அஷ்டாவக்ர கீ³தா is a 20-chapter dialogue of direct அத்³வைத that repeatedly turns attention from changing experiences to the changeless witness. Its verses are short, but they aim at something practical: ending the inner compulsion to grasp, resist, and constantly defend an identity. When that compulsion drops, life is still lived - but lived with far less fear, comparison, and self-made suffering.
In the previous chapters, the dialogue has steadily refined what freedom means. Chapters 1-4 establish the witness standpoint (ஸாக்ஷீ) and show that dispassion is not dryness but freedom from addiction to விஷயs. Chapters 5-15 keep dissolving doership and mental fixation: the teacher warns against craving and status, and then points to a growing ease where effort, inner argument, and even spiritual ambition fall away.
Seen as a whole, Chapter 17 is a portrait of the "ordinary miracle" of freedom: a mind that is not pushed around by pleasure and fear, praise and blame, gain and loss. It does not say the wise become inactive; it says their actions are no longer fueled by craving, and their reactions no longer build a self-story.
அஷ்டாவக்ர உவாச ॥
தேன ஜ்ஞானப²லம் ப்ராப்தம் யோகா³ப்⁴யாஸப²லம் ததா² ।
த்ருப்த: ஸ்வச்சே²ந்த்³ரியோ நித்யமேகாகீ ரமதே து ய: ॥ 17-1॥
Translation (பா⁴வார்த²):
The one who is content, with clear senses and an inward solitude, naturally delights. For such a one, the true fruits of knowledge and practice are already attained.
ந கதா³சிஜ்ஜக³த்யஸ்மின் தத்த்வஜ்ஞோ ஹந்த கி²த்³யதி ।
யத ஏகேன தேனேத³ம் பூர்ணம் ப்³ரஹ்மாண்ட³மண்ட³லம் ॥ 17-2॥
Translation (பா⁴வார்த²):
The knower of truth is never inwardly distressed in this world, because they see the entire universe as pervaded and completed by the One reality.
ந ஜாது விஷயா: கேபி ஸ்வாராமம் ஹர்ஷயந்த்யமீ ।
ஸல்லகீபல்லவப்ரீதமிவேப⁴ம் நிம்ப³பல்லவா: ॥ 17-3॥
Translation (பா⁴வார்த²):
Sense-objects can never truly delight the one who delights in the Self. It is like offering neem leaves to an elephant that enjoys more tender shoots.
யஸ்து போ⁴கே³ஷு பு⁴க்தேஷு ந ப⁴வத்யதி⁴வாஸித: ।
அபு⁴க்தேஷு நிராகாங்க்ஷீ தாத்³ருஶோ ப⁴வது³ர்லப:⁴ ॥ 17-4॥
Translation (பா⁴வார்த²):
Rare is the person who is not inwardly "stained" by pleasures after enjoying them, and who does not crave the pleasures not yet enjoyed.
பு³பு⁴க்ஷுரிஹ ஸம்ஸாரே முமுக்ஷுரபி த்³ருஶ்யதே ।
போ⁴க³மோக்ஷனிராகாங்க்ஷீ விரலோ ஹி மஹாஶய: ॥ 17-5॥
Translation (பா⁴வார்த²):
In this world we can see seekers of pleasure and seekers of liberation. But rare indeed is the great-souled one who craves neither enjoyment nor liberation.
த⁴ர்மார்த²காமமோக்ஷேஷு ஜீவிதே மரணே ததா² ।
கஸ்யாப்யுதா³ரசித்தஸ்ய ஹேயோபாதே³யதா ந ஹி ॥ 17-6॥
Translation (பா⁴வார்த²):
For the noble-minded one, there is no compulsive "accept this / reject that" even regarding duty, gain, pleasure, liberation, life, or death.
வாஞ்சா² ந விஶ்வவிலயே ந த்³வேஷஸ்தஸ்ய ச ஸ்தி²தௌ ।
யதா² ஜீவிகயா தஸ்மாத்³ த⁴ன்ய ஆஸ்தே யதா² ஸுக²ம் ॥ 17-7॥
Translation (பா⁴வார்த²):
He does not long for the world to disappear, nor does he hate it for continuing. Therefore the blessed one lives at ease, sustaining life in whatever simple way.
க்ருதார்தோ²னேன ஜ்ஞானேனேத்யேவம் க³லிததீ⁴: க்ருதீ ।
பஶ்யன் ஶ்ருண்வன் ஸ்ப்ருஶன் ஜிக்⁴ரன்ன்
அஶ்னன்னாஸ்தே யதா² ஸுக²ம் ॥ 17-8॥
Translation (பா⁴வார்த²):
Fulfilled by this knowledge and with the intellect's rigidity dissolved, the accomplished one lives at ease - seeing, hearing, touching, smelling, eating - simply as life happens.
ஶூன்யா த்³ருஷ்டிர்வ்ருதா² சேஷ்டா விகலானீந்த்³ரியாணி ச ।
ந ஸ்ப்ருஹா ந விரக்திர்வா க்ஷீணஸம்ஸாரஸாக³ரே ॥ 17-9॥
Translation (பா⁴வார்த²):
For one whose ocean of bondage has dried up, the gaze becomes empty of seeking, activity loses personal agenda, the senses become quiet, and there is neither craving nor even a need to cultivate dispassion.
ந ஜாக³ர்தி ந நித்³ராதி நோன்மீலதி ந மீலதி ।
அஹோ பரத³ஶா க்வாபி வர்ததே முக்தசேதஸ: ॥ 17-1௦॥
Translation (பா⁴வார்த²):
He is neither awake nor asleep, neither opening nor closing. What an extraordinary state this is of the liberated mind!
ஸர்வத்ர த்³ருஶ்யதே ஸ்வஸ்த:² ஸர்வத்ர விமலாஶய: ।
ஸமஸ்தவாஸனா முக்தோ முக்த: ஸர்வத்ர ராஜதே ॥ 17-11॥
Translation (பா⁴வார்த²):
Wherever he is, he is seen as steady and clear. Freed from all latent cravings and conditioning, the liberated one shines everywhere.
பஶ்யன் ஶ்ருண்வன் ஸ்ப்ருஶன் ஜிக்⁴ரன்ன் அஶ்னன்
க்³ருஹ்ணன் வத³ன் வ்ரஜன் ।
ஈஹிதானீஹிதைர்முக்தோ முக்த ஏவ மஹாஶய: ॥ 17-12॥
Translation (பா⁴வார்த²):
Even while seeing, hearing, touching, smelling, eating, receiving, speaking, and moving, the great-souled one remains free of the psychological knot of "I did this" and "I did not do that" - truly free.
ந நிந்த³தி ந ச ஸ்தௌதி ந ஹ்ருஷ்யதி ந குப்யதி ।
ந த³தா³தி ந க்³ருஹ்ணாதி முக்த: ஸர்வத்ர நீரஸ: ॥ 17-13॥
Translation (பா⁴வார்த²):
He does not condemn or flatter, does not exult or rage. He is not trapped in the ego-stories of giving and taking. Liberated, he moves everywhere without personal agenda.
ஸானுராகா³ம் ஸ்த்ரியம் த்³ருஷ்ட்வா ம்ருத்யும் வா ஸமுபஸ்தி²தம் ।
அவிஹ்வலமனா: ஸ்வஸ்தோ² முக்த ஏவ மஹாஶய: ॥ 17-14॥
Translation (பா⁴வார்த²):
Whether seeing strong attraction or seeing death close at hand, the great-souled one remains unshaken and steady - truly free.
ஸுகே² து³:கே² நரே நார்யாம் ஸம்பத்ஸு ச விபத்ஸு ச ।
விஶேஷோ நைவ தீ⁴ரஸ்ய ஸர்வத்ர ஸமத³ர்ஶின: ॥ 17-15॥
Translation (பா⁴வார்த²):
For the steady one with equal vision, there is no inner partiality based on pleasure and pain, man and woman, success and setback.
ந ஹிம்ஸா நைவ காருண்யம் நௌத்³த⁴த்யம் ந ச தீ³னதா ।
நாஶ்சர்யம் நைவ ச க்ஷோப:⁴ க்ஷீணஸம்ஸரணே நரே ॥ 17-16॥
Translation (பா⁴வார்த²):
In the person whose bondage has worn out, there is neither cruelty nor sentimental pity, neither arrogance nor self-pity, neither amazement nor agitation.
ந முக்தோ விஷயத்³வேஷ்டா ந வா விஷயலோலுப: ।
அஸம்ஸக்தமனா நித்யம் ப்ராப்தாப்ராப்தமுபாஶ்னுதே ॥ 17-17॥
Translation (பா⁴வார்த²):
Liberation is not hatred of objects and not greedy chasing of them. With an unattached mind, one simply meets what comes - and does not suffer over what does not.
ஸமாதா⁴னாஸமாதா⁴னஹிதாஹிதவிகல்பனா: ।
ஶூன்யசித்தோ ந ஜானாதி கைவல்யமிவ ஸம்ஸ்தி²த: ॥ 17-18॥
Translation (பா⁴வார்த²):
With the mind empty of conceptual dividing, he does not live by categories like composure and disturbance, good and bad. He abides as though in complete freedom.
நிர்மமோ நிரஹங்காரோ ந கிஞ்சிதி³தி நிஶ்சித: ।
அந்தர்க³லிதஸர்வாஶ: குர்வன்னபி கரோதி ந ॥ 17-19॥
Translation (பா⁴வார்த²):
Free of possessiveness and ego, established in the certainty of "nothing belongs to me", with all expectation dissolved within, he may act - yet inwardly he does not feel "I am doing."
மன:ப்ரகாஶஸம்மோஹஸ்வப்னஜாட்³யவிவர்ஜித: ।
த³ஶாம் காமபி ஸம்ப்ராப்தோ ப⁴வேத்³ க³லிதமானஸ: ॥ 17-2௦॥
Translation (பா⁴வார்த²):
Free from the mind's games of "brightness" and confusion, from dreaminess and dullness, the one whose mind has dissolved can be in any state without bondage.
Browse Related Categories:
