കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാം പ്രഥമകാംഡേ തൃതീയഃ പ്രശ്നഃ -(അഗ്നിഷ്ടോമേ പശുഃ)

ഓം നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥

ദേ॒വസ്യ॑ ത്വാ സവി॒തുഃ പ്ര॑സ॒വേ᳚ഽശ്വിനോ᳚-ര്ബാ॒ഹുഭ്യാം᳚ പൂ॒ഷ്ണോ ഹസ്താ᳚ഭ്യാ॒മാ ദ॒ദേഽഭ്രി॑രസി॒ നാരി॑രസി॒ പരി॑ലിഖിത॒ഗ്മ്॒ രക്ഷഃ॒ പരി॑ലിഖിതാ॒ അരാ॑തയ ഇ॒ദമ॒ഹഗ്മ് രക്ഷ॑സോ ഗ്രീ॒വാ അപി॑ കൃംതാമി॒ യോ᳚ഽസ്മാന് ദ്വേഷ്ടി॒ യം ച॑ വ॒യം ദ്വി॒ഷ്മ ഇ॒ദമ॑സ്യ ഗ്രീ॒വാ അപി॑ കൃംതാമി ദി॒വേ ത്വാ॒ഽംതരി॑ക്ഷായ ത്വാ പൃഥി॒വ്യൈ ത്വാ॒ ശുംധ॑താം-ലോഁ॒കഃ പി॑തൃ॒ഷദ॑നോ॒ യവോ॑ഽസി യ॒വയാ॒സ്മ-ദ്ദ്വേഷോ॑ [യ॒വയാ॒സ്മ-ദ്ദ്വേഷഃ॑, യ॒വയാരാ॑തീഃ] ॥ 1 ॥

യ॒വയാരാ॑തീഃ പിതൃ॒ണാഗ്മ് സദ॑നമ॒സ്യുദ്ദിവഗ്ഗ്॑ സ്തഭാ॒നാഽംതരി॑ക്ഷം പൃണ പൃഥി॒വീം ദൃഗ്മ്॑ഹ ദ്യുതാ॒നസ്ത്വാ॑ മാരു॒തോ മി॑നോതു മി॒ത്രാവരു॑ണയോ-ര്ധ്രു॒വേണ॒ ധര്മ॑ണാ ബ്രഹ്മ॒വനിം॑ ത്വാ ക്ഷത്ര॒വനിഗ്മ്॑ സുപ്രജാ॒വനിഗ്മ്॑ രായസ്പോഷ॒വനിം॒ പര്യൂ॑ഹാമി॒ ബ്രഹ്മ॑ ദൃഗ്മ്ഹ ക്ഷ॒ത്രം ദൃഗ്മ്॑ഹ പ്ര॒ജാം ദൃഗ്മ്॑ഹ രാ॒യസ്പോഷം॑ ദൃഗ്മ്ഹ ഘൃ॒തേന॑ ദ്യാവാപൃഥിവീ॒ ആ പൃ॑ണേഥാ॒മിംദ്ര॑സ്യ॒ സദോ॑ഽസി വിശ്വജ॒നസ്യ॑ ഛാ॒യാ പരി॑ ത്വാ ഗിര്വണോ॒ ഗിര॑ ഇ॒മാ ഭ॑വംതു വി॒ശ്വതോ॑ വൃ॒ദ്ധായു॒മനു॒ വൃദ്ധ॑യോ॒ ജുഷ്ടാ॑ ഭവംതു॒ ജുഷ്ട॑യ॒ ഇംദ്ര॑സ്യ॒ സ്യൂര॒സീംദ്ര॑സ്യ ധ്രു॒വമ॑സ്യൈം॒ദ്രമ॒സീംദ്രാ॑യ ത്വാ ॥ 2 ॥
(ദ്വേഷ॑ - ഇ॒മാ - അ॒ഷ്ടാദ॑ശ ച ) (അ. 1)

ര॒ക്ഷോ॒ഹണോ॑ വലഗ॒ഹനോ॑ വൈഷ്ണ॒വാന് ഖ॑നാമീ॒ദമ॒ഹം തം-വഁ॑ല॒ഗമുദ്വ॑പാമി॒ യം നഃ॑ സമാ॒നോ യമസ॑മാനോ നിച॒ഖാനേ॒ദമേ॑ന॒മധ॑രം കരോമി॒ യോ നഃ॑ സമാ॒നോ യോഽസ॑മാനോഽരാതീ॒യതി॑ ഗായ॒ത്രേണ॒ ഛംദ॒സാഽവ॑ബാഢോ വല॒ഗഃ കിമത്ര॑ ഭ॒ദ്രം തന്നൌ॑ സ॒ഹ വി॒രാഡ॑സി സപത്ന॒ഹാ സ॒മ്രാഡ॑സി ഭ്രാതൃവ്യ॒ഹാ സ്വ॒രാഡ॑സ്യഭിമാതി॒ഹാ വി॑ശ്വാ॒രാഡ॑സി॒ വിശ്വാ॑സാം നാ॒ഷ്ട്രാണാഗ്മ്॑ ഹം॒താ [ഹം॒താ, ര॒ക്ഷോ॒ഹണോ॑] ॥ 3 ॥

ര॑ക്ഷോ॒ഹണോ॑ വലഗ॒ഹനഃ॒ പ്രോക്ഷാ॑മി വൈഷ്ണ॒വാന് ര॑ക്ഷോ॒ഹണോ॑ വലഗ॒ഹനോഽവ॑ നയാമി വൈഷ്ണ॒വാന് യവോ॑ഽസി യ॒വയാ॒സ്മ-ദ്ദ്വേഷോ॑ യ॒വയാരാ॑തീ രക്ഷോ॒ഹണോ॑ വലഗ॒ഹനോഽവ॑ സ്തൃണാമി വൈഷ്ണ॒വാന് ര॑ക്ഷോ॒ഹണോ॑ വലഗ॒ഹനോ॒ഽഭി ജു॑ഹോമി വൈഷ്ണ॒വാന് ര॑ക്ഷോ॒ഹണൌ॑ വലഗ॒ഹനാ॒വുപ॑ ദധാമി വൈഷ്ണ॒വീ ര॑ക്ഷോ॒ഹണൌ॑ വലഗ॒ഹനൌ॒ പര്യൂ॑ഹാമി വൈഷ്ണ॒വീ ര॑ക്ഷോ॒ഹണൌ॑ വലഗ॒ഹനൌ॒ പരി॑ സ്തൃണാമി വൈഷ്ണ॒വീ ര॑ക്ഷോ॒ഹണൌ॑ വലഗ॒ഹനൌ॑ വൈഷ്ണ॒വീ ബൃ॒ഹന്ന॑സി ബൃ॒ഹദ്ഗ്രാ॑വാ ബൃഹ॒തീമിംദ്രാ॑യ॒ വാചം॑-വഁദ ॥ 4 ॥
( ഹം॒തേ-ംദ്രാ॑യ॒ ദ്വേ ച॑ ) (അ. 2)

വി॒ഭൂര॑സി പ്ര॒വാഹ॑ണോ॒ വഹ്നി॑രസി ഹവ്യ॒വാഹ॑നഃ ശ്വാ॒ത്രോ॑ഽസി॒ പ്രചേ॑താസ്തു॒ഥോ॑ഽസി വി॒ശ്വവേ॑ദാ ഉ॒ശിഗ॑സി ക॒വിരംഘാ॑രിരസി॒ ബംഭാ॑രിരവ॒സ്യുര॑സി॒ ദുവ॑സ്വാംഛും॒ധ്യൂര॑സി മാര്ജാ॒ലീയഃ॑ സ॒മ്രാഡ॑സി കൃ॒ശാനുഃ॑ പരി॒ഷദ്യോ॑ഽസി॒ പവ॑മാനഃ പ്ര॒തക്വാ॑ഽസി॒ നഭ॑സ്വാ॒നസം॑മൃഷ്ടോഽസി ഹവ്യ॒സൂദ॑ ഋ॒തധാ॑മാഽസി॒ സുവര്ജ്യോതി॒-ര്ബ്രഹ്മ॑ജ്യോതിരസി॒ സുവ॑ര്ധാമാ॒ഽജോ᳚ ഽസ്യേക॑പാ॒ദഹി॑രസി ബു॒ദ്ധ്നിയോ॒ രൌദ്രേ॒ണാനീ॑കേന പാ॒ഹി മാ᳚ഽഗ്നേ പിപൃ॒ഹി മാ॒ മാ മാ॑ ഹിഗ്മ്സീഃ ॥ 5 ॥
(അനീ॑കേനാ॒-ഷ്ടൌ ച॑) (അ. 3)

ത്വഗ്മ് സോ॑മ തനൂ॒കൃദ്ഭ്യോ॒ ദ്വേഷോ᳚ഭ്യോ॒ഽന്യകൃ॑തേഭ്യ ഉ॒രു യം॒താഽസി॒ വരൂ॑ഥ॒ഗ്ഗ്॒ സ്വാഹാ॑ ജുഷാ॒ണോ അ॒പ്തുരാജ്യ॑സ്യ വേതു॒ സ്വാഹാ॒ഽയന്നോ॑ അ॒ഗ്നിര്വരി॑വഃ കൃണോത്വ॒യം മൃധഃ॑ പു॒ര ഏ॑തു പ്രഭിം॒ദന്ന് । അ॒യഗ്മ് ശത്രൂം᳚ജയതു॒ ജര്​ഹൃ॑ഷാണോ॒ഽയം-വാഁജം॑ ജയതു॒ വാജ॑സാതൌ । ഉ॒രു വി॑ഷ്ണോ॒ വി ക്ര॑മസ്വോ॒രു ക്ഷയാ॑യ നഃ കൃധി । ഘൃ॒തം ഘൃ॑തയോനേ പിബ॒ പ്രപ്ര॑ യ॒ജ്ഞപ॑തിം തിര । സോമോ॑ ജിഗാതി ഗാതു॒വി- [ഗാതു॒വിത്, ദേ॒വാനാ॑മേതി] ॥ 6 ॥

ദ്ദേ॒വാനാ॑മേതി നിഷ്കൃ॒തമൃ॒തസ്യ॒ യോനി॑മാ॒സദ॒മദി॑ത്യാഃ॒ സദോ॒ഽസ്യദി॑ത്യാഃ॒ സദ॒ ആ സീ॑ദൈ॒ഷ വോ॑ ദേവ സവിതഃ॒ സോമ॒സ്തഗ്മ് ര॑ക്ഷദ്ധ്വം॒ മാ വോ॑ ദഭദേ॒തത്ത്വഗ്മ് സോ॑മ ദേ॒വോ ദേ॒വാനുപാ॑ഗാ ഇ॒ദമ॒ഹം മ॑നു॒ഷ്യോ॑ മനു॒ഷ്യാം᳚ഥ് സ॒ഹ പ്ര॒ജയാ॑ സ॒ഹ രാ॒യസ്പോഷേ॑ണ॒ നമോ॑ ദേ॒വേഭ്യഃ॑ സ്വ॒ധാ പി॒തൃഭ്യ॑ ഇ॒ദമ॒ഹം നിര്വരു॑ണസ്യ॒ പാശാ॒ഥ് സുവ॑ര॒ഭി [ ] ॥ 7 ॥

വി ഖ്യേ॑ഷം-വൈഁശ്വാന॒രം ജ്യോതി॒രഗ്നേ᳚ വ്രതപതേ॒ ത്വം-വ്രഁ॒താനാം᳚-വ്രഁ॒തപ॑തിരസി॒ യാ മമ॑ ത॒നൂസ്ത്വയ്യഭൂ॑ദി॒യഗ്മ് സാ മയി॒ യാ തവ॑ ത॒നൂ-ര്മയ്യഭൂ॑ദേ॒ഷാ സാ ത്വയി॑ യഥായ॒ഥം നൌ᳚ വ്രതപതേ വ്ര॒തിനോ᳚-ര്വ്ര॒താനി॑ ॥ 8 ॥
(ഗാ॒തു॒വിദ॒-ഭ്യേ-ക॑ത്രിഗ്മ്ശച്ച) (അ. 4)

അത്യ॒ന്യാനഗാം॒ നാന്യാനുപാ॑ഗാമ॒ര്വാക്ത്വാ॒ പരൈ॑രവിദം പ॒രോഽവ॑രൈ॒സ്തം ത്വാ॑ ജുഷേ വൈഷ്ണ॒വം ദേ॑വയ॒ജ്യായൈ॑ ദേ॒വസ്ത്വാ॑ സവി॒താ മദ്ധ്വാ॑ഽന॒ക്ത്വോഷ॑ധേ॒ ത്രായ॑സ്വൈന॒ഗ്ഗ്॒ സ്വധി॑തേ॒ മൈനഗ്മ്॑ ഹിഗ്മ്സീ॒-ര്ദിവ॒മഗ്രേ॑ണ॒ മാ ലേ॑ഖീരം॒തരി॑ക്ഷം॒ മദ്ധ്യേ॑ന॒ മാ ഹിഗ്മ്॑സീഃ പൃഥി॒വ്യാ സം ഭ॑വ॒ വന॑സ്പതേ ശ॒തവ॑ല്​ശോ॒ വി രോ॑ഹ സ॒ഹസ്ര॑വല്​ശാ॒ വി വ॒യഗ്മ് രു॑ഹേമ॒ യം ത്വാ॒ഽയഗ്ഗ്​ സ്വധി॑തി॒സ്തേതി॑ജാനഃ പ്രണി॒നായ॑ മഹ॒തേ സൌഭ॑ഗാ॒യാച്ഛി॑ന്നോ॒ രായഃ॑ സു॒വീരഃ॑ ॥ 9 ॥
(യം-ദശ॑ ച) (അ. 5)

പൃ॒ഥി॒വ്യൈ ത്വാം॒തരി॑ക്ഷായ ത്വാ ദി॒വേ ത്വാ॒ ശുംധ॑താം-ലോഁ॒കഃ പി॑തൃ॒ഷദ॑നോ॒ യവോ॑ഽസി യ॒വയാ॒സ്മ-ദ്ദ്വേഷോ॑ യ॒വയാരാ॑തീഃ പിതൃ॒ണാഗ്മ് സദ॑നമസി സ്വാവേ॒ശോ᳚-ഽസ്യഗ്രേ॒ഗാ നേ॑തൃ॒ണാം-വഁന॒സ്പതി॒രധി॑ ത്വാ സ്ഥാസ്യതി॒ തസ്യ॑ വിത്താ-ദ്ദേ॒വസ്ത്വാ॑ സവി॒താ മദ്ധ്വാ॑ഽനക്തു സുപിപ്പ॒ലാഭ്യ॒-സ്ത്വൌഷ॑ധീഭ്യ॒ ഉദ്ദിവഗ്ഗ്॑ സ്തഭാ॒നാഽംതരി॑ക്ഷം പൃണ പൃഥി॒വീമുപ॑രേണ ദൃഗ്മ്ഹ॒ തേ തേ॒ ധാമാ᳚ന്യുശ്മസീ [ധാമാ᳚ന്യുശ്മസി, ഗ॒മദ്ധ്യേ॒ ഗാവോ॒] ॥ 10 ॥

ഗ॒മദ്ധ്യേ॒ ഗാവോ॒ യത്ര॒ ഭൂരി॑ശൃംഗാ അ॒യാസഃ॑ । അത്രാഹ॒ തദു॑രുഗാ॒യസ്യ॒ വിഷ്ണോഃ᳚ പ॒രമം പ॒ദമവ॑ ഭാതി॒ ഭൂരേഃ᳚ ॥ വിഷ്ണോഃ॒ കര്മാ॑ണി പശ്യത॒ യതോ᳚ വ്ര॒താനി॑ പസ്പ॒ശേ । ഇംദ്ര॑സ്യ॒ യുജ്യഃ॒ സഖാ᳚ ॥ തദ്-വിഷ്ണോഃ᳚ പര॒മം പ॒ദഗ്മ് സദാ॑ പശ്യംതി സൂ॒രയഃ॑ । ദി॒വീവ॒ ചക്ഷു॒രാത॑തമ് ॥ ബ്ര॒ഹ്മ॒വനിം॑ ത്വാ ക്ഷത്ര॒വനിഗ്മ്॑ സുപ്രജാ॒വനിഗ്മ്॑ രായസ്പോഷ॒വനിം॒ പര്യൂ॑ഹാമി॒ ബ്രഹ്മ॑ ദൃഗ്മ്ഹ ക്ഷ॒ത്രം ദൃഗ്മ്॑ഹ പ്ര॒ജാം ദൃഗ്മ്॑ഹ രാ॒യസ്പോഷം॑ ദൃഗ്മ്ഹ പരി॒വീര॑സി॒ പരി॑ ത്വാ॒ ദൈവീ॒ര്വിശോ᳚ വ്യയംതാം॒ പരീ॒മഗ്മ് രാ॒യസ്പോഷോ॒ യജ॑മാനം മനു॒ഷ്യാ॑ അം॒തരി॑ക്ഷസ്യ ത്വാ॒ സാനാ॒വവ॑ ഗൂഹാമി ॥ 11 ॥
(ഉ॒ശ്മ॒സീ॒-പോഷ॒മേ-കാ॒ന്നവിഗ്മ്॑ശ॒തിശ്ച॑) (അ. 6)

ഇ॒ഷേ ത്വോ॑പ॒വീര॒സ്യുപോ॑ ദേ॒വാന് ദൈവീ॒-ര്വിശഃ॒ പ്രാഗു॒-ര്വഹ്നീ॑രു॒ശിജോ॒ ബൃഹ॑സ്പതേ ധാ॒രയാ॒ വസൂ॑നി ഹ॒വ്യാ തേ᳚ സ്വദംതാം॒ ദേവ॑ ത്വഷ്ട॒ര്വസു॑ രണ്വ॒ രേവ॑തീ॒ രമ॑ദ്ധ്വ-മ॒ഗ്നേ-ര്ജ॒നിത്ര॑മസി॒ വൃഷ॑ണൌ സ്ഥ ഉ॒ര്വശ്യ॑സ്യാ॒യുര॑സി പുരൂ॒രവാ॑ ഘൃ॒തേനാ॒ക്തേ വൃഷ॑ണം ദധാഥാം ഗായ॒ത്രം ഛംദോഽനു॒ പ്ര ജാ॑യസ്വ॒ ത്രൈഷ്ടു॑ഭം॒ ജാഗ॑തം॒ ഛംദോഽനു॒ പ്ര ജാ॑യസ്വ॒ ഭവ॑ത- [ഭവ॑തമ്, നഃ॒ സമ॑നസൌ॒] ॥ 12 ॥

ന്നഃ॒ സമ॑നസൌ॒ സമോ॑കസാവരേ॒പസൌ᳚ । മാ യ॒ജ്ഞഗ്മ് ഹിഗ്മ്॑സിഷ്ടം॒ മാ യ॒ജ്ഞപ॑തിം ജാതവേദസൌ ശി॒വൌ ഭ॑വതമ॒ദ്യ നഃ॑ ॥ അ॒ഗ്നാവ॒ഗ്നിശ്ച॑രതി॒ പ്രവി॑ഷ്ട॒ ഋഷീ॑ണാം പു॒ത്രോ അ॑ധിരാ॒ജ ഏ॒ഷഃ । സ്വാ॒ഹാ॒കൃത്യ॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ തേ ജുഹോമി॒ മാ ദേ॒വാനാം᳚ മിഥു॒യാ ക॑ര്ഭാഗ॒ധേയ᳚മ് ॥ 13 ॥
(ഭവ॑ത॒-മേക॑ത്രിഗ്മ്ശച്ച) (അ. 7)

ആ ദ॑ദ ഋ॒തസ്യ॑ ത്വാ ദേവഹവിഃ॒ പാശേ॒നാഽഽര॑ഭേ॒ ധര്​ഷാ॒ മാനു॑ഷാന॒ദ്ഭ്യസ്ത്വൌഷ॑ധീഭ്യഃ॒ പ്രോക്ഷാ᳚മ്യ॒പാം പേ॒രുര॑സി സ്വാ॒ത്തം ചി॒ഥ് സദേ॑വഗ്മ് ഹ॒വ്യമാപോ॑ ദേവീഃ॒ സ്വദ॑തൈന॒ഗ്മ്॒ സം തേ᳚ പ്രാ॒ണോ വാ॒യുനാ॑ ഗച്ഛതാ॒ഗ്മ്॒ സം-യഁജ॑ത്രൈ॒രംഗാ॑നി॒ സം-യഁ॒ജ്ഞപ॑തിരാ॒ശിഷാ॑ ഘൃ॒തേനാ॒ക്തൌ പ॒ശും ത്രാ॑യേഥാ॒ഗ്മ്॒ രേവ॑തീ-ര്യ॒ജ്ഞപ॑തിം പ്രിയ॒ധാഽഽ വി॑ശ॒തോരോ॑ അംതരിക്ഷ സ॒ജൂ-ര്ദേ॒വേന॒ [സ॒ജൂ-ര്ദേ॒വേന॑, വാതേ॑നാ॒ഽസ്യ] ॥ 14 ॥

വാതേ॑നാ॒ഽസ്യ ഹ॒വിഷ॒സ്ത്മനാ॑ യജ॒ സമ॑സ്യ ത॒നുവാ॑ ഭവ॒ വര്​ഷീ॑യോ॒ വര്​ഷീ॑യസി യ॒ജ്ഞേ യ॒ജ്ഞപതിം॑ ധാഃ പൃ॑ഥി॒വ്യാഃ സം॒പൃചഃ॑ പാഹി॒ നമ॑സ്ത ആതാനാഽന॒ര്വാ പ്രേഹി॑ ഘൃ॒തസ്യ॑ കു॒ല്യാമനു॑ സ॒ഹ പ്ര॒ജയാ॑ സ॒ഹ രാ॒യസ്പോഷേ॒ണാ ഽഽപോ॑ ദേവീഃ ശുദ്ധായുവഃ ശു॒ദ്ധാ യൂ॒യം ദേ॒വാഗ്മ് ഊ᳚ഢ്വഗ്മ് ശു॒ദ്ധാ വ॒യം പരി॑വിഷ്ടാഃ പരിവേ॒ഷ്ടാരോ॑ വോ ഭൂയാസ്മ ॥ 15 ॥
(ദേ॒വന॒-ചതു॑ശ്ചത്വാരിഗ്മ്ശച്ച) (അ. 8)

വാക്ത॒ ആ പ്യാ॑യതാം പ്രാ॒ണസ്ത॒ ആ പ്യാ॑യതാം॒ ചക്ഷു॑സ്ത॒ ആ പ്യാ॑യതാ॒ഗ്ഗ്॒ ശ്രോത്രം॑ ത॒ ആ പ്യാ॑യതാം॒-യാഁ തേ᳚ പ്രാ॒ണാംഛുഗ്ജ॒ഗാമ॒ യാ ചക്ഷു॒ര്യാ ശ്രോത്രം॒-യഁത്തേ᳚ ക്രൂ॒രം-യഁദാസ്ഥി॑തം॒ തത്ത॒ ആ പ്യാ॑യതാം॒ തത്ത॑ ഏ॒തേന॑ ശുംധതാം॒ നാഭി॑സ്ത॒ ആ പ്യാ॑യതാം പാ॒യുസ്ത॒ ആ പ്യാ॑യതാഗ്മ് ശു॒ദ്ധാശ്ച॒രിത്രാഃ॒ ശമ॒ദ്ഭ്യ- [മ॒ധ്ഭ്യഃ, ശമോഷ॑ധീഭ്യഃ॒ ശം] ॥ 16 ॥

ശ്ശമോഷ॑ധീഭ്യഃ॒ ശം പൃ॑ഥി॒വ്യൈ ശമഹോ᳚ഭ്യാ॒-മോഷ॑ധേ॒ ത്രായ॑സ്വൈന॒ഗ്ഗ്॒ സ്വധി॑തേ॒ മൈനഗ്മ്॑ ഹിഗ്മ്സീ॒ രക്ഷ॑സാം ഭാ॒ഗോ॑ഽസീ॒ദമ॒ഹഗ്മ് രക്ഷോ॑ഽധ॒മം തമോ॑ നയാമി॒ യോ᳚ഽസ്മാന് ദ്വേഷ്ടി॒ യം ച॑ വ॒യം ദ്വി॒ഷ്മ ഇ॒ദമേ॑നമധ॒മം തമോ॑ നയാമീ॒ഷേ ത്വാ॑ ഘൃ॒തേന॑ ദ്യാവാപൃഥിവീ॒ പ്രോര്ണ്വാ॑ഥാ॒-മച്ഛി॑ന്നോ॒ രായഃ॑ സു॒വീര॑ ഉ॒ര്വം॑തരി॑ക്ഷ॒മന്വി॑ഹി॒ വായോ॒ വീഹി॑ സ്തോ॒കാനാ॒ഗ്ഗ്॒ സ്വാഹോ॒ര്ധ്വന॑ഭസം മാരു॒തം ഗ॑ച്ഛതമ് ॥ 17 ॥
(അ॒ദ്ഭ്യോ-വീഹി॒-പംച॑ ച) (അ. 9)

സം തേ॒ മന॑സാ॒ മനഃ॒ സം പ്രാ॒ണേന॑ പ്രാ॒ണോ ജുഷ്ടം॑ ദേ॒വേഭ്യോ॑ ഹ॒വ്യം ഘൃ॒തവ॒ഥ് സ്വാഹൈം॒ദ്രഃ പ്രാ॒ണോ അംഗേ॑അംഗേ॒ നി ദേ᳚ദ്ധ്യദൈം॒ദ്രോ॑ ഽപാ॒നോ അംഗേ॑അംഗേ॒ വി ബോ॑ഭുവ॒ദ്ദേവ॑ ത്വഷ്ട॒ര്ഭൂരി॑ തേ॒ സഗ്മ്സ॑മേതു॒ വിഷു॑രൂപാ॒ യഥ് സല॑ക്ഷ്മാണോ॒ ഭവ॑ഥ ദേവ॒ത്രാ യംത॒മവ॑സേ॒ സഖാ॒യോഽനു॑ ത്വാ മാ॒താ പി॒തരോ॑ മദംതു॒ ശ്രീര॑സ്യ॒ഗ്നിസ്ത്വാ᳚ ശ്രീണാ॒ത്വാപഃ॒ സമ॑രിണ॒ന് വാത॑സ്യ [ ] ॥ 18 ॥

ത്വാ॒ ധ്രജ്യൈ॑ പൂ॒ഷ്ണോ രഗ്ഗ്​ഹ്യാ॑ അ॒പാമോഷ॑ധീനാ॒ഗ്മ്॒ രോഹി॑ഷ്യൈ ഘൃ॒തം ഘൃ॑തപാവാനഃ പിബത॒ വസാം᳚-വഁസാപാവാനഃ പിബതാ॒ഽംതരി॑ക്ഷസ്യ ഹ॒വിര॑സി॒ സ്വാഹാ᳚ ത്വാ॒ഽംതരി॑ക്ഷായ॒ ദിശഃ॑ പ്ര॒ദിശ॑ ആ॒ദിശോ॑ വി॒ദിശ॑ ഉ॒ദ്ദിശഃ॒ സ്വാഹാ॑ ദി॒ഗ്ഭ്യോ നമോ॑ ദി॒ഗ്ഭ്യഃ ॥ 19 ॥
(വാ॑തസ്യാ॒-ഷ്ടാവിഗ്മ്॑ശതിശ്ച) (അ. 10)

സ॒മു॒ദ്രം ഗ॑ച്ഛ॒ സ്വാഹാ॒ഽംതരി॑ക്ഷം ഗച്ഛ॒ സ്വാഹാ॑ ദേ॒വഗ്മ് സ॑വി॒താരം॑ ഗച്ഛ॒ സ്വാഹാ॑ഽഹോരാ॒ത്രേ ഗ॑ച്ഛ॒ സ്വാഹാ॑ മി॒ത്രാവരു॑ണൌ ഗച്ഛ॒ സ്വാഹാ॒ സോമം॑ ഗച്ഛ॒ സ്വാഹാ॑ യ॒ജ്ഞം ഗ॑ച്ഛ॒ സ്വാഹാ॒ ഛംദാഗ്മ്॑സി ഗച്ഛ॒ സ്വാഹാ॒ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ ഗ॑ച്ഛ॒ സ്വാഹാ॒ നഭോ॑ ദി॒വ്യം ഗ॑ച്ഛ॒ സ്വാഹാ॒ഽഗ്നിം-വൈഁ᳚ശ്വാന॒രം ഗ॑ച്ഛ॒ സ്വാഹാ॒ഽദ്ഭ്യസ്ത്വൌഷ॑ധീഭ്യോ॒ മനോ॑ മേ॒ ഹാര്ദി॑ യച്ഛ ത॒നൂം ത്വചം॑ പു॒ത്രം നപ്താ॑രമശീയ॒ ശുഗ॑സി॒ തമ॒ഭി ശോ॑ച॒ യോ᳚ഽസ്മാന് ദ്വേഷ്ടി॒ യം ച॑ വ॒യം ദ്വി॒ഷ്മോ ധാമ്നോ॑ധാമ്നോ രാജന്നി॒തോ വ॑രുണ നോ മുംച॒ യദാപോ॒ അഘ്നി॑യാ॒ വരു॒ണേതി॒ ശപാ॑മഹേ॒ തതോ॑ വരുണ നോ മുംച ॥ 20
(അ॒സി॒-ഷഡ്വിഗ്മ്॑ശതിശ്ച ) (അ. 11)

ഹ॒വിഷ്മ॑തീരി॒മാ ആപോ॑ ഹ॒വിഷ്മാ᳚ന് ദേ॒വോ അ॑ദ്ധ്വ॒രോ ഹ॒വിഷ്മാ॒ഗ്മ്॒ ആ വി॑വാസതി ഹ॒വിഷ്മാഗ്മ്॑ അസ്തു॒ സൂര്യഃ॑ ॥ അ॒ഗ്നേര്വോ ഽപ॑ന്നഗൃഹസ്യ॒ സദ॑സി സാദയാമി സു॒മ്നായ॑ സുമ്നിനീഃ സു॒മ്നേ മാ॑ ധത്തേംദ്രാഗ്നി॒യോ-ര്ഭാ॑ഗ॒ധേയീഃ᳚ സ്ഥ മി॒ത്രാവരു॑ണയോ-ര്ഭാഗ॒ധേയീഃ᳚ സ്ഥ॒ വിശ്വേ॑ഷാം ദേ॒വാനാം᳚ ഭാഗ॒ധേയീഃ᳚ സ്ഥ യ॒ജ്ഞേ ജാ॑ഗൃത ॥ 21 ॥
(ഹ॒വിഷ്മ॑തീ॒-ശ്ചതു॑സ്ത്രിഗ്മ്ശത്) (അ. 12)

ഹൃ॒ദേ ത്വാ॒ മന॑സേ ത്വാ ദി॒വേ ത്വാ॒ സൂര്യാ॑യ ത്വോ॒ര്ധ്വമി॒മമ॑ദ്ധ്വ॒രം കൃ॑ധി ദി॒വി ദേ॒വേഷു॒ ഹോത്രാ॑ യച്ഛ॒ സോമ॑ രാജ॒ന്നേഹ്യവ॑ രോഹ॒ മാ ഭേര്മാ സം-വിഁ॑ക്ഥാ॒ മാ ത്വാ॑ ഹിഗ്മ്സിഷം പ്ര॒ജാസ്ത്വമു॒പാവ॑രോഹ പ്ര॒ജാസ്ത്വാമു॒പാവ॑രോഹംതു ശൃ॒ണോത്വ॒ഗ്നിഃ സ॒മിധാ॒ ഹവം॑ മേ ശൃ॒ണ്വംത്വാപോ॑ ധി॒ഷണാ᳚ശ്ച ദേ॒വീഃ । ശൃ॒ണോത॑ ഗ്രാവാണോ വി॒ദുഷോ॒ നു [ ] ॥ 22 ॥

യ॒ജ്ഞഗ്മ് ശൃ॒ണോതു॑ ദേ॒വഃ സ॑വി॒താ ഹവം॑ മേ । ദേവീ॑രാപോ അപാം നപാ॒ദ്യ ഊ॒ര്മിര്​ഹ॑വി॒ഷ്യ॑ ഇംദ്രി॒യാവാ᳚ന് മ॒ദിംത॑മ॒സ്തം ദേ॒വേഭ്യോ॑ ദേവ॒ത്രാ ധ॑ത്ത ശു॒ക്രഗ്മ് ശു॑ക്ര॒പേഭ്യോ॒ യേഷാം᳚ ഭാ॒ഗഃ സ്ഥ സ്വാഹാ॒ കാര്​ഷി॑ര॒സ്യപാ॒ഽപാം മൃ॒ദ്ധ്രഗ്മ് സ॑മു॒ദ്രസ്യ॒ വോഽക്ഷി॑ത്യാ॒ ഉന്ന॑യേ । യമ॑ഗ്നേ പൃ॒ഥ്സു മര്ത്യ॒മാവോ॒ വാജേ॑ഷു॒ യം ജു॒നാഃ । സ യംതാ॒ ശശ്വ॑തീ॒രിഷഃ॑ ॥ 23 ॥
( നു-സ॒പ്തച॑ത്വാരിഗ്മ്ശച്ച) (അ. 13)

ത്വമ॑ഗ്നേ രു॒ദ്രോ അസു॑രോ മ॒ഹോ ദി॒വസ്ത്വഗ്മ് ശര്ധോ॒ മാരു॑തം പൃ॒ക്ഷ ഈ॑ശിഷേ । ത്വം-വാഁതൈ॑രരു॒ണൈര്യാ॑സി ശംഗ॒യസ്ത്വം പൂ॒ഷാ വി॑ധ॒തഃ പാ॑സി॒ നുത്മനാ᳚ ॥ ആ വോ॒ രാജാ॑നമദ്ധ്വ॒രസ്യ॑ രു॒ദ്രഗ്മ് ഹോതാ॑രഗ്മ് സത്യ॒യജ॒ഗ്മ്॒ രോദ॑സ്യോഃ । അ॒ഗ്നിം പു॒രാ ത॑നയി॒ത്നോ ര॒ചിത്താ॒ദ്ധിര॑ണ്യരൂപ॒മവ॑സേ കൃണുദ്ധ്വമ് ॥ അ॒ഗ്നിര്​ഹോതാ॒ നി ഷ॑സാദാ॒ യജീ॑യാനു॒പസ്ഥേ॑ മാ॒തുഃ സു॑ര॒ഭാവു॑ ലോ॒കേ । യുവാ॑ ക॒വിഃ പു॑രുനി॒ഷ്ഠ [പു॑രുനി॒ഷ്ഠഃ, ഋ॒താവാ॑ ധ॒ര്താ] ॥ 24 ॥

ഋ॒താവാ॑ ധ॒ര്താ കൃ॑ഷ്ടീ॒നാമു॒ത മദ്ധ്യ॑ ഇ॒ദ്ധഃ ॥സാ॒ദ്ധ്വീമ॑ക-ര്ദേ॒വവീ॑തിം നോ അ॒ദ്യ യ॒ജ്ഞസ്യ॑ ജി॒ഹ്വാമ॑വിദാമ॒ ഗുഹ്യാ᳚മ് । സ ആയു॒രാഽഗാ᳚ഥ് സുര॒ഭിര്വസാ॑നോ ഭ॒ദ്രാമ॑ക-ര്ദേ॒വഹൂ॑തിം നോ അ॒ദ്യ ॥ അക്രം॑ദദ॒ഗ്നിഃ സ്ത॒നയ॑ന്നിവ॒ ദ്യൌഃ ക്ഷാമാ॒ രേരി॑ഹദ്വീ॒രുധഃ॑ സമം॒ജന്ന് । സ॒ദ്യോ ജ॑ജ്ഞാ॒നോ വി ഹീമി॒ദ്ധോ അഖ്യ॒ദാ രോദ॑സീ ഭാ॒നുനാ॑ ഭാത്യം॒തഃ ॥ ത്വേ വസൂ॑നി പുര്വണീക [പുര്വണീക, ഹോ॒ത॒ര്ദോ॒ഷാ] ॥ 25 ॥

ഹോതര്ദോ॒ഷാ വസ്തോ॒രേരി॑രേ യ॒ജ്ഞിയാ॑സഃ । ക്ഷാമേ॑വ॒ വിശ്വാ॒ ഭുവ॑നാനി॒ യസ്മിം॒ഥ് സഗ്മ് സൌഭ॑ഗാനി ദധി॒രേ പാ॑വ॒കേ ॥ തുഭ്യം॒ താ അം॑ഗിരസ്തമ॒ വിശ്വാഃ᳚ സുക്ഷി॒തയഃ॒ പൃഥ॑ക് । അഗ്നേ॒ കാമാ॑യ യേമിരേ ॥ അ॒ശ്യാമ॒ തം കാമ॑മഗ്നേ॒ തവോ॒ത്യ॑ശ്യാമ॑ ര॒യിഗ്മ് ര॑യിവഃ സു॒വീര᳚മ് । അ॒ശ്യാമ॒ വാജ॑മ॒ഭി വാ॒ജയം॑തോ॒ ഽശ്യാമ॑ ദ്യു॒മ്നമ॑ജരാ॒ജരം॑ തേ ॥ശ്രേഷ്ഠം॑-യഁവിഷ്ഠ ഭാര॒താഗ്നേ᳚ ദ്യു॒മംത॒മാ ഭ॑ര ॥ 26 ॥

വസോ॑ പുരു॒സ്പൃഹഗ്മ്॑ ര॒യിമ് ॥ സ ശ്വി॑താ॒നസ്ത॑ന്യ॒തൂ രോ॑ചന॒സ്ഥാ അ॒ജരേ॑ഭി॒-ര്നാന॑ദദ്ഭി॒ര്യവി॑ഷ്ഠഃ । യഃ പാ॑വ॒കഃ പു॑രു॒തമഃ॑ പു॒രൂണി॑ പൃ॒ഥൂന്യ॒ഗ്നിര॑നു॒യാതി॒ ഭര്വന്ന്॑ ॥ ആയു॑ഷ്ടേ വി॒ശ്വതോ॑ ദധദ॒യമ॒ഗ്നി-ര്വരേ᳚ണ്യഃ । പുന॑സ്തേ പ്രാ॒ണ ആഽയ॑തി॒ പരാ॒ യക്ഷ്മഗ്മ്॑ സുവാമി തേ ॥ ആ॒യു॒ര്ദാ അ॑ഗ്നേ ഹ॒വിഷോ॑ ജുഷാ॒ണോ ഘൃ॒തപ്ര॑തീകോ ഘൃ॒തയോ॑നിരേധി । ഘൃ॒തം പീ॒ത്വാ മധു॒ ചാരു॒ ഗവ്യം॑ പി॒തേവ॑ പു॒ത്രമ॒ഭി [പു॒ത്രമ॒ഭി, ര॒ക്ഷ॒താ॒ദി॒മമ്] ॥ 27 ॥

ര॑ക്ഷതാദി॒മമ് । തസ്മൈ॑ തേ പ്രതി॒ഹര്യ॑തേ॒ ജാത॑വേദോ॒ വിച॑ര്​ഷണേ । അഗ്നേ॒ ജനാ॑മി സുഷ്ടു॒തിമ് ॥ ദി॒വസ്പരി॑ പ്രഥ॒മം ജ॑ജ്ഞേ അ॒ഗ്നിര॒സ്മ-ദ്ദ്വി॒തീയം॒ പരി॑ ജാ॒തവേ॑ദാഃ । തൃ॒തീയ॑മ॒ഫ്സു നൃ॒മണാ॒ അജ॑സ്ര॒മിംധാ॑ന ഏനം ജരതേ സ്വാ॒ധീഃ ॥ ശുചിഃ॑ പാവക॒ വംദ്യോഽഗ്നേ॑ ബൃ॒ഹദ്വി രോ॑ചസേ । ത്വം ഘൃ॒തേഭി॒രാഹു॑തഃ ॥ ദൃ॒ശാ॒നോ രു॒ക്മ ഉ॒ര്വ്യാ വ്യ॑ദ്യൌദ്-ദു॒ര്മര്​ഷ॒മായുഃ॑ ശ്രി॒യേ രു॑ചാ॒നഃ । അ॒ഗ്നിര॒മൃതോ॑ അഭവ॒ദ്വയോ॑ഭി॒- [അഭവ॒ദ്വയോ॑ഭിഃ, യദേ॑നം॒] ॥ 28 ॥

ര്യദേ॑നം॒ ദ്യൌരജ॑നയഥ് സു॒രേതാഃ᳚ ॥ ആ യദി॒ഷേ നൃ॒പതിം॒ തേജ॒ ആന॒ട്ഛുചി॒ രേതോ॒ നിഷി॑ക്തം॒ ദ്യൌര॒ഭീകേ᳚ । അ॒ഗ്നിഃ ശര്ധ॑മനവ॒ദ്യം-യുഁവാ॑നഗ്ഗ്​ സ്വാ॒ധിയം॑ ജനയഥ് സൂ॒ദയ॑ച്ച ॥ സ തേജീ॑യസാ॒ മന॑സാ॒ ത്വോത॑ ഉ॒ത ശി॑ക്ഷ സ്വപ॒ത്യസ്യ॑ ശി॒ക്ഷോഃ । അഗ്നേ॑ രാ॒യോ നൃത॑മസ്യ॒ പ്രഭൂ॑തൌ ഭൂ॒യാമ॑ തേ സുഷ്ടു॒തയ॑ശ്ച॒ വസ്വഃ॑ ॥ അഗ്നേ॒ സഹം॑ത॒മാ ഭ॑ര ദ്യു॒മ്നസ്യ॑ പ്രാ॒സഹാ॑ ര॒യിമ് । വിശ്വാ॒ യ- [വിശ്വാ॒ യഃ, ച॒ര്॒​ഷ॒ണീര॒ഭ്യാ॑സാ വാജേ॑ഷു] ॥ 29 ॥

ശ്ച॑ര്॒​ഷ॒ണീര॒ഭ്യാ॑സാ വാജേ॑ഷു സാ॒സഹ॑ത് ॥ തമ॑ഗ്നേ പൃതനാ॒സഹഗ്മ്॑ ര॒യിഗ്മ് സ॑ഹസ്വ॒ ആ ഭ॑ര । ത്വഗ്മ് ഹി സ॒ത്യോ അദ്ഭു॑തോ ദാ॒താ വാജ॑സ്യ॒ ഗോമ॑തഃ ॥ ഉ॒ക്ഷാന്നാ॑യ വ॒ശാന്നാ॑യ॒ സോമ॑പൃഷ്ഠായ വേ॒ധസേ᳚ । സ്തോമൈ᳚-ര്വിധേമാ॒ഽഗ്നയേ᳚ ॥ വ॒ദ്മാ ഹി സൂ॑നോ॒ അസ്യ॑ദ്മ॒സദ്വാ॑ ച॒ക്രേ അ॒ഗ്നി-ര്ജ॒നുഷാ ഽജ്മാഽന്ന᳚മ് । സ ത്വം ന॑ ഊര്ജസന॒ ഊര്ജം॑ ധാ॒ രാജേ॑വ ജേരവൃ॒കേ ക്ഷേ᳚ഷ്യം॒തഃ ॥ അഗ്ന॒ ആയൂഗ്മ്॑ഷി [അഗ്ന॒ ആയൂഗ്മ്॑ഷി, പ॒വ॒സ॒ ആ] ॥ 30 ॥

പവസ॒ ആ സു॒വോര്ജ॒മിഷം॑ ച നഃ । ആ॒രേ ബാ॑ധസ്വ ദു॒ച്ഛുനാ᳚മ് ॥ അഗ്നേ॒ പവ॑സ്വ॒ സ്വപാ॑ അ॒സ്മേ വര്ചഃ॑ സു॒വീര്യ᳚മ് । ദധ॒ത്പോഷഗ്മ്॑ ര॒യിം മയി॑ ॥ അഗ്നേ॑ പാവക രോ॒ചിഷാ॑ മം॒ദ്രയാ॑ ദേവ ജി॒ഹ്വയാ᳚ । ആ ദേ॒വാന്. വ॑ക്ഷി॒ യക്ഷി॑ ച ॥ സ നഃ॑ പാവക ദീദി॒വോഽഗ്നേ॑ ദേ॒വാഗ്മ് ഇ॒ഹാ വ॑ഹ । ഉപ॑ യ॒ജ്ഞഗ്മ് ഹ॒വിശ്ച॑ നഃ ॥ അ॒ഗ്നിഃ ശുചി॑വ്രതതമഃ॒ ശുചി॒-ര്വിപ്രഃ॒ ശുചിഃ॑ ക॒വിഃ । ശുചീ॑ രോചത॒ ആഹു॑തഃ ॥ ഉദ॑ഗ്നേ॒ ശുച॑യ॒സ്തവ॑ ശു॒ക്രാ ഭ്രാജം॑ത ഈരതേ । തവ॒ ജ്യോതീഗ്ഗ്॑ഷ്യ॒ര്ചയഃ॑ ॥ 31 ॥
(പു॒രു॒നി॒ഷ്ഠഃ-പു॑ര്വണീക-ഭരാ॒-ഽഭി-വയോ॑ഭി॒-ര്യ-ആയൂഗ്മ്॑ഷി॒ -വിപ്രഃ॒ ശുചി॒-ശ്ചതു॑ര്ദശ ച) (അ. 14)

(ദേ॒വസ്യ॑ - രക്ഷോ॒ഹണോ॑ - വി॒ഭൂ-സ്ത്വഗ്മ് സോ॒മാ - ഽത്യ॒ന്യാനഗാം᳚ - പൃഥി॒വ്യാ - ഇ॒ഷേ ത്വാ - ഽഽദ॑ദേ॒ - വാക്ത॒-സംതേ॑ - സമു॒ദ്രഗ്മ് - ഹ॒വിഷ്മ॑തീ-ര്​ഹൃ॒ദേ - ത്വമ॑ഗ്നേ രു॒ദ്ര - ശ്ചതു॑ര്ദശ)

(ദേ॒വസ്യ॑ - ഗ॒മധ്യേ॑ - ഹ॒വിഷ്മ॑തീഃ - പവസ॒ - ഏക॑ത്രിഗ്മ്ശത്)

(ദേ॒വസ്യാ॒, ര്ചയഃ॑)

॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥

॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാം പ്രഥമകാംഡേ തൃതീയഃ പ്രശ്നഃ സമാപ്തഃ ॥