મુનયઃ ઊચુઃ
નિખિલાગમતત્ત્વજ્ઞ બ્રહ્મધ્યાનપરાયણ ।
વદાસ્માકં મુક્ત્યુપાયં સૂત સર્વોપકારકમ્ ॥ 1 ॥

સર્વદેવેષુ કો દેવઃ સદ્યો મોક્ષપ્રદો ભવેત્ ।
કો મનુર્વા ભવેત્તસ્ય સદ્યઃ પ્રીતિકરો ધ્રુવમ્ ॥ 2 ॥

સૂત ઉવાચ ।
નિગમાગમતત્ત્વજ્ઞો હ્યવધૂતશ્ચિદંબરઃ ।
ભક્તવાત્સલ્યપ્રવણો દત્ત એવ હિ કેવલઃ ॥ 3 ॥

સદા પ્રસન્નવદનો ભક્તચિંતૈકતત્પરઃ ।
તસ્ય નામાન્યનંતાનિ વર્તંતેઽથાપ્યદઃ પરમ્ ॥ 4 ॥

દત્તસ્ય નામસાહસ્રં તસ્ય પ્રીતિવિવર્ધનમ્ ।
યસ્ત્વિદં પઠતે નિત્યં દત્તાત્રેયૈકમાનસઃ ॥ 5 ॥

મુચ્યતે સર્વપાપેભ્યઃ સ સદ્યો નાત્ર સંશયઃ ।
અંતે તદ્ધામ સંયાતિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્ ॥ 6 ॥

અસ્ય શ્રીમદ્દત્તાત્રેયસહસ્રનામસ્તોત્રમંત્રસ્ય અવધૂત ઋષિઃ, અનુષ્ટુપ્ છંદઃ, દિગંબરો દેવતા, ઓં બીજં, હ્રીં શક્તિઃ, ક્રૌં કીલકં, શ્રીદત્તાત્રેયપ્રીત્યર્થે જપે વિનિયોગઃ ।

અથ ધ્યાનમ્
દિગંબરં ભસ્મવિલેપિતાંગં
બોધાત્મકં મુક્તિકરં પ્રસન્નમ્ ।
નિર્માનસં શ્યામતનું ભજેઽહં
દત્તાત્રેયં બ્રહ્મસમાધિયુક્તમ્ ॥

અથ સ્તોત્રમ્
દત્તાત્રેયો મહાયોગી યોગેશશ્ચામરપ્રભુઃ ।
મુનિર્દિગંબરો બાલો માયામુક્તો મદાપહઃ ॥ 1 ॥

અવધૂતો મહાનાથઃ શંકરોઽમરવલ્લભઃ ।
મહાદેવશ્ચાદિદેવઃ પુરાણપ્રભુરીશ્વરઃ ॥ 2 ॥

સત્ત્વકૃત્સત્ત્વભૃદ્ભાવઃ સત્ત્વાત્મા સત્ત્વસાગરઃ ।
સત્ત્વવિત્સત્ત્વસાક્ષી ચ સત્ત્વસાધ્યોઽમરાધિપઃ ॥ 3 ॥

ભૂતકૃદ્ભૂતભૃચ્ચૈવ ભૂતાત્મા ભૂતસંભવઃ ।
ભૂતભાવો ભવો ભૂતવિત્તથા ભૂતકારણઃ ॥ 4 ॥

ભૂતસાક્ષી પ્રભૂતિશ્ચ ભૂતાનાં પરમા ગતિઃ ।
ભૂતસંગવિહીનાત્મા ભૂતાત્મા ભૂતશંકરઃ ॥ 5 ॥

ભૂતનાથો મહાનાથ આદિનાથો મહેશ્વરઃ ।
સર્વભૂતનિવાસાત્મા ભૂતસંતાપનાશનઃ ॥ 6 ॥

સર્વાત્મા સર્વભૃત્સર્વઃ સર્વજ્ઞઃ સર્વનિર્ણયઃ ।
સર્વસાક્ષી બૃહદ્ભાનુઃ સર્વવિત્ સર્વમંગળઃ ॥ 7 ॥

શાંતઃ સત્યઃ સમઃ પૂર્ણો એકાકી કમલાપતિઃ ।
રામો રામપ્રિયશ્ચૈવ વિરામો રામકારણઃ ॥ 8 ॥

શુદ્ધાત્મા પાવનોઽનંતઃ પ્રતીતઃ પરમાર્થભૃત્ ।
હંસસાક્ષી વિભુશ્ચૈવ પ્રભુઃ પ્રળય ઇત્યપિ ॥ 9 ॥

સિદ્ધાત્મા પરમાત્મા ચ સિદ્ધાનાં પરમા ગતિઃ ।
સિદ્ધિસિદ્ધસ્તથા સાધ્યઃ સાધનો હ્યુત્તમસ્તથા ॥ 10 ॥

સુલક્ષણઃ સુમેધાવી વિદ્યાવાન્વિગતાંતરઃ ।
વિજ્વરશ્ચ મહાબાહુર્બહુલાનંદવર્ધનઃ ॥ 11 ॥

અવ્યક્તપુરુષઃ પ્રાજ્ઞઃ પરજ્ઞઃ પરમાર્થદૃક્ ।
પરાપરવિનિર્મુક્તો યુક્તસ્તત્ત્વપ્રકાશવાન્ ॥ 12 ॥

દયાવાન્ ભગવાન્ ભાવી ભાવાત્મા ભાવકારણઃ ।
ભવસંતાપનાશશ્ચ પુષ્પવાન્ પંડિતો બુધઃ ॥ 13 ॥

પ્રત્યક્ષવસ્તુર્વિશ્વાત્મા પ્રત્યગ્બ્રહ્મ સનાતનઃ ।
પ્રમાણવિગતશ્ચૈવ પ્રત્યાહારનિયોજકઃ ॥ 14 ॥

પ્રણવઃ પ્રણવાતીતઃ પ્રમુખઃ પ્રલયાત્મકઃ ।
મૃત્યુંજયો વિવિક્તાત્મા શંકરાત્મા પરો વપુઃ ॥ 15 ॥

પરમસ્તનુવિજ્ઞેયઃ પરમાત્મનિ સંસ્થિતઃ ।
પ્રબોધકલનાધારઃ પ્રભાવપ્રવરોત્તમઃ ॥ 16 ॥

ચિદંબરશ્ચિદ્વિલાસશ્ચિદાકાશશ્ચિદુત્તમઃ ।
ચિત્તચૈતન્યચિત્તાત્મા દેવાનાં પરમા ગતિઃ ॥ 17 ॥

અચેત્યશ્ચેતનાધારશ્ચેતનાચિત્તવિક્રમઃ ।
ચિત્તાત્મા ચેતનારૂપો લસત્પંકજલોચનઃ ॥ 18 ॥

પરં બ્રહ્મ પરં જ્યોતિઃ પરં ધામ પરંતપઃ ।
પરં સૂત્રં પરં તંત્રં પવિત્રઃ પરમોહવાન્ ॥ 19 ॥

ક્ષેત્રજ્ઞઃ ક્ષેત્રગઃ ક્ષેત્રઃ ક્ષેત્રાધારઃ પુરંજનઃ ।
ક્ષેત્રશૂન્યો લોકસાક્ષી ક્ષેત્રવાન્ બહુનાયકઃ ॥ 20 ॥

યોગેંદ્રો યોગપૂજ્યશ્ચ યોગ્ય આત્મવિદાં શુચિઃ ।
યોગમાયાધરઃ સ્થાણુરચલઃ કમલાપતિઃ ॥ 21 ॥

યોગેશો યોગનિર્માતા યોગજ્ઞાનપ્રકાશનઃ ।
યોગપાલો લોકપાલઃ સંસારતમનાશનઃ ॥ 22 ॥

ગુહ્યો ગુહ્યતમો ગુપ્તો મુક્તો યુક્તઃ સનાતનઃ ।
ગહનો ગગનાકારો ગંભીરો ગણનાયકઃ ॥ 23 ॥

ગોવિંદો ગોપતિર્ગોપ્તા ગોભાગો ભાવસંસ્થિતઃ ।
ગોસાક્ષી ગોતમારિશ્ચ ગાંધારો ગગનાકૃતિઃ ॥ 24 ॥

યોગયુક્તો ભોગયુક્તઃ શંકામુક્તસમાધિમાન્ ।
સહજઃ સકલેશાનઃ કાર્તવીર્યવરપ્રદઃ ॥ 25 ॥

સરજો વિરજો પુંસો પાવનઃ પાપનાશનઃ ।
પરાવરવિનિર્મુક્તઃ પરં‍જ્યોતિઃ પુરાતનઃ ॥ 26 ॥

નાનાજ્યોતિરનેકાત્મા સ્વયં‍જ્યોતિઃ સદાશિવઃ ।
દિવ્યજ્યોતિર્મયશ્ચૈવ સત્યવિજ્ઞાનભાસ્કરઃ ॥ 27 ॥

નિત્યશુદ્ધઃ પરઃ પૂર્ણઃ પ્રકાશઃ પ્રકટોદ્ભવઃ ।
પ્રમાદવિગતશ્ચૈવ પરેશઃ પરવિક્રમઃ ॥ 28 ॥

યોગી યોગો યોગપશ્ચ યોગાભ્યાસપ્રકાશનઃ ।
યોક્તા મોક્તા વિધાતા ચ ત્રાતા પાતા નિરાયુધઃ ॥ 29 ॥

નિત્યમુક્તો નિત્યયુક્તઃ સત્યઃ સત્યપરાક્રમઃ ।
સત્ત્વશુદ્ધિકરઃ સત્ત્વસ્તથા સત્ત્વભૃતાં ગતિઃ ॥ 30 ॥

શ્રીધરઃ શ્રીવપુઃ શ્રીમાન્ શ્રીનિવાસોઽમરાર્ચિતઃ ।
શ્રીનિધિઃ શ્રીપતિઃ શ્રેષ્ઠઃ શ્રેયસ્કશ્ચરમાશ્રયઃ ॥ 31 ॥

ત્યાગી ત્યાગાર્થસંપન્નસ્ત્યાગાત્મા ત્યાગવિગ્રહઃ ।
ત્યાગલક્ષણસિદ્ધાત્મા ત્યાગજ્ઞસ્ત્યાગકારણઃ ॥ 32 ॥

ભોગો ભોક્તા તથા ભોગ્યો ભોગસાધનકારણઃ ।
ભોગી ભોગાર્થસંપન્નો ભોગજ્ઞાનપ્રકાશનઃ ॥ 33 ॥

કેવલઃ કેશવઃ કૃષ્ણઃ કંવાસાઃ કમલાલયઃ ।
કમલાસનપૂજ્યશ્ચ હરિરજ્ઞાનખંડનઃ ॥ 34 ॥

મહાત્મા મહદાદિશ્ચ મહેશોત્તમવંદિતઃ ।
મનોબુદ્ધિવિહીનાત્મા માનાત્મા માનવાધિપઃ ॥ 35 ॥

ભુવનેશો વિભૂતિશ્ચ ધૃતિર્મેધા સ્મૃતિર્દયા ।
દુઃખદાવાનલો બુદ્ધઃ પ્રબુદ્ધઃ પરમેશ્વરઃ ॥ 36 ॥

કામહા ક્રોધહા ચૈવ દંભદર્પમદાપહઃ ।
અજ્ઞાનતિમિરારિશ્ચ ભવારિર્ભુવનેશ્વરઃ ॥ 37 ॥

રૂપકૃદ્રૂપભૃદ્રૂપી રૂપાત્મા રૂપકારણઃ ।
રૂપજ્ઞો રૂપસાક્ષી ચ નામરૂપો ગુણાંતકઃ ॥ 38 ॥

અપ્રમેયઃ પ્રમેયશ્ચ પ્રમાણં પ્રણવાશ્રયઃ ।
પ્રમાણરહિતોઽચિંત્યશ્ચેતનાવિગતોઽજરઃ ॥ 39 ॥

અક્ષરોઽક્ષરમુક્તશ્ચ વિજ્વરો જ્વરનાશનઃ ।
વિશિષ્ટો વિત્તશાસ્ત્રી ચ દૃષ્ટો દૃષ્ટાંતવર્જિતઃ ॥ 40 ॥

ગુણેશો ગુણકાયશ્ચ ગુણાત્મા ગુણભાવનઃ ।
અનંતગુણસંપન્નો ગુણગર્ભો ગુણાધિપઃ ॥ 41 ॥

ગણેશો ગુણનાથશ્ચ ગુણાત્મા ગણભાવનઃ ।
ગણબંધુર્વિવેકાત્મા ગુણયુક્તઃ પરાક્રમી ॥ 42 ॥

અતર્ક્યઃ ક્રતુરગ્નિશ્ચ કૃતજ્ઞઃ સફલાશ્રયઃ ।
યજ્ઞશ્ચ યજ્ઞફલદો યજ્ઞ ઇજ્યોઽમરોત્તમઃ ॥ 43 ॥

હિરણ્યગર્ભઃ શ્રીગર્ભઃ ખગર્ભઃ કુણપેશ્વરઃ ।
માયાગર્ભો લોકગર્ભઃ સ્વયંભૂર્ભુવનાંતકઃ ॥ 44 ॥

નિષ્પાપો નિબિડો નંદી બોધી બોધસમાશ્રયઃ ।
બોધાત્મા બોધનાત્મા ચ ભેદવૈતંડખંડનઃ ॥ 45 ॥

સ્વાભાવ્યો ભાવનિર્મુક્તો વ્યક્તોઽવ્યક્તસમાશ્રયઃ ।
નિત્યતૃપ્તો નિરાભાસો નિર્વાણઃ શરણઃ સુહૃત્ ॥ 46 ॥

ગુહ્યેશો ગુણગંભીરો ગુણદોષનિવારણઃ ।
ગુણસંગવિહીનશ્ચ યોગારેર્દર્પનાશનઃ ॥ 47 ॥

આનંદઃ પરમાનંદઃ સ્વાનંદસુખવર્ધનઃ ।
સત્યાનંદશ્ચિદાનંદઃ સર્વાનંદપરાયણઃ ॥ 48 ॥

સદ્રૂપઃ સહજઃ સત્યઃ સ્વાનંદઃ સુમનોહરઃ ।
સર્વઃ સર્વાંતરશ્ચૈવ પૂર્વાત્પૂર્વતરસ્તથા ॥ 49 ॥

ખમયઃ ખપરઃ ખાદિઃ ખં‍બ્રહ્મ ખતનુઃ ખગઃ ।
ખવાસાઃ ખવિહીનશ્ચ ખનિધિઃ ખપરાશ્રયઃ ॥ 50 ॥

અનંતશ્ચાદિરૂપશ્ચ સૂર્યમંડલમધ્યગઃ ।
અમોઘઃ પરમામોઘઃ પરોક્ષઃ પરદઃ કવિઃ ॥ 51 ॥

વિશ્વચક્ષુર્વિશ્વસાક્ષી વિશ્વબાહુર્ધનેશ્વરઃ ।
ધનંજયો મહાતેજાસ્તેજિષ્ઠસ્તૈજસઃ સુખી ॥ 52 ॥

જ્યોતિર્જ્યોતિર્મયો જેતા જ્યોતિષાં જ્યોતિરાત્મકઃ ।
જ્યોતિષામપિ જ્યોતિશ્ચ જનકો જનમોહનઃ ॥ 53 ॥

જિતેંદ્રિયો જિતક્રોધો જિતાત્મા જિતમાનસઃ ।
જિતસંગો જિતપ્રાણો જિતસંસારવાસનઃ ॥ 54 ॥

નિર્વાસનો નિરાલંબો નિર્યોગક્ષેમવર્જિતઃ ।
નિરીહો નિરહંકારો નિરાશીર્નિરુપાધિકઃ ॥ 55 ॥

નિત્યબોધો વિવિક્તાત્મા વિશુદ્ધોત્તમગૌરવઃ ।
વિદ્યાર્થી પરમાર્થી ચ શ્રદ્ધાર્થી સાધનાત્મકઃ ॥ 56 ॥

પ્રત્યાહારી નિરાહારી સર્વાહારપરાયણઃ ।
નિત્યશુદ્ધો નિરાકાંક્ષી પારાયણપરાયણઃ ॥ 57 ॥

અણોરણુતરઃ સૂક્ષ્મઃ સ્થૂલઃ સ્થૂલતરસ્તથા ।
એકસ્તથાઽનેકરૂપો વિશ્વરૂપઃ સનાતનઃ ॥ 58 ॥

નૈકરૂપો વિરૂપાત્મા નૈકબોધમયસ્તથા ।
નૈકનામમયશ્ચૈવ નૈકવિદ્યાવિવર્ધનઃ ॥ 59 ॥

એકશ્ચૈકાંતિકશ્ચૈવ નાનાભાવવિવર્જિતઃ ।
એકાક્ષરસ્તથા બીજઃ પૂર્ણબિંબઃ સનાતનઃ ॥ 60 ॥

મંત્રવીર્યો મંત્રબીજઃ શાસ્ત્રવીર્યો જગત્પતિઃ ।
નાનાવીર્યધરશ્ચૈવ શક્રેશઃ પૃથિવીપતિઃ ॥ 61 ॥

પ્રાણેશઃ પ્રાણદઃ પ્રાણઃ પ્રાણાયામપરાયણઃ ।
પ્રાણપંચકનિર્મુક્તઃ કોશપંચકવર્જિતઃ ॥ 62 ॥

નિશ્ચલો નિષ્કલોઽસંગો નિષ્પ્રપંચો નિરામયઃ ।
નિરાધારો નિરાકારો નિર્વિકારો નિરંજનઃ ॥ 63 ॥

નિષ્પ્રતીતો નિરાભાસો નિરાસક્તો નિરાકુલઃ ।
નિષ્ઠાસર્વગતશ્ચૈવ નિરારંભો નિરાશ્રયઃ ॥ 64 ॥

નિરંતરઃ સર્વગોપ્તા શાંતો દાંતો મહામુનિઃ । [સત્ત્વ]
નિઃશબ્દઃ સુકૃતઃ સ્વસ્થઃ સત્યવાદી સુરેશ્વરઃ ॥ 65 ॥

જ્ઞાનદો જ્ઞાનવિજ્ઞાની જ્ઞાનાત્માઽઽનંદપૂરિતઃ ।
જ્ઞાનયજ્ઞવિદાં દક્ષો જ્ઞાનાગ્નિર્જ્વલનો બુધઃ ॥ 66 ॥

દયાવાન્ ભવરોગારિશ્ચિકિત્સાચરમાગતિઃ ।
ચંદ્રમંડલમધ્યસ્થશ્ચંદ્રકોટિસુશીતલઃ ॥ 67 ॥

યંત્રકૃત્પરમો યંત્રી યંત્રારૂઢાપરાજિતઃ ।
યંત્રવિદ્યંત્રવાસશ્ચ યંત્રાધારો ધરાધરઃ ॥ 68 ॥

તત્ત્વજ્ઞસ્તત્ત્વભૂતાત્મા મહત્તત્ત્વપ્રકાશનઃ ।
તત્ત્વસંખ્યાનયોગજ્ઞઃ સાંખ્યશાસ્ત્રપ્રવર્તકઃ ॥ 69 ॥

અનંતવિક્રમો દેવો માધવશ્ચ ધનેશ્વરઃ ।
સાધુઃ સાધુવરિષ્ઠાત્મા સાવધાનોઽમરોત્તમઃ ॥ 70 ॥

નિઃસંકલ્પો નિરાધારો દુર્ધરો હ્યાત્મવિત્પતિઃ ।
આરોગ્યસુખદશ્ચૈવ પ્રવરો વાસવસ્તથા ॥ 71 ॥

પરેશઃ પરમોદારઃ પ્રત્યક્ચૈતન્યદુર્ગમઃ ।
દુરાધર્ષો દુરાવાસો દૂરત્વપરિનાશનઃ ॥ 72 ॥

વેદવિદ્વેદકૃદ્વેદો વેદાત્મા વિમલાશયઃ ।
વિવિક્તસેવી ચ સંસારશ્રમનાશનસ્તથા ॥ 73 ॥

બ્રહ્મયોનિર્બૃહદ્યોનિર્વિશ્વયોનિર્વિદેહવાન્ ।
વિશાલાક્ષો વિશ્વનાથો હાટકાંગદભૂષણઃ ॥ 74 ॥

અબાધ્યો જગદારાધ્યો જગદાર્જવપાલનઃ ।
જનવાન્ ધનવાન્ ધર્મી ધર્મગો ધર્મવર્ધનઃ ॥ 75 ॥

અમૃતઃ શાશ્વતઃ સાધ્યઃ સિદ્ધિદઃ સુમનોહરઃ ।
ખલુબ્રહ્મખલુસ્થાનો મુનીનાં પરમા ગતિઃ ॥ 76 ॥

ઉપદ્રષ્ટા તથા શ્રેષ્ઠઃ શુચિભૂતો હ્યનામયઃ ।
વેદસિદ્ધાંતવેદ્યશ્ચ માનસાહ્લાદવર્ધનઃ ॥ 77 ॥

દેહાદન્યો ગુણાદન્યો લોકાદન્યો વિવેકવિત્ ।
દુષ્ટસ્વપ્નહરશ્ચૈવ ગુરુર્ગુરુવરોત્તમઃ ॥ 78 ॥

કર્મી કર્મવિનિર્મુક્તઃ સંન્યાસી સાધકેશ્વરઃ ।
સર્વભાવવિહીનશ્ચ તૃષ્ણાસંગનિવારકઃ ॥ 79 ॥

ત્યાગી ત્યાગવપુસ્ત્યાગસ્ત્યાગદાનવિવર્જિતઃ ।
ત્યાગકારણત્યાગાત્મા સદ્ગુરુઃ સુખદાયકઃ ॥ 80 ॥

દક્ષો દક્ષાદિવંદ્યશ્ચ જ્ઞાનવાદપ્રવર્તકઃ ।
શબ્દબ્રહ્મમયાત્મા ચ શબ્દબ્રહ્મપ્રકાશવાન્ ॥ 81 ॥

ગ્રસિષ્ણુઃ પ્રભવિષ્ણુશ્ચ સહિષ્ણુર્વિગતાંતરઃ ।
વિદ્વત્તમો મહાવંદ્યો વિશાલોત્તમવાઙ્મુનિઃ ॥ 82 ॥

બ્રહ્મવિદ્બ્રહ્મભાવશ્ચ બ્રહ્મર્ષિર્બ્રાહ્મણપ્રિયઃ ।
બ્રહ્મ બ્રહ્મપ્રકાશાત્મા બ્રહ્મવિદ્યાપ્રકાશનઃ ॥ 83 ॥

અત્રિવંશપ્રભૂતાત્મા તાપસોત્તમવંદિતઃ ।
આત્મવાસી વિધેયાત્મા હ્યત્રિવંશવિવર્ધનઃ ॥ 84 ॥

પ્રવર્તનો નિવૃત્તાત્મા પ્રલયોદકસન્નિભઃ ।
નારાયણો મહાગર્ભો ભાર્ગવપ્રિયકૃત્તમઃ ॥ 85 ॥

સંકલ્પદુઃખદલનઃ સંસારતમનાશનઃ ।
ત્રિવિક્રમસ્ત્રિધાકારસ્ત્રિમૂર્તિસ્ત્રિગુણાત્મકઃ ॥ 86 ॥

ભેદત્રયહરશ્ચૈવ તાપત્રયનિવારકઃ ।
દોષત્રયવિભેદી ચ સંશયાર્ણવખંડનઃ ॥ 87 ॥

અસંશયસ્ત્વસમ્મૂઢો હ્યવાદી રાજવંદિતઃ ।
રાજયોગી મહાયોગી સ્વભાવગલિતસ્તથા ॥ 88 ॥

પુણ્યશ્લોકઃ પવિત્રાંઘ્રિર્ધ્યાનયોગપરાયણઃ ।
ધ્યાનસ્થો ધ્યાનગમ્યશ્ચ વિધેયાત્મા પુરાતનઃ ॥ 89 ॥

અવિજ્ઞેયો હ્યંતરાત્મા મુખ્યબિંબસનાતનઃ ।
જીવસંજીવનો જીવશ્ચિદ્વિલાસશ્ચિદાશ્રયઃ ॥ 90 ॥

મહેંદ્રોઽમરમાન્યશ્ચ યોગેંદ્રો યોગવિત્તમઃ ।
યોગધર્મસ્તથા યોગસ્તત્ત્વસ્તત્ત્વવિનિશ્ચયઃ ॥ 91 ॥

નૈકબાહુરનંતાત્મા નૈકનામપરાક્રમઃ ।
નૈકાક્ષી નૈકપાદશ્ચ નાથનાથોત્તમોત્તમઃ ॥ 92 ॥

સહસ્રશીર્ષા પુરુષઃ સહસ્રાક્ષઃ સહસ્રપાત્ ।
સહસ્રરૂપદૃક્ ચૈવ સહસ્રારમયોદ્ધવઃ ॥ 93 ॥

ત્રિપાદપુરુષશ્ચૈવ ત્રિપાદૂર્ધ્વસ્તથૈવ ચ ।
ત્ર્યંબકશ્ચ મહાવીર્યો યોગવીર્યવિશારદઃ ॥ 94 ॥

વિજયી વિનયી જેતા વીતરાગી વિરાજિતઃ ।
રુદ્રો રૌદ્રો મહાભીમઃ પ્રાજ્ઞમુખ્યઃ સદાશુચિઃ ॥ 95 ॥

અંતર્જ્યોતિરનંતાત્મા પ્રત્યગાત્મા નિરંતરઃ ।
અરૂપશ્ચાત્મરૂપશ્ચ સર્વભાવવિનિર્વૃતઃ ॥ 96 ॥

અંતઃશૂન્યો બહિઃશૂન્યઃ શૂન્યાત્મા શૂન્યભાવનઃ ।
અંતઃપૂર્ણો બહિઃપૂર્ણઃ પૂર્ણાત્મા પૂર્ણભાવનઃ ॥ 97 ॥

અંતસ્ત્યાગી બહિસ્ત્યાગી ત્યાગાત્મા સર્વયોગવાન્ ।
અંતર્યોગી બહિર્યોગી સર્વયોગપરાયણઃ ॥ 98 ॥

અંતર્ભોગી બહિર્ભોગી સર્વભોગવિદુત્તમઃ ।
અંતર્નિષ્ઠો બહિર્નિષ્ઠઃ સર્વનિષ્ઠામયસ્તથા ॥ 99 ॥

બાહ્યાંતરવિમુક્તશ્ચ બાહ્યાંતરવિવર્જિતઃ ।
શાંતઃ શુદ્ધો વિશુદ્ધશ્ચ નિર્વાણઃ પ્રકૃતેઃ પરઃ ॥ 100 ॥

અકાલઃ કાલનેમી ચ કાલકાલો જનેશ્વરઃ ।
કાલાત્મા કાલકર્તા ચ કાલજ્ઞઃ કાલનાશનઃ ॥ 101 ॥

કૈવલ્યપદદાતા ચ કૈવલ્યસુખદાયકઃ ।
કૈવલ્યકલનાધારો નિર્ભરો હર્ષવર્ધનઃ ॥ 102 ॥

હૃદયસ્થો હૃષીકેશો ગોવિંદો ગર્ભવર્જિતઃ ।
સકલાગમપૂજ્યશ્ચ નિગમો નિગમાશ્રયઃ ॥ 103 ॥

પરાશક્તિઃ પરાકીર્તિઃ પરાવૃત્તિર્નિધિસ્મૃતિઃ ।
પરવિદ્યા પરાક્ષાંતિર્વિભક્તિર્યુક્તસદ્ગતિઃ ॥ 104 ॥

સ્વપ્રકાશઃ પ્રકાશાત્મા પરસંવેદનાત્મકઃ ।
સ્વસેવ્યઃ સ્વવિદાં સ્વાત્મા સ્વસંવેદ્યોઽનઘઃ ક્ષમી ॥ 105 ॥

સ્વાનુસંધાનશીલાત્મા સ્વાનુસંધાનગોચરઃ ।
સ્વાનુસંધાનશૂન્યાત્મા સ્વાનુસંધાનકાશ્રયઃ ॥ 106 ॥

સ્વબોધદર્પણોઽભંગઃ કંદર્પકુલનાશનઃ ।
બ્રહ્મચારી બ્રહ્મવેત્તા બ્રાહ્મણો બ્રહ્મવિત્તમઃ ॥ 107 ॥

તત્ત્વબોધઃ સુધાવર્ષઃ પાવનઃ પાપપાવકઃ ।
બ્રહ્મસૂત્રવિધેયાત્મા બ્રહ્મસૂત્રાર્થનિર્ણયઃ ॥ 108 ॥

આત્યંતિકો મહાકલ્પઃ સંકલ્પાવર્તનાશનઃ ।
આધિવ્યાધિહરશ્ચૈવ સંશયાર્ણવશોષકઃ ॥ 109 ॥

તત્ત્વાત્મજ્ઞાનસંદેશો મહાનુભવભાવિતઃ ।
આત્માનુભવસંપન્નઃ સ્વાનુભાવસુખાશ્રયઃ ॥ 110 ॥

અચિંત્યશ્ચ બૃહદ્ભાનુઃ પ્રમદોત્કર્ષનાશનઃ ।
અનિકેત પ્રશાંતાત્મા શૂન્યાવાસો જગદ્વપુઃ ॥ 111 ॥

ચિદ્ગતિશ્ચિન્મયશ્ચક્રી માયાચક્રપ્રવર્તકઃ ।
સર્વવર્ણવિદારંભી સર્વારંભપરાયણઃ ॥ 112 ॥

પુરાણઃ પ્રવરો દાતા સુંદરઃ કનકાંગદી ।
અનસૂયાત્મજો દત્તઃ સર્વજ્ઞઃ સર્વકામદઃ ॥ 113 ॥

કામજિત્ કામપાલશ્ચ કામી કામપ્રદાગમઃ ।
કામવાન્ કામપોષશ્ચ સર્વકામનિવર્તકઃ ॥ 114 ॥

સર્વકર્મફલોત્પત્તિઃ સર્વકામફલપ્રદઃ ।
સર્વકર્મફલૈઃ પૂજ્યઃ સર્વકર્મફલાશ્રયઃ ॥ 115 ॥

વિશ્વકર્મા કૃતાત્મા ચ કૃતજ્ઞઃ સર્વસાક્ષિકઃ ।
સર્વારંભપરિત્યાગી જડોન્મત્તપિશાચવાન્ ॥ 116 ॥

ભિક્ષુર્ભૈક્ષાકરશ્ચૈવ ભૈક્ષાહારી નિરાશ્રમી ।
અકૂલશ્ચાનુકૂલશ્ચ વિકલો હ્યકલસ્તથા ॥ 117 ॥

જટિલો વનચારી ચ દંડી મુંડી ચ ગંડવાન્ ।
દેહધર્મવિહીનાત્મા હ્યેકાકી સંગવર્જિતઃ ॥ 118 ॥

આશ્રમ્યનાશ્રમારંભોઽનાચારી કર્મવર્જિતઃ ।
અસંદેહી ચ સંદેહી ન કિંચિન્ન ચ કિંચનઃ ॥ 119 ॥

નૃદેહી દેહશૂન્યશ્ચ નાભાવી ભાવનિર્ગતઃ ।
નાબ્રહ્મા ચ પરબ્રહ્મ સ્વયમેવ નિરાકુલઃ ॥ 120 ॥

અનઘશ્ચાગુરુશ્ચૈવ નાથનાથોત્તમો ગુરુઃ ।
દ્વિભુજઃ પ્રાકૃતશ્ચૈવ જનકશ્ચ પિતામહઃ ॥ 121 ॥

અનાત્મા ન ચ નાનાત્મા નીતિર્નીતિમતાં વરઃ ।
સહજઃ સદૃશઃ સિદ્ધશ્ચૈકશ્ચિન્માત્ર એવ ચ ॥ 122 ॥

ન કર્તાપિ ચ કર્તા ચ ભોક્તા ભોગવિવર્જિતઃ ।
તુરીયસ્તુરીયાતીતઃ સ્વચ્છઃ સર્વમયસ્તથા ॥ 123 ॥

સર્વાધિષ્ઠાનરૂપશ્ચ સર્વધ્યેયવિવર્જિતઃ ।
સર્વલોકનિવાસાત્મા સકલોત્તમવંદિતઃ ॥ 124 ॥

દેહભૃદ્દેહકૃચ્ચૈવ દેહાત્મા દેહભાવનઃ ।
દેહી દેહવિભક્તશ્ચ દેહભાવપ્રકાશનઃ ॥ 125 ॥

લયસ્થો લયવિચ્ચૈવ લયાભાવશ્ચ બોધવાન્ ।
લયાતીતો લયસ્યાંતો લયભાવનિવારણઃ ॥ 126 ॥

વિમુખઃ પ્રમુખશ્ચૈવ પ્રત્યઙ્મુખવદાચરી ।
વિશ્વભુગ્વિશ્વધૃગ્વિશ્વો વિશ્વક્ષેમકરસ્તથા ॥ 127 ॥

અવિક્ષિપ્તોઽપ્રમાદી ચ પરર્ધિઃ પરમાર્થદૃક્ ।
સ્વાનુભાવવિહીનશ્ચ સ્વાનુભાવપ્રકાશનઃ ॥ 128 ॥

નિરિંદ્રિયશ્ચ નિર્બુદ્ધિર્નિરાભાસો નિરાકૃતઃ ।
નિરહંકારરૂપાત્મા નિર્વપુઃ સકલાશ્રયઃ ॥ 129 ॥

શોકદુઃખહરશ્ચૈવ ભોગમોક્ષફલપ્રદઃ ।
સુપ્રસન્નસ્તથા સૂક્ષ્મઃ શબ્દબ્રહ્માર્થસંગ્રહઃ ॥ 130 ॥

આગમાપાયશૂન્યશ્ચ સ્થાનદશ્ચ સતાંગતિઃ ।
અકૃતઃ સુકૃતશ્ચૈવ કૃતકર્મા વિનિર્વૃતઃ ॥ 131 ॥

ભેદત્રયહરશ્ચૈવ દેહત્રયવિનિર્ગતઃ ।
સર્વકામમયશ્ચૈવ સર્વકામનિવર્તકઃ ॥ 132 ॥

સિદ્ધેશ્વરોઽજરઃ પંચબાણદર્પહુતાશનઃ ।
ચતુરક્ષરબીજાત્મા સ્વભૂશ્ચિત્કીર્તિભૂષણઃ ॥ 133 ॥

અગાધબુદ્ધિરક્ષુબ્ધશ્ચંદ્રસૂર્યાગ્નિલોચનઃ ।
યમદંષ્ટ્રોઽતિસંહર્તા પરમાનંદસાગરઃ ॥ 134 ॥

લીલાવિશ્વંભરો ભાનુર્ભૈરવો ભીમલોચનઃ ।
બ્રહ્મચર્માંબરઃ કાલસ્ત્વચલશ્ચલનાંતકઃ ॥ 135 ॥

આદિદેવો જગદ્યોનિર્વાસવારિવિમર્દનઃ ।
વિકર્મકર્મકર્મજ્ઞો અનન્યગમકોઽગમઃ ॥ 136 ॥

અબદ્ધકર્મશૂન્યશ્ચ કામરાગકુલક્ષયઃ ।
યોગાંધકારમથનઃ પદ્મજન્માદિવંદિતઃ ॥ 137 ॥

ભક્તકામોઽગ્રજશ્ચક્રી ભાવનિર્ભાવભાવકઃ ।
ભેદાંતકો મહાનગ્ર્યો નિગૂહો ગોચરાંતકઃ ॥ 138 ॥

કાલાગ્નિશમનઃ શંખચક્રપદ્મગદાધરઃ ।
દીપ્તો દીનપતિઃ શાસ્તા સ્વચ્છંદો મુક્તિદાયકઃ ॥ 139 ॥

વ્યોમધર્માંબરો ભેત્તા ભસ્મધારી ધરાધરઃ ।
ધર્મગુપ્તોઽન્વયાત્મા ચ વ્યતિરેકાર્થનિર્ણયઃ ॥ 140 ॥

એકાનેકગુણાભાસાભાસનિર્ભાસવર્જિતઃ ।
ભાવાભાવસ્વભાવાત્મા ભાવાભાવવિભાવવિત્ ॥ 141 ॥

યોગિહૃદયવિશ્રામોઽનંતવિદ્યાવિવર્ધનઃ ।
વિઘ્નાંતકસ્ત્રિકાલજ્ઞસ્તત્ત્વાત્મા જ્ઞાનસાગરઃ ॥ 142 ॥

ઇતીદં દત્તસાહસ્રં સાયં પ્રાતઃ પઠેત્તુ યઃ ।
સ ઇહામુત્ર લભતે નિર્વાણં પરમં સુખમ્ ॥ 143 ॥

ગુરુવારે દત્તભક્તો ભક્તિભાવસમન્વિતઃ ।
પઠેત્ સદૈવ યો હ્યેતત્ સ લભેચ્ચિંતિતં ધ્રુવમ્ ॥ 144 ॥

ઇતિ શ્રીમદ્દત્તાત્રેયપુરાણે શ્રી દત્તાત્રેય સહસ્રનામ સ્તોત્રમ્ ।