Prashnopanishad - Question 2 - Telugu

The second question of ప్రశ్నోపనిషద్ asks which powers sustain the person and which among them is supreme. Pippalada answers through a vivid teaching: the senses, mind, speech, fire, sun, and other powers all have their place, but ప్రాణ is the central life-force on which they depend.

This question belongs to the Atharva Veda's contemplative style, where physiological, cosmic, and spiritual meanings are woven together. Prana is not treated merely as breathing air; it is the organizing vitality that allows the senses, mind, and body to function. When prana prepares to depart, all other faculties weaken.

ద్వితీయః ప్రశ్నః

Translation (భావార్థ):
This title announces the second question of the Prashna Upanishad.

అథ హైనం భార్గవో వైదర్భిః పప్రచ్ఛ।
భగవన్ కత్యేవ దేవాః ప్రజాం విధారయంతే కతర ఏతత్ప్రకాశయంతే కః పునరేషాం వరిష్ఠః ఇతి ॥1॥

Translation (భావార్థ):
Bhargava asks how many deities uphold a person, which illumine the body, and which among them is supreme.

తస్మై స హోవాచాకాశో హ వా ఏష దేవో వాయురగ్నిరాపః పృథివీ వాఙ్మనశ్చక్షుః శ్రోత్రం చ।
తే ప్రకాశ్యాభివదంతి వయమేతద్బాణమవష్టభ్య విధారయామః ॥2॥

Translation (భావార్థ):
Pippalada lists space, air, fire, water, earth, speech, mind, sight, and hearing as powers that claim to support the body.

తాన్ వరిష్ఠః ప్రాణ ఉవాచ।
మా మోహమాపద్యథ అహమేవైతత్పంచధాత్మానం ప్రవిభజ్యైతద్బాణమవష్టభ్య విధారయామీతి తేఽశ్రద్దధానా బభూవుః ॥3॥

Translation (భావార్థ):
Prana, the chief life-force, tells them not to fall into delusion, for he supports the body by dividing himself fivefold.

సోఽభిమానాదూర్ధ్వముత్క్రామత ఇవ తస్మిన్నుత్క్రామత్యథేతరే సర్వ ఏవోత్క్రామంతే తస్మింశ్చ ప్రతిష్ఠమానే సర్వ ఏవ ప్రతిష్ఠంతే।
తద్యథా మక్షికా మధుకరరాజానముత్క్రామంతం సర్వ ఏవోత్క్రామంతే తస్మింశ్చ ప్రతిష్ఠమానే సర్వ ఏవ ప్రతిష్టంత ఏవం వాఙ్మనష్చక్షుః శ్రోత్రం చ తే ప్రీతాః ప్రాణం స్తున్వంతి ॥4॥

Translation (భావార్థ):
The other powers do not believe him, so prana prepares to depart; as he rises, all the others rise like bees following their queen.

ఏషోఽగ్నిస్తపత్యేష సూర్య ఏష పర్జన్యో మఘవానేష వాయుః।
ఏష పృథివీ రయిర్దేవః సదసచ్చామృతం చ యత్ ॥5॥

Translation (భావార్థ):
Convinced, the powers praise prana as fire, sun, rain, Indra, wind, earth, matter, deity, being, and non-being.

అరా ఇవ రథనాభౌ ప్రాణే సర్వం ప్రతిష్ఠితం।
ఋచో యజూషి సామాని యజ్ఞః క్షత్రం బ్రహ్మ చ ॥6॥

Translation (భావార్థ):
They praise prana as the hub in which the Vedas, sacrifice, priestly power, and warrior power are established.

ప్రజాపతిశ్చరసి గర్భే త్వమేవ ప్రతిజాయసే।
తుభ్యం ప్రాణ ప్రజాస్త్విమా బలిం హరంతి యః ప్రాణైః ప్రతితిష్ఠసి ॥7॥

Translation (భావార్థ):
Prana is praised as Prajapati moving in the womb, born as beings, and receiving offerings through the senses.

దేవానామసి వహ్నితమః పితృణాం ప్రథమా స్వధా।
ఋషీణాం చరితం సత్యమథర్వాంగిరసామసి ॥8॥

Translation (భావార్థ):
Prana is called the carrier of offerings to gods and ancestors and the truth of the seers.

ఇంద్రస్త్వం ప్రాణ తేజసా రుద్రోఽసి పరిరక్షితా।
త్వమంతరిక్షే చరసి సూర్యస్త్వం జ్యోతిషాం పతిః ॥9॥

Translation (భావార్థ):
Prana is identified with Indra, Rudra, protector, sun, and lord of light.

యదా త్వమభివర్షస్యథేమాః ప్రాణ తే ప్రజాః।
ఆనందరూపాస్తిష్ఠంతి కామాయాన్నం భవిష్యతీతి ॥10॥

Translation (భావార్థ):
When prana rains, beings rejoice, knowing food will be abundant.

వ్రాత్యస్త్వం ప్రాణైకర్షరత్తా విశ్వస్య సత్పతిః।
వయమాద్యస్య దాతారః పితా త్వం మాతరిశ్వ నః ॥11॥

Translation (భావార్థ):
Prana is praised as pure, eater, lord of what exists, and father, to whom offerings are made.

యా తే తనూర్వాచి ప్రతిష్ఠితా యా శ్రోత్రే యా చ చక్షుషి।
యా చ మనసి సంతతా శివాం తాం కురూ మోత్క్రమీః ॥12॥

Translation (భావార్థ):
The prayer asks prana to make speech, hearing, sight, and mind auspicious and not to depart from the body.

ప్రాణస్యేదం వశే సర్వం త్రిదివే యత్ ప్రతిష్ఠితం।
మాతేవ పుత్రాన్ రక్షస్వ శ్రీశ్చ ప్రజ్ఞాం చ విధేహి న ఇతి ॥13॥

Translation (భావార్థ):
All beings in the three worlds are under prana's control, so the seekers ask him to protect them like a mother and grant prosperity and wisdom.

Browse Related Categories: