View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in సరళ తెలుగు with simplified anusvaras. View this in శుద్ధ తెలుగు, with correct anusvaras marked.

1.3 - దేవస్య త్వా సవితుః ప్రసవే - కృష్ణ యజుర్వేద సంహితా పాఠః

కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయాం ప్రథమకాండే తృతీయః ప్రశ్నః -(అగ్నిష్టోమే పశుః)

ఓం నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥

దే॒వస్య॑ త్వా సవి॒తుః ప్ర॑స॒వే᳚ఽశ్వినో᳚-ర్బా॒హుభ్యాం᳚ పూ॒ష్ణో హస్తా᳚భ్యా॒మా ద॒దేఽభ్రి॑రసి॒ నారి॑రసి॒ పరి॑లిఖిత॒గ్ం॒ రక్షః॒ పరి॑లిఖితా॒ అరా॑తయ ఇ॒దమ॒హగ్ం రక్ష॑సో గ్రీ॒వా అపి॑ కృంతామి॒ యో᳚ఽస్మాన్ ద్వేష్టి॒ యం చ॑ వ॒యం ద్వి॒ష్మ ఇ॒దమ॑స్య గ్రీ॒వా అపి॑ కృంతామి ది॒వే త్వా॒ఽంతరి॑క్షాయ త్వా పృథి॒వ్యై త్వా॒ శుంధ॑తాం-లోఀ॒కః పి॑తృ॒షద॑నో॒ యవో॑ఽసి య॒వయా॒స్మ-ద్ద్వేషో॑ [య॒వయా॒స్మ-ద్ద్వేషః॑, య॒వయారా॑తీః] ॥ 1 ॥

య॒వయారా॑తీః పితృ॒ణాగ్ం సద॑నమ॒స్యుద్దివగ్గ్॑ స్తభా॒నాఽంతరి॑క్షం పృణ పృథి॒వీం దృగ్ం॑హ ద్యుతా॒నస్త్వా॑ మారు॒తో మి॑నోతు మి॒త్రావరు॑ణయో-ర్ధ్రు॒వేణ॒ ధర్మ॑ణా బ్రహ్మ॒వనిం॑ త్వా క్షత్ర॒వనిగ్ం॑ సుప్రజా॒వనిగ్ం॑ రాయస్పోష॒వనిం॒ పర్యూ॑హామి॒ బ్రహ్మ॑ దృగ్ంహ క్ష॒త్రం దృగ్ం॑హ ప్ర॒జాం దృగ్ం॑హ రా॒యస్పోషం॑ దృగ్ంహ ఘృ॒తేన॑ ద్యావాపృథివీ॒ ఆ పృ॑ణేథా॒మింద్ర॑స్య॒ సదో॑ఽసి విశ్వజ॒నస్య॑ ఛా॒యా పరి॑ త్వా గిర్వణో॒ గిర॑ ఇ॒మా భ॑వంతు వి॒శ్వతో॑ వృ॒ద్ధాయు॒మను॒ వృద్ధ॑యో॒ జుష్టా॑ భవంతు॒ జుష్ట॑య॒ ఇంద్ర॑స్య॒ స్యూర॒సీంద్ర॑స్య ధ్రు॒వమ॑స్యైం॒ద్రమ॒సీంద్రా॑య త్వా ॥ 2 ॥
(ద్వేష॑ - ఇ॒మా - అ॒ష్టాద॑శ చ ) (అ. 1)

ర॒క్షో॒హణో॑ వలగ॒హనో॑ వైష్ణ॒వాన్ ఖ॑నామీ॒దమ॒హం తం-వఀ॑ల॒గముద్వ॑పామి॒ యం నః॑ సమా॒నో యమస॑మానో నిచ॒ఖానే॒దమే॑న॒మధ॑రం కరోమి॒ యో నః॑ సమా॒నో యోఽస॑మానోఽరాతీ॒యతి॑ గాయ॒త్రేణ॒ ఛంద॒సాఽవ॑బాఢో వల॒గః కిమత్ర॑ భ॒ద్రం తన్నౌ॑ స॒హ వి॒రాడ॑సి సపత్న॒హా స॒మ్రాడ॑సి భ్రాతృవ్య॒హా స్వ॒రాడ॑స్యభిమాతి॒హా వి॑శ్వా॒రాడ॑సి॒ విశ్వా॑సాం నా॒ష్ట్రాణాగ్ం॑ హం॒తా [హం॒తా, ర॒క్షో॒హణో॑] ॥ 3 ॥

ర॑క్షో॒హణో॑ వలగ॒హనః॒ ప్రోక్షా॑మి వైష్ణ॒వాన్ ర॑క్షో॒హణో॑ వలగ॒హనోఽవ॑ నయామి వైష్ణ॒వాన్ యవో॑ఽసి య॒వయా॒స్మ-ద్ద్వేషో॑ య॒వయారా॑తీ రక్షో॒హణో॑ వలగ॒హనోఽవ॑ స్తృణామి వైష్ణ॒వాన్ ర॑క్షో॒హణో॑ వలగ॒హనో॒ఽభి జు॑హోమి వైష్ణ॒వాన్ ర॑క్షో॒హణౌ॑ వలగ॒హనా॒వుప॑ దధామి వైష్ణ॒వీ ర॑క్షో॒హణౌ॑ వలగ॒హనౌ॒ పర్యూ॑హామి వైష్ణ॒వీ ర॑క్షో॒హణౌ॑ వలగ॒హనౌ॒ పరి॑ స్తృణామి వైష్ణ॒వీ ర॑క్షో॒హణౌ॑ వలగ॒హనౌ॑ వైష్ణ॒వీ బృ॒హన్న॑సి బృ॒హద్గ్రా॑వా బృహ॒తీమింద్రా॑య॒ వాచం॑-వఀద ॥ 4 ॥
( హం॒తే-ంద్రా॑య॒ ద్వే చ॑ ) (అ. 2)

వి॒భూర॑సి ప్ర॒వాహ॑ణో॒ వహ్ని॑రసి హవ్య॒వాహ॑నః శ్వా॒త్రో॑ఽసి॒ ప్రచే॑తాస్తు॒థో॑ఽసి వి॒శ్వవే॑దా ఉ॒శిగ॑సి క॒విరంఘా॑రిరసి॒ బంభా॑రిరవ॒స్యుర॑సి॒ దువ॑స్వాంఛుం॒ధ్యూర॑సి మార్జా॒లీయః॑ స॒మ్రాడ॑సి కృ॒శానుః॑ పరి॒షద్యో॑ఽసి॒ పవ॑మానః ప్ర॒తక్వా॑ఽసి॒ నభ॑స్వా॒నసం॑మృష్టోఽసి హవ్య॒సూద॑ ఋ॒తధా॑మాఽసి॒ సువర్జ్యోతి॒-ర్బ్రహ్మ॑జ్యోతిరసి॒ సువ॑ర్ధామా॒ఽజో᳚ ఽస్యేక॑పా॒దహి॑రసి బు॒ద్ధ్నియో॒ రౌద్రే॒ణానీ॑కేన పా॒హి మా᳚ఽగ్నే పిపృ॒హి మా॒ మా మా॑ హిగ్ంసీః ॥ 5 ॥
(అనీ॑కేనా॒-ష్టౌ చ॑) (అ. 3)

త్వగ్ం సో॑మ తనూ॒కృద్భ్యో॒ ద్వేషో᳚భ్యో॒ఽన్యకృ॑తేభ్య ఉ॒రు యం॒తాఽసి॒ వరూ॑థ॒గ్గ్॒ స్వాహా॑ జుషా॒ణో అ॒ప్తురాజ్య॑స్య వేతు॒ స్వాహా॒ఽయన్నో॑ అ॒గ్నిర్వరి॑వః కృణోత్వ॒యం మృధః॑ పు॒ర ఏ॑తు ప్రభిం॒దన్న్ । అ॒యగ్ం శత్రూం᳚జయతు॒ జర్​హృ॑షాణో॒ఽయం-వాఀజం॑ జయతు॒ వాజ॑సాతౌ । ఉ॒రు వి॑ష్ణో॒ వి క్ర॑మస్వో॒రు క్షయా॑య నః కృధి । ఘృ॒తం ఘృ॑తయోనే పిబ॒ ప్రప్ర॑ య॒జ్ఞప॑తిం తిర । సోమో॑ జిగాతి గాతు॒వి- [గాతు॒విత్, దే॒వానా॑మేతి] ॥ 6 ॥

ద్దే॒వానా॑మేతి నిష్కృ॒తమృ॒తస్య॒ యోని॑మా॒సద॒మది॑త్యాః॒ సదో॒ఽస్యది॑త్యాః॒ సద॒ ఆ సీ॑దై॒ష వో॑ దేవ సవితః॒ సోమ॒స్తగ్ం ర॑క్షద్ధ్వం॒ మా వో॑ దభదే॒తత్త్వగ్ం సో॑మ దే॒వో దే॒వానుపా॑గా ఇ॒దమ॒హం మ॑ను॒ష్యో॑ మను॒ష్యాం᳚థ్ స॒హ ప్ర॒జయా॑ స॒హ రా॒యస్పోషే॑ణ॒ నమో॑ దే॒వేభ్యః॑ స్వ॒ధా పి॒తృభ్య॑ ఇ॒దమ॒హం నిర్వరు॑ణస్య॒ పాశా॒థ్ సువ॑ర॒భి [ ] ॥ 7 ॥

వి ఖ్యే॑షం-వైఀశ్వాన॒రం జ్యోతి॒రగ్నే᳚ వ్రతపతే॒ త్వం-వ్రఀ॒తానాం᳚-వ్రఀ॒తప॑తిరసి॒ యా మమ॑ త॒నూస్త్వయ్యభూ॑ది॒యగ్ం సా మయి॒ యా తవ॑ త॒నూ-ర్మయ్యభూ॑దే॒షా సా త్వయి॑ యథాయ॒థం నౌ᳚ వ్రతపతే వ్ర॒తినో᳚-ర్వ్ర॒తాని॑ ॥ 8 ॥
(గా॒తు॒విద॒-భ్యే-క॑త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 4)

అత్య॒న్యానగాం॒ నాన్యానుపా॑గామ॒ర్వాక్త్వా॒ పరై॑రవిదం ప॒రోఽవ॑రై॒స్తం త్వా॑ జుషే వైష్ణ॒వం దే॑వయ॒జ్యాయై॑ దే॒వస్త్వా॑ సవి॒తా మద్ధ్వా॑ఽన॒క్త్వోష॑ధే॒ త్రాయ॑స్వైన॒గ్గ్॒ స్వధి॑తే॒ మైనగ్ం॑ హిగ్ంసీ॒-ర్దివ॒మగ్రే॑ణ॒ మా లే॑ఖీరం॒తరి॑క్షం॒ మద్ధ్యే॑న॒ మా హిగ్ం॑సీః పృథి॒వ్యా సం భ॑వ॒ వన॑స్పతే శ॒తవ॑ల్​శో॒ వి రో॑హ స॒హస్ర॑వల్​శా॒ వి వ॒యగ్ం రు॑హేమ॒ యం త్వా॒ఽయగ్గ్​ స్వధి॑తి॒స్తేతి॑జానః ప్రణి॒నాయ॑ మహ॒తే సౌభ॑గా॒యాచ్ఛి॑న్నో॒ రాయః॑ సు॒వీరః॑ ॥ 9 ॥
(యం-దశ॑ చ) (అ. 5)

పృ॒థి॒వ్యై త్వాం॒తరి॑క్షాయ త్వా ది॒వే త్వా॒ శుంధ॑తాం-లోఀ॒కః పి॑తృ॒షద॑నో॒ యవో॑ఽసి య॒వయా॒స్మ-ద్ద్వేషో॑ య॒వయారా॑తీః పితృ॒ణాగ్ం సద॑నమసి స్వావే॒శో᳚-ఽస్యగ్రే॒గా నే॑తృ॒ణాం-వఀన॒స్పతి॒రధి॑ త్వా స్థాస్యతి॒ తస్య॑ విత్తా-ద్దే॒వస్త్వా॑ సవి॒తా మద్ధ్వా॑ఽనక్తు సుపిప్ప॒లాభ్య॒-స్త్వౌష॑ధీభ్య॒ ఉద్దివగ్గ్॑ స్తభా॒నాఽంతరి॑క్షం పృణ పృథి॒వీముప॑రేణ దృగ్ంహ॒ తే తే॒ ధామా᳚న్యుశ్మసీ [ధామా᳚న్యుశ్మసి, గ॒మద్ధ్యే॒ గావో॒] ॥ 10 ॥

గ॒మద్ధ్యే॒ గావో॒ యత్ర॒ భూరి॑శృంగా అ॒యాసః॑ । అత్రాహ॒ తదు॑రుగా॒యస్య॒ విష్ణోః᳚ ప॒రమం ప॒దమవ॑ భాతి॒ భూరేః᳚ ॥ విష్ణోః॒ కర్మా॑ణి పశ్యత॒ యతో᳚ వ్ర॒తాని॑ పస్ప॒శే । ఇంద్ర॑స్య॒ యుజ్యః॒ సఖా᳚ ॥ తద్-విష్ణోః᳚ పర॒మం ప॒దగ్ం సదా॑ పశ్యంతి సూ॒రయః॑ । ది॒వీవ॒ చక్షు॒రాత॑తమ్ ॥ బ్ర॒హ్మ॒వనిం॑ త్వా క్షత్ర॒వనిగ్ం॑ సుప్రజా॒వనిగ్ం॑ రాయస్పోష॒వనిం॒ పర్యూ॑హామి॒ బ్రహ్మ॑ దృగ్ంహ క్ష॒త్రం దృగ్ం॑హ ప్ర॒జాం దృగ్ం॑హ రా॒యస్పోషం॑ దృగ్ంహ పరి॒వీర॑సి॒ పరి॑ త్వా॒ దైవీ॒ర్విశో᳚ వ్యయంతాం॒ పరీ॒మగ్ం రా॒యస్పోషో॒ యజ॑మానం మను॒ష్యా॑ అం॒తరి॑క్షస్య త్వా॒ సానా॒వవ॑ గూహామి ॥ 11 ॥
(ఉ॒శ్మ॒సీ॒-పోష॒మే-కా॒న్నవిగ్ం॑శ॒తిశ్చ॑) (అ. 6)

ఇ॒షే త్వో॑ప॒వీర॒స్యుపో॑ దే॒వాన్ దైవీ॒-ర్విశః॒ ప్రాగు॒-ర్వహ్నీ॑రు॒శిజో॒ బృహ॑స్పతే ధా॒రయా॒ వసూ॑ని హ॒వ్యా తే᳚ స్వదంతాం॒ దేవ॑ త్వష్ట॒ర్వసు॑ రణ్వ॒ రేవ॑తీ॒ రమ॑ద్ధ్వ-మ॒గ్నే-ర్జ॒నిత్ర॑మసి॒ వృష॑ణౌ స్థ ఉ॒ర్వశ్య॑స్యా॒యుర॑సి పురూ॒రవా॑ ఘృ॒తేనా॒క్తే వృష॑ణం దధాథాం గాయ॒త్రం ఛందోఽను॒ ప్ర జా॑యస్వ॒ త్రైష్టు॑భం॒ జాగ॑తం॒ ఛందోఽను॒ ప్ర జా॑యస్వ॒ భవ॑త- [భవ॑తం, నః॒ సమ॑నసౌ॒] ॥ 12 ॥

న్నః॒ సమ॑నసౌ॒ సమో॑కసావరే॒పసౌ᳚ । మా య॒జ్ఞగ్ం హిగ్ం॑సిష్టం॒ మా య॒జ్ఞప॑తిం జాతవేదసౌ శి॒వౌ భ॑వతమ॒ద్య నః॑ ॥ అ॒గ్నావ॒గ్నిశ్చ॑రతి॒ ప్రవి॑ష్ట॒ ఋషీ॑ణాం పు॒త్రో అ॑ధిరా॒జ ఏ॒షః । స్వా॒హా॒కృత్య॒ బ్రహ్మ॑ణా తే జుహోమి॒ మా దే॒వానాం᳚ మిథు॒యా క॑ర్భాగ॒ధేయ᳚మ్ ॥ 13 ॥
(భవ॑త॒-మేక॑త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 7)

ఆ ద॑ద ఋ॒తస్య॑ త్వా దేవహవిః॒ పాశే॒నాఽఽర॑భే॒ ధర్​షా॒ మాను॑షాన॒ద్భ్యస్త్వౌష॑ధీభ్యః॒ ప్రోక్షా᳚మ్య॒పాం పే॒రుర॑సి స్వా॒త్తం చి॒థ్ సదే॑వగ్ం హ॒వ్యమాపో॑ దేవీః॒ స్వద॑తైన॒గ్ం॒ సం తే᳚ ప్రా॒ణో వా॒యునా॑ గచ్ఛతా॒గ్ం॒ సం-యఀజ॑త్రై॒రంగా॑ని॒ సం-యఀ॒జ్ఞప॑తిరా॒శిషా॑ ఘృ॒తేనా॒క్తౌ ప॒శుం త్రా॑యేథా॒గ్ం॒ రేవ॑తీ-ర్య॒జ్ఞప॑తిం ప్రియ॒ధాఽఽ వి॑శ॒తోరో॑ అంతరిక్ష స॒జూ-ర్దే॒వేన॒ [స॒జూ-ర్దే॒వేన॑, వాతే॑నా॒ఽస్య] ॥ 14 ॥

వాతే॑నా॒ఽస్య హ॒విష॒స్త్మనా॑ యజ॒ సమ॑స్య త॒నువా॑ భవ॒ వర్​షీ॑యో॒ వర్​షీ॑యసి య॒జ్ఞే య॒జ్ఞపతిం॑ ధాః పృ॑థి॒వ్యాః సం॒పృచః॑ పాహి॒ నమ॑స్త ఆతానాఽన॒ర్వా ప్రేహి॑ ఘృ॒తస్య॑ కు॒ల్యామను॑ స॒హ ప్ర॒జయా॑ స॒హ రా॒యస్పోషే॒ణా ఽఽపో॑ దేవీః శుద్ధాయువః శు॒ద్ధా యూ॒యం దే॒వాగ్ం ఊ᳚ఢ్వగ్ం శు॒ద్ధా వ॒యం పరి॑విష్టాః పరివే॒ష్టారో॑ వో భూయాస్మ ॥ 15 ॥
(దే॒వన॒-చతు॑శ్చత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 8)

వాక్త॒ ఆ ప్యా॑యతాం ప్రా॒ణస్త॒ ఆ ప్యా॑యతాం॒ చక్షు॑స్త॒ ఆ ప్యా॑యతా॒గ్గ్॒ శ్రోత్రం॑ త॒ ఆ ప్యా॑యతాం॒-యాఀ తే᳚ ప్రా॒ణాంఛుగ్జ॒గామ॒ యా చక్షు॒ర్యా శ్రోత్రం॒-యఀత్తే᳚ క్రూ॒రం-యఀదాస్థి॑తం॒ తత్త॒ ఆ ప్యా॑యతాం॒ తత్త॑ ఏ॒తేన॑ శుంధతాం॒ నాభి॑స్త॒ ఆ ప్యా॑యతాం పా॒యుస్త॒ ఆ ప్యా॑యతాగ్ం శు॒ద్ధాశ్చ॒రిత్రాః॒ శమ॒ద్భ్య- [మ॒ధ్భ్యః, శమోష॑ధీభ్యః॒ శం] ॥ 16 ॥

శ్శమోష॑ధీభ్యః॒ శం పృ॑థి॒వ్యై శమహో᳚భ్యా॒-మోష॑ధే॒ త్రాయ॑స్వైన॒గ్గ్॒ స్వధి॑తే॒ మైనగ్ం॑ హిగ్ంసీ॒ రక్ష॑సాం భా॒గో॑ఽసీ॒దమ॒హగ్ం రక్షో॑ఽధ॒మం తమో॑ నయామి॒ యో᳚ఽస్మాన్ ద్వేష్టి॒ యం చ॑ వ॒యం ద్వి॒ష్మ ఇ॒దమే॑నమధ॒మం తమో॑ నయామీ॒షే త్వా॑ ఘృ॒తేన॑ ద్యావాపృథివీ॒ ప్రోర్ణ్వా॑థా॒-మచ్ఛి॑న్నో॒ రాయః॑ సు॒వీర॑ ఉ॒ర్వం॑తరి॑క్ష॒మన్వి॑హి॒ వాయో॒ వీహి॑ స్తో॒కానా॒గ్గ్॒ స్వాహో॒ర్ధ్వన॑భసం మారు॒తం గ॑చ్ఛతమ్ ॥ 17 ॥
(అ॒ద్భ్యో-వీహి॒-పంచ॑ చ) (అ. 9)

సం తే॒ మన॑సా॒ మనః॒ సం ప్రా॒ణేన॑ ప్రా॒ణో జుష్టం॑ దే॒వేభ్యో॑ హ॒వ్యం ఘృ॒తవ॒థ్ స్వాహైం॒ద్రః ప్రా॒ణో అంగే॑అంగే॒ ని దే᳚ద్ధ్యదైం॒ద్రో॑ ఽపా॒నో అంగే॑అంగే॒ వి బో॑భువ॒ద్దేవ॑ త్వష్ట॒ర్భూరి॑ తే॒ సగ్ంస॑మేతు॒ విషు॑రూపా॒ యథ్ సల॑క్ష్మాణో॒ భవ॑థ దేవ॒త్రా యంత॒మవ॑సే॒ సఖా॒యోఽను॑ త్వా మా॒తా పి॒తరో॑ మదంతు॒ శ్రీర॑స్య॒గ్నిస్త్వా᳚ శ్రీణా॒త్వాపః॒ సమ॑రిణ॒న్ వాత॑స్య [ ] ॥ 18 ॥

త్వా॒ ధ్రజ్యై॑ పూ॒ష్ణో రగ్గ్​హ్యా॑ అ॒పామోష॑ధీనా॒గ్ం॒ రోహి॑ష్యై ఘృ॒తం ఘృ॑తపావానః పిబత॒ వసాం᳚-వఀసాపావానః పిబతా॒ఽంతరి॑క్షస్య హ॒విర॑సి॒ స్వాహా᳚ త్వా॒ఽంతరి॑క్షాయ॒ దిశః॑ ప్ర॒దిశ॑ ఆ॒దిశో॑ వి॒దిశ॑ ఉ॒ద్దిశః॒ స్వాహా॑ ది॒గ్భ్యో నమో॑ ది॒గ్భ్యః ॥ 19 ॥
(వా॑తస్యా॒-ష్టావిగ్ం॑శతిశ్చ) (అ. 10)

స॒ము॒ద్రం గ॑చ్ఛ॒ స్వాహా॒ఽంతరి॑క్షం గచ్ఛ॒ స్వాహా॑ దే॒వగ్ం స॑వి॒తారం॑ గచ్ఛ॒ స్వాహా॑ఽహోరా॒త్రే గ॑చ్ఛ॒ స్వాహా॑ మి॒త్రావరు॑ణౌ గచ్ఛ॒ స్వాహా॒ సోమం॑ గచ్ఛ॒ స్వాహా॑ య॒జ్ఞం గ॑చ్ఛ॒ స్వాహా॒ ఛందాగ్ం॑సి గచ్ఛ॒ స్వాహా॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ గ॑చ్ఛ॒ స్వాహా॒ నభో॑ ది॒వ్యం గ॑చ్ఛ॒ స్వాహా॒ఽగ్నిం-వైఀ᳚శ్వాన॒రం గ॑చ్ఛ॒ స్వాహా॒ఽద్భ్యస్త్వౌష॑ధీభ్యో॒ మనో॑ మే॒ హార్ది॑ యచ్ఛ త॒నూం త్వచం॑ పు॒త్రం నప్తా॑రమశీయ॒ శుగ॑సి॒ తమ॒భి శో॑చ॒ యో᳚ఽస్మాన్ ద్వేష్టి॒ యం చ॑ వ॒యం ద్వి॒ష్మో ధామ్నో॑ధామ్నో రాజన్ని॒తో వ॑రుణ నో ముంచ॒ యదాపో॒ అఘ్ని॑యా॒ వరు॒ణేతి॒ శపా॑మహే॒ తతో॑ వరుణ నో ముంచ ॥ 20
(అ॒సి॒-షడ్విగ్ం॑శతిశ్చ ) (అ. 11)

హ॒విష్మ॑తీరి॒మా ఆపో॑ హ॒విష్మా᳚న్ దే॒వో అ॑ద్ధ్వ॒రో హ॒విష్మా॒గ్ం॒ ఆ వి॑వాసతి హ॒విష్మాగ్ం॑ అస్తు॒ సూర్యః॑ ॥ అ॒గ్నేర్వో ఽప॑న్నగృహస్య॒ సద॑సి సాదయామి సు॒మ్నాయ॑ సుమ్నినీః సు॒మ్నే మా॑ ధత్తేంద్రాగ్ని॒యో-ర్భా॑గ॒ధేయీః᳚ స్థ మి॒త్రావరు॑ణయో-ర్భాగ॒ధేయీః᳚ స్థ॒ విశ్వే॑షాం దే॒వానాం᳚ భాగ॒ధేయీః᳚ స్థ య॒జ్ఞే జా॑గృత ॥ 21 ॥
(హ॒విష్మ॑తీ॒-శ్చతు॑స్త్రిగ్ంశత్) (అ. 12)

హృ॒దే త్వా॒ మన॑సే త్వా ది॒వే త్వా॒ సూర్యా॑య త్వో॒ర్ధ్వమి॒మమ॑ద్ధ్వ॒రం కృ॑ధి ది॒వి దే॒వేషు॒ హోత్రా॑ యచ్ఛ॒ సోమ॑ రాజ॒న్నేహ్యవ॑ రోహ॒ మా భేర్మా సం-విఀ॑క్థా॒ మా త్వా॑ హిగ్ంసిషం ప్ర॒జాస్త్వము॒పావ॑రోహ ప్ర॒జాస్త్వాము॒పావ॑రోహంతు శృ॒ణోత్వ॒గ్నిః స॒మిధా॒ హవం॑ మే శృ॒ణ్వంత్వాపో॑ ధి॒షణా᳚శ్చ దే॒వీః । శృ॒ణోత॑ గ్రావాణో వి॒దుషో॒ ను [ ] ॥ 22 ॥

య॒జ్ఞగ్ం శృ॒ణోతు॑ దే॒వః స॑వి॒తా హవం॑ మే । దేవీ॑రాపో అపాం నపా॒ద్య ఊ॒ర్మిర్​హ॑వి॒ష్య॑ ఇంద్రి॒యావా᳚న్ మ॒దింత॑మ॒స్తం దే॒వేభ్యో॑ దేవ॒త్రా ధ॑త్త శు॒క్రగ్ం శు॑క్ర॒పేభ్యో॒ యేషాం᳚ భా॒గః స్థ స్వాహా॒ కార్​షి॑ర॒స్యపా॒ఽపాం మృ॒ద్ధ్రగ్ం స॑ము॒ద్రస్య॒ వోఽక్షి॑త్యా॒ ఉన్న॑యే । యమ॑గ్నే పృ॒థ్సు మర్త్య॒మావో॒ వాజే॑షు॒ యం జు॒నాః । స యంతా॒ శశ్వ॑తీ॒రిషః॑ ॥ 23 ॥
( ను-స॒ప్తచ॑త్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 13)

త్వమ॑గ్నే రు॒ద్రో అసు॑రో మ॒హో ది॒వస్త్వగ్ం శర్ధో॒ మారు॑తం పృ॒క్ష ఈ॑శిషే । త్వం-వాఀతై॑రరు॒ణైర్యా॑సి శంగ॒యస్త్వం పూ॒షా వి॑ధ॒తః పా॑సి॒ నుత్మనా᳚ ॥ ఆ వో॒ రాజా॑నమద్ధ్వ॒రస్య॑ రు॒ద్రగ్ం హోతా॑రగ్ం సత్య॒యజ॒గ్ం॒ రోద॑స్యోః । అ॒గ్నిం పు॒రా త॑నయి॒త్నో ర॒చిత్తా॒ద్ధిర॑ణ్యరూప॒మవ॑సే కృణుద్ధ్వమ్ ॥ అ॒గ్నిర్​హోతా॒ ని ష॑సాదా॒ యజీ॑యాను॒పస్థే॑ మా॒తుః సు॑ర॒భావు॑ లో॒కే । యువా॑ క॒విః పు॑రుని॒ష్ఠ [పు॑రుని॒ష్ఠః, ఋ॒తావా॑ ధ॒ర్తా] ॥ 24 ॥

ఋ॒తావా॑ ధ॒ర్తా కృ॑ష్టీ॒నాము॒త మద్ధ్య॑ ఇ॒ద్ధః ॥సా॒ద్ధ్వీమ॑క-ర్దే॒వవీ॑తిం నో అ॒ద్య య॒జ్ఞస్య॑ జి॒హ్వామ॑విదామ॒ గుహ్యా᳚మ్ । స ఆయు॒రాఽగా᳚థ్ సుర॒భిర్వసా॑నో భ॒ద్రామ॑క-ర్దే॒వహూ॑తిం నో అ॒ద్య ॥ అక్రం॑దద॒గ్నిః స్త॒నయ॑న్నివ॒ ద్యౌః క్షామా॒ రేరి॑హద్వీ॒రుధః॑ సమం॒జన్న్ । స॒ద్యో జ॑జ్ఞా॒నో వి హీమి॒ద్ధో అఖ్య॒దా రోద॑సీ భా॒నునా॑ భాత్యం॒తః ॥ త్వే వసూ॑ని పుర్వణీక [పుర్వణీక, హో॒త॒ర్దో॒షా] ॥ 25 ॥

హోతర్దో॒షా వస్తో॒రేరి॑రే య॒జ్ఞియా॑సః । క్షామే॑వ॒ విశ్వా॒ భువ॑నాని॒ యస్మిం॒థ్ సగ్ం సౌభ॑గాని దధి॒రే పా॑వ॒కే ॥ తుభ్యం॒ తా అం॑గిరస్తమ॒ విశ్వాః᳚ సుక్షి॒తయః॒ పృథ॑క్ । అగ్నే॒ కామా॑య యేమిరే ॥ అ॒శ్యామ॒ తం కామ॑మగ్నే॒ తవో॒త్య॑శ్యామ॑ ర॒యిగ్ం ర॑యివః సు॒వీర᳚మ్ । అ॒శ్యామ॒ వాజ॑మ॒భి వా॒జయం॑తో॒ ఽశ్యామ॑ ద్యు॒మ్నమ॑జరా॒జరం॑ తే ॥శ్రేష్ఠం॑-యఀవిష్ఠ భార॒తాగ్నే᳚ ద్యు॒మంత॒మా భ॑ర ॥ 26 ॥

వసో॑ పురు॒స్పృహగ్ం॑ ర॒యిమ్ ॥ స శ్వి॑తా॒నస్త॑న్య॒తూ రో॑చన॒స్థా అ॒జరే॑భి॒-ర్నాన॑దద్భి॒ర్యవి॑ష్ఠః । యః పా॑వ॒కః పు॑రు॒తమః॑ పు॒రూణి॑ పృ॒థూన్య॒గ్నిర॑ను॒యాతి॒ భర్వన్న్॑ ॥ ఆయు॑ష్టే వి॒శ్వతో॑ దధద॒యమ॒గ్ని-ర్వరే᳚ణ్యః । పున॑స్తే ప్రా॒ణ ఆఽయ॑తి॒ పరా॒ యక్ష్మగ్ం॑ సువామి తే ॥ ఆ॒యు॒ర్దా అ॑గ్నే హ॒విషో॑ జుషా॒ణో ఘృ॒తప్ర॑తీకో ఘృ॒తయో॑నిరేధి । ఘృ॒తం పీ॒త్వా మధు॒ చారు॒ గవ్యం॑ పి॒తేవ॑ పు॒త్రమ॒భి [పు॒త్రమ॒భి, ర॒క్ష॒తా॒ది॒మం] ॥ 27 ॥

ర॑క్షతాది॒మమ్ । తస్మై॑ తే ప్రతి॒హర్య॑తే॒ జాత॑వేదో॒ విచ॑ర్​షణే । అగ్నే॒ జనా॑మి సుష్టు॒తిమ్ ॥ ది॒వస్పరి॑ ప్రథ॒మం జ॑జ్ఞే అ॒గ్నిర॒స్మ-ద్ద్వి॒తీయం॒ పరి॑ జా॒తవే॑దాః । తృ॒తీయ॑మ॒ఫ్సు నృ॒మణా॒ అజ॑స్ర॒మింధా॑న ఏనం జరతే స్వా॒ధీః ॥ శుచిః॑ పావక॒ వంద్యోఽగ్నే॑ బృ॒హద్వి రో॑చసే । త్వం ఘృ॒తేభి॒రాహు॑తః ॥ దృ॒శా॒నో రు॒క్మ ఉ॒ర్వ్యా వ్య॑ద్యౌద్-దు॒ర్మర్​ష॒మాయుః॑ శ్రి॒యే రు॑చా॒నః । అ॒గ్నిర॒మృతో॑ అభవ॒ద్వయో॑భి॒- [అభవ॒ద్వయో॑భిః, యదే॑నం॒] ॥ 28 ॥

ర్యదే॑నం॒ ద్యౌరజ॑నయథ్ సు॒రేతాః᳚ ॥ ఆ యది॒షే నృ॒పతిం॒ తేజ॒ ఆన॒ట్ఛుచి॒ రేతో॒ నిషి॑క్తం॒ ద్యౌర॒భీకే᳚ । అ॒గ్నిః శర్ధ॑మనవ॒ద్యం-యుఀవా॑నగ్గ్​ స్వా॒ధియం॑ జనయథ్ సూ॒దయ॑చ్చ ॥ స తేజీ॑యసా॒ మన॑సా॒ త్వోత॑ ఉ॒త శి॑క్ష స్వప॒త్యస్య॑ శి॒క్షోః । అగ్నే॑ రా॒యో నృత॑మస్య॒ ప్రభూ॑తౌ భూ॒యామ॑ తే సుష్టు॒తయ॑శ్చ॒ వస్వః॑ ॥ అగ్నే॒ సహం॑త॒మా భ॑ర ద్యు॒మ్నస్య॑ ప్రా॒సహా॑ ర॒యిమ్ । విశ్వా॒ య- [విశ్వా॒ యః, చ॒ర్॒​ష॒ణీర॒భ్యా॑సా వాజే॑షు] ॥ 29 ॥

శ్చ॑ర్॒​ష॒ణీర॒భ్యా॑సా వాజే॑షు సా॒సహ॑త్ ॥ తమ॑గ్నే పృతనా॒సహగ్ం॑ ర॒యిగ్ం స॑హస్వ॒ ఆ భ॑ర । త్వగ్ం హి స॒త్యో అద్భు॑తో దా॒తా వాజ॑స్య॒ గోమ॑తః ॥ ఉ॒క్షాన్నా॑య వ॒శాన్నా॑య॒ సోమ॑పృష్ఠాయ వే॒ధసే᳚ । స్తోమై᳚-ర్విధేమా॒ఽగ్నయే᳚ ॥ వ॒ద్మా హి సూ॑నో॒ అస్య॑ద్మ॒సద్వా॑ చ॒క్రే అ॒గ్ని-ర్జ॒నుషా ఽజ్మాఽన్న᳚మ్ । స త్వం న॑ ఊర్జసన॒ ఊర్జం॑ ధా॒ రాజే॑వ జేరవృ॒కే క్షే᳚ష్యం॒తః ॥ అగ్న॒ ఆయూగ్ం॑షి [అగ్న॒ ఆయూగ్ం॑షి, ప॒వ॒స॒ ఆ] ॥ 30 ॥

పవస॒ ఆ సు॒వోర్జ॒మిషం॑ చ నః । ఆ॒రే బా॑ధస్వ దు॒చ్ఛునా᳚మ్ ॥ అగ్నే॒ పవ॑స్వ॒ స్వపా॑ అ॒స్మే వర్చః॑ సు॒వీర్య᳚మ్ । దధ॒త్పోషగ్ం॑ ర॒యిం మయి॑ ॥ అగ్నే॑ పావక రో॒చిషా॑ మం॒ద్రయా॑ దేవ జి॒హ్వయా᳚ । ఆ దే॒వాన్. వ॑క్షి॒ యక్షి॑ చ ॥ స నః॑ పావక దీది॒వోఽగ్నే॑ దే॒వాగ్ం ఇ॒హా వ॑హ । ఉప॑ య॒జ్ఞగ్ం హ॒విశ్చ॑ నః ॥ అ॒గ్నిః శుచి॑వ్రతతమః॒ శుచి॒-ర్విప్రః॒ శుచిః॑ క॒విః । శుచీ॑ రోచత॒ ఆహు॑తః ॥ ఉద॑గ్నే॒ శుచ॑య॒స్తవ॑ శు॒క్రా భ్రాజం॑త ఈరతే । తవ॒ జ్యోతీగ్గ్॑ష్య॒ర్చయః॑ ॥ 31 ॥
(పు॒రు॒ని॒ష్ఠః-పు॑ర్వణీక-భరా॒-ఽభి-వయో॑భి॒-ర్య-ఆయూగ్ం॑షి॒ -విప్రః॒ శుచి॒-శ్చతు॑ర్దశ చ) (అ. 14)

(దే॒వస్య॑ - రక్షో॒హణో॑ - వి॒భూ-స్త్వగ్ం సో॒మా - ఽత్య॒న్యానగాం᳚ - పృథి॒వ్యా - ఇ॒షే త్వా - ఽఽద॑దే॒ - వాక్త॒-సంతే॑ - సము॒ద్రగ్ం - హ॒విష్మ॑తీ-ర్​హృ॒దే - త్వమ॑గ్నే రు॒ద్ర - శ్చతు॑ర్దశ)

(దే॒వస్య॑ - గ॒మధ్యే॑ - హ॒విష్మ॑తీః - పవస॒ - ఏక॑త్రిగ్ంశత్)

(దే॒వస్యా॒, ర్చయః॑)

॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥

॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయాం ప్రథమకాండే తృతీయః ప్రశ్నః సమాప్తః ॥




Browse Related Categories: