Prashnopanishad - Question 6 - Sinhala

The sixth question of ප්රශ්නෝපනිෂද් asks about the purusha with sixteen parts. Pippalada answers that this purusha is within the body and that the sixteen parts arise from him and return to him, just as rivers lose name and form upon reaching the ocean.

This final question brings the Upanishad to completion. After teachings on creation, prana, the vital functions, sleep, and ඕං, the sage now points to the inner purusha as the source and resting place of all differentiated powers. The sixteen parts include prana, faith, space, air, fire, water, earth, senses, mind, food, vigor, austerity, mantras, action, worlds, and name.

ෂෂ්ඨඃ ප්රශ්නඃ

Translation (භාවාර්ථ):
This title announces the sixth question of the Prashna Upanishad.

අථ හෛනං සුකේශා භාරද්වාජඃ පප්රච්ඡ -
භගවන් හිරණ්යනාභඃ කෞසල්යෝ රාජපුත්රෝ මාමුපේත්යෛතං ප්රශ්නමපෘච්ඡත -
ෂෝඩශකලං භාරද්වාජ පුරුෂං වේත්ථ। තමහං කුමාරංබ්රුවං නාහමිමං වේද යධ්යහමිමමවේදිෂං කථං තේ නාවක්ෂ්යමිති ।
සමූලෝ වා ඒෂ පරිශුෂ්යති යෝऽනෘතමභිවදති। තස්මාන්නාර්හම්යනෘතං වක්තුම්। ස තූෂ්ණීං රථමාරුහ්ය ප්රවව්රාජ। තං ත්වා පෘච්ඡාමි ක්වාසෞ පුරුෂ ඉති ॥1॥

Translation (භාවාර්ථ):
Sukesha truthfully says he did not know the sixteen-part purusha when asked by prince Hiranyanabha, because falsehood dries a person up at the root.

තස්මෛ ස හෝවාච ।
ඉහෛවාංතඃශරීරේ සෝභ්ය ස පුරුෂෝ යස්මින්නතාඃ ෂෝඩශකලාඃ ප්රභවංතීති ॥2॥

Translation (භාවාර්ථ):
Pippalada answers that the purusha from whom the sixteen parts arise is right here within the body.

ස ඊක්ෂාංචක්රේ। කස්මින්නහමුත්ක්රාංත උත්ක්රාංතෝ භවිෂ්යාමි කස්මින් වා ප්රතිෂ්ඨිතේ ප්රතිෂ්ටස්යාමීති ॥3॥

Translation (භාවාර්ථ):
The purusha reflected: by whose departure shall I depart, and by whose establishment shall I remain established.

ස ප්රාණමසෘජත। ප්රාණාච්ඡ්රද්ධාං ඛං වායුර්ජ්යෝතිරාපඃ පෘථිවීංද්රියං මනෝऽන්නමන්නාද්වීර්යං තපෝ මංත්රාඃ කර්මලෝකා ලෝකේෂු ච නාම ච ॥4॥

Translation (භාවාර්ථ):
He created prana, faith, space, air, fire, water, earth, senses, mind, food, vigor, tapas, mantras, actions, worlds, and names.

ස යථේමා නධ්යඃ ස්යංදමානාඃ සමුද්රායණාඃ සමුද්රං ප්රාප්යාස්තං ගච්ඡංති භිධ්යේතේ තාසාං නාමරුපේ සමුද්ර ඉත්යේවං ප්රෝච්යතේ।
ඒවමේවාස්ය පරිද්රෂ්ටුරිමාඃ ෂෝඩශකලාඃ පුරුෂායණාඃ පුරුෂං ප්රාප්යාස්තං ගච්ඡංති භිධ්යේතේ චාසාං නාමරුපේ පුරුෂ ඉත්යේවං ප්රෝච්යතේ ස ඒෂෝऽකලෝऽමෘතෝ භවති තදේෂ ශ්ලෝකඃ ॥5॥

Translation (භාවාර්ථ):
As rivers flowing to the ocean lose name and form and are known as ocean alone, the sixteen parts return to the purusha and become known as purusha alone; he becomes partless and immortal.

අරා ඉව රථනාභෞ කලා යස්මින් ප්රතිෂ්ඨිතාඃ।
තං වේධ්යං පුරුෂං වේද යථා මා වෝ මෘත්යුඃ පරිව්යථා ඉති ॥6॥

Translation (භාවාර්ථ):
The verse says that the parts are fixed in the purusha like spokes in the hub of a wheel; know that purusha so death may not trouble you.

තාන් හෝවාචෛතාවදේවාහමේතත් පරං බ්රහ්ම වේද। නාතඃ පරමස්තීති ॥7॥

Translation (භාවාර්ථ):
Pippalada concludes that this is all he knows of the supreme Brahman and that there is nothing higher.

තේ තමර්චයංතස්ත්වං හි නඃ පිතා යෝऽස්මාකමවිධ්යායාඃ පරං පාරං තාරයසීති।
නමඃ පරමෘෂිභ්යෝ නමඃ පරමෘෂිභ්යඃ ॥8॥

Translation (භාවාර්ථ):
The students worship him as father because he carried them beyond ignorance, and they bow to the supreme seers.

Browse Related Categories: