The second section of కేనోపనిషత్ moves from the first section's inquiry into a subtler correction: Brahman cannot be held as an object of complete conceptual mastery. The student must outgrow both spiritual arrogance and blank uncertainty.
These verses are famous for paradox. That paradox is not confusion; it is pedagogy. It breaks rigid mental habits and prepares the seeker for a mode of knowing that is immediate, lived, and non-objectifying.
యది మన్యసే సువేదేతి దహరమేవాపి
నూనం త్వం వేత్థ బ్రహ్మణో రూపమ్ ।
యదస్య త్వం యదస్య దేవేష్వథ ను
మీమామ్స్యమేవ తే మన్యే విదితమ్ ॥ 1॥
Translation (భావార్థ):
If you think, "I know Brahman well," you know only a small aspect of it. What you take to be Brahman in yourself and in cosmic powers is still to be examined more deeply.
నాహం మన్యే సువేదేతి నో న వేదేతి వేద చ ।
యో నస్తద్వేద తద్వేద నో న వేదేతి వేద చ ॥ 2॥
Translation (భావార్థ):
I do not think "I know Brahman fully," nor do I think "I do not know it at all." I know it in a different way. Whoever understands this manner of knowing truly knows.
యస్యామతం తస్య మతం మతం యస్య న వేద సః ।
అవిజ్ఞాతం విజానతాం విజ్ఞాతమవిజానతామ్ ॥ 3॥
Translation (భావార్థ):
For the one who does not objectify Brahman as fully grasped, it is truly understood. For the one who thinks it is fully objectified, it is not understood. It is not knowable as an object to the wise, but appears objectified only to those without true insight.
ప్రతిబోధవిదితం మతమమృతత్వం హి విన్దతే ।
ఆత్మనా విన్దతే వీర్యం విద్యయా విన్దతేఽమృతమ్ ॥ 4॥
Translation (భావార్థ):
Brahman is rightly understood as that which is known in every act of awareness; through this one attains immortality. Through the Self one gains inner strength, and through true knowledge one realizes the deathless state.
ఇహ చేదవేదీదథ సత్యమస్తి
న చేదిహావేదీన్మహతీ వినష్టిః ।
భూతేషు భూతేషు విచిత్య ధీరాః
ప్రేత్యాస్మాల్లోకాదమృతా భవన్తి ॥ 5॥
Translation (భావార్థ):
If this is realized here in this very life, one's life is fulfilled in truth. If not realized here, the loss is great. The wise, seeing the Self in all beings, transcend limited worldly identity and attain immortality.
॥ ఇతి కేనోపనిషది ద్వితీయః ఖణ్డః ॥
Translation (భావార్థ):
Thus ends the second section of the Kena Upanishad.
Browse Related Categories:
వేద మన్త్రాః (111)
- గణపతి ప్రార్థన ఘనపాఠః
- గాయత్రీ మన్త్రం ఘనపాఠః
- శ్రీ రుద్రం లఘున్యాసమ్
- శ్రీ రుద్రం నమకమ్
- శ్రీ రుద్రం - చమకప్రశ్నః
- పురుష సూక్తమ్
- శ్రీ సూక్తమ్
- దుర్గా సూక్తమ్
- నారాయణ సూక్తమ్
- మన్త్ర పుష్పమ్
- శాన్తి మన్త్రమ్ (దశ శాన్తయః)
- నిత్య సన్ధ్యా వన్దనమ్ (కృష్ణ యజుర్వేదీయ)
- శ్రీ గణపతి అథర్వ షీర్షమ్ (గణపత్యథర్వషీర్షోపనిషత్)
- ఈశావాస్యోపనిషద్ (ఈశోపనిషద్)
- నక్షత్ర సూక్తమ్ (నక్షత్రేష్టి)
- మన్యు సూక్తమ్
- మేధా సూక్తమ్
- విష్ణు సూక్తమ్
- శివ పఞ్చామృత స్నానాభిషేకమ్
- యజ్ఞోపవీత ధారణ
- సర్వ దేవతా గాయత్రీ మన్త్రాః
- తైత్తిరీయ ఉపనిషద్ - శీక్షావల్లీ
- తైత్తిరీయ ఉపనిషద్ - ఆనన్దవల్లీ
- తైత్తిరీయ ఉపనిషద్ - భృగువల్లీ
- భూ సూక్తమ్
- నవగ్రహ సూక్తమ్
- మహానారాయణ ఉపనిషద్
- అరుణప్రశ్నః
- శ్రీ మహాన్యాసమ్ (పూర్ణం)
- సరస్వతీ సూక్తమ్ (ఋగ్వేద)
- భాగ్య సూక్తమ్
- పవమాన సూక్తమ్
- నాసదీయ సూక్తమ్
- నవగ్రహ సూక్తమ్ (నవగ్రహ నమస్కారమ్)
- పితృ సూక్తమ్
- రాత్రి సూక్తమ్
- సర్ప సూక్తమ్
- హిరణ్య గర్భ సూక్తమ్
- సానుస్వార ప్రశ్న (సున్నాల పన్నమ్)
- గో సూక్తమ్
- త్రిసుపర్ణమ్
- చిత్తి పన్నమ్
- అఘమర్షణ సూక్తమ్
- కేన ఉపనిషద్ - ప్రథమః ఖణ్డః
- కేన ఉపనిషద్ - ద్వితీయః ఖణ్డః
- కేన ఉపనిషద్ - తృతీయః ఖణ్డః
- కేన ఉపనిషద్ - చతుర్థః ఖణ్డః
- ముణ్డక ఉపనిషద్ - ప్రథమ ముణ్డక, ప్రథమ కాణ్డః
- ముణ్డక ఉపనిషద్ - ప్రథమ ముణ్డక, ద్వితీయ కాణ్డః
- ముణ్డక ఉపనిషద్ - ద్వితీయ ముణ్డక, ప్రథమ కాణ్డః
- ముణ్డక ఉపనిషద్ - ద్వితీయ ముణ్డక, ద్వితీయ కాణ్డః
- ముణ్డక ఉపనిషద్ - తృతీయ ముణ్డక, ప్రథమ కాణ్డః
- ముణ్డక ఉపనిషద్ - తృతీయ ముణ్డక, ద్వితీయ కాణ్డః
- నారాయణ ఉపనిషద్
- విశ్వకర్మ సూక్తమ్
- శ్రీ దేవ్యథర్వశీర్షమ్
- దుర్వా సూక్తమ్ (మహానారాయణ ఉపనిషద్)
- మృత్తికా సూక్తమ్ (మహానారాయణ ఉపనిషద్)
- శ్రీ దుర్గా అథర్వశీర్షమ్
- అగ్ని సూక్తమ్ (ఋగ్వేద)
- క్రిమి సంహారక సూక్తమ్ (యజుర్వేద)
- నీలా సూక్తమ్
- వేద ఆశీర్వచనమ్
- వేద స్వస్తి వాచనమ్
- ఐకమత్య సూక్తమ్ (ఋగ్వేద)
- ఆయుష్య సూక్తమ్
- శ్రద్ధా సూక్తమ్
- శ్రీ గణేశ (గణపతి) సూక్తమ్ (ఋగ్వేద)
- శివోపాసన మన్త్రాః
- శాన్తి పఞ్చకమ్
- శుక్ల యజుర్వేద సన్ధ్యావన్దనమ్
- మాణ్డూక్య ఉపనిషద్
- ఋగ్వేద సన్ధ్యావన్దనమ్
- ఏకాత్మతా స్తోత్రమ్
- భావనోపనిషద్
- కఠోపనిషద్ - అధ్యాయ 1, వళ్ళీ 1
- కఠోపనిషద్ - అధ్యాయ 1, వళ్ళీ 2
- కఠోపనిషద్ - అధ్యాయ 1, వళ్ళీ 3
- కఠోపనిషద్ - అధ్యాయ 2, వళ్ళీ 1
- కఠోపనిషద్ - అధ్యాయ 2, వళ్ళీ 2
- కఠోపనిషద్ - అధ్యాయ 2, వళ్ళీ 3
- ప్రశ్నోపనిషద్ - ప్రథమః ప్రశ్నః
- ప్రశ్నోపనిషద్ - ద్వితీయః ప్రశ్నః
- ప్రశ్నోపనిషద్ - త్రితీయః ప్రశ్నః
- ప్రశ్నోపనిషద్ - చతుర్థః ప్రశ్నః
- ప్రశ్నోపనిషద్ - పఞ్చ ప్రశ్నః
- ప్రశ్నోపనిషద్ - షష్ఠః ప్రశ్నః
- అన్న సూక్తమ్
- ఋగ్వేదీయ పఞ్చ రుద్రం
- శ్రీ మహాన్యాసమ్ - 0. కలశ ప్రతిష్ఠాపన మన్త్రాః
- శ్రీ మహాన్యాసమ్ - 1. పఞ్చాఙ్గ రుద్రన్యాసః
- శ్రీ మహాన్యాసమ్ - 2. పఞ్చముఖ ధ్యానమ్
- శ్రీ మహాన్యాసమ్ - 3. అఙ్గన్యాసః
- శ్రీ మహాన్యాసమ్ - 4. దశాఙ్గ న్యాసః
- శ్రీ మహాన్యాసమ్ - 5. పఞ్చాఙ్గ న్యాసః
- శ్రీ మహాన్యాసమ్ - 5.1. హంస గాయత్రీ
- శ్రీ మహాన్యాసమ్ - 5.2. దిక్ సమ్పుటన్యాసః (సమ్పుటీకరణమ్)
- శ్రీ మహాన్యాసమ్ - 5.3. దశాఙ్గ రౌద్రీకరణమ్
- శ్రీ మహాన్యాసమ్ - 5.4. షోడశాఙ్గ రౌద్రీకరణం
- శ్రీ మహాన్యాసమ్ - 6.1. మనో జ్యోతిః
- శ్రీ మహాన్యాసమ్ - 6.2. ఆత్మరక్షా
- శ్రీ మహాన్యాసమ్ - 7.1. శివసఙ్కల్పాః
- శ్రీ మహాన్యాసమ్ - 7.2. పురుష సూక్తం
- శ్రీ మహాన్యాసమ్ - 7.3. ఉత్తర నారాయణం
- శ్రీ మహాన్యాసమ్ - 7.4. అప్రతిరథం
- శ్రీ మహాన్యాసమ్ - 7.5. ప్రతి పూరుషం
- శ్రీ మహాన్యాసమ్ - 7.6. శత రుద్రీయం (త్వమగ్నే రుద్రోఽనువాకః)
- శ్రీ మహాన్యాసమ్ - 7.7. పఞ్చాఙ్గ జపః
- శ్రీ మహాన్యాసమ్ - 7.8. అష్టాఙ్గ ప్రణామః
- సరస్వతీ సూక్తమ్ (యజుర్వేదీయ)
- ఉదక శాన్తి (పుణ్యాహ వాచనం)
ఉపనిషదః (34)
- ఈశావాస్యోపనిషద్ (ఈశోపనిషద్)
- శివసఙ్కల్పోపనిషత్ (శివ సఙ్కల్పమస్తు)
- తైత్తిరీయ ఉపనిషద్ - శీక్షావల్లీ
- తైత్తిరీయ ఉపనిషద్ - ఆనన్దవల్లీ
- తైత్తిరీయ ఉపనిషద్ - భృగువల్లీ
- మహానారాయణ ఉపనిషద్
- కేన ఉపనిషద్ - ప్రథమః ఖణ్డః
- కేన ఉపనిషద్ - ద్వితీయః ఖణ్డః
- కేన ఉపనిషద్ - తృతీయః ఖణ్డః
- కేన ఉపనిషద్ - చతుర్థః ఖణ్డః
- ముణ్డక ఉపనిషద్ - ప్రథమ ముణ్డక, ప్రథమ కాణ్డః
- ముణ్డక ఉపనిషద్ - ప్రథమ ముణ్డక, ద్వితీయ కాణ్డః
- ముణ్డక ఉపనిషద్ - ద్వితీయ ముణ్డక, ప్రథమ కాణ్డః
- ముణ్డక ఉపనిషద్ - ద్వితీయ ముణ్డక, ద్వితీయ కాణ్డః
- ముణ్డక ఉపనిషద్ - తృతీయ ముణ్డక, ప్రథమ కాణ్డః
- ముణ్డక ఉపనిషద్ - తృతీయ ముణ్డక, ద్వితీయ కాణ్డః
- నారాయణ ఉపనిషద్
- చాక్షుషోపనిషద్ (చక్షుష్మతీ విద్యా)
- అపరాధ క్షమాపణ స్తోత్రమ్
- శ్రీ సూర్యోపనిషద్
- మాణ్డూక్య ఉపనిషద్
- భావనోపనిషద్
- కఠోపనిషద్ - అధ్యాయ 1, వళ్ళీ 1
- కఠోపనిషద్ - అధ్యాయ 1, వళ్ళీ 2
- కఠోపనిషద్ - అధ్యాయ 1, వళ్ళీ 3
- కఠోపనిషద్ - అధ్యాయ 2, వళ్ళీ 1
- కఠోపనిషద్ - అధ్యాయ 2, వళ్ళీ 2
- కఠోపనిషద్ - అధ్యాయ 2, వళ్ళీ 3
- ప్రశ్నోపనిషద్ - ప్రథమః ప్రశ్నః
- ప్రశ్నోపనిషద్ - ద్వితీయః ప్రశ్నః
- ప్రశ్నోపనిషద్ - త్రితీయః ప్రశ్నః
- ప్రశ్నోపనిషద్ - చతుర్థః ప్రశ్నః
- ప్రశ్నోపనిషద్ - పఞ్చ ప్రశ్నః
- ప్రశ్నోపనిషద్ - షష్ఠః ప్రశ్నః
కేన ఉపనిషద్ (4)