Mundaka Upanishad - Mundaka 1, Section 1 - Sinhala

මුංඩකෝපනිෂත්, counted among the principal Upanishads and associated with the අථර්වවේද, is a foundational Vedantic text for seekers who have outgrown purely result-driven religion and want liberating knowledge. Its opening movement is deliberate: first establish lineage, then clarify the hierarchy of knowledge, then point to අක්ෂර-බ්රහ්මන් as the non-perishing reality.

This first chapter, first section (ප්රථමමුංඩකේ ප්රථමඃ ඛංඩඃ), is especially important because it sets the epistemic map for the rest of the text. It distinguishes අපරා විද්යා (textual/ritual/disciplinary learning) from පරා විද්යා (that by which the imperishable is known), without dismissing the former as useless.

ඕං භ@ද්රං කර්ණේ#භිඃ ශෘණු@යාම# දේවාඃ । භ@ද්රං ප#ශ්යේමා@ක්ෂභි@-ර්යජ#ත්රාඃ । ස්ථි@රෛරංගෛ$ස්තුෂ්ටු@වාගං ස#ස්ත@නූභි#ඃ । ව්යශේ#ම දේ@වහි#ත@ං යදායු#ඃ । ස්ව@ස්ති න@ ඉංද්රෝ# වෘ@ද්ධශ්ර#වාඃ । ස්ව@ස්ති න#ඃ පූ@ෂා වි@ශ්වවේ#දාඃ । ස්ව@ස්ති න@ස්තාර්ක්ෂ්යෝ@ අරි#ෂ්ටනේමිඃ । ස්ව@ස්ති නෝ@ බෘහ@ස්පති#-ර්දධාතු ॥
ඕං ශාංති@ඃ ශාංති@ඃ ශාංති#ඃ ॥

Translation (භාවාර්ථ):
May we hear what is auspicious; may we see what is auspicious. With steady bodies and faculties, may we live out the life aligned to divine purpose. May there be peace, peace, peace.

॥ ඕං බ්රහ්මණේ නමඃ ॥

Translation (භාවාර්ථ):
The sacred syllable Om. Salutations to Brahman.

॥ ප්රථමමුංඩකේ ප්රථමඃ ඛංඩඃ ॥

Translation (භාවාර්ථ):
This is the first section of the first Mundaka.

ඕං බ්රහ්මා දේවානාං ප්රථමඃ සංබභූව විශ්වස්ය කර්තා
භුවනස්ය ගෝප්තා । ස බ්රහ්මවිද්යාං සර්වවිද්යාප්රතිෂ්ඨාමථර්වාය
ජ්යේෂ්ඨපුත්රාය ප්රාහ ॥ 1॥

Translation (භාවාර්ථ):
Brahma, first among the gods, creator and sustainer of the world, taught Atharvan - his eldest son - the knowledge of Brahman, the foundation of all knowledge.

අථර්වණේ යාං ප්රවදේත බ්රහ්මාऽථර්වා තං
පුරෝවාචාංගිරේ බ්රහ්මවිද්යාම් ।
ස භාරද්වාජාය සත්යවාහාය ප්රාහ
භාරද්වාජෝऽංගිරසේ පරාවරාම් ॥ 2॥

Translation (භාවාර්ථ):
That knowledge of Brahman taught by Brahma to Atharvan was transmitted onward - to Angiras, then to Satyavaha Bharadvaja, and from Bharadvaja's line to Angiras - as knowledge spanning the higher and lower.

ශෞනකෝ හ වෛ මහාශාලෝऽංගිරසං විධිවදුපසන්නඃ පප්රච්ඡ ।
කස්මින්නු භගවෝ විජ්ඤාතේ සර්වමිදං විජ්ඤාතං භවතීති ॥ 3॥

Translation (භාවාර්ථ):
Shaunaka, a great householder, approached Angiras in the proper manner and asked: "Revered Sir, by knowing what does everything become known?"

තස්මෛ ස හෝවාච ।
ද්වේ විද්යේ වේදිතව්යේ ඉති හ ස්ම
යද්බ්රහ්මවිදෝ වදංති පරා චෛවාපරා ච ॥ 4॥

Translation (භාවාර්ථ):
Angiras replied: the knowers of Brahman declare that two kinds of knowledge are to be understood - the higher and the lower.

තත්රාපරා ඍග්වේදෝ යජුර්වේදඃ සාමවේදෝऽථර්වවේදඃ
ශික්ෂා කල්පෝ ව්යාකරණං නිරුක්තං ඡංදෝ ජ්යෝතිෂමිති ।
අථ පරා යයා තදක්ෂරමධිගම්යතේ ॥ 5॥

Translation (භාවාර්ථ):
Lower knowledge includes the four Vedas and the disciplines of phonetics, ritual method, grammar, etymology, metre, and astronomy. Higher knowledge is that by which the imperishable reality is directly known.

යත්තදද්රේශ්යමග්රාහ්යමගෝත්රමවර්ණ-
මචක්ෂුඃශ්රෝත්රං තදපාණිපාදම් ।
නිත්යං විභුං සර්වගතං සුසූක්ෂ්මං
තදව්යයං යද්භූතයෝනිං පරිපශ්යංති ධීරාඃ ॥ 6॥

Translation (භාවාර්ථ):
The wise behold that imperishable reality which is unseen, ungraspable, unclassifiable, beyond sensory limitation, eternal, all-pervading, supremely subtle, undecaying, and the source of all beings.

යථෝර්ණනාභිඃ සෘජතේ ගෘහ්ණතේ ච
යථා පෘථිව්යාමෝෂධයඃ සංභවංති ।
යථා සතඃ පුරුෂාත් කේශලෝමානි
තථාऽක්ෂරාත් සංභවතීහ විශ්වම් ॥ 7॥

Translation (භාවාර්ථ):
As a spider projects and withdraws its web, as plants arise from the earth, and as hair grows from a living person, so does this universe arise from the imperishable.

තපසා චීයතේ බ්රහ්ම තතෝऽන්නමභිජායතේ ।
අන්නාත් ප්රාණෝ මනඃ සත්යං ලෝකාඃ කර්මසු චාමෘතම් ॥ 8॥

Translation (භාවාර්ථ):
From Brahman's creative potency arises the principle of matter; from that emerge life-force and mind, then worlds, and the enduring law of action through which experiential continuity persists.

යඃ සර්වජ්ඤඃ සර්වවිද්යස්ය ජ්ඤානමයං තපඃ ।
තස්මාදේතද්බ්රහ්ම නාම රූපමන්නං ච ජායතේ ॥ 9॥

Translation (භාවාර්ථ):
From that omniscient source, whose creative potency is knowledge itself, arise this manifested order: name, form, and material expression.

॥ ඉති මුංඩකෝපනිෂදි ප්රථමමුංඩකේ ප්රථමඃ ඛංඩඃ ॥

Translation (භාවාර්ථ):
Thus ends the first section of the first Mundaka of the Mundaka Upanishad.

Browse Related Categories: