Taittiriya Upanishad - Shiksha Valli - Odia

ତୈତ୍ତିରୀୟ ଉପନିଷଦ୍ - ଶୀକ୍ଷା ଵଲ୍ଲୀ is the first vallI of the Taittiriya Upanishad in the Krishna Yajurveda tradition. It begins with peace invocations and then teaches the discipline needed for Vedic learning: phonetics, pronunciation, teacher-student harmony, contemplation on correspondences, study, teaching, truthfulness, and ethical conduct.

This Vedic chant is not only a technical manual for recitation. Its treatment of ଶୀକ୍ଷା shows that sacred knowledge requires the whole person: correct sound, controlled speech, memory, humility, generosity, and reverence toward parents, teachers, guests, and dharma. The famous injunctions ସତ୍ୟଂ ଵଦ and ଧର୍ମଂ ଚର make the vallI a foundational source for daily conduct.

(ତୈ. ଆ. 7-1-1)

Translation (ଭାଵାର୍ଥ):
This source marker identifies the Taittiriya Aranyaka section from which the recitation is drawn.

ଓଂ ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ୟୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥

Translation (ଭାଵାର୍ଥ):
The recitation begins by bowing to the guru lineage and invoking Hari and Om.

ଓଂ ଶଂ ନୋ॑ ମି॒ତ୍ରଶ୍ଶଂ-ଵଁରୁ॑ଣଃ । ଶଂ ନୋ॑ ଭଵତ୍ଵର୍ୟ॒ମା । ଶଂ ନ॒ ଇଂଦ୍ରୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ଶଂ ନୋ॒ ଵିଷ୍ଣୁ॑ରୁରୁକ୍ର॒ମଃ । ନମୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ । ନମ॑ସ୍ତେ ଵାୟୋ । ତ୍ଵମେ॒ଵ ପ୍ର॒ତ୍ୟକ୍ଷଂ॒ ବ୍ରହ୍ମା॑ସି । ତ୍ଵମେ॒ଵ ପ୍ର॒ତ୍ୟକ୍ଷଂ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ଵଦିଷ୍ୟାମି । ଋ॒ତଂ-ଵଁ॑ଦିଷ୍ୟାମି । ସ॒ତ୍ୟଂ-ଵଁ॑ଦିଷ୍ୟାମି । ତନ୍ମାମ॑ଵତୁ । ତଦ୍ଵ॒କ୍ତାର॑ମଵତୁ । ଅଵ॑ତୁ॒ ମାମ୍ । ଅଵ॑ତୁ ଵ॒କ୍ତାରମ୍᳚ । ଓଂ ଶାଂତିଃ॒ ଶାଂତିଃ॒ ଶାଂତିଃ॑ ॥ 1 ॥
ଇତି ପ୍ରଥମୋଽନୁଵାକଃ ॥

Translation (ଭାଵାର୍ଥ):
The opening identifies Vayu as the directly perceptible Brahman and prays for truth, protection of teacher and student, and peace.

ଶୀକ୍ଷାଂ-ଵ୍ୟାଁ᳚ଖ୍ୟାସ୍ୟା॒ମଃ । ଵର୍ଣ॒ସ୍ସ୍ଵରଃ । ମାତ୍ରା॒ ବଲମ୍ । ସାମ॑ ସଂତା॒ନଃ । ଇତ୍ୟୁକ୍ତଶ୍ଶୀ᳚କ୍ଷାଧ୍ୟା॒ୟଃ ॥ 1 ॥
ଇତି ଦ୍ଵିତୀୟୋଽନୁଵାକଃ ॥

Translation (ଭାଵାର୍ଥ):
This section defines the discipline of phonetics through sound, accent, duration, force, smoothness, and continuity.

ସ॒ହ ନୌ॒ ୟଶଃ । ସ॒ହ ନୌ ବ୍ର॑ହ୍ମଵ॒ର୍ଚସମ୍ । ଅଥାତସ୍ସଗ୍ମ୍ହିତାୟା ଉପନିଷଦଂ-ଵ୍ୟାଁ᳚ଖ୍ୟାସ୍ୟା॒ମଃ । ପଂଚସ୍ଵଧିକ॑ରଣେ॒ଷୁ । ଅଧିଲୋକମଧିଜ୍ୟୌତିଷମଧିଵିଦ୍ୟମଧିପ୍ରଜ॑ମଧ୍ୟା॒ତ୍ମମ୍ । ତା ମହାସଗ୍ମ୍ହିତା ଇ॑ତ୍ୟାଚ॒କ୍ଷତେ । ଅଥା॑ଧିଲୋ॒କମ୍ । ପୃଥିଵୀ ପୂ᳚ର୍ଵରୂ॒ପମ୍ । ଦ୍ୟୌରୁତ୍ତ॑ରରୂ॒ପମ୍ । ଆକା॑ଶସ୍ସଂ॒ଧିଃ ॥ 1 ॥
ଵାୟୁ॑ସ୍ସଂଧା॒ନମ୍ । ଇତ୍ୟ॑ଧିଲୋ॒କମ୍ । ଅଥା॑ଧିଜ୍ୟୌ॒ତିଷମ୍ । ଅଗ୍ନିଃ ପୂ᳚ର୍ଵରୂ॒ପମ୍ । ଆଦିତ୍ୟ ଉତ୍ତ॑ରରୂ॒ପମ୍ । ଆ॑ପସ୍ସଂ॒ଧିଃ । ଵୈଦ୍ୟୁତ॑ସ୍ସଂଧା॒ନମ୍ । ଇତ୍ୟ॑ଧିଜ୍ୟୌ॒ତିଷମ୍ । ଅଥା॑ଧିଵି॒ଦ୍ୟମ୍ । ଆଚାର୍ୟଃ ପୂ᳚ର୍ଵରୂ॒ପମ୍ ॥ 2 ॥
ଅଂତେଵାସ୍ୟୁତ୍ତ॑ରରୂ॒ପମ୍ । ଵି॑ଦ୍ୟା ସଂ॒ଧିଃ । ପ୍ରଵଚନଗ୍ମ୍॑ ସଂଧା॒ନମ୍ । ଇତ୍ୟ॑ଧିଵି॒ଦ୍ୟମ୍ । ଅଥାଧି॒ପ୍ରଜମ୍ । ମାତା ପୂ᳚ର୍ଵରୂ॒ପମ୍ । ପିତୋତ୍ତ॑ରରୂ॒ପମ୍ । ପ୍ର॑ଜା ସଂ॒ଧିଃ । ପ୍ରଜନନଗ୍ମ୍॑ ସଂଧା॒ନମ୍ । ଇତ୍ୟଧି॒ପ୍ରଜମ୍ ॥ 3 ॥
ଅଥାଧ୍ୟା॒ତ୍ମମ୍ । ଅଧରା ହନୁଃ ପୂ᳚ର୍ଵରୂ॒ପମ୍ । ଉତ୍ତରା ହନୁରୁତ୍ତ॑ରରୂ॒ପମ୍ । ଵାକ୍ସଂ॒ଧିଃ । ଜିହ୍ଵା॑ ସଂଧା॒ନମ୍ । ଇତ୍ୟଧ୍ୟା॒ତ୍ମମ୍ । ଇତୀମା ମ॑ହାସ॒ଗ୍ମ୍॒ହିତାଃ । ୟ ଏଵମେତା ମହାସଗ୍ମ୍ହିତା ଵ୍ୟାଖ୍ୟା॑ତା ଵେ॒ଦ । ସଂଧୀୟତେ ପ୍ରଜ॑ୟା ପ॒ଶୁଭିଃ । ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସେନାନ୍ନାଦ୍ୟେନ ସୁଵର୍ଗ୍ୟେଣ॑ ଲୋକେ॒ନ ॥ 4 ॥
ଇତି ତୃତୀୟୋଽନୁଵାକଃ ॥

Translation (ଭାଵାର୍ଥ):
The teaching on great conjunctions links earth and heaven, fire and sun, teacher and student, mother and father, and speech and jaw as meditations on unity.

ୟଶ୍ଛଂଦ॑ସାମୃଷ॒ଭୋ ଵି॒ଶ୍ଵରୂ॑ପଃ । ଛଂଦୋ॒ଭ୍ୟୋଽଧ୍ୟ॒ମୃତା᳚ଥ୍ସଂ ବ॒ଭୂଵ॑ । ସ ମେଂଦ୍ରୋ॑ ମେ॒ଧୟା᳚ ସ୍ପୃଣୋତୁ । ଅ॒ମୃତ॑ସ୍ୟ ଦେଵ॒ ଧାର॑ଣୋ ଭୂୟାସମ୍ । ଶରୀ॑ରଂ ମେ॒ ଵିଚ॑ର୍ଷଣମ୍ । ଜି॒ହ୍ଵା ମେ॒ ମଧୁ॑ମତ୍ତମା । କର୍ଣା᳚ଭ୍ୟାଂ ଭୂରି॒ ଵିଶ୍ରୁ॑ଵମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॑ଣଃ କୋ॒ଶୋ॑ଽସି ମେ॒ଧୟାଽପି॑ହିତଃ । ଶ୍ରୁ॒ତଂ ମେ॑ ଗୋପାୟ । ଆ॒ଵହଂ॑ତୀ ଵିତନ୍ଵା॒ନା ॥ 1 ॥
କୁ॒ର୍ଵା॒ଣା ଚୀର॑ମା॒ତ୍ମନଃ॑ । ଵାସାଗ୍ମ୍॑ସି॒ ମମ॒ ଗାଵ॑ଶ୍ଚ । ଅ॒ନ୍ନ॒ପା॒ନେ ଚ॑ ସର୍ଵ॒ଦା । ତତୋ॑ ମେ॒ ଶ୍ରିୟ॒ମାଵ॑ହ । ଲୋ॒ମ॒ଶାଂ ପ॒ଶୁଭି॑ସ୍ସ॒ହ ସ୍ଵାହା᳚ । ଆମା॑ ୟଂତୁ ବ୍ରହ୍ମଚା॒ରିଣ॒ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଵିମା॑ଽଽୟଂତୁ ବ୍ରହ୍ମଚା॒ରିଣ॒ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ପ୍ରମା॑ଽଽୟଂତୁ ବ୍ରହ୍ମଚା॒ରିଣ॒ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଦମା॑ୟଂତୁ ବ୍ରହ୍ମଚା॒ରିଣ॒ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଶମା॑ୟଂତୁ ବ୍ରହ୍ମଚା॒ରିଣ॒ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 2 ॥
ୟଶୋ॒ ଜନେ॑ଽସାନି॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଶ୍ରେୟା॒ନ୍ଵସ୍ୟ॑ସୋଽସାନି॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତଂ ତ୍ଵା॑ ଭଗ॒ ପ୍ରଵି॑ଶାନି॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ସ ମା॑ ଭଗ॒ ପ୍ରଵି॑ଶ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତସ୍ମିନ୍᳚-ଥ୍ସ॒ହସ୍ର॑ଶାଖେ । ନିଭ॑ଗା॒ହଂ ତ୍ଵୟି॑ ମୃଜେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ୟଥାଽଽପଃ॒ ପ୍ରଵ॑ତା॒ଽଽୟଂତି॑ । ୟଥା॒ ମାସା॑ ଅହର୍ଜ॒ରମ୍ । ଏ॒ଵଂ ମାଂ ବ୍ର॑ହ୍ମଚା॒ରିଣଃ॑ । ଧାତ॒ରାୟଂ॑ତୁ ସ॒ର୍ଵତ॒ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ପ୍ର॒ତି॒ଵେ॒ଶୋ॑ଽସି॒ ପ୍ରମା॑ଭାହି॒ ପ୍ରମା॑ପଦ୍ୟସ୍ଵ ॥ 3 ॥
ଇତି ଚତୁର୍ଥୋଽନୁଵାକଃ ॥

Translation (ଭାଵାର୍ଥ):
The Medha prayer asks Indra and the Vedic power of speech to grant intelligence, memory, students, prosperity, and the radiance of sacred learning.

ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵ॒ରିତି॒ ଵା ଏ॒ତାସ୍ତି॒ସ୍ରୋ ଵ୍ୟାହୃ॑ତୟଃ । ତାସା॑ମୁହସ୍ମୈ॒ ତାଂ ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥୀମ୍ । ମାହା॑ଚମସ୍ୟଃ॒ ପ୍ରଵେ॑ଦୟତେ । ମହ॒ ଇତି॑ । ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ । ସ ଆ॒ତ୍ମା । ଅଂଗା᳚ନ୍ୟ॒ନ୍ୟା ଦେ॒ଵତାଃ᳚ । ଭୂରିତି॒ ଵା ଅ॒ୟଂ-ଲୋଁ॒କଃ । ଭୁଵ॒ ଇତ୍ୟଂ॒ତରି॑କ୍ଷମ୍ । ସୁଵ॒ରିତ୍ୟ॒ସୌ ଲୋ॒କଃ ॥ 1 ॥
ମହ॒ ଇତ୍ୟା॑ଦି॒ତ୍ୟଃ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟେନ॒ ଵାଵ ସର୍ଵେ॑ ଲୋ॒କା ମହୀ॑ୟଂତେ । ଭୂରିତି॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିଃ । ଭୁଵ॒ ଇତି॑ ଵା॒ୟୁଃ । ସୁଵ॒ରିତ୍ୟା॑ଦି॒ତ୍ୟଃ । ମହ॒ ଇତି॑ ଚଂ॒ଦ୍ରମାଃ᳚ । ଚଂ॒ଦ୍ରମ॑ସା॒ ଵାଵ ସର୍ଵା॑ଣି॒ ଜ୍ୟୋତୀଗ୍ମ୍॑ଷି॒ ମହୀ॑ୟଂତେ । ଭୂରିତି॒ ଵା ଋଚଃ॑ । ଭୁଵ॒ ଇତି॒ ସାମା॑ନି । ସୁଵ॒ରିତି॒ ୟଜୂଗ୍ମ୍॑ଷି ॥ 2 ॥
ମହ॒ ଇତି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ । ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵାଵ ସର୍ଵେ॑ ଵେ॒ଦା ମହୀ॑ୟଂତେ । ଭୂରିତି॒ ଵୈ ପ୍ରା॒ଣଃ । ଭୁଵ॒ ଇତ୍ୟ॑ପା॒ନଃ । ସୁଵ॒ରିତି॑ ଵ୍ୟା॒ନଃ । ମହ॒ ଇତ୍ୟନ୍ନମ୍᳚ । ଅନ୍ନେ॑ନ॒ ଵାଵ ସର୍ଵେ᳚ ପ୍ରା॒ଣା ମହୀ॑ୟଂତେ । ତା ଵା ଏ॒ତାଶ୍ଚତ॑ସ୍ରଶ୍ଚତୁ॒ର୍ଧା । ଚତ॑ସ୍ରଶ୍ଚତସ୍ରୋ॒ ଵ୍ୟାହୃ॑ତୟଃ । ତା ୟୋ ଵେଦ॑ । ସ ଵେ॑ଦ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ । ସର୍ଵେ᳚ଽସ୍ମୈ ଦେ॒ଵା ବ॒ଲିମାଵ॑ହଂତି ॥ 3 ॥
ଇତି ପଂଚମୋଽନୁଵାକଃ ॥

Translation (ଭାଵାର୍ଥ):
The four great utterances are explained cosmically as worlds, deities, Vedas, and vital functions, with the great fourth expanding the vision.

ସ ୟ ଏ॒ଷୋ᳚ଽଂତରହୃ॑ଦୟ ଆକା॒ଶଃ । ତସ୍ମି॑ନ୍ନ॒ୟଂ ପୁରୁ॑ଷୋ ମନୋ॒ମୟଃ॑ । ଅମୃ॑ତୋ ହିର॒ଣ୍ମୟଃ॑ । ଅଂତ॑ରେଣ॒ ତାଲୁ॑କେ । ୟ ଏ॒ଷସ୍ତନ॑ ଇଵାଵ॒ଲଂବ॑ତେ । ସେଂ᳚ଦ୍ରୟୋ॒ନିଃ । ୟତ୍ରା॒ସୌ କେ॑ଶାଂ॒ତୋ ଵି॒ଵର୍ତ॑ତେ । ଵ୍ୟ॒ପୋହ୍ୟ॑ ଶୀର୍ଷକପା॒ଲେ । ଭୂରିତ୍ୟ॒ଗ୍ନୌ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି । ଭୁଵ॒ ଇତି॑ ଵା॒ୟୌ ॥ 1 ॥
ସୁଵ॒ରିତ୍ୟା॑ଦି॒ତ୍ୟେ । ମହ॒ ଇତି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣି । ଆ॒ପ୍ନୋତି॒ ସ୍ଵାରା᳚ଜ୍ୟମ୍ । ଆ॒ପ୍ନୋତି॒ ମନ॑ସ॒ସ୍ପତିମ୍᳚ । ଵାକ୍ପ॑ତି॒ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑ଷ୍ପତିଃ । ଶ୍ରୋତ୍ର॑ପତିର୍ଵି॒ଜ୍ଞାନ॑ପତିଃ । ଏ॒ତତ୍ତତୋ॑ ଭଵତି । ଆ॒କା॒ଶଶ॑ରୀରଂ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ । ସ॒ତ୍ୟାତ୍ମ॑ ପ୍ରା॒ଣାରା॑ମଂ॒ ମନ॑ ଆନଂଦମ୍ । ଶାଂତି॑ସମୃଦ୍ଧମ॒ମୃତମ୍᳚ । ଇତି॑ ପ୍ରାଚୀନ ୟୋ॒ଗ୍ୟୋପା᳚ସ୍ସ୍ଵ ॥ 2 ॥
ଇତି ଷଷ୍ଠୋଽନୁଵାକଃ ॥

Translation (ଭାଵାର୍ଥ):
The heart-space meditation presents the inner golden person and the ascent through the subtle channel toward sovereignty and Brahman.

ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ୟଂ॑ତରି॑କ୍ଷଂ॒ ଦ୍ୟୌର୍ଦିଶୋ॑ଽଵାଂତରଦି॒ଶାଃ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵା॒ୟୁରା॑ଦି॒ତ୍ୟଶ୍ଚଂ॒ଦ୍ରମା॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି । ଆପ॒ ଓଷ॑ଧୟୋ॒ ଵନ॒ସ୍ପତ॑ୟ ଆକା॒ଶ ଆ॒ତ୍ମା । ଇତ୍ୟ॑ଧିଭୂ॒ତମ୍ । ଅଥାଧ୍ୟା॒ତ୍ମମ୍ । ପ୍ରା॒ଣୋ ଵ୍ୟା॒ନୋ॑ଽପା॒ନ ଉ॑ଦା॒ନସ୍ସ॑ମା॒ନଃ । ଚକ୍ଷୁ॒ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ରଂ॒ ମନୋ॒ ଵାକ୍ତ୍ଵକ୍ । ଚର୍ମ॑ମା॒ଗ୍ମ୍॒ସଗ୍ଗ୍ ସ୍ନାଵାସ୍ଥି॑ ମ॒ଜ୍ଜା । ଏ॒ତଦ॑ଧିଵି॒ଧାୟ॒ ଋଷି॒ରଵୋ॑ଚତ୍ । ପାଂକ୍ତଂ॒-ଵାଁ ଇ॒ଦଗ୍ମ୍ ସର୍ଵମ୍᳚ । ପାଂକ୍ତେ॑ନୈ॒ଵ ପାଂକ୍ତଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ପୃଣୋ॒ତୀତି॑ ॥ 1 ॥
ଇତି ସପ୍ତମୋଽନୁଵାକଃ ॥

Translation (ଭାଵାର୍ଥ):
The teaching arranges the cosmos and the person into fivefold groups, showing that the macrocosm and microcosm mirror one another.

ଓମିତି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ । ଓମିତୀ॒ଦଗ୍ମ୍ ସର୍ଵମ୍᳚ । ଓମିତ୍ୟେ॒ତଦ॑ନୁକୃତି ହ ସ୍ମ॒ ଵା ଅ॒ପ୍ୟୋ ଶ୍ରା॑ଵ॒ୟେତ୍ୟାଶ୍ରା॑ଵୟଂତି । ଓମିତି॒ ସାମା॑ନି ଗାୟଂତି । ଓଗ୍ମ୍ ଶୋମିତି॑ ଶ॒ସ୍ତ୍ରାଣି॑ ଶଗ୍ମ୍ସଂତି । ଓମିତ୍ୟ॑ଧ୍ଵ॒ର୍ୟୁଃ ପ୍ର॑ତିଗ॒ରଂ ପ୍ରତି॑ଗୃଣାତି । ଓମିତି॒ ବ୍ରହ୍ମା॒ ପ୍ରସୌ॑ତି । ଓମିତ୍ୟ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମନୁ॑ଜାନାତି । ଓମିତି॑ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣଃ ପ୍ର॑ଵ॒କ୍ଷ୍ୟନ୍ନା॑ହ॒ ବ୍ରହ୍ମୋପା᳚ପ୍ନଵା॒ନୀତି॑ । ବ୍ରହ୍ମୈ॒ଵୋପା᳚ପ୍ନୋତି ॥ 1 ॥
ଇତ୍ୟଷ୍ଟମୋଽନୁଵାକଃ ॥

Translation (ଭାଵାର୍ଥ):
The syllable Om is declared to be Brahman and the whole; it sanctifies Vedic recitation, ritual response, teaching, and attainment.

ଋତଂ ଚ ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ । ସତ୍ୟଂ ଚ ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ । ତପଶ୍ଚ ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ । ଦମଶ୍ଚ ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ । ଶମଶ୍ଚ ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ । ଅଗ୍ନୟଶ୍ଚ ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ । ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରଂ ଚ ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ । ଅତିଥୟଶ୍ଚ ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ । ମାନୁଷଂ ଚ ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ । ପ୍ରଜା ଚ ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ । ପ୍ରଜନଶ୍ଚ ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ । ପ୍ରଜାତିଶ୍ଚ ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟପ୍ରଵ॑ଚନେ॒ ଚ । ସତ୍ୟମିତି ସତ୍ୟଵଚା॑ ରାଥୀ॒ତରଃ । ତପ ଇତି ତପୋନିତ୍ୟଃ ପୌ॑ରୁଶି॒ଷ୍ଟିଃ । ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟପ୍ରଵଚନେ ଏଵେତି ନାକୋ॑ ମୌଦ୍ଗ॒ଲ୍ୟଃ ।
ତଦ୍ଧି ତପ॑ସ୍ତଦ୍ଧି॒ ତପଃ ॥ 1 ॥
ଇତି ନଵମୋଽନୁଵାକଃ ॥

Translation (ଭାଵାର୍ଥ):
Truth, austerity, self-control, rituals, hospitality, family duty, and especially self-study and teaching are praised as inseparable disciplines.

ଅ॒ହଂ-ଵୃଁ॒କ୍ଷସ୍ୟ॒ ରେରି॑ଵା । କୀ॒ର୍ତିଃ ପୃ॒ଷ୍ଠଂ ଗି॒ରେରି॑ଵ । ଊ॒ର୍ଧ୍ଵପ॑ଵିତ୍ରୋ ଵା॒ଜିନୀ॑ଵ ସ୍ଵ॒ମୃତ॑ମସ୍ମି । ଦ୍ରଵି॑ଣ॒ଗ୍ମ୍॒ ସଵ॑ର୍ଚସମ୍ । ସୁମେଧା ଅ॑ମୃତୋ॒କ୍ଷିତଃ । ଇତି ତ୍ରିଶଂକୋର୍ଵେଦା॑ନୁଵ॒ଚନମ୍ ॥ 1 ॥
ଇତି ଦଶମୋଽନୁଵାକଃ ॥

Translation (ଭାଵାର୍ଥ):
Trishanku's declaration celebrates the Self as the mover of the tree, glory like a mountain peak, purity, wealth of radiance, intelligence, and immortality.

ଵେଦମନୂଚ୍ୟାଚାର୍ୟୋଽଂତେଵାସିନମ॑ନୁଶା॒ସ୍ତି । ସତ୍ୟଂ॒-ଵଁଦ । ଧର୍ମଂ॒ ଚର । ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟା᳚ନ୍ମା ପ୍ର॒ମଦଃ । ଆଚାର୍ୟାୟ ପ୍ରିୟଂ ଧନମାହୃତ୍ୟ ପ୍ରଜାତଂତୁଂ ମା ଵ୍ୟ॑ଵଚ୍ଛେ॒ତ୍ସୀଃ । ସତ୍ୟାନ୍ନ ପ୍ରମ॑ଦିତ॒ଵ୍ୟମ୍ । ଧର୍ମାନ୍ନ ପ୍ରମ॑ଦିତ॒ଵ୍ୟମ୍ । କୁଶଲାନ୍ନ ପ୍ରମ॑ଦିତ॒ଵ୍ୟମ୍ । ଭୂତ୍ୟୈ ନ ପ୍ରମ॑ଦିତ॒ଵ୍ୟମ୍ । ସ୍ଵାଧ୍ୟାୟପ୍ରଵଚନାଭ୍ୟାଂ ନ ପ୍ରମ॑ଦିତ॒ଵ୍ୟମ୍ ॥ 1 ॥
ଦେଵପିତୃକାର୍ୟାଭ୍ୟାଂ ନ ପ୍ରମ॑ଦିତ॒ଵ୍ୟମ୍ । ମାତୃ॑ଦେଵୋ॒ ଭଵ । ପିତୃ॑ଦେଵୋ॒ ଭଵ । ଆଚାର୍ୟ॑ଦେଵୋ॒ ଭଵ । ଅତିଥି॑ଦେଵୋ॒ ଭଵ । ୟାନ୍ୟନଵଦ୍ୟାନି॑ କର୍ମା॒ଣି । ତାନି ସେଵି॑ତଵ୍ୟା॒ନି । ନୋ ଇ॑ତରା॒ଣି । ୟାନ୍ୟସ୍ମାକଗ୍ମ୍ ସୁଚ॑ରିତା॒ନି । ତାନି ତ୍ଵୟୋ॑ପାସ୍ୟା॒ନି ॥ 2 ॥
ନୋ ଇ॑ତରା॒ଣି । ୟେ କେ ଚାରୁମଚ୍ଛ୍ରେୟାଗ୍ମ୍॑ସୋ ବ୍ରା॒ହ୍ମଣାଃ । ତେଷାଂ ତ୍ଵୟାଽଽସନେ ନ ପ୍ରଶ୍ଵ॑ସିତ॒ଵ୍ୟମ୍ । ଶ୍ରଦ୍ଧ॑ୟା ଦେ॒ୟମ୍ । ଅଶ୍ରଦ୍ଧ॑ୟାଽଦେ॒ୟମ୍ । ଶ୍ରି॑ୟା ଦେ॒ୟମ୍ । ହ୍ରି॑ୟା ଦେ॒ୟମ୍ । ଭି॑ୟା ଦେ॒ୟମ୍ । ସଂଵିଁ॑ଦା ଦେ॒ୟମ୍ । ଅଥ ୟଦି ତେ କର୍ମଵିଚିକିଥ୍ସା ଵା ଵୃତ୍ତଵିଚିକି॑ଥ୍ସା ଵା॒ ସ୍ୟାତ୍ ॥ 3 ॥
ୟେ ତତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣା᳚ସ୍ସଂମ॒ର୍ଶିନଃ । ୟୁକ୍ତା॑ ଆୟୁ॒କ୍ତାଃ । ଅଲୂକ୍ଷା॑ ଧର୍ମ॑କାମା॒ସ୍ସ୍ୟୁଃ । ୟଥା ତେ॑ ତତ୍ର॑ ଵର୍ତେ॒ରନ୍ନ୍ । ତଥା ତତ୍ର॑ ଵର୍ତେ॒ଥାଃ । ଅଥାଭ୍ୟା᳚ଖ୍ୟା॒ତେଷୁ । ୟେ ତତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣା᳚ସ୍ସଂମ॒ର୍ଶିନଃ । ୟୁକ୍ତା॑ ଆୟୁ॒କ୍ତାଃ । ଅଲୂକ୍ଷା॑ ଧର୍ମକାମା॒ସ୍ସ୍ୟୁଃ । ୟଥା ତେ॑ ତେଷୁ॑ ଵର୍ତେ॒ରନ୍ନ୍ । ତଥା ତେଷୁ॑ ଵର୍ତେ॒ଥାଃ । ଏଷ॑ ଆଦେ॒ଶଃ । ଏଷ ଉ॑ପଦେ॒ଶଃ । ଏଷା ଵେ॑ଦୋପ॒ନିଷତ୍ । ଏତଦ॑ନୁଶା॒ସନମ୍ । ଏଵମୁପା॑ସିତ॒ଵ୍ୟମ୍ । ଏଵମୁ ଚୈତ॑ଦୁପା॒ସ୍ୟମ୍ ॥ 4 ॥
ଇତ୍ୟେକାଦଶଽନୁଵାକଃ ॥

Translation (ଭାଵାର୍ଥ):
The convocation address commands the student to speak truth, practice dharma, honor study, teacher, family continuity, welfare, and generous giving.

ଶଂ ନୋ॑ ମି॒ତ୍ରଶ୍ଶଂ-ଵଁରୁ॑ଣଃ । ଶଂ ନୋ॑ ଭଵତ୍ଵର୍ୟ॒ମା । ଶଂ ନ॒ ଇଂଦ୍ରୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ଶଂ ନୋ॒ ଵିଷ୍ଣୁ॑ରୁରୁକ୍ର॒ମଃ । ନମୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ । ନମ॑ସ୍ତେ ଵାୟୋ । ତ୍ଵମେ॒ଵ ପ୍ର॒ତ୍ୟକ୍ଷଂ॒ ବ୍ରହ୍ମା॑ସି । ତ୍ଵାମେ॒ଵ ପ୍ର॒ତ୍ୟକ୍ଷଂ॒ ବ୍ରହ୍ମାଵା॑ଦିଷମ୍ । ଋ॒ତମ॑ଵାଦିଷମ୍ । ସ॒ତ୍ୟମ॑ଵାଦିଷମ୍ । ତନ୍ମାମା॑ଵୀତ୍ । ତଦ୍ଵ॒କ୍ତାର॑ମାଵୀତ୍ । ଆଵୀ॒ନ୍ମାମ୍ । ଆଵୀ᳚ଦ୍ଵ॒କ୍ତାରମ୍᳚ । ଓଂ ଶାଂତିଃ॒ ଶାଂତିଃ॒ ଶାଂତିଃ॑ ॥ 1 ॥
ଇତି ଦ୍ଵାଦଶୋଽନୁଵାକଃ ॥

Translation (ଭାଵାର୍ଥ):
The closing repeats the peace invocation, now as a fulfilled declaration that truth has been spoken and teacher and student have been protected.

॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣାର୍ପଣମସ୍ତୁ ॥

Translation (ଭାଵାର୍ଥ):
The traditional closing offers the recitation to Hari and Sri Krishna.

Browse Related Categories: