Prashnopanishad - Question 1 - Telugu

ప్రశ్నోపనిషద్ belongs to the Atharva Veda and is arranged as six questions asked by disciplined students to the sage Pippalada. The first question asks about the origin of beings and receives a teaching on Prajapati, prana and rayi, the year, the sun, the moon, food, and disciplined household life.

The Upanishad's method is important: the students do not demand instant answers. Pippalada asks them to live with తపస్, బ్రహ్మచర్య, and శ్రద్ధా for a year, showing that subtle knowledge requires preparation. The first question then explains creation as the interplay of life-force and matter, energy and form.

ప్రథమః ప్రశ్నః

Translation (భావార్థ):
This title announces the first question of the Prashna Upanishad.

ఓం నమః పరమాత్మనే । హరిః ఓమ్ ॥

Translation (భావార్థ):
The recitation opens with salutations to the supreme Self and the invocation of Hari and Om.

సుకేశా చ భారద్వాజః శైబ్యశ్చ సత్యకామః సౌర్యాయణీ చ గార్గ్యః కౌసల్యశ్చాశ్వలాయనో భార్గవో వైదర్భిః కబంధీ కాత్యాయనస్తే హైతే బ్రహ్మపరా బ్రహ్మనిష్ఠాః పరం బ్రహ్మాన్వేషమాణాః ఏష హ వై తత్సర్వం వక్ష్యతీతి తే హ సమిత్పాణయో భగవంతం పిప్పలాదముపసన్నాః ॥1॥

Translation (భావార్థ):
Six seekers approach Pippalada with fuel in hand, dedicated to Brahman and seeking knowledge of the supreme reality.

తాన్ హ స ఋషిరువాచ భూయ ఏవ తపసా బ్రహ్మచర్యేణ శ్రద్ధయా సంవత్సరం సంవత్స్యథ యథాకామం ప్రశ్నాన్ పృచ్ఛత యది విజ్ఞాస్యామః సర్వం హ వో వక్షామ ఇతి ॥2॥

Translation (భావార్థ):
Pippalada asks them to live for a year with austerity, celibacy, and faith before asking their questions.

అథ కబంధీ కాత్యాయన ఉపేత్య పప్రచ్ఛ భగవన్ కుతో హ వా ఇమాః ప్రజాః ప్రజాయంత ఇతి ॥3॥

Translation (భావార్థ):
Kabandhi asks from where all beings are born.

తస్మై స హోవాచ-
ప్రజాకామో వై ప్రజాపతిః స తపోఽతప్యత స తపస్తప్త్వా స మిథునముత్పాదయతే।
రయిం చ ప్రాణంచేతి ఏతౌ మే బహుధా ప్రజాః కరిష్యత ఇతి ॥4॥

Translation (భావార్థ):
Pippalada answers that Prajapati desired progeny and created prana and rayi, expecting them to produce beings.

ఆదిత్యో హ వై ప్రాణో రయిరేవ చంద్రమాః రయిర్వా ఏతత్ సర్వం యన్మూర్తం చామూర్తం చ తస్మాన్మూర్తిరేవ రయిః ॥5॥

Translation (భావార్థ):
The sun is prana and the moon is rayi; all formed and formless existence is included in rayi as the field of manifestation.

అథాదిత్య ఉదయన్ యత్ ప్రాచీం దిశం ప్రవిశతి తేన ప్రాచ్యాన్ ప్రాణాన్ రశ్మిషు సన్నిధత్తే।
యద్దక్షిణాం యత్ ప్రతీచీం యదుదీచీం యదధో యదూర్ధ్వం యదంతరా దిశో యత్సర్వం ప్రకాశయతి తేన సర్వాన్ ప్రాణాన్ రశ్మిషు సన్నిధత్తే ॥6॥

Translation (భావార్థ):
The rising sun enters the directions with its rays and gathers life into itself.

స ఏష వైశ్వానరో విశ్వరుపః ప్రాణోఽగ్నిరుదయతే।
తదేతద్ ఋచాఽభ్యుక్తమ్ ॥7॥

Translation (భావార్థ):
The sun is described as the all-formed Vaishvanara, the cosmic fire and prana rising for beings.

విశ్వరూపం హరిణం జాతవేదసం పరాయణం జ్యోతిరేకం తపంతం।
సహస్రరశ్మిః శతధా వర్తమానః ప్రాణః ప్రజానాముదయత్యేష సూర్యః ॥8॥

Translation (భావార్థ):
The solar prana is praised as the many-rayed, all-seeing, single light and refuge of beings.

సంవత్సరో వై ప్రజాపతిః స్తస్యాయనే దక్షిణంచోత్తరం చ।
తద్యే హ వై తదిష్టాపూర్తే కృతమిత్యుపాసతే తే చాంద్రమసమేవ లోకమభిజయంతే త ఏవ పునరావర్తంతే।
తస్మాదేత ఋషయః ప్రజాకామా దక్షిణం ప్రతిపద్యంతే। ఏష హ వై రయిర్యః పితృయాణః ॥9॥

Translation (భావార్థ):
The year is Prajapati, with southern and northern paths corresponding to ritual-merit and knowledge-directed life.

అథోత్తరేణ తపసా బ్రహ్మచర్యేణ శ్రద్ధయా విద్యయాత్మానమన్విష్యాదిత్యమభిజయంతే।
ఏతద్వై ప్రాణానామాయతనమేతదమృతమభయమేతత్ పరాయణమేతస్మాన్న పునరావర్తంత ఇత్యేష నిరోధః। తదేష శ్లోకః ॥10॥

Translation (భావార్థ):
Those who pursue austerity, celibacy, faith, and knowledge through the northern path reach the sun, the fearless support from which there is no return.

పంచపాదం పితరం ద్వాదశాకృతిం దివ ఆహుః పరే అర్ధే పురీషిణం।
అథేమే అన్య ఉ పరే విచక్షణం సప్తచక్రే షడర ఆహురర్పితమితి ॥11॥

Translation (భావార్థ):
The sun is praised as having five feet, twelve forms, seven wheels, and six spokes, the father and giver of rain.

మాసో వై ప్రజాపతిస్తస్య కృష్ణపక్శ ఏవ రయిః శుక్లః ప్రణస్తస్మాదేత ఋషయః శుక్ల ఇష్టం కుర్వంతీతర ఇతరస్మిన్ ॥12॥

Translation (భావార్థ):
The month is Prajapati: the dark half is rayi and the bright half is prana, and ritual action follows this distinction.

అహోరాత్రో వై ప్రజాపతిస్తస్యాహరేవ ప్రాణో రాత్రిరేవ రయిః।
ప్రాణం వా ఏతే ప్రస్కందంతి యే దివా రత్యా సంయుజ్యంతే బ్రహ్మచర్యమేవ తద్యద్రాత్రౌ రత్యా సంయుజ్యంతే ॥13॥

Translation (భావార్థ):
Day and night are Prajapati; day is prana and night is rayi, so conduct and union must be governed by sacred order.

అన్నం వై ప్రజాపతిస్తతో హ వై తద్రేతస్తస్మాదిమాః ప్రజాః ప్రజాయంత ఇతి ॥14॥

Translation (భావార్థ):
Food is Prajapati; from food comes seed and from seed beings are born.

తద్యే హ వై తత్ప్రజాపతివ్రతం చరంతి తే మిథునముత్పాదయంతే।
తేషామేవైష బ్రహ్మలోకో యేషాం తపో బ్రహ్మచర్యం యేషు సత్యం ప్రతిష్ఠితమ్ ॥15॥

Translation (భావార్థ):
Those who keep Prajapati's vow produce offspring, and the Brahma-world belongs to those in whom austerity, celibacy, and truth are established.

తేషామసౌ విరజో బ్రహ్మలోకో న యేషు జిహ్మమనృతం న మాయా చేతి ॥16॥

Translation (భావార్థ):
The pure Brahma-world belongs to those without crookedness, falsehood, or deceit.

Browse Related Categories: