Prashnopanishad - Question 6 - Kannada

The sixth question of ಪ್ರಶ್ನೋಪನಿಷದ್ asks about the purusha with sixteen parts. Pippalada answers that this purusha is within the body and that the sixteen parts arise from him and return to him, just as rivers lose name and form upon reaching the ocean.

This final question brings the Upanishad to completion. After teachings on creation, prana, the vital functions, sleep, and ಓಂ, the sage now points to the inner purusha as the source and resting place of all differentiated powers. The sixteen parts include prana, faith, space, air, fire, water, earth, senses, mind, food, vigor, austerity, mantras, action, worlds, and name.

ಷಷ್ಠಃ ಪ್ರಶ್ನಃ

Translation (ಭಾವಾರ್ಥ):
This title announces the sixth question of the Prashna Upanishad.

ಅಥ ಹೈನಂ ಸುಕೇಶಾ ಭಾರದ್ವಾಜಃ ಪಪ್ರಚ್ಛ -
ಭಗವನ್ ಹಿರಣ್ಯನಾಭಃ ಕೌಸಲ್ಯೋ ರಾಜಪುತ್ರೋ ಮಾಮುಪೇತ್ಯೈತಂ ಪ್ರಶ್ನಮಪೃಚ್ಛತ -
ಷೋಡಶಕಲಂ ಭಾರದ್ವಾಜ ಪುರುಷಂ ವೇತ್ಥ। ತಮಹಂ ಕುಮಾರಂಬ್ರುವಂ ನಾಹಮಿಮಂ ವೇದ ಯಧ್ಯಹಮಿಮಮವೇದಿಷಂ ಕಥಂ ತೇ ನಾವಕ್ಷ್ಯಮಿತಿ ।
ಸಮೂಲೋ ವಾ ಏಷ ಪರಿಶುಷ್ಯತಿ ಯೋಽನೃತಮಭಿವದತಿ। ತಸ್ಮಾನ್ನಾರ್ಹಮ್ಯನೃತಂ ವಕ್ತುಂ। ಸ ತೂಷ್ಣೀಂ ರಥಮಾರುಹ್ಯ ಪ್ರವವ್ರಾಜ। ತಂ ತ್ವಾ ಪೃಚ್ಛಾಮಿ ಕ್ವಾಸೌ ಪುರುಷ ಇತಿ ॥1॥

Translation (ಭಾವಾರ್ಥ):
Sukesha truthfully says he did not know the sixteen-part purusha when asked by prince Hiranyanabha, because falsehood dries a person up at the root.

ತಸ್ಮೈ ಸ ಹೋವಾಚ ।
ಇಹೈವಾಂತಃಶರೀರೇ ಸೋಭ್ಯ ಸ ಪುರುಷೋ ಯಸ್ಮಿನ್ನತಾಃ ಷೋಡಶಕಲಾಃ ಪ್ರಭವಂತೀತಿ ॥2॥

Translation (ಭಾವಾರ್ಥ):
Pippalada answers that the purusha from whom the sixteen parts arise is right here within the body.

ಸ ಈಕ್ಷಾಂಚಕ್ರೇ। ಕಸ್ಮಿನ್ನಹಮುತ್ಕ್ರಾಂತ ಉತ್ಕ್ರಾಂತೋ ಭವಿಷ್ಯಾಮಿ ಕಸ್ಮಿನ್ ವಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೇ ಪ್ರತಿಷ್ಟಸ್ಯಾಮೀತಿ ॥3॥

Translation (ಭಾವಾರ್ಥ):
The purusha reflected: by whose departure shall I depart, and by whose establishment shall I remain established.

ಸ ಪ್ರಾಣಮಸೃಜತ। ಪ್ರಾಣಾಚ್ಛ್ರದ್ಧಾಂ ಖಂ ವಾಯುರ್ಜ್ಯೋತಿರಾಪಃ ಪೃಥಿವೀಂದ್ರಿಯಂ ಮನೋಽನ್ನಮನ್ನಾದ್ವೀರ್ಯಂ ತಪೋ ಮಂತ್ರಾಃ ಕರ್ಮಲೋಕಾ ಲೋಕೇಷು ಚ ನಾಮ ಚ ॥4॥

Translation (ಭಾವಾರ್ಥ):
He created prana, faith, space, air, fire, water, earth, senses, mind, food, vigor, tapas, mantras, actions, worlds, and names.

ಸ ಯಥೇಮಾ ನಧ್ಯಃ ಸ್ಯಂದಮಾನಾಃ ಸಮುದ್ರಾಯಣಾಃ ಸಮುದ್ರಂ ಪ್ರಾಪ್ಯಾಸ್ತಂ ಗಚ್ಛಂತಿ ಭಿಧ್ಯೇತೇ ತಾಸಾಂ ನಾಮರುಪೇ ಸಮುದ್ರ ಇತ್ಯೇವಂ ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ।
ಏವಮೇವಾಸ್ಯ ಪರಿದ್ರಷ್ಟುರಿಮಾಃ ಷೋಡಶಕಲಾಃ ಪುರುಷಾಯಣಾಃ ಪುರುಷಂ ಪ್ರಾಪ್ಯಾಸ್ತಂ ಗಚ್ಛಂತಿ ಭಿಧ್ಯೇತೇ ಚಾಸಾಂ ನಾಮರುಪೇ ಪುರುಷ ಇತ್ಯೇವಂ ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ಸ ಏಷೋಽಕಲೋಽಮೃತೋ ಭವತಿ ತದೇಷ ಶ್ಲೋಕಃ ॥5॥

Translation (ಭಾವಾರ್ಥ):
As rivers flowing to the ocean lose name and form and are known as ocean alone, the sixteen parts return to the purusha and become known as purusha alone; he becomes partless and immortal.

ಅರಾ ಇವ ರಥನಾಭೌ ಕಲಾ ಯಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಃ।
ತಂ ವೇಧ್ಯಂ ಪುರುಷಂ ವೇದ ಯಥಾ ಮಾ ವೋ ಮೃತ್ಯುಃ ಪರಿವ್ಯಥಾ ಇತಿ ॥6॥

Translation (ಭಾವಾರ್ಥ):
The verse says that the parts are fixed in the purusha like spokes in the hub of a wheel; know that purusha so death may not trouble you.

ತಾನ್ ಹೋವಾಚೈತಾವದೇವಾಹಮೇತತ್ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ವೇದ। ನಾತಃ ಪರಮಸ್ತೀತಿ ॥7॥

Translation (ಭಾವಾರ್ಥ):
Pippalada concludes that this is all he knows of the supreme Brahman and that there is nothing higher.

ತೇ ತಮರ್ಚಯಂತಸ್ತ್ವಂ ಹಿ ನಃ ಪಿತಾ ಯೋಽಸ್ಮಾಕಮವಿಧ್ಯಾಯಾಃ ಪರಂ ಪಾರಂ ತಾರಯಸೀತಿ।
ನಮಃ ಪರಮೃಷಿಭ್ಯೋ ನಮಃ ಪರಮೃಷಿಭ್ಯಃ ॥8॥

Translation (ಭಾವಾರ್ಥ):
The students worship him as father because he carried them beyond ignorance, and they bow to the supreme seers.

Browse Related Categories: