ਅਥ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪਾਣਿਨੀਯਂ ਮਤਂ ਯਥਾ ।
ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਨੁਪੂਰ੍ਵਂ ਤਦ੍ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਲੋਕਵੇਦਯੋਃ ॥ 1॥

ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਮਪਿ ਸ਼ਬ੍ਦਾਰ੍ਥਮਵਿਜ੍ਞਾਤਮਬੁਦ੍ਧਿਭਿਃ ।
ਪੁਨਰ੍ਵ੍ਯਕ੍ਤੀਕਰਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਾਚ ਉਚ੍ਚਾਰਣੇ ਵਿਧਿਮ੍ ॥ 2॥

ਤ੍ਰਿਸ਼ਸ਼੍ਟਿਸ਼੍ਚਤੁਃਸ਼ਸ਼੍ਟਿਰ੍ਵਾ ਵਰ੍ਣਾਃ ਸ਼ਂਭੁਮਤੇ ਮਤਾਃ ।
ਪ੍ਰਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ਸਂਸ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ਚਾਪਿ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਾ ॥ 3॥

ਸ੍ਵਰਾਵਿਂਸ਼ਤਿਰੇਕਸ਼੍ਚ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਨਾਂ ਪਂਚਵਿਂਸ਼ਤਿਃ ।
ਯਾਦਯਸ਼੍ਚ ਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ਹ੍ਯਸ਼੍ਟੌ ਚਤ੍ਵਾਰਸ਼੍ਚ ਯਮਾਃ ਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ॥ 4॥

ਅਨੁਸ੍ਵਾਰੋ ਵਿਸਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਕ ਪੌ ਚਾਪਿ ਪਰਾਸ਼੍ਰਿਤੌ ।
ਦੁਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਸ਼੍ਚੇਤਿ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ੡ਕਾਰਃ ਪ੍ਲੁਤ ਏਵ ਚ ॥ 5॥

ਆਤ੍ਮਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸਮੇਤ੍ਯਾਰ੍ਥਾਨ੍ਮਨੋਯੁਂਕ੍ਤੇ ਵਿਵਕ੍ਸ਼ਯਾ ।
ਮਨਃ ਕਾਯਾਗ੍ਨਿਮਾਹਂਤਿ ਸ ਪ੍ਰੇਰਯਤਿ ਮਾਰੁਤਮ੍ ॥ 6॥

ਮਾਰੁਸ੍ਤੂਰਸਿਚਰਨ੍ਮਂਦ੍ਰਂ ਜਨਯਤਿ ਸ੍ਵਰਮ੍ ।
ਪ੍ਰਾਤਃਸਵਨਯੋਗਂ ਤਂ ਛਂਦੋਗਾਯਤ੍ਰਮਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ ॥ 7॥

ਕਂਠੇਮਾਧ੍ਯਂਦਿਨਯੁਗਂ ਮਧ੍ਯਮਂ ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਟੁਭਾਨੁਗਮ੍ ।
ਤਾਰਂ ਤਾਰ੍ਤੀਯਸਵਨਂ ਸ਼ੀਰ੍ਸ਼ਣ੍ਯਂ ਜਾਗਤਾਨੁਗਤਮ੍ ॥ 8॥

ਸੋਦੀਰ੍ਣੋ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨ੍ਯਭਿਹਤੋਵਕ੍ਰਮਾਪਦ੍ਯ ਮਾਰੁਤਃ ।
ਵਰ੍ਣਾਂਜਨਯਤੇਤੇਸ਼ਾਂ ਵਿਭਾਗਃ ਪਂਚਧਾ ਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ॥ 9॥

ਸ੍ਵਰਤਃ ਕਾਲਤਃ ਸ੍ਥਾਨਾਤ੍ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾਨੁਪ੍ਰਦਾਨਤਃ ।
ਇਤਿ ਵਰ੍ਣਵਿਦਃ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਨਿਪੁਣਂ ਤਨ੍ਨਿਬੋਧਤ ॥ 10॥

ਉਦਾਤ੍ਤਸ਼੍ਚਾਨੁਦਾਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਰਿਤਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਰਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ।
ਹ੍ਰਸ੍ਵੋ ਦੀਰ੍ਘਃ ਪ੍ਲੁਤ ਇਤਿ ਕਾਲਤੋ ਨਿਯਮਾ ਅਚਿ ॥ 11॥

ਉਦਾਤ੍ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਦਗਾਂਧਾਰਾਵਨੁਦਾਤ੍ਤ ਰੁਰੁਇਸ਼ਭਧੈਵਤੌ ।
ਸ੍ਵਰਿਤਪ੍ਰਭਵਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਸ਼ਡ੍ਜਮਧ੍ਯਮਪਂਚਮਾਃ ॥ 12॥

ਅਸ਼੍ਟੌਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਵਰ੍ਣਾਨਾਮੁਰਃ ਕਂਠਃ ਸ਼ਿਰਸ੍ਤਥਾ ।
ਜਿਹ੍ਵਾਮੂਲਂ ਚ ਦਂਤਾਸ਼੍ਚ ਨਾਸਿਕੋਸ਼੍ਠੌਚ ਤਾਲੁ ਚ ॥ 13॥

ਓਭਾਵਸ਼੍ਚ ਵਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਸ਼ਸ਼ਸਾ ਰੇਫ ਏਵ ਚ ।
ਜਿਹ੍ਵਾਮੂਲਮੁਪਧ੍ਮਾ ਚ ਗਤਿਰਸ਼੍ਟਵਿਧੋਸ਼੍ਮਣਃ ॥ 14॥

ਯਦ੍ਯੋਭਾਵਪ੍ਰਸਂਧਾਨਮੁਕਾਰਾਦਿ ਪਰਂ ਪਦਮ੍ ।
ਸ੍ਵਰਾਂਤਂ ਤਾਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਂ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਯਦਨ੍ਯਦ੍ਵ੍ਯਕ੍ਤਮੂਸ਼੍ਮਣਃ ॥ 15॥

ਹਕਾਰਂ ਪਂਚਮੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਮਂਤਃਸ੍ਥਾਭਿਸ਼੍ਚ ਸਂਯੁਤਮ੍ ।
ਉਰਸ੍ਯਂ ਤਂ ਵਿਜਾਨੀਯਾਤ੍ਕਂਠ੍ਯਮਾਹੁਰਸਂਯੁਤਮ੍ ॥ 16॥

ਕਂਠ੍ਯਾਵਹਾਵਿਚੁਯਸ਼ਾਸ੍ਤਾਲਵ੍ਯਾ ਓਸ਼੍ਠਜਾਵੁਪੂ ।
ਸ੍ਯੁਰ੍ਮੂਰ੍ਧਨ੍ਯਾ ਰੁਰੁਇਟੁਰਸ਼ਾ ਦਂਤ੍ਯਾ ਌ਤੁਲਸਾਃ ਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ॥ 17॥

ਜਿਹ੍ਵਾਮੂਲੇ ਤੁ ਕੁਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਦਂਤ੍ਯੋਸ਼੍ਠ੍ਯੋ ਵਃ ਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤੋ ਬੁਧੈਃ ।
ਏਐ ਤੁ ਕਂਠਤਾਲਵ੍ਯਾ ਓਔ ਕਂਠੋਸ਼੍ਠਜੌ ਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤੌ ॥ 18॥

ਅਰ੍ਧਮਾਤ੍ਰਾ ਤੁ ਕਂਠ੍ਯਸ੍ਯ ਏਕਾਰੈਕਾਰਯੋਰ੍ਭਵੇਤ੍ ।
ਓਕਾਰੌਕਾਰਯੋਰ੍ਮਾਤ੍ਰਾ ਤਯੋਰ੍ਵਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤਸਂਵ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ॥ 19॥

ਸਂਵ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਮਾਤ੍ਰਿਕਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਵਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਤੁ ਦ੍ਵਿਮਾਤ੍ਰਿਕਮ੍ ।
ਘੋਸ਼ਾ ਵਾ ਸਂਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਅਘੋਸ਼ਾ ਵਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ॥ 20॥

ਸ੍ਵਰਾਣਾਮੂਸ਼੍ਮਣਾਂ ਚੈਵ ਵਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਕਰਣਂ ਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ।
ਤੇਭ੍ਯੋ਽ਪਿ ਵਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤਾਵੇਙੌ ਤਾਭ੍ਯਾਮੈਚੌ ਤਥੈਵ ਚ ॥ 21॥

ਅਨੁਸ੍ਵਾਰਯਮਾਨਾਂ ਚ ਨਾਸਿਕਾ ਸ੍ਥਾਨਮੁਚ੍ਯਤੇ ।
ਅਯੋਗਵਾਹਾ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਆਸ਼੍ਰਯਸ੍ਥਾਨਭਾਗਿਨਃ ॥ 22॥

ਅਲਾਬੁਵੀਣਾਨਿਰ੍ਘੋਸ਼ੋ ਦਂਤ੍ਯਮੂਲ੍ਯਸ੍ਵਰਾਨੁਗਃ ।
ਅਨੁਸ੍ਵਾਰਸ੍ਤੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਹ੍ਰੋਃ ਸ਼ਸ਼ਸੇਸ਼ੁ ਚ ॥ 23॥

ਅਨੁਸ੍ਵਾਰੇ ਵਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤ੍ਯਾਂ ਤੁ ਵਿਰਾਮੇ ਚਾਕ੍ਸ਼ਰਦ੍ਵਯੇ ।
ਦ੍ਵਿਰੋਸ਼੍ਠ੍ਯੌ ਤੁ ਵਿਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਣੀਯਾਦ੍ਯਤ੍ਰੋਕਾਰਵਕਾਰਯੋਃ ॥ 24॥

ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀ ਯਥਾ ਹਰੇਤ੍ਪੁਤ੍ਰਾਂਦਂਸ਼੍ਟ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਨ ਚ ਪੀਡਯੇਤ੍ ।
ਭੀਤਾ ਪਤਨਭੇਦਾਭ੍ਯਾਂ ਤਦ੍ਵਦ੍ਵਰ੍ਣਾਨ੍ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍ ॥ 25॥

ਯਥਾ ਸੌਰਾਸ਼੍ਟ੍ਰਿਕਾ ਨਾਰੀ ਤਕ੍ਰँ ਇਤ੍ਯਭਿਭਾਸ਼ਤੇ ।
ਏਵਂ ਰਂਗਾਃ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਾਃ ਖੇ ਅਰਾँ ਇਵ ਖੇਦਯਾ ॥ 26॥

ਰਂਗਵਰ੍ਣਂ ਪ੍ਰਯੁਂਜੀਰਨ੍ਨੋ ਗ੍ਰਸੇਤ੍ਪੂਰ੍ਵਮਕ੍ਸ਼ਰਮ੍ ।
ਦੀਰ੍ਘਸ੍ਵਰਂ ਪ੍ਰਯੁਂਜੀਯਾਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਨਾਸਿਕ੍ਯਮਾਚਰੇਤ੍ ॥ 27॥

ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯੇ ਚੈਕਮਾਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਰ੍ਦ੍ਧਮਾਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ ।
ਨਾਸਿਕਾਯਾਂ ਤਥਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਚ ਰਂਗਸ੍ਯੈਵਂ ਦ੍ਵਿਮਾਤ੍ਰਤਾ ॥ 28॥

ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਾਦੁਤ੍ਕਰੇ ਤਿਸ਼੍ਠਨ੍ਕਾਂਸ੍ਯੇਨ ਸਮਨੁਸ੍ਵਰਨ੍ ।
ਮਾਰ੍ਦਵਂ ਚ ਦ੍ਵਿਮਾਤ੍ਰਂ ਚ ਜਘਨ੍ਵਾँ ਇਤਿ ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ॥ 29॥

ਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਕਂਪਯੇਤ੍ਕਂਪਮੁਭੌ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੌ ਸਮੌ ਭਵੇਤ੍ ।
ਸਰਂਗਂ ਕਂਪਯੇਤ੍ਕਂਪਂ ਰਥੀਵੇਤਿ ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ॥ 30॥

ਏਵਂ ਵਰ੍ਣਾਃ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਾ ਨਾਵ੍ਯਕ੍ਤਾ ਨ ਚ ਪੀਡਿਤਾਃ ।
ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਰ੍ਣਪ੍ਰਯੋਗੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ ॥ 31॥

ਗੀਤੀ ਸ਼ੀਘ੍ਰੀ ਸ਼ਿਰਃਕਂਪੀ ਤਥਾ ਲਿਖਿਤਪਾਠਕਃ ।
ਅਨਰ੍ਥਜ੍ਞੋ਽ਲ੍ਪਕਂਠਸ਼੍ਚ ਸ਼ਡੇਤੇ ਪਾਠਕਾਧਮਾਃ ॥ 32॥

ਮਾਧੁਰ੍ਯਮਕ੍ਸ਼ਰਵ੍ਯਕ੍ਤਿਃ ਪਦਚ੍ਛੇਦਸ੍ਤੁ ਸੁਸ੍ਵਰਃ ।
ਧੈਰ੍ਯਂ ਲਯਸਮਰ੍ਥਂ ਚ ਸ਼ਡੇਤੇ ਪਾਠਕਾ ਗੁਣਾਃ ॥ 33॥

ਸ਼ਂਕਿਤਂ ਭੀਤਿਮੁਦ੍ਘ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਮਵ੍ਯਕ੍ਤਮਨੁਨਾਸਿਕਮ੍ ।
ਕਾਕਸ੍ਵਰਂ ਸ਼ਿਰਸਿਗਂ ਤਥਾ ਸ੍ਥਾਨਵਿਵਜਿਰ੍ਤਮ੍ ॥ 34॥

ਉਪਾਂਸ਼ੁਦਸ਼੍ਟਂ ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਨਿਰਸ੍ਤਂ ਵਿਲਂਬਿਤਂ ਗਦ੍ਗਦਿਤਂ ਪ੍ਰਗੀਤਮ੍ ।
ਨਿਸ਼੍ਪੀਡਿਤਂ ਗ੍ਰਸ੍ਤਪਦਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਚ ਵਦੇਨ੍ਨ ਦੀਨਂ ਨ ਤੁ ਸਾਨੁਨਾਸ੍ਯਮ੍ ॥ 35॥

ਪ੍ਰਾਤਃ ਪਠੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਮੁਰਃਸ੍ਥਿਤੇਨ ਸ੍ਵਰੇਣ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਰੁਤੋਪਮੇਨ ।
ਮਧ੍ਯਂਦਿਨੇ ਕਂਠਗਤੇਨ ਚੈਵ ਚਕ੍ਰਾਹ੍ਵਸਂਕੂਜਿਤਸਨ੍ਨਿਭੇਨ ॥ 36॥

ਤਾਰਂ ਤੁ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਸਵਨਂ ਤ੍ਰੁਰੁਇਤੀਯਂ ਸ਼ਿਰੋਗਤਂ ਤਚ੍ਚ ਸਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਮ੍ ।
ਮਯੂਰਹਂਸਾਨ੍ਯਭ੍ਰੁਰੁਇਤਸ੍ਵਰਾਣਾਂ ਤੁਲ੍ਯੇਨ ਨਾਦੇਨ ਸ਼ਿਰਃਸ੍ਥਿਤੇਨ ॥ 37॥

ਅਚੋ਽ਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਯਣਸ੍ਤ੍ਵੀਸ਼ਨ੍ਨੇਮਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾਃ ਸ਼ਲਃ ਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ।
ਸ਼ੇਸ਼ਾਃ ਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਹਲਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਨਿਬੋਧਾਨੁਪ੍ਰਦਾਨਤਃ ॥ 38॥

ਞਮੋਨੁਨਾਸਿਕਾ ਨ ਹ੍ਰੌ ਨਾਦਿਨੋ ਹਝਸ਼ਃ ਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ।
ਈਸ਼ਨ੍ਨਾਦਾ ਯਣੋ ਜਸ਼ਃ ਸ਼੍ਵਾਸਿਨਸ੍ਤੁ ਖਫਾਦਯਃ ॥ 39॥

ਈਸ਼ਚ੍ਛ੍ਵਾਸਾਂਸ਼੍ਚਰੋ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਗੋਰ੍ਧਾਮੈਤਤ੍ਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ ।
ਦਾਕ੍ਸ਼ੀਪੁਤ੍ਰਪਾਣਿਨਿਨਾ ਯੇਨੇਦਂ ਵ੍ਯਾਪਿਤਂ ਭੁਵਿ ॥ 40॥

ਛਂਦਃ ਪਾਦੌ ਤੁ ਵੇਦਸ੍ਯ ਹਸ੍ਤੌ ਕਲ੍ਪੋ਽ਥ ਪਠ੍ਯਤੇ ।
ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ਾਮਯਨਂ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਨਿਰੁਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ ॥ 41॥

ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਘ੍ਰਾਣਂ ਤੁ ਵੇਦਸ੍ਯ ਮੁਖਂ ਵ੍ਯਾਕਰਣਂ ਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਾਂਗਮਧੀਤ੍ਯੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ ॥ 42॥

ਉਦਾਤ੍ਤਮਾਖ੍ਯਾਤਿ ਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੋ਽ਂਗੁਲੀਨਾਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਿਨੀਮੂਲਨਿਵਿਸ਼੍ਟਮੂਰ੍ਧਾ ।
ਉਪਾਂਤਮਧ੍ਯੇ ਸ੍ਵਰਿਤਂ ਦ੍ਰੁਤਂ ਚ ਕਨਿਸ਼੍ਠਕਾਯਾਮਨੁਦਾਤ੍ਤਮੇਵ ॥ 43॥

ਉਦਾਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਿਨੀਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਚਯਂ ਮਧ੍ਯਤੋ਽ਂਗੁਲਿਮ੍ ।
ਨਿਹਤਂ ਤੁ ਕਨਿਸ਼੍ਠਿਕ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਰਿਤੋਪਕਨਿਸ਼੍ਠਿਕਾਮ੍ ॥ 44॥

ਅਂਤੋਦਾਤ੍ਤਮਾਦ੍ਯੁਦਾਤ੍ਤਮੁਦਾਤ੍ਤਮਨੁਦਾਤ੍ਤਂ ਨੀਚਸ੍ਵਰਿਤਮ੍ ।
ਮਧ੍ਯੋਦਾਤ੍ਤਂ ਸ੍ਵਰਿਤਂ ਦ੍ਵ੍ਯੁਦਾਤ੍ਤਂ ਤ੍ਰ੍ਯੁਦਾਤ੍ਤਮਿਤਿ ਨਵਪਦਸ਼ਯ੍ਯਾ ॥ 45॥

ਅਗ੍ਨਿਃ ਸੋਮਃ ਪ੍ਰ ਵੋ ਵੀਰ੍ਯਂ ਹਵਿਸ਼ਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਬ੍ਰੁਰੁਇਹਸ੍ਪਤਿਰਿਂਦ੍ਰਾਬ੍ਰੁਰੁਇਹਸ੍ਪਤੀ ।
ਅਗ੍ਨਿਰਿਤ੍ਯਂਤੋਦਾਤ੍ਤਂ ਸੋਮ ਇਤ੍ਯਾਦ੍ਯੁਦਾਤ੍ਤਮ੍ ।
ਪ੍ਰੇਤ੍ਯੁਦਾਤ੍ਤਂ ਵ ਇਤ੍ਯਨੁਦਾਤ੍ਤਂ ਵੀਰ੍ਯਂ ਨੀਚਸ੍ਵਰਿਤਮ੍ ॥ 46॥

ਹਵਿਸ਼ਾਂ ਮਧ੍ਯੋਦਾਤ੍ਤਂ ਸ੍ਵਰਿਤਿ ਸ੍ਵਰਿਤਮ੍ ।
ਬ੍ਰੁਰੁਇਹਸ੍ਪਤਿਰਿਤਿ ਦ੍ਵ੍ਯੁਦਾਤ੍ਤਮਿਂਦ੍ਰਾਬ੍ਰੁਰੁਇਹਸ੍ਪਤੀ ਇਤਿ ਤ੍ਰ੍ਯੁਦਾਤ੍ਤਮ੍ ॥ 47॥

ਅਨੁਦਾਤ੍ਤੋ ਹ੍ਰੁਰੁਇਦਿ ਜ੍ਞੇਯੋ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨ੍ਯੁਦਾਤ੍ਤ ਉਦਾਹ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ।
ਸ੍ਵਰਿਤਃ ਕਰ੍ਣਮੂਲੀਯਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਯੇ ਪ੍ਰਚਯਃ ਸ੍ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ॥ 48॥

ਚਾਸ਼ਸ੍ਤੁ ਵਦਤੇ ਮਾਤ੍ਰਾਂ ਦ੍ਵਿਮਾਤ੍ਰਂ ਚੈਵ ਵਾਯਸਃ ।
ਸ਼ਿਖੀ ਰੌਤਿ ਤ੍ਰਿਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਨਕੁਲਸ੍ਤ੍ਵਰ੍ਧਮਾਤ੍ਰਕਮ੍ ॥ 49॥

ਕੁਤੀਰ੍ਥਾਦਾਗਤਂ ਦਗ੍ਧਮਪਵਰ੍ਣਂ ਚ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ।
ਨ ਤਸ੍ਯ ਪਾਠੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ਽ਸ੍ਤਿ ਪਾਪਾਹੇਰਿਵ ਕਿਲ੍ਬਿਸ਼ਾਤ੍ ॥ 50॥

ਸੁਤੀਰ੍ਥਾਦਗਤਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਾਮ੍ਨਾਯ੍ਯਂ ਸੁਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।
ਸੁਸ੍ਵਰੇਣ ਸੁਵਕ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਰਾਜਤੇ ॥ 51॥

ਮਂਤ੍ਰੋ ਹੀਨਃ ਸ੍ਵਰਤੋ ਵਰ੍ਣਤੋ ਵਾ ਮਿਥ੍ਯਾਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੋ ਨ ਤਮਰ੍ਥਮਾਹ ।
ਸ ਵਾਗ੍ਵਜ੍ਰੋ ਯਜਮਾਨਂ ਹਿਨਸ੍ਤਿ ਯਥੇਂਦ੍ਰਸ਼ਤ੍ਰੁਃ ਸ੍ਵਰਤੋ਽ਪਰਾਧਾਤ੍ ॥

ਅਨਕ੍ਸ਼ਰਂ ਹਤਾਯੁਸ਼੍ਯਂ ਵਿਸ੍ਵਰਂ ਵ੍ਯਾਧਿਪੀਡਿਤਮ੍ ।
ਅਕ੍ਸ਼ਤਾ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਰੂਪੇਣ ਵਜ੍ਰਂ ਪਤਤਿ ਮਸ੍ਤਕੇ ॥ 53॥

ਹਸ੍ਤਹੀਨਂ ਤੁ ਯੋ਽ਧੀਤੇ ਸ੍ਵਰਵਰ੍ਣਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ।
ਰੁਰੁਇਗ੍ਯਜੁਃਸਾਮਭਿਰ੍ਦਗ੍ਧੋ ਵਿਯੋਨਿਮਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ॥ 54॥

ਹਸ੍ਤੇਨ ਵੇਦਂ ਯੋ਽ਧੀਤੇ ਸ੍ਵਰਵਰ੍ਣਰ੍ਥਸਂਯੁਤਮ੍ ।
ਰੁਰੁਇਗ੍ਯਜੁਃਸਾਮਭਿਃ ਪੂਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ ॥ 55॥

ਸ਼ਂਕਰਃ ਸ਼ਾਂਕਰੀਂ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ਦਾਕ੍ਸ਼ੀਪੁਤ੍ਰਾਯ ਧੀਮਤੇ ।
ਵਾਙ੍ਮਯੇਭ੍ਯਃ ਸਮਾਹ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਦੇਵੀਂ ਵਾਚਮਿਤਿ ਸ੍ਥਿਤਿਃ ॥ 56॥

ਯੇਨਾਕ੍ਸ਼ਰਸਮਾਮ੍ਨਾਯਮਧਿਗਮ੍ਯ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਤ੍ ।
ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਸ੍ਨਂ ਵ੍ਯਾਕਰਣਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤਸ੍ਮੈ ਪਾਣਿਨਯੇ ਨਮਃ ॥ 57॥

ਯੇਨ ਧੌਤਾ ਗਿਰਃ ਪੁਂਸਾਂ ਵਿਮਲੈਃ ਸ਼ਬ੍ਦਵਾਰਿਭਿਃ ।
ਤਮਸ਼੍ਚਾਜ੍ਞਾਨਜਂ ਭਿਨ੍ਨਂ ਤਸ੍ਮੈ ਪਾਣਿਨਯੇ ਨਮਃ ॥ 58॥

ਅਜ੍ਞਾਨਾਂਧਸ੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਜ੍ਞਾਨਾਂਜਨਸ਼ਲਾਕਯਾ ।
ਚਕ੍ਸ਼ੁਰੁਨ੍ਮੀਲਿਤਂ ਯੇਨ ਤਸ੍ਮੈ ਪਾਣਿਨਯੇ ਨਮਃ ॥ 59॥

ਤ੍ਰਿਨਯਨਮਭਿਮੁਖਨਿਃਸ੍ਰੁਰੁਇਤਾਮਿਮਾਂ ਯ ਇਹ ਪਠੇਤ੍ਪ੍ਰਯਤਸ਼੍ਚ ਸਦਾ ਦ੍ਵਿਜਃ ।
ਸ ਭਵਤਿ ਧਨਧਾਨ੍ਯਪਸ਼ੁਪੁਤ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਮਾਨ੍ ਅਤੁਲਂ ਚ ਸੁਖਂ ਸਮਸ਼੍ਨੁਤੇ ਦਿਵੀਤਿ ਦਿਵੀਤਿ ॥ 60॥

॥ ਇਤਿ ਵੇਦਾਂਗਨਾਸਿਕਾ ਅਥਵਾ ਪਾਣਿਨੀਯਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਸਮਾਪ੍ਤਾ ॥