பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் is a direct and urgent Advaita ப⁴க்தி stotram composed by ஆதி³ ஶங்கராசார்ய. It speaks to the human tendency to become absorbed in learning, wealth, family, youth, ritual, and social identity while forgetting the certainty of death and the need for God-centered wisdom. Its refrain asks the seeker to worship Govinda, not as a rejection of learning, but as a correction of learning that has not become liberating knowledge.
Traditional accounts remember Shankaracharya composing this hymn after seeing an elderly scholar absorbed in grammar rules while life itself was passing away. The famous opening reference to டு³க்ருங்கரணே points to grammar study that remains external if it does not lead to discrimination and devotion. Shankara uses the moment compassionately: he does not mock learning, but turns learning toward கோ³விந்த³, the Lord who alone can carry the seeker across ஸம்ஸார.
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம்
கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ மூட⁴மதே ।
Translation (பா⁴வார்த²):
Worship Govinda, worship Govinda, worship Govinda, O deluded mind.
ஸம்ப்ராப்தே ஸன்னிஹிதே காலே
நஹி நஹி ரக்ஷதி டு³க்ருங்கரணே ॥ 1 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
When the final time approaches, grammar rules and external learning alone will not protect; remember Govinda before that moment comes.
மூட⁴ ஜஹீஹி த⁴னாக³மத்ருஷ்ணாம்
குரு ஸத்³பு³த்³தி⁴ம் மனஸி வித்ருஷ்ணாம் ।
யல்லப⁴ஸே நிஜகர்மோபாத்தம்
வித்தம் தேன வினோத³ய சித்தம் ॥ 2 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
Oh fool! Give up your thirst to amass wealth, devote your mind to thoughts to the Real. Be content with what comes through actions already performed in the past.
நாரீஸ்தனப⁴ர-னாபீ⁴தே³ஶம்
த்³ருஷ்ட்வா மா கா³ மோஹாவேஶம் ।
ஏதன்மாம்ஸவஸாதி³விகாரம்
மனஸி விசிந்தய வாரம் வாரம் ॥ 3 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
Do not get drowned in delusion by going wild with passions and lust by seeing a woman's navel and chest. These are nothing but a modification of flesh. Fail not to remember this again and again in your mind.
நலினீத³ல-க³தஜலமதிதரலம்
தத்³வஜ்ஜீவிதமதிஶய-சபலம் ।
வித்³தி⁴ வ்யாத்⁴யபி⁴மானக்³ரஸ்தம்
லோகம் ஶோகஹதம் ச ஸமஸ்தம் ॥ 4 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
The life of a person is as uncertain as rain drops trembling on a lotus leaf. Know that the whole world remains prey to disease, ego and grief.
யாவத்³வித்தோபார்ஜனஸக்த:
தாவன்னிஜபரிவாரோ ரக்த: ।
பஶ்சாஜ்ஜீவதி ஜர்ஜரதே³ஹே
வார்தாம் கோபி ந ப்ருச்ச²தி கே³ஹே ॥ 5 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
So long as a man is fit and able to support his family, see what affection all those around him show. But no one at home cares to even have a word with him when his body totters due to old age.
யாவத்பவனோ நிவஸதி தே³ஹே
தாவத்ப்ருச்ச²தி குஶலம் கே³ஹே ।
க³தவதி வாயௌ தே³ஹாபாயே
பா⁴ர்யா பி³ப்⁴யதி தஸ்மின்காயே ॥ 6 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
When one is alive, his family members enquire kindly about his welfare. But when the soul departs from the body, even his wife runs away in fear of the corpse.
பா³லஸ்தாவத்க்ரீடா³ஸக்த:
தருணஸ்தாவத்தருணீஸக்த: ।
வ்ருத்³த⁴ஸ்தாவச்சிந்தாஸக்த:
பரமே ப்³ரஹ்மணி கோபி ந ஸக்த: ॥ 7 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
The childhood is lost by attachment to playfulness. Youth is lost by attachment to woman. Old age passes away by thinking over many things. But there is hardly anyone who wants to be lost in parabrahman.
கா தே காந்தா கஸ்தே புத்ர:
ஸம்ஸாரோயமதீவ விசித்ர: ।
கஸ்ய த்வம் க: குத ஆயாத:
தத்த்வம் சிந்தய ததி³ஹ ப்⁴ராத: ॥ 8 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
Who is your wife? Who is your son? Strange is this samsAra, the world. Of whom are you? From where have you come? Brother, ponder over these truths.
ஸத்ஸங்க³த்வே நிஸ்ஸங்க³த்வம்
நிஸ்ஸங்க³த்வே நிர்மோஹத்வம் ।
நிர்மோஹத்வே நிஶ்சலதத்த்வம்
நிஶ்சலதத்த்வே ஜீவன்முக்தி: ॥ 9 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
From satsanga, company of good people, comes non-attachment, from non-attachment comes freedom from delusion, which leads to self-settledness. From self-settledness comes the ultimate liberation.
வயஸி க³தே க: காமவிகார:
ஶுஷ்கே நீரே க: காஸார: ।
க்ஷீணே வித்தே க: பரிவார:
ஜ்ஞாதே தத்த்வே க: ஸம்ஸார: ॥ 1௦ ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
What good is lust when youth has fled? What use is a lake which has no water? Where are the relatives when wealth is gone? Where is samsAra, the world, when the Truth is known?
மா குரு த⁴ன-ஜன-யௌவன-க³ர்வம்
ஹரதி நிமேஷாத்கால: ஸர்வம் ।
மாயாமயமித³மகி²லம் ஹித்வா
ப்³ரஹ்மபத³ம் த்வம் ப்ரவிஶ விதி³த்வா ॥ 11 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
Do not boast of wealth, friends, and youth. Each one of these is destroyed within a minute of time. Free yourself from the illusion of the world of Maya and attain the timeless Truth.
தி³னயாமின்யௌ ஸாயம் ப்ராத:
ஶிஶிரவஸந்தௌ புனராயாத: ।
கால: க்ரீட³தி க³ச்ச²த்யாயு:
தத³பி ந முஞ்சத்யாஶாவாயு: ॥ 12 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
Daylight and darkness, dusk and dawn, winter and springtime come and go. Time plays and life ebbs away. But the storm of desire never leaves.
கா தே காந்தா த⁴னக³தசிந்தா
வாதுல கிம் தவ நாஸ்தி நியந்தா ।
த்ரிஜக³தி ஸஜ்ஜனஸங்க³திரேகா
ப⁴வதி ப⁴வார்ணவதரணே நௌகா ॥ 13 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
Oh mad man! Why this engrossment in thoughts of wealth? Is there no one to guide you? There is only one thing in three worlds that can save you from the ocean of samsAra, get into the boat of satsanga, company of good people, quickly.
த்³வாத³ஶ-மஞ்ஜரிகாபி⁴ரஶேஷ:
கதி²தோ வையாகரணஸ்யைஷ: ।
உபதே³ஶோபூ⁴த்³வித்³யா-னிபுணை:
ஶ்ரீமச்ச²ங்கர-ப⁴க³வச்ச²ரணை: ॥ 14 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
This bouquet of twelve verses (2-13) was imparted to a grammarian by the all-knowing Shankara, adored as the bhagavadpada. The following 14 form chaturdaSamaMjarikA.
ஜடிலோ முண்டீ³ லுஞ்சி²தகேஶ:
காஷாயாம்ப³ர-ப³ஹுக்ருதவேஷ: ।
பஶ்யன்னபி ச ந பஶ்யதி மூட:⁴
உத³ரனிமித்தம் ப³ஹுக்ருதவேஷ: ॥ 15 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
There are many who go with matted locks, many who have clean shaven heads, many whose hairs have been plucked out; some are clothed in orange, yet others in various colors -all just for a livelihood. Seeing truth revealed before them, still the foolish ones see it not.
அங்க³ம் க³லிதம் பலிதம் முண்ட³ம்
த³ஶனவிஹீனம் ஜாதம் துண்ட³ம் ।
வ்ருத்³தோ⁴ யாதி க்³ருஹீத்வா த³ண்ட³ம்
தத³பி ந முஞ்சத்யாஶாபிண்ட³ம் ॥ 16 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
Strength has left the old man's body; his head has become bald, his gums toothless and leaning on crutches. Even then the attachment is strong and he clings firmly to fruitless desires.
அக்³ரே வஹ்னி: ப்ருஷ்டே² பா⁴னு:
ராத்ரௌ சுபு³க-ஸமர்பித-ஜானு: ।
கரதல-பி⁴க்ஷஸ்தருதலவாஸ:
தத³பி ந முஞ்சத்யாஶாபாஶ: ॥ 17 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
Behold there lies the man who sits warming up his body with the fire in front and the sun at the back; at night he curls up the body to keep out of the cold; he eats his beggar's food from the bowl of his hand and sleeps beneath the tree. Still in his heart, he is a wretched puppet at the hands of passions.
குருதே க³ங்கா³ஸாக³ரக³மனம்
வ்ரத-பரிபாலனமத²வா தா³னம் ।
ஜ்ஞானவிஹீன: ஸர்வமதேன
பஜ⁴தி ந முக்திம் ஜன்மஶதேன ॥ 18 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
One may go to Ganga river, observe fasts, and give away riches in charity ! Yet, devoid of the true knowledge, nothing can give mukti even at the end of a hundred births.
ஸுரமந்தி³ர-தரு-மூல-னிவாஸ:
ஶய்யா பூ⁴தலமஜினம் வாஸ: ।
ஸர்வ-பரிக்³ரஹ-போ⁴க³த்யாக:³
கஸ்ய ஸுக²ம் ந கரோதி விராக:³ ॥ 19 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
Take your residence in a temple or below a tree, wear the deerskin for the dress, and sleep with mother earth as your bed. Give up all attachments and renounce all comforts. Blessed with such vairgya, could any fail to be content?
யோக³ரதோ வா போ⁴க³ரதோ வா
ஸங்க³ரதோ வா ஸங்க³விஹீன: ।
யஸ்ய ப்³ரஹ்மணி ரமதே சித்தம்
நந்த³தி நந்த³தி நந்த³த்யேவ ॥ 2௦ ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
One may take delight in yoga or bhoga, may have attachment or detachment. But only he whose mind steadily delights in Brahman enjoys bliss, no one else.
ப⁴க³வத்³கீ³தா கிஞ்சித³தீ⁴தா
க³ங்கா³ஜல-லவகணிகா பீதா ।
ஸக்ருத³பி யேன முராரிஸமர்சா
க்ரியதே தஸ்ய யமேன ந சர்சா ॥ 21 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
Let a man read but a little from bhagavadgItA, drink just a drop of water from the Ganges, worship but once murAri. He then will have no altercation with Yama.
புனரபி ஜனனம் புனரபி மரணம்
புனரபி ஜனனீஜட²ரே ஶயனம் ।
இஹ ஸம்ஸாரே ப³ஹுது³ஸ்தாரே
க்ருபயாபாரே பாஹி முராரே ॥ 22 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
Born again, death again, again to stay in the mother's womb! It is indeed hard to cross this boundless ocean of samsAra. Oh Murari! Redeem me through Thy mercy.
ரத்²யாசர்பட-விரசித-கந்த:²
புண்யாபுண்ய-விவர்ஜித-பந்த:² ।
யோகீ³ யோக³னியோஜித-சித்த:
ரமதே பா³லோன்மத்தவதே³வ ॥ 23 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
There is no shortage of clothing for a monk so long as there are rags cast off the road. Freed from vices and virtues, onward he wanders. One who lives in communion with god enjoys bliss, pure and uncontaminated, like a child and as an intoxicated.
கஸ்த்வம் கோஹம் குத ஆயாத:
கா மே ஜனனீ கோ மே தாத: ।
இதி பரிபா⁴வய ஸர்வமஸாரம்
விஶ்வம் த்யக்த்வா ஸ்வப்னவிசாரம் ॥ 24 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
Who are you? Who am I? From where do I come? Who is my mother, who is my father? Ponder thus, look at everything as essence-less and give up the world as an idle dream.
த்வயி மயி சான்யத்ரைகோ விஷ்ணு:
வ்யர்த²ம் குப்யஸி மய்யஸஹிஷ்ணு: ।
ப⁴வ ஸமசித்த: ஸர்வத்ர த்வம்
வாஞ்ச²ஸ்யசிராத்³யதி³ விஷ்ணுத்வம் ॥ 25 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
In me, in you and in everything, none but the same Vishnu dwells. Your anger and impatience is meaningless. If you wish to attain the status of Vishnu, have samabhAva, equanimity, always.
ஶத்ரௌ மித்ரே புத்ரே ப³ந்தௌ⁴
மா குரு யத்னம் விக்³ரஹஸந்தௌ⁴ ।
ஸர்வஸ்மின்னபி பஶ்யாத்மானம்
ஸர்வத்ரோத்ஸ்ருஜ பே⁴தா³ஜ்ஞானம் ॥ 26 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
Waste not your efforts to win the love of or to fight against friend and foe, children and relatives. See yourself in everyone and give up all feelings of duality completely.
காமம் க்ரோத⁴ம் லோப⁴ம் மோஹம்
த்யக்த்வாத்மானம் பஶ்யதி ஸோஹம் ।
ஆத்மஜ்ஞானவிஹீனா மூடா⁴:
தே பச்யந்தே நரகனிகூ³டா⁴: ॥ 27 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
Give up lust, anger, infatuation, and greed. Ponder over your real nature. Fools are they who are blind to the Self. Cast into hell, they suffer there endlessly.
கே³யம் கீ³தா-னாமஸஹஸ்ரம்
த்⁴யேயம் ஶ்ரீபதி-ரூபமஜஸ்ரம் ।
நேயம் ஸஜ்ஜன-ஸங்கே³ சித்தம்
தே³யம் தீ³னஜனாய ச வித்தம் ॥ 28 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
Regularly recite from the Gita, meditate on Vishnu in your heart, and chant His thousand glories. Take delight to be with the noble and the holy. Distribute your wealth in charity to the poor and the needy.
ஸுக²த: க்ரியதே காமாபோ⁴க:³
பஶ்சாத³ந்த ஶரீரே ரோக:³ ।
யத்³யபி லோகே மரணம் ஶரணம்
தத³பி ந முஞ்சதி பாபாசரணம் ॥ 29 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
He who yields to lust for pleasure leaves his body a prey to disease. Though death brings an end to everything, man does not give-up the sinful path.
அர்த²மனர்த²ம் பா⁴வய நித்யம்
நாஸ்திதத: ஸுக²லேஶ: ஸத்யம் ।
புத்ராத³பி த⁴னபா⁴ஜாம் பீ⁴தி:
ஸர்வத்ரைஷா விஹிதா ரீதி: ॥ 3௦ ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
Wealth is not welfare, truly there is no joy in it. Reflect thus at all times. A rich man fears even his own son. This is the way of wealth everywhere.
ப்ராணாயாமம் ப்ரத்யாஹாரம்
நித்யானித்ய விவேகவிசாரம் ।
ஜாப்யஸமேதஸமாதி⁴விதா⁴னம்
குர்வவதா⁴னம் மஹத³வதா⁴னம் ॥ 31 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
Regulate the prANa-s, life forces, remain unaffected by external influences and discriminate between the real and the fleeting. Chant the holy name of God and silence the turbulent mind. Perform these with care, with extreme care.
கு³ருசரணாம்பு³ஜ-னிர்ப⁴ரப⁴க்த:
ஸம்ஸாராத³சிராத்³ப⁴வ முக்த: ।
ஸேந்த்³ரியமானஸ-னியமாதே³வம்
த்³ரக்ஷ்யஸி நிஜஹ்ருத³யஸ்த²ம் தே³வம் ॥ 32 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
Oh devotee of the lotus feet of the Guru! May thou be soon free from Samsara. Through disciplined senses and controlled mind, thou shalt come to experience the indwelling Lord of your heart!
மூட:⁴ கஶ்சன வையாகரணோ
டு³:க்ருங்கரணாத்⁴யயனது⁴ரீண: ।
ஶ்ரீமச்ச²ங்கர-ப⁴க³வச்சி²ஷ்யை:
போ³தி⁴த ஆஸீச்சோ²தி⁴த-கரண: ॥ 33 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
Thus a silly grammarian lost in rules cleansed of his narrow vision and shown the Light by Shankara's apostles.
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம்
கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ மூட⁴மதே ।
நாமஸ்மரணாத³ன்யமுபாயம்
நஹி பஶ்யாமோ ப⁴வதரணே ॥ 34 ॥
பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் பஜ⁴ கோ³விந்த³ம் ...
Translation (பா⁴வார்த²):
Worship Govinda, worship Govinda, worship Govinda, Oh fool! Other than chanting the Lord's names, there is no other way to cross the life's ocean.
Browse Related Categories:
