੁਰੁ॑ਸ਼ਮ੍ ॥ 18 ॥ (ਅ. 18)
ਅਥੈ॒ਤਾਨਰੂ॑ਪੇਭ੍ਯ॒ ਆਲ॑ਭਤੇ । ਅਤਿ॑ਹ੍ਰਸ੍ਵ॒-ਮਤਿ॑ਦੀਰ੍ਘਮ੍ ।
ਅਤਿ॑ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼॒ਮਤ੍ਯਗ੍ਮ੍॑ਸਲਮ੍ । ਅਤਿ॑ਸ਼ੁਕ੍ਲ॒-ਮਤਿ॑ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣਮ੍ ।
ਅਤਿ॑ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣ॒-ਮਤਿ॑ਲੋਮਸ਼ਮ੍ । ਅਤਿ॑ਕਿਰਿਟ॒-ਮਤਿ॑ਦਨ੍ਤੁਰਮ੍ ।
ਅਤਿ॑ਮਿਰ੍ਮਿਰ॒-ਮਤਿ॑ਮੇਮਿਸ਼ਮ੍ । ਆ॒ਸ਼ਾਯੈ॑ ਜਾ॒ਮਿਮ੍ ।
ਪ੍ਰ॒ਤੀ॒ਕ੍ਸ਼ਾਯੈ॑ ਕੁਮਾ॒ਰੀਮ੍ ॥ 19 ॥ (ਅ. 19)
(ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ਣੇ - ਗੀ॒ਤਾਯ॒ - ਸ਼੍ਰਮਾ॑ਯ - ਸ॒ਨ੍ਧਯੇ॑ - ਨ॒ਦੀਭ੍ਯ॑ - ਉਥ੍ਸਾ॒ਦੇਭ੍ਯ॒ -ਰੁਰੁਇਤ੍ਯੈ॒ - ਭਾਯਾ॒ - ਅਰ੍ਮੇ᳚ਭ੍ਯੋ - ਮ॒ਨ੍ਯਵੇ॑ - ਯ॒ਮ੍ਯੈ॑ ਦਸ਼॑ ਦਸ਼॒ - ਸਰੋ᳚ਭ੍ਯੋ॒ ਦ੍ਵਾਦ॑ਸ਼ - ਪ੍ਰਤਿ॒ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਕਾ॑ਯੈ - ਬੀਭ॒ਥ੍ਸਾਯੈ॒ ਦਸ਼॑ ਦਸ਼॒ - ਹਸਾ॑ਯ ਸ॒ਪ੍ਤਾ-
ਕ੍ਸ਼॑ਰਾ॒ਜਾਯ॒ ਤ੍ਰਯੋ॑ਦਸ਼॒ - ਭੂਮ੍ਯੈ॒ ਦਸ਼॑ - ਵਾ॒ਚੇ ਸ਼ਡਥ॒ - ਨਵੈਕਾ॒ਨ੍ਨ ਵਿਗ੍ਮ੍॑ਸ਼ਤਿਃ )
(ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ਣੇ - ਯ॒ਮ੍ਯੈ॑ ਨਵ॑ਦਸ਼)
(ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ਣੇ - ਕੁਮਾ॒ਰੀਮ੍)
॥ ਹਰਿਃ॑ ਓਮ੍ ॥
॥ ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੀਯ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਤ੍ਰੁਰੁਇਤੀਯਾਸ਼੍ਟਕੇ ਚਤੁਰ੍ਥ ਪ੍ਰਪਾਠਕ-ਸ੍ਸਮਾਪ੍ਤਃ ॥
