Prashnopanishad - Question 6 - Telugu

The sixth question of ప్రశ్నోపనిషద్ asks about the purusha with sixteen parts. Pippalada answers that this purusha is within the body and that the sixteen parts arise from him and return to him, just as rivers lose name and form upon reaching the ocean.

This final question brings the Upanishad to completion. After teachings on creation, prana, the vital functions, sleep, and ఓం, the sage now points to the inner purusha as the source and resting place of all differentiated powers. The sixteen parts include prana, faith, space, air, fire, water, earth, senses, mind, food, vigor, austerity, mantras, action, worlds, and name.

షష్ఠః ప్రశ్నః

Translation (భావార్థ):
This title announces the sixth question of the Prashna Upanishad.

అథ హైనం సుకేశా భారద్వాజః పప్రచ్ఛ -
భగవన్ హిరణ్యనాభః కౌసల్యో రాజపుత్రో మాముపేత్యైతం ప్రశ్నమపృచ్ఛత -
షోడశకలం భారద్వాజ పురుషం వేత్థ। తమహం కుమారంబ్రువం నాహమిమం వేద యధ్యహమిమమవేదిషం కథం తే నావక్ష్యమితి ।
సమూలో వా ఏష పరిశుష్యతి యోఽనృతమభివదతి। తస్మాన్నార్హమ్యనృతం వక్తుం। స తూష్ణీం రథమారుహ్య ప్రవవ్రాజ। తం త్వా పృచ్ఛామి క్వాసౌ పురుష ఇతి ॥1॥

Translation (భావార్థ):
Sukesha truthfully says he did not know the sixteen-part purusha when asked by prince Hiranyanabha, because falsehood dries a person up at the root.

తస్మై స హోవాచ ।
ఇహైవాంతఃశరీరే సోభ్య స పురుషో యస్మిన్నతాః షోడశకలాః ప్రభవంతీతి ॥2॥

Translation (భావార్థ):
Pippalada answers that the purusha from whom the sixteen parts arise is right here within the body.

స ఈక్షాంచక్రే। కస్మిన్నహముత్క్రాంత ఉత్క్రాంతో భవిష్యామి కస్మిన్ వా ప్రతిష్ఠితే ప్రతిష్టస్యామీతి ॥3॥

Translation (భావార్థ):
The purusha reflected: by whose departure shall I depart, and by whose establishment shall I remain established.

స ప్రాణమసృజత। ప్రాణాచ్ఛ్రద్ధాం ఖం వాయుర్జ్యోతిరాపః పృథివీంద్రియం మనోఽన్నమన్నాద్వీర్యం తపో మంత్రాః కర్మలోకా లోకేషు చ నామ చ ॥4॥

Translation (భావార్థ):
He created prana, faith, space, air, fire, water, earth, senses, mind, food, vigor, tapas, mantras, actions, worlds, and names.

స యథేమా నధ్యః స్యందమానాః సముద్రాయణాః సముద్రం ప్రాప్యాస్తం గచ్ఛంతి భిధ్యేతే తాసాం నామరుపే సముద్ర ఇత్యేవం ప్రోచ్యతే।
ఏవమేవాస్య పరిద్రష్టురిమాః షోడశకలాః పురుషాయణాః పురుషం ప్రాప్యాస్తం గచ్ఛంతి భిధ్యేతే చాసాం నామరుపే పురుష ఇత్యేవం ప్రోచ్యతే స ఏషోఽకలోఽమృతో భవతి తదేష శ్లోకః ॥5॥

Translation (భావార్థ):
As rivers flowing to the ocean lose name and form and are known as ocean alone, the sixteen parts return to the purusha and become known as purusha alone; he becomes partless and immortal.

అరా ఇవ రథనాభౌ కలా యస్మిన్ ప్రతిష్ఠితాః।
తం వేధ్యం పురుషం వేద యథా మా వో మృత్యుః పరివ్యథా ఇతి ॥6॥

Translation (భావార్థ):
The verse says that the parts are fixed in the purusha like spokes in the hub of a wheel; know that purusha so death may not trouble you.

తాన్ హోవాచైతావదేవాహమేతత్ పరం బ్రహ్మ వేద। నాతః పరమస్తీతి ॥7॥

Translation (భావార్థ):
Pippalada concludes that this is all he knows of the supreme Brahman and that there is nothing higher.

తే తమర్చయంతస్త్వం హి నః పితా యోఽస్మాకమవిధ్యాయాః పరం పారం తారయసీతి।
నమః పరమృషిభ్యో నమః పరమృషిభ్యః ॥8॥

Translation (భావార్థ):
The students worship him as father because he carried them beyond ignorance, and they bow to the supreme seers.

Browse Related Categories: