View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in సరళ తెలుగు with simplified anusvaras. View this in శుద్ధ తెలుగు, with correct anusvaras marked.

తైత్తిరీయ ఉపనిషద్ - భృగువల్లీ

తైత్తిరీయ ఉపనిషద్ - భృగు వల్లీ is the third vallI of the Taittiriya Upanishad and presents knowledge as a living inquiry between Bhrigu and his father Varuna. Bhrigu asks about Brahman, and Varuna gives a concise definition: that from which beings are born, by which they live, and into which they enter.

The central ideas are తపస్ as focused inquiry, అన్న as sacred support of life, the progressive refinement of the self-sense, and the recognition of ఆనంద as Brahman's deepest pointer. The closing teachings on food are not merely dietary rules; they show that reverence for life-support is part of Brahman-knowledge.


(తై.ఆ.9.1.1)

Translation (భావార్థ):
This source marker identifies the Taittiriya Aranyaka section for the Bhrigu Valli recitation.


ఓం స॒హ నా॑వవతు । స॒హ నౌ॑ భునక్తు । స॒హ వీ॒ర్యం॑ కరవావహై । తే॒జ॒స్వినా॒వధీ॑తమస్తు॒ మా వి॑ద్విషా॒వహై᳚ । ఓం శాంతిః॒ శాంతిః॒ శాంతిః॑ ॥

Translation (భావార్థ):
The opening peace prayer asks that teacher and student be protected, nourished, strengthened, made brilliant, and free from mutual hostility.


భృగు॒ర్వై వా॑రు॒ణిః । వరు॑ణం॒ పిత॑ర॒ముప॑ససార । అధీ॑హి భగవో॒ బ్రహ్మేతి॑ । తస్మా॑ ఏ॒తత్ప్రో॑వాచ । అన్నం॑ ప్రా॒ణం చక్షు॒శ్శ్రోత్రం॒ మనో॒ వాచ॒మితి॑ । తగ్ం హో॑వాచ । యతో॒ వా ఇ॒మాని॒ భూతా॑ని॒ జాయం॑తే । యేన॒ జాతా॑ని॒ జీవం॑తి । యత్ప్రయం॑త్య॒భిసం​విఀ ॑శంతి । తద్విజి॑జ్ఞాసస్వ । తద్బ్రహ్మేతి॑ । స తపో॑ఽతప్యత । స తప॑స్త॒ప్త్వా ॥ 1 ॥
ఇతి ప్రథమోఽనువాకః ॥

Translation (భావార్థ):
Bhrigu approaches Varuna and asks for Brahman; Varuna points to food, prana, sight, hearing, mind, and speech, and defines Brahman as the source, sustainer, and end of beings.


అన్నం॒ బ్రహ్మేతి॒ వ్య॑జానాత్ । అ॒న్నాద్ధ్యే॑వ ఖల్వి॒మాని॒ భుతా॑ని॒ జాయం॑తే । అన్నే॑న॒ జాతా॑ని॒ జీవం॑తి । అన్నం॒ ప్రయం॑త్య॒భిసం​విఀ ॑శం॒తీతి॑ । తద్వి॒జ్ఞాయ॑ । పున॑రే॒వ వరు॑ణం॒ పిత॑ర॒ముప॑ససార । అధీ॑హి భగవో॒ బ్రహ్మేతి॑ । తగ్ం హో॑వాచ । తప॑సా॒ బ్రహ్మ॒ విజి॑జ్ఞాసస్వ । తపో॒ బ్రహ్మేతి॑ । స తపో॑ఽతప్యత । స తప॑స్త॒ప్త్వా ॥ 1 ॥
ఇతి ద్వితీయోఽనువాకః ॥

Translation (భావార్థ):
Through tapas Bhrigu first understands food as Brahman, because beings are born from food, live by food, and return to food.


ప్రా॒ణో బ్ర॒హ్మేతి॒ వ్య॑జానాత్ । ప్రా॒ణాద్ధ్యే॑వ ఖల్వి॒మాని॒ భూతా॑ని॒ జాయం॑తే । ప్రా॒ణేన॒ జాతా॑ని॒ జీవం॑తి । ప్రా॒ణం ప్రయం॑త్య॒భిసం​విఀ ॑శం॒తీతి॑ । తద్వి॒జ్ఞాయ॑ । పున॑రే॒వ వరు॑ణం॒ పిత॑ర॒ముప॑ససార । అధీ॑హి భగవో॒ బ్రహ్మేతి॑ । తగ్ం హో॑వాచ । తప॑సా॒ బ్రహ్మ॒ విజి॑జ్ఞాసస్వ । తపో॒ బ్రహ్మేతి॑ । స తపో॑ఽతప్యత । స తప॑స్త॒ప్త్వా ॥ 1 ॥
ఇతి తృతీయోఽనువాకః ॥

Translation (భావార్థ):
Through deeper tapas he understands prana as Brahman, since beings arise, live, and return through life-force.


మనో॒ బ్రహ్మేతి॒ వ్య॑జానాత్ । మన॑సో॒ హ్యే॑వ ఖల్వి॒మాని॒ భూతా॑ని॒ జాయం॑తే । మన॑సా॒ జాతా॑ని॒ జీవం॑తి । మనః॒ ప్రయం॑త్య॒భిసం​విఀ ॑శం॒తీతి॑ । తద్వి॒జ్ఞాయ॑ । పున॑రే॒వ వరు॑ణం॒ పిత॑ర॒ముప॑ససార । అధీ॑హి భగవో॒ బ్రహ్మేతి॑ । తగ్ం హో॑వాచ । తప॑సా॒ బ్రహ్మ॒ విజి॑జ్ఞాసస్వ । తపో॒ బ్రహ్మేతి॑ । స తపో॑ఽతప్యత । స తప॑స్త॒ప్త్వా ॥ 1 ॥
ఇతి చతుర్థోఽనువాకః ॥

Translation (భావార్థ):
Through further inquiry he understands mind as Brahman, since beings are organized and experienced through mind.


వి॒జ్ఞానం॒ బ్రహ్మేతి॒ వ్య॑జానాత్ । వి॒జ్ఞానా॒ద్ధ్యే॑వ ఖల్వి॒మాని॒ భూతా॑ని॒ జాయం॑తే । వి॒జ్ఞానే॑న॒ జాతా॑ని॒ జీవం॑తి । వి॒జ్ఞానం॒ ప్రయం॑త్య॒భిసం​విఀ ॑శం॒తీతి॑ । తద్వి॒జ్ఞాయ॑ । పున॑రే॒వ వరు॑ణం॒ పిత॑ర॒ముప॑ససార । అధీ॑హి భగవో॒ బ్రహ్మేతి॑ । తగ్ం హో॑వాచ । తప॑సా॒ బ్రహ్మ॒ విజి॑జ్ఞాసస్వ । తపో॒ బ్రహ్మేతి॑ । స తపో॑ఽతప్యత । స తప॑స్త॒ప్త్వా ॥ 1 ॥
ఇతి పంచమోఽనువాకః ॥

Translation (భావార్థ):
Through deeper inquiry he understands knowledge as Brahman, because understanding governs sacrifice, action, and experience.


ఆ॒నం॒దో బ్ర॒హ్మేతి॒ వ్య॑జానాత్ । ఆ॒నందా॒ద్ధ్యే॑వ ఖల్వి॒మాని॒ భూతా॑ని॒ జాయం॑తే । ఆ॒నం॒దేన॒ జాతా॑ని॒ జీవం॑తి । ఆ॒నం॒దం ప్రయం॑త్య॒భిసం​విఀ ॑శం॒తీతి॑ । సైషా భా᳚ర్గ॒వీ వా॑రు॒ణీ వి॒ద్యా । ప॒ర॒మే వ్యో॑మ॒న్ప్రతి॑ష్ఠితా । స య ఏ॒వం-వేఀద॒ ప్రతి॑తిష్ఠతి । అన్న॑వానన్నా॒దో భ॑వతి । మ॒హాన్భ॑వతి ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॑ర్బ్రహ్మవర్చ॒సేన॑ । మ॒హాన్కీ॒ర్త్యా ॥ 1 ॥
ఇతి షష్ఠోఽనువాకః ॥

Translation (భావార్థ):
Through final inquiry he understands bliss as Brahman, because beings arise from bliss, live by bliss, and return to bliss.


అన్నం॒ న నిం॑ద్యాత్ । తద్వ్ర॒తమ్ । ప్రా॒ణో వా అన్నం᳚ । శరీ॑రమన్నా॒దమ్ । ప్రా॒ణే శరీ॑రం॒ ప్రతి॑ష్ఠితమ్ । శరీ॑రే ప్రా॒ణః ప్రతి॑ష్ఠితః । తదే॒తదన్న॒మన్నే॒ ప్రతి॑ష్ఠితమ్ । స య ఏ॒తదన్న॒మన్నే॒ ప్రతి॑ష్ఠితం॒-వేఀద॒ ప్రతి॑తిష్ఠతి । అన్న॑వానన్నా॒దో భ॑వతి । మ॒హాన్భ॑వతి ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॑ర్బ్రహ్మవర్చ॒సేన॑ । మ॒హాన్కీ॒ర్త్యా ॥ 1 ॥
ఇతి సప్తమోఽనువాకః ॥

Translation (భావార్థ):
The teaching declares that food should not be despised, for food and prana are mutually established.


అన్నం॒ న పరి॑చక్షీత । తద్వ్ర॒తమ్ । ఆపో॒ వా అన్నం᳚ । జ్యోతి॑రన్నా॒దమ్ । అ॒ప్సు జ్యోతిః॒ ప్రతి॑ష్ఠితమ్ । జ్యోతి॒ష్యాపః॒ ప్రతి॑ష్ఠితాః । తదే॒తదన్న॒మన్నే॒ ప్రతి॑ష్ఠితమ్ । స య ఏ॒తదన్న॒మన్నే॒ ప్రతి॑ష్ఠితం॒-వేఀద॒ ప్రతి॑తిష్ఠతి । అన్న॑వానన్నా॒దో భ॑వతి । మహా॒న్భ॑వతి ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॑ర్బ్రహ్మవర్చ॒సేన॑ । మ॒హాన్కీ॒ర్త్యా ॥ 1 ॥
ఇత్యష్టమోఽనువాకః ॥

Translation (భావార్థ):
Food should not be rejected; water and light, earth and space, and their mutual relation are contemplated as sacred support.


అన్నం॑ బ॒హు కు॑ర్వీత । తద్వ్ర॒తమ్ । పృ॒థి॒వీ వా అన్నం᳚ । ఆ॒కా॒శో᳚ఽన్నా॒దః । పృ॒థి॒వ్యామా॑కా॒శః ప్రతి॑ష్ఠితః । ఆ॒కా॒శే పృ॑థి॒వీ ప్రతి॑ష్ఠితా । తదే॒తదన్న॒మన్నే॒ ప్రతి॑ష్ఠితమ్ । స య ఏ॒తదన్న॒మన్నే॒ ప్రతి॑ష్ఠితం॒-వేఀద॒ ప్రతి॑తిష్ఠతి । అన్న॑వానన్నా॒దో భ॑వతి । మ॒హాన్భ॑వతి ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॑ర్బ్రహ్మవర్చ॒సేన॑ । మ॒హాన్కీ॒ర్త్యా ॥ 1 ॥
ఇతి నవమోఽనువాకః ॥

Translation (భావార్థ):
Food should be increased; earth and space are contemplated as the stabilizing and abundant field of nourishment.


న కంచన వసతౌ ప్రత్యా॑చక్షీ॒త । తద్వ్ర॒తమ్ । తస్మాద్యయా కయా చ విధయా బహ్వ॑న్నం ప్రా॒ప్నుయాత్ । అరాధ్యస్మా అన్నమి॑త్యాచ॒క్షతే । ఏతద్వై ముఖతో᳚ఽన్నగ్ం రా॒ద్ధమ్ । ముఖతోఽస్మా అ॑న్నగ్ం రా॒ధ్యతే । ఏతద్వై మధ్యతో᳚ఽన్నగ్ం రా॒ద్ధమ్ । మధ్యతోఽస్మా అ॑న్నగ్ం రా॒ధ్యతే । ఏతద్వా అంతతో᳚ఽన్నగ్ం రా॒ద్ధమ్ । అంతతోఽస్మా అ॑న్నగ్ం రా॒ధ్యతే ॥ 1 ॥
య ఏ॑వం-వేఀ॒ద । క్షేమ ఇ॑తి వా॒చి । యోగక్షేమ ఇతి ప్రా॑ణాపా॒నయోః । కర్మే॑తి హ॒స్తయోః । గతిరి॑తి పా॒దయోః । విముక్తిరి॑తి పా॒యౌ । ఇతి మానుషీ᳚స్సమా॒జ్ఞాః । అథ దై॒వీః । తృప్తిరి॑తి వృ॒ష్టౌ । బలమి॑తి వి॒ద్యుతి ॥ 2 ॥
యశ ఇ॑తి ప॒శుషు । జ్యోతిరితి న॑క్షత్రే॒షు । ప్రజాతిరమృతమానంద ఇ॑త్యుప॒స్థే । సర్వమి॑త్యాకా॒శే । తత్ప్రతిష్ఠేత్యు॑పాసీ॒త । ప్రతిష్ఠా॑వాన్భ॒వతి । తన్మహ ఇత్యు॑పాసీ॒త । మ॑హాన్భ॒వతి । తన్మన ఇత్యు॑పాసీ॒త । మాన॑వాన్భ॒వతి ॥ 3 ॥
తన్నమ ఇత్యు॑పాసీ॒త । నమ్యంతే᳚ఽస్మై కా॒మాః । తద్బ్రహ్మేత్యు॑పాసీ॒త । బ్రహ్మ॑వాన్భ॒వతి । తద్బ్రహ్మణః పరిమర ఇత్యు॑పాసీ॒త । పర్యేణం మ్రియంతే ద్విషంత॑స్సప॒త్నాః । పరి యే᳚ఽప్రియా᳚ భ్రాతృ॒వ్యాః । స యశ్చా॑యం పు॒రుషే । యశ్చాసా॑వాది॒త్యే । స ఏకః॑ ॥ 4 ॥
స య॑ ఏవం॒-విఀత్ । అస్మాం​ల్లోఀ ॑కాత్ప్రే॒త్య । ఏతమన్నమయ-మాత్మానముప॑సంక్ర॒మ్య । ఏతం ప్రాణమయ-మాత్మానముప॑సంక్ర॒మ్య । ఏతం మనోమయ-మాత్మానముప॑సంక్ర॒మ్య । ఏతం-విఀజ్ఞానమయ-మాత్మానముప॑సంక్ర॒మ్య । ఏతమానందమయ-మాత్మానముప॑సంక్ర॒మ్య । ఇమాం​ల్లోఀకాన్కామాన్నీ -కామరూప్య॑ను-సం॒చరన్న్ । ఏతథ్సామ గా॑యన్నా॒స్తే । హా(3) వు॒ హా(3) వు॒ హా(3) వు॑ ॥ 5 ॥
అ॒హమన్న-మ॒హమన్న-మ॒హమన్నమ్ । అ॒హమన్నా॒దో(3)ఽ॒హమన్నా॒దో(3)ఽ॒హమన్నా॒దః । అ॒హగ్గ్ శ్లోక॒కృద॒హగ్గ్ శ్లోక॒కృద॒హగ్గ్ శ్లోక॒కృత్ । అ॒హమస్మి ప్రథమజా ఋతా(3) స్య॒ । పూర్వం దేవేభ్యో అమృతస్య నా(3) భా॒యి॒ । యో మా దదాతి స ఇదేవ మా(3) వాః॒ । అ॒హమన్న॒-మన్న॑-మ॒దంత॒మా(3) ద్మి॒ । అహం॒-విఀశ్వం॒ భువ॑న॒-మభ్య॑భ॒వామ్ । సువ॒ర్న జ్యోతీః᳚ । య ఏ॒వం-వేఀద॑ । ఇత్యు॑ప॒నిష॑త్ ॥ 6 ॥
ఇతి దశమోఽనువాకః ॥

Translation (భావార్థ):
Hospitality is commanded: do not turn away one who comes for food, recognize food in the powers of body and cosmos, and realize the unity expressed by 'I am food, I am the eater of food, I am the maker of the hymn.'


ఓం స॒హ నా॑వవతు । స॒హ నౌ॑ భునక్తు । స॒హ వీ॒ర్యం॑ కరవావహై । తే॒జ॒స్వినా॒వధీ॑తమస్తు॒ మా వి॑ద్విషా॒వహై᳚ । ఓం శాంతిః॒ శాంతిః॒ శాంతిః॑ ॥

Translation (భావార్థ):
The closing peace prayer again asks that teacher and student be protected, nourished, strengthened, made radiant in study, and free from hostility.


॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥
॥ శ్రీ కృష్ణార్పణమస్తు ॥

Translation (భావార్థ):
The traditional closing offers the recitation to Hari and Sri Krishna.




Browse Related Categories: