કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયાં પ્રથમકાંડે પ્રથમઃ પ્રશ્નઃ - (દર્​શપૂર્ણમાસૌ)

ઓં નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥

ઇ॒ષે ત્વો॒ર્જે ત્વા॑ વા॒યવઃ॑ સ્થોપા॒યવઃ॑ સ્થ દે॒વો વઃ॑ સવિ॒તા પ્રાર્પ॑યતુ॒ શ્રેષ્ઠ॑તમાય॒ કર્મ॑ણ॒ આ પ્યા॑યદ્ધ્વમઘ્નિયા દેવભા॒ગમૂર્જ॑સ્વતીઃ॒ પય॑સ્વતીઃ પ્ર॒જાવ॑તીરનમી॒વા અ॑ય॒ક્ષ્મા મા વઃ॑ સ્તે॒ન ઈ॑શત॒ માઽઘશગ્-મ્॑સો રુ॒દ્રસ્ય॑ હે॒તિઃ પરિ॑ વો વૃણક્તુ ધ્રુ॒વા અ॒સ્મિન્ ગોપ॑તૌ સ્યાત બ॒હ્વી-ર્યજ॑માનસ્ય પ॒શૂન્ પા॑હિ ॥ 1 ॥
(ઇ॒ષે - ત્રિચ॑ત્વારિગ્-મ્શત્ ) (અ. 1)

ય॒જ્ઞસ્ય॑ ઘો॒ષદ॑સિ॒ પ્રત્યુ॑ષ્ટ॒ગ્-મ્॒ રક્ષઃ॒ પ્રત્યુ॑ષ્ટા॒ અરા॑તયઃ॒ પ્રેયમ॑ગાદ્ધિ॒ષણા॑ બ॒ર્॒​હિરચ્છ॒ મનુ॑ના કૃ॒તા સ્વ॒ધયા॒ વિત॑ષ્ટા॒ ત આ વ॑હંતિ ક॒વયઃ॑ પુ॒રસ્તા᳚દ્- દે॒વેભ્યો॒ જુષ્ટ॑મિ॒હ બ॒ર્॒​હિરા॒સદે॑ દે॒વાનાં᳚ પરિષૂ॒તમ॑સિ વ॒ર્॒​ષવૃ॑દ્ધમસિ॒ દેવ॑બર્​હિ॒ર્મા ત્વાઽ॒ન્વં મા તિ॒ર્યક્ પર્વ॑ તે રાદ્ધ્યાસમાચ્છે॒ત્તા તે॒ મા રિ॑ષં॒ દેવ॑બર્​હિઃ શ॒તવ॑લ્​શં॒-વિઁ રો॑હ સ॒હસ્ર॑વલ્​શા॒ [સ॒હસ્ર॑વલ્​શાઃ, વિ વ॒યગ્-મ્ રુ॑હેમ] ॥ 2 ॥

વિ વ॒યગ્-મ્ રુ॑હેમ પૃથિ॒વ્યાઃ સં॒પૃચઃ॑ પાહિ સુસં॒ભૃતા᳚ ત્વા॒ સંભ॑રા॒મ્યદિ॑ત્યૈ॒ રાસ્ના॑ઽસીંદ્રા॒ણ્યૈ સ॒ન્નહ॑નં પૂ॒ષા તે᳚ ગ્રં॒થિં ગ્ર॑થ્નાતુ॒ સ તે॒ માઽઽ સ્થા॒દિંદ્ર॑સ્ય ત્વા બા॒હુભ્યા॒મુદ્ય॑ચ્છે॒ બૃહ॒સ્પતે᳚-ર્મૂ॒ર્ધ્ના હ॑રામ્યુ॒ર્વં॑તરિ॑ક્ષ॒મન્વિ॑હિ દેવંગ॒મમ॑સિ ॥ 3 ॥
(સ॒હસ્ર॑વલ્​શા - અ॒ષ્ટાત્રિગ્-મ્॑શચ્ચ) (અ. 2)

શુંધ॑દ્ધ્વં॒ દૈવ્યા॑ય॒ કર્મ॑ણે દેવય॒જ્યાયૈ॑ માત॒રિશ્વ॑નો ઘ॒ર્મો॑ઽસિ॒ દ્યૌર॑સિ પૃથિ॒વ્ય॑સિ વિ॒શ્વધા॑યા અસિ પર॒મેણ॒ ધામ્ના॒ દૃગ્-મ્હ॑સ્વ॒ મા હ્વા॒-ર્વસૂ॑નાં પ॒વિત્ર॑મસિ શ॒તધા॑રં॒-વઁસૂ॑નાં પ॒વિત્ર॑મસિ સ॒હસ્ર॑ધારગ્-મ્ હુ॒તઃ સ્તો॒કોહુ॒તો દ્ર॒ફ્સો᳚ ઽગ્નયે॑ બૃહ॒તે નાકા॑ય॒ સ્વાહા॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વીભ્યા॒ગ્-મ્॒ સા વિ॒શ્વાયુઃ॒ સા વિ॒શ્વવ્ય॑ચાઃ॒ સા વિ॒શ્વક॑ર્મા॒ સં પૃ॑ચ્યદ્ધ્વ-મૃતાવરી-રૂ॒ર્મિણી॒ર્મધુ॑મત્તમા મં॒દ્રા ધન॑સ્ય સા॒તયે॒ સોમે॑ન॒ ત્વાઽઽત॑ન॒ચ્મીંદ્રા॑ય॒ દધિ॒ વિષ્ણો॑ હ॒વ્યગ્-મ્ ર॑ક્ષસ્વ ॥ 4 ॥
(સોમે॑ - ના॒ષ્ટૌ ચ॑) (અ. 3)

કર્મ॑ણે વાં દે॒વેભ્યઃ॑ શકેયં॒-વેઁષા॑ય ત્વા॒ પ્રત્યુ॑ષ્ટ॒ગ્-મ્॒ રક્ષઃ॒ પ્રત્યુ॑ષ્ટા॒ અરા॑તયો॒ ધૂર॑સિ॒ ધૂર્વ॒ ધૂર્વં॑તં॒ ધૂર્વ॒ તં-યોઁ᳚ઽસ્માન્ ધૂર્વ॑તિ॒ તં ધૂ᳚ર્વ॒યં-વઁ॒યં ધૂર્વા॑મ॒સ્ત્વં દે॒વાના॑મસિ॒ સસ્નિ॑તમં॒ પપ્રિ॑તમં॒ જુષ્ટ॑તમં॒-વઁહ્નિ॑તમં દેવ॒હૂત॑મ॒-મહ્રુ॑તમસિ હવિ॒ર્ધાનં॒ દૃગ્-મ્હ॑સ્વ॒ મા હ્વા᳚-ર્મિ॒ત્રસ્ય॑ ત્વા॒ ચક્ષુ॑ષા॒ પ્રેક્ષે॒ મા ભેર્મા સં-વિઁ॑ક્થા॒ મા ત્વા॑ - [મા ત્વા᳚, હિ॒ગ્-મ્॒સિ॒ષ॒મુ॒રુ] ॥ 5 ॥

હિગ્-મ્સિષમુ॒રુ વાતા॑ય દે॒વસ્ય॑ ત્વા સવિ॒તુઃ પ્ર॑સ॒વે᳚ઽશ્વિનો᳚-ર્બા॒હુભ્યાં᳚ પૂ॒ષ્ણો હસ્તા᳚ભ્યા-મ॒ગ્નયે॒ જુષ્ટં॒ નિર્વ॑પામ્ય॒ગ્નીષોમા᳚ભ્યા-મિ॒દં દે॒વાના॑મિ॒દમુ॑ નઃ સ॒હ સ્ફા॒ત્યૈ ત્વા॒ નારા᳚ત્યૈ॒ સુવ॑ર॒ભિ વિ ખ્યે॑ષં-વૈઁશ્વાન॒રં જ્યોતિ॒-ર્દૃગ્-મ્હં॑તાં॒ દુર્યા॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વ્યો- રુ॒ર્વં॑તરિ॑ક્ષ॒ મન્વિ॒-હ્યદિ॑ત્યા સ્ત્વો॒પસ્થે॑ સાદયા॒મ્યગ્ને॑ હ॒વ્યગ્-મ્ ર॑ક્ષસ્વ ॥ 6 ॥
( મા ત્વા॒ - ષટ્ચ॑ત્વારિગ્-મ્શચ્ચ ) (અ. 4)

દે॒વો વઃ॑ સવિ॒તોત્ પુ॑ના॒ત્વચ્છિ॑દ્રેણ પ॒વિત્રે॑ણ॒ વસોઃ॒ સૂર્ય॑સ્ય ર॒શ્મિભિ॒રાપો॑ દેવીરગ્રેપુવો અગ્રેગુ॒વોઽગ્ર॑ ઇ॒મં-યઁ॒જ્ઞં ન॑ય॒તાગ્રે॑ ય॒જ્ઞપ॑તિં ધત્ત યુ॒ષ્માનિંદ્રો॑ ઽવૃણીત વૃત્ર॒તૂર્યે॑ યૂ॒યમિંદ્ર॑-મવૃણીદ્ધ્વં-વૃઁત્ર॒તૂર્યે॒ પ્રોક્ષિ॑તાઃ સ્થા॒ગ્નયે॑ વો॒ જુષ્ટં॒ પ્રોક્ષા᳚મ્ય॒ગ્નીષોમા᳚ભ્યા॒ગ્-મ્॒ શુંધ॑દ્ધ્વં॒ દૈવ્યા॑ય॒ કર્મ॑ણે દેવય॒જ્યાયા॒ અવ॑ધૂત॒ગ્-મ્॒ રક્ષોઽવ॑ધૂતા॒
અરા॑ત॒યોઽદિ॑ત્યા॒સ્ત્વગ॑સિ॒ પ્રતિ॑ ત્વા - [પ્રતિ॑ ત્વા, પૃ॒થિ॒વી વે᳚ત્ત્વધિ॒ષવ॑ણમસિ] ॥ 7 ॥

પૃથિ॒વી વે᳚ત્ત્વધિ॒ષવ॑ણમસિ વાનસ્પ॒ત્યં પ્રતિ॒ ત્વાઽદિ॑ત્યા॒સ્ત્વગ્વે᳚ત્ત્વ॒ગ્નેસ્ત॒નૂર॑સિ વા॒ચો વિ॒સર્જ॑નં દે॒વવી॑તયે ત્વા ગૃહ્ણા॒મ્યદ્રિ॑રસિ વાનસ્પ॒ત્યઃ સ ઇ॒દં દે॒વેભ્યો॑ હ॒વ્યગ્-મ્ સુ॒શમિ॑ શમિ॒ષ્વેષ॒મા વ॒દોર્જ॒મા વ॑દ દ્યુ॒મદ્વ॑દત વ॒યગ્-મ્ સં॑ઘા॒તં જે᳚ષ્મ વ॒ર્॒​ષવૃ॑દ્ધમસિ॒ પ્રતિ॑ ત્વા વ॒ર્॒​ષવૃ॑દ્ધં-વેઁત્તુ॒ પરા॑પૂત॒ગ્-મ્॒ રક્ષઃ॒ પરા॑પૂતા॒ અરા॑તયો॒ રક્ષ॑સાં ભા॒ગો॑ ઽસિ વા॒યુર્વો॒ વિ વિ॑નક્તુ દે॒વો વઃ॑ સવિ॒તા હિર॑ણ્યપાણિઃ॒ પ્રતિ॑ ગૃહ્ણાતુ ॥ 8 ॥
( ત્વા॒ - ભા॒ગ - એકા॑દશ ચ ) (અ. 5)

અવ॑ધૂત॒ગ્-મ્॒ રક્ષોઽવ॑ધૂતા॒ અરા॑ત॒યોઽદિ॑ત્યા॒સ્ત્વગ॑સિ॒ પ્રતિ॑ ત્વા પૃથિ॒વીવે᳚ત્તુ દિ॒વઃ સ્કં॑ભ॒નિર॑સિ॒ પ્રતિ॒ ત્વાઽદિ॑ત્યા॒સ્ત્વગ્વે᳚ત્તુ ધિ॒ષણા॑ઽસિ પર્વ॒ત્યા પ્રતિ॑ ત્વા દિ॒વઃ સ્કં॑ભ॒નિર્વે᳚ત્તુ ધિ॒ષણા॑ઽસિ પાર્વતે॒યી પ્રતિ॑ ત્વા પર્વ॒તિર્વે᳚ત્તુ દે॒વસ્ય॑ ત્વા સવિ॒તુઃ પ્ર॑સ॒વે᳚-ઽશ્વિનો᳚-ર્બા॒હુભ્યાં᳚ પૂ॒ષ્ણોહસ્તા᳚ભ્યા॒મધિ॑ વપામિધા॒ન્ય॑મસિ ધિનુ॒હિ દે॒વાન્ પ્રા॒ણાય॑ ત્વા ઽપા॒નાય॑ ત્વા વ્યા॒નાય॑ ત્વા દી॒ર્ઘામનુ॒ પ્રસિ॑તિ॒માયુ॑ષેધાં દે॒વો વઃ॑ સવિ॒તા હિર॑ણ્યપાણિઃ॒ પ્રતિ॑ ગૃહ્ણાતુ ॥ 9 ॥
(પ્રા॒ણાય॑ ત્વા॒ - પંચ॑દશ ચ) (અ. 6)

ધૃષ્ટિ॑રસિ॒ બ્રહ્મ॑ ય॒ચ્છાપા᳚ગ્ને॒ ઽગ્નિમા॒માદં॑ જહિ॒ નિષ્ક્ર॒વ્યાદગ્-મ્॑ સે॒ધાઽઽદે॑વ॒યજં॑-વઁહ॒ નિર્દ॑ગ્ધ॒ગ્-મ્॒ રક્ષો॒ નિર્દ॑ગ્ધા॒ અરા॑તયો ધ્રુ॒વમ॑સિ પૃથિ॒વીં દૃ॒ગ્-મ્॒હાઽઽયુ॑-ર્દૃગ્-મ્હ પ્ર॒જાં દૃગ્-મ્॑હ સજા॒તાન॒સ્મૈ યજ॑માનાય॒ પર્યૂ॑હ ધ॒ર્ત્રમ॑સ્યં॒તરિ॑ક્ષં દૃગ્-મ્હ પ્રા॒ણં દૃગ્-મ્॑હાપા॒નં દૃગ્-મ્॑હ સજા॒તાન॒સ્મૈ યજ॑માનાય॒ પર્યૂ॑હ ધ॒રુણ॑મસિ॒ દિવં॑ દૃગ્-મ્હ॒ ચક્ષુ॑- [ચક્ષુઃ॑, દૃ॒ગ્-મ્॒હ॒ શ્રોત્રં॑ દૃગ્-મ્હ] ॥ 10 ॥

ર્દૃગ્-મ્હ॒ શ્રોત્રં॑ દૃગ્-મ્હ સજા॒તાન॒સ્મૈ યજ॑માનાય॒ પર્યૂ॑હ॒ ધર્મા॑સિ॒ દિશો॑ દૃગ્-મ્હ॒ યોનિં॑ દૃગ્-મ્હ પ્ર॒જાં દૃગ્-મ્॑હ સજા॒તાન॒સ્મૈ યજ॑માનાય॒ પર્યૂ॑હ॒ ચિતઃ॑ સ્થ પ્ર॒જામ॒સ્મૈ ર॒યિમ॒સ્મૈ સ॑જા॒તાન॒સ્મૈ યજ॑માનાય॒ પર્યૂ॑હ॒ ભૃગૂ॑ણા॒મંગિ॑રસાં॒ તપ॑સા તપ્યદ્ધ્વં॒-યાઁનિ॑ ઘ॒ર્મે ક॒પાલા᳚ન્યુપચિ॒ન્વંતિ॑ વે॒ધસઃ॑ ।
પૂ॒ષ્ણસ્તાન્યપિ॑ વ્ર॒ત ઇં॑દ્રવા॒યૂ વિ મું॑ચતામ્ ॥ 11 ॥
(ચક્ષુ॑ - ર॒ષ્ટાચ॑ત્વારિગ્-મ્શચ્ચ) (અ. 7)

સં-વઁ॑પામિ॒ સમાપો॑ અ॒દ્ભિર॑ગ્મત॒ સમોષ॑ધયો॒ રસે॑ન॒ સગ્-મ્ રે॒વતી॒-ર્જગ॑તીભિ॒-ર્મધુ॑મતી॒-ર્મધુ॑મતીભિઃ સૃજ્યદ્ધ્વમ॒દ્ભ્યઃ પરિ॒ પ્રજા॑તાઃ સ્થ॒ સમ॒દ્ભિઃ પૃ॑ચ્યદ્ધ્વં॒ જન॑યત્યૈ ત્વા॒ સં-યૌઁ᳚મ્ય॒ગ્નયે᳚ ત્વા॒ઽગ્નીષોમા᳚ભ્યાં મ॒ખસ્ય॒ શિરો॑ઽસિ ઘ॒ર્મો॑ઽસિ વિ॒શ્વાયુ॑રુ॒રુ પ્ર॑થસ્વો॒રુ તે॑ ય॒જ્ઞપ॑તિઃ પ્રથતાં॒ ત્વચં॑ ગૃહ્ણીષ્વાં॒તરિ॑ત॒ગ્-મ્॒ રક્ષો॒ઽંતરિ॑તા॒ અરા॑તયોદે॒વસ્ત્વા॑ સવિ॒તા શ્ર॑પયતુ॒ વર્​ષિ॑ષ્ઠે॒ અધિ॒ નાકે॒ઽગ્નિસ્તે॑ ત॒નુવં॒ માઽતિ॑ ધા॒ગગ્ને॑ હ॒વ્યગ્-મ્ ર॑ક્ષસ્વ॒ સં બ્રહ્મ॑ણા પૃચ્યસ્વૈક॒તાય॒ સ્વાહા᳚ દ્વિ॒તાય॒ સ્વાહા᳚ ત્રિ॒તાય॒ સ્વાહા᳚ ॥ 12 ॥
(સ॒વિ॒તા - દ્વાવિગ્-મ્॑શતિશ્ચ) (અ. 8)

આ દ॑દ॒ ઇંદ્ર॑સ્ય બા॒હુર॑સિ॒ દક્ષિ॑ણઃ સ॒હસ્ર॑ભૃષ્ટિઃ શ॒તતે॑જા વા॒યુર॑સિ તિ॒ગ્મતે॑જાઃ॒ પૃથિ॑વિ દેવયજ॒ - ન્યોષ॑દ્ધ્યાસ્તે॒ મૂલં॒ મા હિગ્-મ્॑સિષ॒-મપ॑હતો॒ઽરરુઃ॑ પૃથિ॒વ્યૈ વ્ર॒જં ગ॑ચ્છ ગો॒સ્થાનં॒-વઁર્​ષ॑તુ તે॒ દ્યૌર્બ॑ધા॒ન દે॑વ સવિતઃ પર॒મસ્યાં᳚ પરા॒વતિ॑ શ॒તેન॒ પાશૈ॒ર્યો᳚ઽસ્માન્ દ્વેષ્ટિ॒ યં ચ॑ વ॒યં દ્વિ॒ષ્મસ્તમતો॒ મા મૌ॒ગપ॑હતો॒ઽરરુઃ॑ પૃથિ॒વ્યૈ દે॑વ॒યજ॑ન્યૈ વ્ર॒જં- [વ્ર॒જમ્, ગ॒ચ્છ॒ ગો॒સ્થાનં॒-વઁર્​ષ॑તુ] ॥ 13 ॥

ગ॑ચ્છ ગો॒સ્થાનં॒-વઁર્​ષ॑તુ તે॒ દ્યૌર્બ॑ધા॒ન દે॑વ સવિતઃ પર॒મસ્યાં᳚ પરા॒વતિ॑ શ॒તેન॒ પાશૈ॒ર્યો᳚ઽસ્માન્ દ્વેષ્ટિ॒ યં ચ॑ વ॒યં દ્વિ॒ષ્મસ્તમતો॒ મા મૌ॒ગપ॑હતો॒ઽરરુઃ॑ પૃથિ॒વ્યા અદે॑વયજનો વ્ર॒જં ગ॑ચ્છ ગો॒સ્થાનં॒-વઁર્​ષ॑તુ તે॒ દ્યૌર્બ॑ધા॒ન દે॑વ સવિતઃ પર॒મસ્યાં᳚ પરા॒વતિ॑ શ॒તેન॒ પાશૈ॒ર્યો᳚ઽસ્માન્ દ્વેષ્ટિ॒ યં ચ॑ વ॒યં દ્વિ॒ષ્મસ્તમતો॒ મા- [મા, મૌ॒ગ॒રરુ॑સ્તે॒ દિવં॒ મા] ॥ 14 ॥

મૌ॑ગ॒રરુ॑સ્તે॒ દિવં॒ મા સ્કા॒ન્॒. વસ॑વસ્ત્વા॒ પરિ॑ ગૃહ્ણંતુ ગાય॒ત્રેણ॒ છંદ॑સારુ॒દ્રાસ્ત્વા॒ પરિ॑ ગૃહ્ણંતુ॒ ત્રૈષ્ટુ॑ભેન॒ છંદ॑સાઽઽદિ॒ત્યાસ્ત્વા॒ પરિ॑ ગૃહ્ણંતુ॒ જાગ॑તેન॒ છંદ॑સા દે॒વસ્ય॑ સવિ॒તુઃ સ॒વે કર્મ॑ કૃણ્વંતિ વે॒ધસ॑ ઋ॒તમ॑સ્યૃત॒સદ॑ન-મસ્યૃત॒શ્રીર॑સિ॒ ધા અ॑સિ સ્વ॒ધા અ॑સ્યુ॒ર્વી ચાસિ॒ વસ્વી॑ ચાસિ પુ॒રા ક્રૂ॒રસ્ય॑ વિ॒સૃપો॑ વિરફ્શિન્ નુદા॒દાય॑ પૃથિ॒વીં જી॒રદા॑નુ॒ર્યામૈર॑યન્ ચં॒દ્રમ॑સિ સ્વ॒ધાભિ॒સ્તાં ધીરા॑સો અનુ॒દૃશ્ય॑ યજંતે ॥ 15 ॥
(દે॒વ॒યજ॑ન્યૈ વ્ર॒જં - તમતો॒ મા - વિ॑રફ્શિ॒ન્ - નેકા॑દશ ચ) (અ. 9)

પ્રત્યુ॑ષ્ટ॒ગ્-મ્॒ રક્ષઃ॒ પ્રત્યુ॑ષ્ટા॒ અરા॑તયો॒ ઽગ્નેર્વ॒સ્તેજિ॑ષ્ઠેન॒ તેજ॑સા॒ નિષ્ટ॑પામિ ગો॒ષ્ઠં મા નિર્મૃ॑ક્ષં-વાઁ॒જિનં॑ ત્વા સપત્નસા॒હગ્-મ્ સં મા᳚ર્જ્મિ॒ વાચં॑ પ્રા॒ણં ચક્ષુઃ॒ શ્રોત્રં॑ પ્ર॒જાં-યોઁનિં॒ મા નિર્મૃ॑ક્ષં-વાઁ॒જિનીં᳚ ત્વા સપત્નસા॒હીગ્-મ્ સં મા᳚ર્જ્મ્યા॒શાસા॑ના સૌમન॒સં પ્ર॒જાગ્-મ્ સૌભા᳚ગ્યં ત॒નૂમ્ । અ॒ગ્નેરનુ॑વ્રતા ભૂ॒ત્વા સં ન॑હ્યે સુકૃ॒તાય॒ કમ્ ॥સુ॒પ્ર॒જસ॑સ્ત્વા વ॒યગ્-મ્ સુ॒પત્ની॒રુપ॑- [સુ॒પથ્ની॒રુપ॑, સે॒દિ॒મિ॒ ।] ॥ 16 ॥

સેદિમ । અગ્ને॑ સપત્ન॒દંભ॑ન॒મદ॑બ્ધાસો॒ અદા᳚ભ્યમ્ ॥ ઇ॒મં-વિઁષ્યા॑મિ॒ વરુ॑ણસ્ય॒ પાશં॒ ​યઁમબ॑દ્ધ્નીત સવિ॒તા સુ॒કેતઃ॑ । ધા॒તુશ્ચ॒ યોનૌ॑ સુકૃ॒તસ્ય॑ લો॒કે સ્યો॒નં મે॑ સ॒હ પત્યા॑ કરોમિ ॥ સમાયુ॑ષા॒ સંપ્ર॒જયા॒ સમ॑ગ્ને॒ વર્ચ॑સા॒ પુનઃ॑ । સં પત્ની॒ પત્યા॒ઽહં ગ॑ચ્છે॒ સમા॒ત્મા ત॒નુવા॒ મમ॑ ॥ મ॒હી॒નાં પયો॒ઽસ્યોષ॑ધીના॒ગ્-મ્॒ રસ॒સ્તસ્ય॒ તેઽક્ષી॑યમાણસ્ય॒ નિ- [નિઃ, વ॒પા॒મિ॒ મ॒હી॒નાં] ॥ 17 ॥

ર્વ॑પામિ મહી॒નાં પયો॒ઽસ્યોષ॑ધીના॒ગ્-મ્॒ રસોઽદ॑બ્ધેન ત્વા॒ ચક્ષુ॒ષાઽવે᳚ક્ષે સુપ્રજા॒સ્ત્વાય॒ તેજો॑ઽસિ॒ તેજોઽનુ॒ પ્રેહ્ય॒ગ્નિસ્તે॒ તેજો॒ મા વિ નૈ॑દ॒ગ્ને-ર્જિ॒હ્વાઽસિ॑ સુ॒ભૂર્દે॒વાનાં॒ ધામ્ને॑ધામ્ને દે॒વેભ્યો॒ યજુ॑ષેયજુષે ભવ શુ॒ક્રમ॑સિ॒ જ્યોતિ॑રસિ॒ તેજો॑ઽસિ દે॒વો વઃ॑ સવિ॒તોત્ પુ॑ના॒ત્વચ્છિ॑દ્રેણ પ॒વિત્રે॑ણ॒ વસોઃ॒ સૂર્ય॑સ્ય ર॒શ્મિભિઃ॑ શુ॒ક્રં ત્વા॑ શુ॒ક્રાયાં॒ ધામ્ને॑ધામ્ને દે॒વેભ્યો॒ યજુ॑ષેયજુષે ગૃહ્ણામિ॒ જ્યોતિ॑સ્ત્વા॒ જ્યોતિ॑ષ્ય॒ર્ચિસ્ત્વા॒ઽર્ચિષિ॒ ધામ્ને॑ધામ્ને દે॒વેભ્યો॒ યજુ॑ષેયજુષે ગૃહ્ણામિ ॥ 18 ॥
(ઉપ॒ - ની - ર॒શ્મિભિઃ॑ શુ॒ક્રગ્-મ્ - ષોડ॑શ ચ) (અ. 10)

કૃષ્ણો᳚ઽસ્યાખરે॒ષ્ઠો᳚ઽગ્નયે᳚ ત્વા॒ સ્વાહા॒ વેદિ॑રસિ બ॒ર્॒​હિષે᳚ ત્વા॒ સ્વાહા ॑બ॒ર્॒​હિર॑સિ સ્રુ॒ગ્ભ્યસ્ત્વા॒ સ્વાહા॑ દિ॒વે ત્વા॒ઽંતરિ॑ક્ષાય ત્વા પૃથિ॒વ્યૈ ત્વા᳚ સ્વ॒ધા પિ॒તૃભ્ય॒ ઊર્ગ્ભ॑વ બર્​હિ॒ષદ્ભ્ય॑ ઊ॒ર્જા પૃ॑થિ॒વીં ગ॑ચ્છત॒ વિષ્ણોઃ॒ સ્તૂપો॒ઽસ્યૂર્ણા᳚મ્રદસં ત્વા સ્તૃણામિ સ્વાસ॒સ્થં દે॒વેભ્યો॑ ગંધ॒ર્વો॑ઽસિ વિ॒શ્વાવ॑સુ॒-ર્વિશ્વ॑સ્મા॒દીષ॑તો॒ યજ॑માનસ્ય પરિ॒ધિરિ॒ડ ઈ॑ડિ॒ત ઇંદ્ર॑સ્ય બા॒હુર॑સિ॒- [બા॒હુર॑સિ, દક્ષિ॑ણો॒] ॥ 19 ॥

દક્ષિ॑ણો॒ યજ॑માનસ્ય પરિ॒ધિરિ॒ડ ઈ॑ડિ॒તો મિ॒ત્રાવરુ॑ણૌ ત્વોત્તર॒તઃ પરિ॑ ધત્તાં ધ્રુ॒વેણ॒ ધર્મ॑ણા॒ યજ॑માનસ્ય પરિ॒ધિરિ॒ડ ઈ॑ડિ॒તઃ સૂર્ય॑સ્ત્વા પુ॒રસ્તા᳚ત્ પાતુ॒ કસ્યા᳚શ્ચિદ॒ભિશ॑સ્ત્યા વી॒તિહો᳚ત્રં ત્વા કવે દ્યુ॒મંત॒ગ્-મ્॒ સમિ॑ધીમ॒હ્યગ્ને॑ બૃ॒હંત॑મદ્ધ્વ॒રે વિ॒શો યં॒ત્રે સ્થો॒ વસૂ॑નાગ્-મ્ રુ॒દ્રાણા॑-માદિ॒ત્યાના॒ગ્-મ્॒ સદ॑સિ સીદ જુ॒હૂરુ॑પ॒ભૃ-દ્ધ્રુ॒વાઽસિ॑ ઘૃ॒તાચી॒ નામ્ના᳚ પ્રિ॒યેણ॒ નામ્ના᳚ પ્રિ॒યે સદ॑સિ સીદૈ॒તા અ॑સદંથ્ સુકૃ॒તસ્ય॑ લો॒કે તા વિ॑ષ્ણો પાહિ પા॒હિ ય॒જ્ઞં પા॒હિ ય॒જ્ઞપ॑તિં પા॒હિ માં-યઁ॑જ્ઞ॒નિય᳚મ્ ॥ 20 ॥
(બા॒હુર॑સિ - પ્રિ॒યે સદ॑સિ॒ - પંચ॑દશ ચ) (અ. 11)

ભુવ॑નમસિ॒ વિ પ્ર॑થ॒સ્વાગ્ને॒ યષ્ટ॑રિ॒દં નમઃ॑ ।
જુહ્વેહ્ય॒ગ્નિસ્ત્વા᳚ હ્વયતિ દેવય॒જ્યાયા॒ ઉપ॑ભૃ॒દેહિ॑ દે॒વસ્ત્વા॑ સવિ॒તા હ્વ॑યતિ દેવય॒જ્યાયા॒ અગ્ના॑વિષ્ણૂ॒ મા વા॒મવ॑ ક્રમિષં॒-વિઁ જિ॑હાથાં॒ મા મા॒ સં તા᳚પ્તં-લોઁ॒કં મે॑ લોકકૃતૌ કૃણુતં॒-વિઁષ્ણોઃ॒ સ્થાન॑મસી॒ત ઇંદ્રો॑ અકૃણો-દ્વી॒ર્યા॑ણિ સમા॒રભ્યો॒ર્ધ્વો અ॑દ્ધ્વ॒રો દિ॑વિ॒સ્પૃશ॒મહ્રુ॑તો ય॒જ્ઞો ય॒જ્ઞપ॑તે॒-રિંદ્રા॑વાં॒થ્ સ્વાહા॑ બૃ॒હદ્ભાઃ પા॒હિ મા᳚ઽગ્ને॒ દુશ્ચ॑રિતા॒દા મા॒ સુચ॑રિતે ભજ મ॒ખસ્ય॒ શિરો॑ઽસિ॒ સંજ્યોતિ॑ષા॒ જ્યોતિ॑રંક્તામ્ ॥ 21 ॥
(અહ્રુ॑ત॒ - એક॑વિગ્-મ્શતિશ્ચ) (અ. 12)

વાજ॑સ્ય મા પ્રસ॒વેનો᳚દ્ગ્રા॒ભેણોદ॑ગ્રભીત્ । અથા॑ સ॒પત્ના॒ગ્-મ્॒ ઇંદ્રો॑ મે નિગ્રા॒ભેણાધ॑રાગ્-મ્ અકઃ ॥ ઉ॒દ્ગ્રા॒ભં ચ॑ નિગ્રા॒ભં ચ॒ બ્રહ્મ॑ દે॒વા અ॑વીવૃધન્ન્ । અથા॑ સ॒પત્ના॑નિંદ્રા॒ગ્ની મે॑ વિષૂ॒ચીના॒ન્ વ્ય॑સ્યતામ્ ॥ વસુ॑ભ્યસ્ત્વા રુ॒દ્રેભ્ય॑સ્ત્વાઽઽદિ॒ત્યેભ્ય॑સ્ત્વા॒ઽક્તગ્-મ્ રિહા॑ણા વિ॒યંતુ॒ વયઃ॑ ॥ પ્ર॒જાં-યોઁનિં॒ મા નિર્મૃ॑ક્ષ॒મા પ્યા॑યંતા॒માપ॒ ઓષ॑ધયો મ॒રુતાં॒ પૃષ॑તયઃ સ્થ॒ દિવં॑- [દિવ᳚મ્, ગ॒ચ્છ॒ તતો॑ નો॒] ॥ 22 ॥

ગચ્છ॒ તતો॑ નો॒ વૃષ્ટિ॒મેર॑ય । આ॒યુ॒ષ્પા અ॑ગ્ને॒ઽસ્યાયુ॑ર્મે પાહિ ચક્ષુ॒ષ્પા અ॑ગ્નેઽસિ॒ ચક્ષુ॑ર્મે પાહિ ધ્રુ॒વાઽસિ॒ યં પ॑રિ॒ધિં પ॒ર્યધ॑ત્થા॒ અગ્ને॑ દેવ પ॒ણિભિ॑-ર્વી॒યમા॑ણઃ । તં ત॑ એ॒તમનુ॒ જોષં॑ ભરામિ॒ નેદે॒ષ ત્વદ॑પચે॒તયા॑તૈ ય॒જ્ઞસ્ય॒ પાથ॒ ઉપ॒ સમિ॑તગ્-મ્ સગ્ગ્​સ્રા॒વભા॑ગાઃ સ્થે॒ષા બૃ॒હંતઃ॑ પ્રસ્તરે॒ષ્ઠા બ॑ર્​હિ॒ષદ॑શ્ચ [ ] ॥ 23 ॥

દે॒વા ઇ॒માં-વાઁચ॑મ॒ભિ વિશ્વે॑ ગૃ॒ણંત॑ આ॒સદ્યા॒સ્મિન્ બ॒ર્॒​હિષિ॑ માદયદ્ધ્વમ॒ગ્ને-ર્વા॒મપ॑ન્નગૃહસ્ય॒ સદ॑સિ સાદયામિ સું॒નાય॑ સુંનિની સું॒ને મા॑ ધત્તં ધુ॒રિ ધ॒ર્યૌ॑ પાત॒મગ્ને॑ ઽદબ્ધાયો ઽશીતતનો પા॒હિ મા॒ઽદ્ય દિ॒વઃ પા॒હિ પ્રસિ॑ત્યૈ પા॒હિ દુરિ॑ષ્ટ્યૈ પા॒હિ દુ॑રદ્મ॒ન્યૈ પા॒હિ દુશ્ચ॑રિતા॒દવિ॑ષં નઃ પિ॒તું કૃ॑ણુ સુ॒ષદા॒ યોનિ॒ગ્ગ્॒ સ્વાહા॒ દેવા॑ ગાતુવિદો ગા॒તું​વિઁ॒ત્ત્વા ગા॒તુ મિ॑ત॒ મન॑સસ્પત ઇ॒મં નો॑ દેવ દે॒વેષુ॑ ય॒જ્ઞગ્ગ્​ સ્વાહા॑ વા॒ચિ સ્વાહા॒ વાતે॑ ધાઃ ॥ 24 ॥
(દિવં॑ - ચ - વિ॒ત્ત્વા ગા॒તું - ત્રયો॑દશ ચ) (અ. 13)

ઉ॒ભા વા॑મિંદ્રાગ્ની આહુ॒વદ્ધ્યા॑ ઉ॒ભા રાધ॑સઃ સ॒હ મા॑દ॒યદ્ધ્યૈ᳚ । ઉ॒ભા દા॒તારા॑વિ॒ષાગ્-મ્ ર॑યી॒ણામુ॒ભા વાજ॑સ્ય સા॒તયે॑ હુવે વામ્ ॥ અશ્ર॑વ॒ગ્-મ્॒ હિ ભૂ॑રિ॒દાવ॑ત્તરા વાં॒-વિઁજા॑માતુરુ॒ત વા॑ ઘા સ્યા॒લાત્ । અથા॒ સોમ॑સ્ય॒ પ્રય॑તી યુ॒વભ્યા॒મિંદ્રા᳚ગ્ની॒ સ્તોમં॑ જનયામિ॒ નવ્ય᳚મ્ ॥ ઇંદ્રા᳚ગ્ની નવ॒તિં પુરો॑ દા॒સપ॑ત્નીરધૂનુતમ્ । સા॒કમેકે॑ન॒ કર્મ॑ણા ॥ શુચિં॒ નુ સ્તોમં॒ નવ॑જાત-મ॒દ્યેંદ્રા᳚ગ્ની વૃત્રહણા જુ॒ષેથા᳚મ્ ॥ 25 ॥

ઉ॒ભા હિ વાગ્-મ્॑ સુ॒હવા॒ જોહ॑વીમિ॒ તા વાજગ્-મ્॑ સ॒દ્ય ઉ॑શ॒તે ધેષ્ઠા᳚ ॥ વ॒યમુ॑ ત્વા પથસ્પતે॒ રથં॒ ન વાજ॑સાતયે । ધિ॒યે પૂ॑ષન્નયુજ્મહિ ॥ પ॒થસ્પ॑થઃ॒ પરિ॑પતિં-વઁચ॒સ્યા કામે॑ન કૃ॒તો અ॒ભ્યા॑નડ॒ર્કમ્ । સનો॑ રાસચ્છુ॒રુધ॑શ્ચં॒દ્રાગ્રા॒ ધિયં॑ધિયગ્-મ્ સીષધાતિ॒ પ્ર પૂ॒ષા ॥ ક્ષેત્ર॑સ્ય॒ પતિ॑ના વ॒યગ્-મ્ હિ॒તેને॑વ જયામસિ । ગામશ્વં॑ પોષયિ॒ત્ન્વા સ નો॑ [સ નઃ॑, મૃ॒ડા॒તી॒દૃશે᳚ ।] ॥ 26 ॥

મૃડાતી॒દૃશે᳚ ॥ ક્ષેત્ર॑સ્ય પતે॒ મધુ॑મંતમૂ॒ર્મિં ધે॒નુરિ॑વ॒ પયો॑ અ॒સ્માસુ॑ ધુક્ષ્વ । મ॒ધુ॒શ્ચુતં॑ ઘૃ॒તમિ॑વ॒ સુપૂ॑તમૃ॒તસ્ય॑ નઃ॒ પત॑યો મૃડયંતુ ॥ અગ્ને॒ નય॑ સુ॒પથા॑ રા॒યે અ॒સ્માન્. વિશ્વા॑નિ દેવ વ॒યુના॑નિ વિ॒દ્વાન્ । યુ॒યો॒દ્ધ્ય॑સ્મજ્જુ॑હુરા॒ણમેનો॒ ભૂયિ॑ષ્ઠાં તે॒ નમ॑ઉક્તિં-વિઁધેમ ॥ આ દે॒વાના॒મપિ॒ પંથા॑મગન્મ॒ યચ્છ॒ક્નવા॑મ॒ તદનુ॒ પ્રવો॑ઢુમ્ । અ॒ગ્નિ-ર્વિ॒દ્વાંથ્ સ ય॑જા॒- [સ ય॑જાત્, સેદુ॒ હોતા॒ સો] ॥ 27 ॥

થ્સેદુ॒ હોતા॒ સો અ॑દ્ધ્વ॒રાંથ્ સ ઋ॒તૂન્ ક॑લ્પયાતિ ॥યદ્વાહિ॑ષ્ઠં॒ તદ॒ગ્નયે॑ બૃ॒હદ॑ર્ચ વિભાવસો । મહિ॑ષીવ॒ ત્વદ્ર॒યિસ્ત્વદ્વાજા॒ ઉદી॑રતે ॥ અગ્ને॒ ત્વં પા॑રયા॒ નવ્યો॑ અ॒સ્માંથ્ સ્વ॒સ્તિભિ॒રતિ॑ દુ॒ર્ગાણિ॒ વિશ્વા᳚ । પૂશ્ચ॑ પૃ॒થ્વી બ॑હુ॒લા ન॑ ઉ॒ર્વી ભવા॑ તો॒કાય॒ તન॑યાય॒ શં-યોઃ ઁ॥ ત્વમ॑ગ્ને વ્રત॒પા અ॑સિ દે॒વ આ મર્ત્યે॒ષ્વા । ત્વં-યઁ॒જ્ઞેષ્વીડ્યઃ॑ ॥ યદ્વો॑ વ॒યં પ્ર॑મિ॒નામ॑ વ્ર॒તાનિ॑ વિ॒દુષાં᳚ દેવા॒ અવિ॑દુષ્ટરાસઃ । અ॒ગ્નિષ્ટ-દ્વિશ્વ॒મા પૃ॑ણાતિ વિ॒દ્વાન્. યેભિ॑-ર્દે॒વાગ્-મ્ ઋ॒તુભિઃ॑ ક॒લ્પયા॑તિ ॥ 28 ॥
(જુ॒ષેથા॒મા - સ નો॑ - યજા॒ - દા - ત્રયો॑વિગ્-મ્શતિશ્ચ) (અ. 14)

(ઇ॒ષે ત્વા॑ - ય॒જ્ઞસ્ય॒ - શુંધ॑ધ્વં॒ - કર્મ॑ણે વાં - દે॒વો-ઽવ॑ધૂતં॒ - ધુષ્ટિઃ॒ - સં-વઁ॑પા॒- મ્યા દ॑દે॒ - પ્રત્યુ॑ષ્ટં॒ - કૃષ્ણો॑ઽસિ॒ - ભુવ॑નમસિ॒ - વાજ॑સ્યો॒ભા વાં॒ - ચતુ॑ર્દશ )

(ઇ॒ષે - દૃગ્-મ્॑હ॒ - ભુવ॑ન - મ॒ષ્ટાવિગ્-મ્॑શતિઃ )

(ઇ॒ષે ત્વા॑, ક॒લ્પયા॑તિ)

॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥

॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયાં પ્રથમકાંડે પ્રથમઃ પ્રશ્નઃ સમાપ્તઃ ॥