Taittiriya Upanishad - Ananda Valli - Sinhala

තෛත්තිරීය උපනිෂද් - ආනංද වල්ලී, also called බ්රහ්මානංද වල්ලී, is the philosophical heart of the Taittiriya Upanishad. It opens with බ්රහ්මවිදාප්නෝති පරම් and defines Brahman as සත්යං ජ්ඤානමනංතං බ්රහ්ම: truth, knowledge, and infinity. From there it unfolds the celebrated teaching of the five sheaths.

The vallI moves by inward refinement. Creation is traced to Brahman, life is shown to depend on food and ප්රාණ, and the seeker is led through the sheaths until speech and mind reach their limit. The famous lines රසෝ වෛ සඃ and යතෝ වාචෝ නිවර්තංතේ teach that Brahman is not an object among objects but the fullness because of which experience, joy, and fearlessness are possible.

(තෛ. ආ. 8-1-1)

Translation (භාවාර්ථ):
This source marker identifies the Taittiriya Aranyaka section for the Ananda Valli recitation.

ඕං ස॒හ නා॑වවතු । ස॒හ නෞ॑ භුනක්තු । ස॒හ වී॒ර්යං॑ කරවාවහෛ । තේ॒ජ॒ස්විනා॒වධී॑තමස්තු॒ මා වි॑ද්විෂා॒වහෛ᳚ । ඕං ශාංතිඃ॒ ශාංතිඃ॒ ශාංතිඃ॑ ॥

Translation (භාවාර්ථ):
The opening peace prayer seeks mutual protection, nourishment, strength in study, brilliance, and absence of hostility.

බ්ර॒හ්ම॒විදා᳚ප්නෝති॒ පරම්᳚ । තදේ॒ෂාऽභ්යු॑ක්තා । ස॒ත්යං ජ්ඤා॒නම॑නං॒තං බ්රහ්ම॑ । යෝ වේද॒ නිහි॑තං॒ ගුහා॑යාං පර॒මේ ව්යෝ॑මන්න් । සෝ᳚ऽශ්නු॒තේ සර්වා॒න්කාමාං᳚ථ්ස॒හ । බ්රහ්ම॑ණා විප॒ශ්චිතේති॑ ॥ තස්මා॒ද්වා ඒ॒තස්මා॑දා॒ත්මන॑ ආකා॒ශස්සංභූ॑තඃ । ආ॒කා॒ශාද්වා॒යුඃ । වා॒යෝර॒ග්නිඃ । අ॒ග්නේරාපඃ॑ । අ॒ද්භ්යඃ පෘ॑ථි॒වී । පෘ॒ථි॒ව්යා ඕෂ॑ධයඃ । ඕෂ॑ධී॒භ්යෝऽන්නම්᳚ । අන්නා॒ත්පුරු॑ෂඃ । ස වා ඒෂ පුරුෂෝऽන්න॑රස॒මයඃ । තස්යේද॑මේව॒ ශිරඃ । අයං දක්ෂි॑ණඃ ප॒ක්ෂඃ । අයමුත්ත॑රඃ ප॒ක්ෂඃ । අයමාත්මා᳚ । ඉදං පුච්ඡං॑ ප්රති॒ෂ්ඨා । තදප්යේෂ ශ්ලෝ॑කෝ භ॒වති ॥ 1 ॥
ඉති ප්රථමෝऽනුවාකඃ ॥

Translation (භාවාර්ථ):
The first anuvaka states that the knower of Brahman attains the supreme and defines Brahman as truth, knowledge, and infinity; from the Self arise space, air, fire, water, earth, plants, food, and the food-formed person.

අන්නා॒ද්වෛ ප්ර॒ජාඃ ප්ර॒ජායං॑තේ । යාඃ කාශ්ච॑ පෘථි॒වීග් ශ්රි॒තාඃ । අථෝ॒ අන්නේ॑නෛ॒ව ජී॑වංති । අථෛ॑න॒දපි॑ යංත්යංත॒තඃ । අන්න॒ග්ම්॒ හි භූ॒තානාං॒ ජ්යේෂ්ඨම්᳚ । තස්මා᳚ථ්සර්වෞෂ॒ධමු॑ච්යතේ । සර්වං॒-වෛඁ තේऽන්න॑මාප්නුවංති । යේऽන්නං॒ බ්රහ්මෝ॒පාස॑තේ । අන්න॒ග්ම්॒ හි භූ॒තානාං॒ ජ්යේෂ්ඨම්᳚ । තස්මා᳚ථ්සර්වෞෂ॒ධමු॑ච්යතේ । අන්නා᳚ද්භූ॒තානි॒ ජායං॑තේ । ජාතා॒න්යන්නේ॑න වර්ධංතේ । අද්යතේऽත්ති ච॑ භූතා॒නි । තස්මාදන්නං තදුච්ය॑ත ඉ॒ති । තස්මාද්වා ඒතස්මාදන්න॑රස॒මයාත් । අන්යෝऽංතර ආත්මා᳚ ප්රාණ॒මයඃ । තේනෛ॑ෂ පූ॒ර්ණඃ । ස වා ඒෂ පුරුෂවි॑ධ ඒ॒ව । තස්ය පුරු॑ෂවි॒ධතාම් । අන්වයං॑ පුරුෂ॒විධඃ । තස්ය ප්රාණ॑ ඒව॒ ශිරඃ । ව්යානෝ දක්ෂි॑ණඃ ප॒ක්ෂඃ । අපාන උත්ත॑රඃ ප॒ක්ෂඃ । ආකා॑ශ ආ॒ත්මා । පෘථිවී පුච්ඡං॑ ප්රති॒ෂ්ඨා । තදප්යේෂ ශ්ලෝ॑කෝ භ॒වති ॥ 1 ॥
ඉති ද්විතීයෝऽනුවාකඃ ॥

Translation (භාවාර්ථ):
The second anuvaka teaches the food sheath and then the prana sheath, showing that beings arise from food, live by food, and return to food.

ප්රා॒ණං දේ॒වා අනු॒ප්රාණං॑ති । ම॒නු॒ෂ්යාඃ᳚ ප॒ශව॑ශ්ච॒ යේ । ප්රා॒ණෝ හි භූ॒තානා॒මායුඃ॑ । තස්මා᳚ථ්සර්වායු॒ෂමු॑ච්යතේ । සර්ව॑මේ॒ව ත॒ ආයු॑ර්යංති । යේ ප්රා॒ණං බ්රහ්මෝ॒පාස॑තේ । ප්රාණෝ හි භූතා॑නාමා॒යුඃ । තස්මාථ්සර්වායුෂමුච්ය॑ත ඉ॒ති । තස්යෛෂ ඒව ශාරී॑ර ආ॒ත්මා । යඃ॑ පූර්ව॒ස්ය । තස්මාද්වා ඒතස්මා᳚ත්ප්රාණ॒මයාත් । අන්යෝऽංතර ආත්මා॑ මනෝ॒මයඃ । තේනෛ॑ෂ පූ॒ර්ණඃ । ස වා ඒෂ පුරුෂවි॑ධ ඒ॒ව । තස්ය පුරු॑ෂවි॒ධතාම් । අන්වයං॑ පුරුෂ॒විධඃ । තස්ය යජු॑රේව॒ ශිරඃ । ඍග්දක්ෂි॑ණඃ ප॒ක්ෂඃ । සාමෝත්ත॑රඃ ප॒ක්ෂඃ । ආදේ॑ශ ආ॒ත්මා । අථර්වාංගිරසඃ පුච්ඡං॑ ප්රති॒ෂ්ඨා । තදප්යේෂ ශ්ලෝ॑කෝ භ॒වති ॥ 1 ॥
ඉති තෘතීයෝऽනුවාකඃ ॥

Translation (භාවාර්ථ):
The third anuvaka praises prana as life and introduces the mind sheath shaped by Veda, instruction, and inward organization.

යතෝ॒ වාචෝ॒ නිව॑ර්තංතේ । අප්රා᳚ප්ය॒ මන॑සා ස॒හ । ආනංදං බ්රහ්ම॑ණෝ වි॒ද්වාන් । න බිභේති කදා॑චනේ॒ති । තස්යෛෂ ඒව ශාරී॑ර ආ॒ත්මා । යඃ॑ පූර්ව॒ස්ය । තස්මාද්වා ඒතස්මා᳚න්මනෝ॒මයාත් । අන්යෝऽංතර ආත්මා වි॑ජ්ඤාන॒මයඃ । තේනෛ॑ෂ පූ॒ර්ණඃ । ස වා ඒෂ පුරුෂවි॑ධ ඒ॒ව । තස්ය පුරු॑ෂවි॒ධතාම් । අන්වයං॑ පුරුෂ॒විධඃ । තස්ය ශ්ර॑ද්ධෛව॒ ශිරඃ । ඍතං දක්ෂි॑ණඃ ප॒ක්ෂඃ । සත්යමුත්ත॑රඃ ප॒ක්ෂඃ । යෝ॑ග ආ॒ත්මා । මහඃ පුච්ඡං॑ ප්රති॒ෂ්ඨා । තදප්යේෂ ශ්ලෝ॑කෝ භ॒වති ॥ 1 ॥
ඉති චතුර්ථෝऽනුවාකඃ ॥

Translation (භාවාර්ථ):
The fourth anuvaka says speech and mind return without reaching Brahman and introduces the knowledge sheath, with faith, truth, order, yoga, and greatness as its limbs.

වි॒ජ්ඤානං॑-යඁ॒ජ්ඤං ත॑නුතේ । කර්මා॑ණි තනු॒තේऽපි॑ ච । වි॒ජ්ඤානං॑ දේ॒වාස්සර්වේ᳚ । බ්රහ්ම॒ ජ්යේෂ්ඨ॒මුපා॑සතේ । වි॒ජ්ඤානං॒ බ්රහ්ම॒ චේද්වේද॑ । තස්මා॒ච්චේන්න ප්ර॒මාද්ය॑ති । ශ॒රීරේ॑ පාප්ම॑නෝ හි॒ත්වා । සර්වාන්කාමාංථ්සමශ්නු॑ත ඉ॒ති । තස්යෛෂ ඒව ශාරී॑ර ආ॒ත්මා । යඃ॑ පූර්ව॒ස්ය । තස්මාද්වා ඒතස්මාද්වි॑ජ්ඤාන॒මයාත් । අන්යෝऽංතර ආත්මා॑ऽऽනංද॒මයඃ । තේනෛ॑ෂ පූ॒ර්ණඃ । ස වා ඒෂ පුරුෂවි॑ධ ඒ॒ව । තස්ය පුරු॑ෂවි॒ධතාම් । අන්වයං॑ පුරුෂ॒විධඃ । තස්ය ප්රිය॑මේව॒ ශිරඃ । මෝදෝ දක්ෂි॑ණඃ ප॒ක්ෂඃ । ප්රමෝද උත්ත॑රඃ ප॒ක්ෂඃ । ආනං॑ද ආ॒ත්මා । බ්රහ්ම පුච්ඡං॑ ප්රති॒ෂ්ඨා । තදප්යේෂ ශ්ලෝ॑කෝ භ॒වති ॥ 1 ॥
ඉති පංචමෝऽනුවාකඃ ॥

Translation (භාවාර්ථ):
The fifth anuvaka praises knowledge as the power behind sacrifice and action and introduces the bliss sheath with dear, delight, great delight, bliss, and Brahman as support.

අස॑න්නේ॒ව ස॑ භවති । අස॒ද්බ්රහ්මේති॒ වේද॒ චේත් । අස්ති බ්රහ්මේති॑ චේද්වේ॒ද । සංතමේනං තතෝ වි॑දුරි॒ති । තස්යෛෂ ඒව ශාරී॑ර ආ॒ත්මා । යඃ॑ පූර්ව॒ස්ය । අථාතෝ॑ऽනුප්ර॒ශ්නාඃ । උ॒තාවි॒ද්වාන॒මුං-ලෝඁ॒කං ප්රේත්ය॑ । කශ්ච॒න ග॑ච්ඡ॒තී(3) । ආහෝ॑ වි॒ද්වාන॒මුං-ලෝඁ॒කං ප්රේත්ය॑ । කශ්චි॒ථ්සම॑ශ්නු॒තා(3) උ॒ । සෝ॑ऽකාමයත । බ॒හුස්යාං॒ ප්රජා॑යේ॒යේති॑ । ස තපෝ॑ऽතප්යත । ස තප॑ස්ත॒ප්ත්වා । ඉ॒දග්ම් සර්ව॑මසෘජත । යදි॒දං කිංච॑ । තථ්සෘ॒ෂ්ට්වා । තදේ॒වානු॒ප්රාවි॑ශත් । තද॑නු ප්ර॒විශ්ය॑ । සච්ච॒ ත්යච්චා॑භවත් । නි॒රුක්තං॒ චානි॑රුක්තං ච । නි॒ලය॑නං॒ චානි॑ලයනං ච । වි॒ජ්ඤානං॒ චාවි॑ජ්ඤානං ච । සත්යං චානෘතං ච ස॑ත්යම॒භවත් । යදි॑දං කිං॒ච । තත්සත්යමි॑ත්යාච॒ක්ෂතේ । තදප්යේෂ ශ්ලෝ॑කෝ භ॒වති ॥ 1 ॥
ඉති ෂෂ්ඨෝऽනුවාකඃ ॥

Translation (භාවාර්ථ):
The sixth anuvaka asks whether the ignorant and the wise reach the other world and teaches creation from Brahman's will to become many.

අස॒ද්වා ඉ॒දමග්ර॑ ආසීත් । තතෝ॒ වෛ සද॑ජායත । තදාත්මානග්ග් ස්වය॑මකු॒රුත । තස්මාත්තථ්සුකෘතමුච්ය॑ත ඉ॒ති । යද්වෛ॑ තථ්සු॒කෘතම් । ර॑සෝ වෛ॒ සඃ । රසග්ග් හ්යේවායං-ලඁබ්ධ්වාऽऽනං॑දී භ॒වති । කෝ හ්යේවාන්යා᳚ත්කඃ ප්රා॒ණ්යාත් । යදේෂ ආකාශ ආනං॑දෝ න॒ ස්යාත් । ඒෂ හ්යේවාऽऽනං॑දයා॒ති । ය॒දා හ්යේ॑වෛෂ॒ ඒතස්මින්නදෘශ්යේऽනාත්ම්යේऽනිරුක්තේऽනිලයනේऽභයං
ප්රති॑ෂ්ඨාං-විඁං॒දතේ । අථ සෝऽභයං ග॑තෝ භ॒වති । ය॒දා හ්යේ॑වෛෂ॒ ඒතස්මින්නුදරමංත॑රං කු॒රුතේ । අථ තස්ය භ॑යං භ॒වති । තත්ත්වේව භයං-විඁදුෂෝऽම॑න්වාන॒ස්ය । තදප්යේෂ ශ්ලෝ॑කෝ භ॒වති ॥ 1 ॥
ඉති සප්තමෝऽනුවාකඃ ॥

Translation (භාවාර්ථ):
The seventh anuvaka teaches that Brahman is the true essence and bliss, and that fear ends only when one is established in the invisible support.

භී॒ෂාऽස්මා॒ද්වාතඃ॑ පවතේ । භී॒ෂෝදේ॑ති॒ සූර්යඃ॑ । භීෂාऽස්මාදග්නි॑ශ්චේංද්ර॒ශ්ච । මෘත්යුර්ධාවති පංච॑ම ඉ॒ති । සෛෂාऽऽනංදස්ය මීමාග්ම්॑සා භ॒වති । යුවා ස්යාථ්සාධුයු॑වාऽධ්යා॒යකඃ । ආශිෂ්ඨෝ දෘඪිෂ්ඨෝ॑ බලි॒ෂ්ඨඃ । තස්යේයං පෘථිවී සර්වා විත්තස්ය॑ පූර්ණා॒ ස්යාත් । ස ඒකෝ මානුෂ॑ ආනං॒දඃ । තේ යේ ශතං මානුෂා॑ ආනං॒දාඃ ॥ 1 ॥
ස ඒකෝ මනුෂ්යගංධර්වාණා॑මානං॒දඃ । ශ්රෝත්රියස්ය චාකාම॑හත॒ස්ය । තේ යේ ශතං මනුෂ්යගංධර්වාණා॑මානං॒දාඃ । ස ඒකෝ දේවගංධර්වාණා॑මානං॒දඃ । ශ්රෝත්රියස්ය චාකාම॑හත॒ස්ය । තේ යේ ශතං දේවගංධර්වාණා॑මානං॒දාඃ । ස ඒකඃ පිතෘණාං චිරලෝකලෝකානා॑මානං॒දඃ । ශ්රෝත්රියස්ය චාකාම॑හත॒ස්ය । තේ යේ ශතං පිතෘණාං චිරලෝකලෝකානා॑මානං॒දාඃ । ස ඒක ආජානජානාං දේවානා॑මානං॒දඃ ॥ 2 ॥
ශ්රෝත්රියස්ය චාකාම॑හත॒ස්ය । තේ යේ ශතමාජානජානාං දේවානා॑මානං॒දාඃ । ස ඒකඃ කර්මදේවානාං දේවානා॑මානං॒දඃ । යේ කර්මණා දේවාන॑පියං॒ති । ශ්රෝත්රියස්ය චාකාම॑හත॒ස්ය । තේ යේ ශතං කර්මදේවානාං දේවානා॑මානං॒දාඃ । ස ඒකෝ දේවානා॑මානං॒දඃ । ශ්රෝත්රියස්ය චාකාම॑හත॒ස්ය । තේ යේ ශතං දේවානා॑මානං॒දාඃ । ස ඒක ඉංද්ර॑ස්යාऽऽනං॒දඃ ॥ 3 ॥
ශ්රෝත්රියස්ය චාකාම॑හත॒ස්ය । තේ යේ ශතමිංද්ර॑ස්යාऽऽනං॒දාඃ । ස ඒකෝ බෘහස්පතේ॑රානං॒දඃ । ශ්රෝත්රියස්ය චාකාම॑හත॒ස්ය । තේ යේ ශතං බෘහස්පතේ॑රානං॒දාඃ । ස ඒකඃ ප්රජාපතේ॑රානං॒දඃ । ශ්රෝත්රියස්ය චාකාම॑හත॒ස්ය । තේ යේ ශතං ප්රජාපතේ॑රානං॒දාඃ । ස ඒකෝ බ්රහ්මණ॑ ආනං॒දඃ । ශ්රෝත්රියස්ය චාකාම॑හත॒ස්ය ॥ 4 ॥
ස යශ්චා॑යං පු॒රුෂේ । යශ්චාසා॑වාදි॒ත්යේ । ස ඒකඃ॑ । ස ය॑ ඒවං॒විඁත් । අස්මාල්ලෝ॑කාත්ප්රේ॒ත්ය । ඒතමන්නමයමාත්මානමුප॑සංක්රා॒මති । ඒතං ප්රාණමයමාත්මානමුප॑සංක්රා॒මති । ඒතං මනෝමයමාත්මානමුප॑සංක්රා॒මති । ඒතං-විඁජ්ඤානමයමාත්මානමුප॑සංක්රා॒මති । ඒතමානංදමයමාත්මානමුප॑සංක්රා॒මති । තදප්යේෂ ශ්ලෝ॑කෝ භ॒වති ॥ 5 ॥
ඉත්යෂ්ටමෝऽනුවාකඃ ॥

Translation (භාවාර්ථ):
The eighth anuvaka describes fear of Brahman as cosmic order and gives the scale of bliss, repeatedly showing that the desireless Vedic knower surpasses each level.

යතෝ॒ වාචෝ॒ නිව॑ර්තංතේ । අප්රා᳚ප්ය॒ මන॑සා ස॒හ । ආනංදං බ්රහ්ම॑ණෝ වි॒ද්වාන් । න බිභේති කුත॑ශ්චනේ॒ති । ඒතග්ම් හ වාව॑ න ත॒පති । කිමහග්ම් සාධු॑ නාක॒රවම් । කිමහං පාපමකර॑වමි॒ති । ස ය ඒවං-විඁද්වානේතේ ආත්මා॑නග්ග් ස්පෘ॒ණුතේ । උ॒භේ හ්යේ॑වෛෂ॒ ඒතේ ආත්මා॑නග්ග් ස්පෘ॒ණුතේ । ය ඒ॒වං-වේඁද॑ । ඉත්යු॑ප॒නිෂ॑ත් ॥ 1 ॥
ඉති නවමෝऽනුවාකඃ ॥

Translation (භාවාර්ථ):
The ninth anuvaka repeats that speech and mind return from Brahman's bliss and teaches that the knower is no longer tormented by regret over good and evil.

Translation (භාවාර්ථ):
The closing peace prayer repeats the request for protection, nourishment, joint strength, brilliance, and freedom from hostility.

॥ හරිඃ॑ ඕම් ॥
॥ ශ්රී කෘෂ්ණාර්පණමස්තු ॥

Translation (භාවාර්ථ):
The traditional closing offers the recitation to Hari and Sri Krishna.

Browse Related Categories: