॥ ଓଂ ଶ୍ରୀ ଗଣେଶାୟ ନମଃ ॥
ଗଣପତି ସ୍ତୁତିଃ
ହରିଃ॑ ଓଂ
ଗ॒ଣାନାଂ᳚ ତ୍ଵା ଗ॒ଣପ୍॑ଅତିଂ ହଵାମହେ କ॒ଵିଂ କ୍॑ଅଵୀ॒ନାମ୍॑ଉପ॒ମଶ୍ର୍॑ଅଵସ୍ତମମ୍ ।
ଜ୍ୟେ॒ଷ୍ଠ॒ରାଜଂ॒ ବ୍ରହ୍ମ୍॑ଅଣାଂ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତ॒ ଆ ନଃ॑ ଶଋ॒ଣ୍ଵନ୍ନୂ॒ତିଭିଃ॑ ସୀଦ॒ ସାଦ୍॑ଅନମ୍ ॥ 2.23.01॥
(ଋଷିଃ ଗୃତ୍ସମଦଃ, ଦେଵତା ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଃ, ଛଂଦଃ ଜଗତୀ, ସ୍ଵରଃ ନିଷାଦଃ)
ନିଷୁସ୍᳚ଈଦ ଗଣପତେ ଗ॒ଣେଷୁ॒ ତ୍ଵାମ୍᳚ଆହୁ॒ର୍ଵିପ୍ର୍॑ଅତମଂ କଵୀ॒ନାମ୍ ।
ନ ଋ॒ତେ ତଵତ୍କ୍ର୍॑ଇୟତେ॒ କିଂ ଚ॒ନାରେ ମ॒ହାମ॒ର୍କଂ ମ୍॑ଅଘଵଂଚି॒ତ୍ରମ୍॑ଅର୍ଚ ॥ 10.112.09॥
(ନଭଃପ୍ରଭେଦନୋ ଵୈରୁପଃ, ଇଂଦ୍ରଃ, ନିଚୃତ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍, ଧୈଵତଃ)
ଆ ତୂ ନ୍॑ଅ ଇଂଦ୍ର କ୍ଷୁ॒ମଂତଂ᳚ ଚି॒ତ୍ରଂ ଗ୍ରା॒ଭଂ ସଂ ଗ୍୍॑ଉଭାୟ । ମ॒ହା॒ହ॒ସ୍ତୀ ଦକ୍ଷ୍॑ଇଣେନ ॥ 08.81.01॥
(କୁସୀଦୀ କାଣ୍ଵଃ, ଇଂଦ୍ରଃ, ଗାୟତ୍ରୀ, ଷଡ୍ଜଃ)
ଓଂ ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତୟେ॒ ନମଃ॑ ॥
ଅଥ ପଂଚରୁଦ୍ରଂ ପ୍ରାରଂଭଃ
(ପ୍ରଥମମଂଡଲେ ତ୍ରିଚତ୍ଵାରିଂଶଂ ସୂକ୍ତଂ 1.43
ଋଷିଃ କଣ୍ଵୋ ଘୌରଃ ।
ଦେଵତା 1, 2, 4-6 ରୁଦ୍ରଃ, 3 ମିତ୍ରାଵରୁଣୌ; 7-9 ସୋମଃ ।
ଛଂଦଃ 1-4, 7, 8 ଗାୟତ୍ରୀ, 5 ଵିରାଡ୍ଗାୟତ୍ରୀ, 6 ପାଦନିଚୃଦ୍ଗାୟତ୍ରୀ, 9 ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ ।
ସ୍ଵରଃ 1-8 ଷଡ୍ଜଃ, 9 ଗାଂଧାରଃ ॥)
ହରିଃ॑ ଓଂ
କଦ୍ରୁ॒ଦ୍ରାୟ॒ ପ୍ରଚ୍᳚ଏତସେ ମୀ॒ଳ୍ହୁଷ୍ଟ୍॑ଅମାୟ॒ ତଵ୍ୟ୍॑ଅସେ । ଵୋ॒ଚେମ॒ ଶଂତ୍॑ଅମଂ ହୃ॒ଦେ ॥ 1.043.01॥
ୟଥ୍᳚ଆ ନୋ ଅଦ୍॑ଇତିଃ॒ କର॒ତ୍ପଶ୍ଵେ॒ ନୃଭ୍ୟୋ॒ ୟଥା॒ ଗଵ୍᳚ଏ । ୟଥ୍᳚ଆ ତୋ॒କାୟ୍॑ଅ ରୁ॒ଦ୍ରିୟ୍᳚ଅମ୍ ॥ 1.043.02॥
ୟଥ୍᳚ଆ ନୋ ମି॒ତ୍ରୋ ଵର୍॑ଉଣୋ॒ ୟଥ୍᳚ଆ ରୁ॒ଦ୍ରଶ୍ଚିକ୍᳚ଏତତି । ୟଥା॒ ଵିଶ୍ଵ୍᳚ଏ ସ॒ଜୋଷ୍॑ଅସଃ ॥ 1.043.03॥
ଗା॒ଥପ୍॑ଅତିଂ ମେ॒ଧପ୍॑ଅତିଂ ରୁ॒ଦ୍ରଂ ଜଲ୍᳚ଆଷଭେଷଜମ୍ । ତଚ୍ଛଂ॒ୟୋଃ ସୁ॒ମ୍ନମ୍᳚ଈମହେ ॥ 1.043.04॥
ୟଃ ଶୁ॒କ୍ର ॑ଇଵ॒ ସୂର୍ୟୋ॒ ହିର୍᳚ଅଣ୍ୟମିଵ॒ ରୋଚ୍॑ଅତେ । ଶ୍ରେଷ୍ଠ୍᳚ଓ ଦେ॒ଵାନାଂ॒ ଵସୁଃ॑ ॥ 1.043.05॥
ଶଂ ନଃ॑ କର॒ତ୍ୟର୍ଵ୍॑ଅତେ ସୁ॒ଗଂ ମେ॒ଷାୟ୍॑ଅ ମେ॒ଷ୍ୟ୍᳚ଏ । ନୃଭ୍ୟୋ॒ ନାର୍॑ଇଭ୍ୟୋ॒ ଗଵ୍᳚ଏ ॥ 1.043.06॥
ଅ॒ସ୍ମେ ସ୍᳚ଓମ॒ ଶ୍ରିୟ॒ମଧି॒ ନି ଧ୍᳚ଏହି ଶ॒ତସ୍ୟ୍॑ଅ ନୃ॒ଣାମ୍ । ମହି॒ ଶ୍ରଵ୍॑ଅସ୍ତୁଵିନୃ॒ମ୍ଣମ୍ ॥ 1.043.07॥
ମା ନଃ॑ ସୋମପରି॒ବାଧୋ॒ ମାର୍᳚ଆତୟୋ ଜୁହୁରଂତ । ଆ ନ୍॑ଅ ଇଂଦୋ॒ ଵାଜ୍᳚ଏ ଭଜ ॥ 1.043.08॥
ୟାସ୍ତ୍᳚ଏ ପ୍ର॒ଜା ଅ॒ମୃତ୍॑ଅସ୍ୟ॒ ପର୍॑ଅସ୍ମିଂ॒ଧାମ୍᳚ଅନ୍ନୃ॒ତସ୍ୟ୍॑ଅ ।
ମୂ॒ର୍ଧା ନାଭ୍᳚ଆ ସୋମ ଵେନ ଆ॒ଭୂଷ୍᳚ଅଂତୀଃ ସୋମ ଵେଦଃ ॥ 1.043.09॥
(ପ୍ରଥମ ମଂଡଲେ ଚତୁର୍ଦଶୋତ୍ତରଶତତଂ ସୂକ୍ତମ୍
ଋଷିଃ - କୁତ୍ସ ଆଂଗିରସଃ । ଦେଵତା ରୁଦ୍ରଃ ।
ଛଂଦଃ 1 ଜଗତୀ, 2, 7 ନିଚୃଜ୍ଜଗତୀ, 3, 6, 8, 9 ଵିରାଡ୍ଜଗତୀ,
4, 5, 11 ଭୁରିକ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍, 10 ନିଚୃତ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ।
ସ୍ଵରଃ 1-3, 6-9 ନିଷାଦଃ, 4, 5, 10, 11 ଧୈଵତଃ ॥)
ଇ॒ମା ରୁ॒ଦ୍ରାୟ୍॑ଅ ତ॒ଵସ୍᳚ଏ କପ॒ର୍ଦିନ୍᳚ଏ କ୍ଷ॒ୟଦ୍ଵ୍᳚ଈରାୟ॒ ପ୍ର ଭ୍॑ଅରାମହେ ମ॒ତୀଃ ।
ୟଥା॒ ଶମସ୍॑ଅଦ୍ଦ୍ଵି॒ପଦେ॒ ଚତ୍॑ଉଷ୍ପଦେ॒ ଵିଶ୍ଵଂ᳚ ପୁ॒ଷ୍ଟଂ ଗ୍ରାମ୍᳚ଏ ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନ୍॑ଅନାତୁ॒ରମ୍ ॥ 1.114.01॥
ମୃ॒ଳା ନ୍᳚ଓ ରୁଦ୍ରୋ॒ତ ନୋ॒ ମୟ୍॑ଅସ୍କୃଧି କ୍ଷ॒ୟଦ୍ଵ୍᳚ଈରାୟ॒ ନମ୍॑ଅସା ଵିଧେମ ତେ ।
ୟଚ୍ଛଂ ଚ॒ ୟୋଶ୍ଚ॒ ମନ୍॑ଉରାୟେ॒ଜେ ପି॒ତା ତଦ୍॑ଅଶ୍ୟାମ॒ ତଵ୍॑ଅ ରୁଦ୍ର॒ ପ୍ରଣ୍᳚ଈତିଷୁ ॥ 1.114.02॥
ଅ॒ଶ୍ୟାମ୍॑ଅ ତେ ସୁମ॒ତିଂ ଦ୍᳚ଏଵୟ॒ଜ୍ୟୟ୍᳚ଆ କ୍ଷ॒ୟଦ୍ଵ୍᳚ଈରସ୍ୟ॒ ତଵ୍॑ଅ ରୁଦ୍ର ମୀଢ୍ଵଃ ।
ସୁ॒ମ୍ନା॒ୟନ୍ନିଦ୍ଵିଶ୍᳚ଓ ଅ॒ସ୍ମାକ॒ମା ଚ॒ରାର୍॑ଇଷ୍ଟଵୀରା ଜୁହଵାମ ତେ ହ॒ଵିଃ ॥ 1.114.03॥
ତ୍ଵେ॒ଷଂ-ଵଁ॒ୟଂ ରୁ॒ଦ୍ରଂ-ୟ୍॑ଅଁଜ୍ଞ॒ସାଧଂ᳚-ଵଁଂ॒କୁଂ କ॒ଵିମଵ୍॑ଅସେ॒ ନି ହ୍ଵ୍॑ଅୟାମହେ ।
ଆ॒ରେ ଅ॒ସ୍ମଦ୍ଦୈଵ୍ୟଂ॒ ହେଳ୍᳚ଓ ଅସ୍ୟତୁ ସୁମ॒ତିମିଦ୍ଵ॒ୟମ॒ସ୍ୟା ଵ୍୍॑ଉଣୀମହେ ॥ 1.114.04॥
ଦି॒ଵୋ ଵ୍॑ଅରା॒ହମ୍॑ଅରୁ॒ଷଂ କ୍॑ଅପ॒ର୍ଦିନଂ᳚ ତ୍ଵେ॒ଷଂ ରୂ॒ପଂ ନମ୍॑ଅସା॒ ନି ହ୍ଵ୍॑ଅୟାମହେ ।
ହସ୍ତେ॒ ବିଭ୍ର୍॑ଅଦ୍ଭେଷ॒ଜା ଵାର୍ୟ୍᳚ଆଣି॒ ଶର୍ମ॒ ଵର୍ମ୍॑ଅ ଚ୍ଛ॒ର୍ଦିର॒ସ୍ମଭ୍ୟଂ᳚-ୟଂଁସତ୍ ॥ 1.114.05॥
ଇ॒ଦଂ ପି॒ତ୍ରେ ମ॒ରୁତ୍᳚ଆମୁଚ୍ୟତେ॒ ଵଚଃ॑ ସ୍ଵା॒ଦୋଃ ସ୍ଵାଦ୍᳚ଈୟୋ ରୁ॒ଦ୍ରାୟ॒ ଵର୍ଧ୍॑ଅନମ୍ ।
ରାସ୍ଵ୍᳚ଆ ଚ ନୋ ଅମୃତ ମର୍ତ॒ଭୋଜ୍॑ଅନଂ॒ ତ୍ମନ୍᳚ଏ ତୋ॒କାୟ॒ ତନ୍॑ଅୟାୟ ମୃଳ ॥ 1.114.06॥
ମାନ୍᳚ଓ ମ॒ହାଂତ୍॑ଅମୁ॒ତ ମାନ୍᳚ଓ ଅର୍ଭ॒କଂ ମା ନ॒ ଉକ୍ଷ୍᳚ଅଂତମୁ॒ତ ମା ନ୍॑ଅ ଉକ୍ଷି॒ତମ୍ ।
ମାନ୍᳚ଓ ଵଧୀଃ ପି॒ତରଂ॒ ମୋତ ମା॒ତରଂ॒ ମା ନଃ॑ ପ୍ରି॒ୟାସ୍ତ॒ନ୍ଵ୍᳚ଓ ରୁଦ୍ର ରୀରିଷଃ ॥ 1.114.07॥
ମା ନ୍॑ଅସ୍ତୋ॒କେ ତନ୍॑ଅୟେ॒ ମା ନ୍॑ଅ ଆ॒ୟୌ ମା ନୋ॒ ଗୋଷୁ॒ ମା ନୋ॒ ଅଶ୍ଵ୍᳚ଏଷୁ ରୀରିଷଃ ।
ଵୀ॒ରାନ୍ମା ନ୍᳚ଓ ରୁଦ୍ର ଭାମି॒ତୋ ଵ୍॑ଅଧୀର୍ହ॒ଵିଷ୍ମ୍᳚ଅଂତଃ॒ ସଦ॒ମିତ୍ତ୍ଵ୍᳚ଆ ହଵାମହେ ॥ 1.114.08॥
ଉପ୍॑ଅତେ॒ ସ୍ତୋମ୍᳚ଆନ୍ପଶୁ॒ପା ଇ॒ଵାକ୍॑ଅରଂ॒ ରାସ୍ଵ୍᳚ଆ ପିତର୍ମରୁତାଂ ସୁ॒ମ୍ନମ॒ସ୍ମେ ।
ଭ॒ଦ୍ରା ହିତ୍᳚ଏ ସୁମ॒ତିର୍ମ୍୍॑ଉଳ॒ୟତ୍ତ॒ମାଥ୍᳚ଆ ଵ॒ୟମଵ॒ ଇତ୍ତ୍᳚ଏ ଵୃଣୀମହେ ॥ 1.114.09॥
ଆ॒ରେ ତ୍᳚ଏ ଗୋ॒ଘ୍ନମୁ॒ତ ପ୍᳚ଊରୁଷ॒ଘ୍ନଂ କ୍ଷୟ୍॑ଅଦ୍ଵୀର ସୁ॒ମ୍ନମ॒ସ୍ମେ ତ୍᳚ଏ ଅସ୍ତୁ ।
ମୃ॒ଳା ଚ୍॑ଅ ନୋ॒ ଅଧ୍॑ଇ ଚ ବ୍ରୂହି ଦେ॒ଵାଧ୍᳚ଆ ଚ ନଃ॒ ଶର୍ମ୍॑ଅ ୟଚ୍ଛ ଦ୍ଵି॒ବର୍ହାଃ᳚ ॥ 1.114.10॥
ଅଵ୍᳚ଓଚାମ॒ ନମ୍᳚ଓ ଅସ୍ମା ଅଵ॒ସ୍ୟଵଃ॑ ଶୃ॒ଣୋତ୍॑ଉ ନୋ॒ ହଵଂ᳚ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ମ॒ରୁତ୍ଵ୍᳚ଆନ୍ ।
ତନ୍ନ୍᳚ଓ ମି॒ତ୍ରୋ ଵର୍॑ଉଣୋ ମାମହଂତା॒ମଦ୍॑ଇତିଃ॒ ସିଂଧୁଃ॑ ପୃଥି॒ଵୀ ଉ॒ତ ଦ୍ୟୌଃ ॥ 1.114.11॥
(ଦ୍ଵିତୀୟମଂଡଲେ ତ୍ରୟସ୍ତ୍ରିଂଶଂ ସୂକ୍ତମ୍
ଋଷିଃ ଗୃତ୍ସମଦଃ । ଦେଵତା ରୁଦ୍ରଃ ।
ଛଂଦଃ 1, 5, 9, 13-15 ନିଚୃତ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍, 3, 6, 10, 11, ଵିରାଟ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍,
4, 8 ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍, 2, 7 ପଂକ୍ତିଃ, 12 ଭୁରିକ୍ପଂକ୍ତିଃ ।
ସ୍ଵରଃ 1, 3-6, 8-11, 13-15 ଧୈଵତଃ, 2, 7, 12 ପଂଚମଃ ॥)
ଆତ୍᳚ଏ ପିତର୍ମରୁତାଂ ସୁ॒ମ୍ନମ୍᳚ଏତୁ॒ ମା ନଃ॒ ସୂର୍ୟ୍॑ଅସ୍ୟ ସଂ॒ଦୃଶ୍᳚ଓ ୟୁୟୋଥାଃ ।
ଅ॒ଭି ନ୍᳚ଓ ଵୀ॒ରୋ ଅର୍ଵ୍॑ଅତି କ୍ଷମେତ॒ ପ୍ର ଜ୍᳚ଆୟେମହି ରୁଦ୍ର ପ୍ର॒ଜାଭିଃ॑ ॥ 2.033.01॥
ତ୍ଵାଦ୍॑ଅତ୍ତେଭୀ ରୁଦ୍ର॒ ଶଂତ୍॑ଅମେଭିଃ ଶ॒ତଂ ହିମ୍᳚ଆ ଅଶୀୟ ଭେଷ॒ଜେଭିଃ॑ ।
ଵ୍ୟ(1)ସ୍ମଦ୍ଦ୍ଵେଷ୍᳚ଓ ଵିତ॒ରଂ-ଵ୍ୟଂଁହୋ॒ ଵ୍ୟମ୍᳚ଈଵାଶ୍ଚାତୟସ୍ଵା॒ ଵିଷ୍᳚ଊଚୀଃ ॥ 2.033.02॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ୍᳚ଓ ଜା॒ତସ୍ୟ୍॑ଅ ରୁଦ୍ର ଶ୍ରି॒ୟାସ୍॑ଇ ତ॒ଵସ୍ତ୍॑ଅମସ୍ତ॒ଵସାଂ᳚-ଵଁଜ୍ରବାହୋ ।
ପର୍ଷ୍॑ଇ ଣଃ ପା॒ରମଂହ୍॑ଅସଃ ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ଵିଶ୍ଵ୍᳚ଆ ଅ॒ଭ୍᳚ଈତୀ॒ ରପ୍॑ଅସୋ ୟୁୟୋଧି ॥ 2.033.03॥
ମାତ୍ଵ୍᳚ଆ ରୁଦ୍ର ଚୁକ୍ରୁଧାମା॒ ନମ୍᳚ଓଭି॒ର୍ମା ଦୁଷ୍ଟ୍॑ଉତୀ ଵୃଷଭ॒ ମା ସହ୍᳚ଊତୀ ।
ଉନ୍ନ୍᳚ଓ ଵୀ॒ରାଁ ॑ଅର୍ପୟ ଭେଷ॒ଜେଭ୍॑ଇର୍ଭି॒ଷକ୍ତ୍॑ଅମଂ ତ୍ଵା ଭି॒ଷଜାଂ᳚ ଶୃଣୋମି ॥ 2.033.04॥
ହଵ୍᳚ଈମଭି॒ର୍ହଵ୍॑ଅତେ॒ ୟୋ ହ॒ଵିର୍ଭି॒ରଵ॒ ସ୍ତୋମ୍᳚ଏଭୀ ରୁ॒ଦ୍ରଂ ଦ୍॑ଇଷୀୟ ।
ଋ॒ଦୂ॒ଦରଃ॑ ସୁ॒ହଵୋ॒ ମା ନ୍᳚ଓ ଅ॒ସ୍ୟୈ ବ॒ଭ୍ରୁଃ ସୁ॒ଶିପ୍ର୍᳚ଓ ରୀରଧନ୍ମ॒ନାୟ᳚ଇ ॥ 2.033.05॥
ଉନ୍ମ୍᳚ଆ ମମଂଦ ଵୃଷ॒ଭୋ ମ॒ରୁତ୍ଵାଂ॒ତ୍ଵକ୍ଷ୍᳚ଈୟସା॒ ଵୟ୍॑ଅସା॒ ନାଧ୍॑ଅମାନମ୍ ।
ଘୃଣ୍᳚ଈଵ ଚ୍ଛା॒ୟାମ୍॑ଅର॒ପା ॑ଅଶୀ॒ୟା ଵ୍॑ଇଵାସେୟଂ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ୟ୍॑ଅ ସୁ॒ମ୍ନମ୍ ॥ 2.033.06॥
କ୍ଵ(1) ସ୍ୟ ତ୍᳚ଏ ରୁଦ୍ର ମୃଳ॒ୟାକୁ॒ର୍ହସ୍ତୋ॒ ୟୋ ଅସ୍ତ୍॑ଇ ଭେଷ॒ଜୋ ଜଲ୍᳚ଆଷଃ ।
ଅ॒ପ॒ଭ॒ର୍ତା ରପ୍॑ଅସୋ॒ ଦୈଵ୍ୟ୍॑ଅସ୍ୟା॒ଭୀ ନୁ ମ୍᳚ଆ ଵୃଷଭ ଚକ୍ଷମୀଥାଃ ॥ 2.033.07॥
ପ୍ର ବ॒ଭ୍ରଵ୍᳚ଏ ଵୃଷ॒ଭାୟ୍॑ଅ ଶ୍ଵିତୀ॒ଚେ ମ॒ହୋ ମ॒ହୀଂ ସ୍॑ଉଷ୍ଟୁ॒ତିମ୍᳚ଈରୟାମି ।
ନ॒ମ॒ସ୍ୟା କ୍॑ଅଲ୍ମଲୀ॒କିନଂ॒ ନମ୍᳚ଓଭିର୍ଗୃଣୀ॒ମସ୍॑ଇ ତ୍ଵେ॒ଷଂ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ୟ॒ ନାମ୍॑ଅ ॥ 2.033.08॥
ସ୍ଥି॒ରେଭି॒ରଂଗୈଃ᳚ ପୁରୁ॒ରୂପ୍॑ଅ ଉ॒ଗ୍ରୋ ବ॒ଭ୍ରୁଃ ଶୁ॒କ୍ରେଭିଃ॑ ପିପିଶେ॒ ହିର୍᳚ଅଣ୍ୟୈଃ ।
ଈଶ୍᳚ଆନାଦ॒ସ୍ୟ ଭୁଵ୍॑ଅନସ୍ୟ॒ ଭୂରେ॒ର୍ନ ଵା ॑ଉ ୟୋଷଦ୍ରୁ॒ଦ୍ରାଦ୍॑ଅସୁ॒ର୍ୟ୍᳚ଅମ୍ ॥ 2.033.09॥
ଅର୍ହ୍᳚ଅନ୍ବିଭର୍ଷି॒ ସାୟ୍॑ଅକାନି॒ ଧନ୍ଵାର୍ହ୍᳚ଅନ୍ନି॒ଷ୍କଂ-ୟ୍॑ଅଁଜ॒ତଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵର୍᳚ଊପମ୍ ।
ଅର୍ହ୍᳚ଅନ୍ନି॒ଦଂ ଦ୍॑ଅୟସେ॒ ଵିଶ୍ଵ॒ମଭ୍ଵଂ॒ ନ ଵା ଓଜ୍᳚ଈୟୋ ରୁଦ୍ର॒ ତ୍ଵଦ୍॑ଅସ୍ତି ॥ 2.033.10॥
ସ୍ତୁ॒ହି ଶ୍ରୁ॒ତଂ ଗ୍॑ଅର୍ତ॒ସଦଂ॒ ୟୁଵ୍᳚ଆନଂ ମୃ॒ଗଂ ନ ଭୀ॒ମମ୍॑ଉପହ॒ତ୍ନୁମୁ॒ଗ୍ରମ୍ ।
ମୃ॒ଳା ଜ୍॑ଅରି॒ତ୍ରେ ର୍॑ଉଦ୍ର॒ ସ୍ତଵ୍᳚ଆନୋ॒ଽନ୍ୟଂ ତ୍᳚ଏ ଅ॒ସ୍ମନ୍ନି ଵ୍॑ଅପଂତୁ॒ ସେନାଃ᳚ ॥ 2.033.11॥
କୁ॒ମା॒ରଶ୍ଚ୍॑ଇତ୍ପି॒ତରଂ॒ ଵଂଦ୍॑ଅମାନଂ॒ ପ୍ରତ୍॑ଇ ନାନାମ ରୁଦ୍ରୋପ॒ୟଂତ୍᳚ଅମ୍ ।
ଭୂର୍᳚ଏର୍ଦା॒ତାରଂ॒ ସତ୍ପ୍॑ଅତିଂ ଗୃଣୀଷେ ସ୍ତୁ॒ତସ୍ତ୍ଵଂ ଭ୍᳚ଏଷ॒ଜା ର୍᳚ଆସ୍ୟ॒ସ୍ମେ ॥ 2.033.12॥
ୟାଵ୍᳚ଓ ଭେଷ॒ଜା ମ୍॑ଅରୁତଃ॒ ଶୁଚ୍᳚ଈନି॒ ୟା ଶଂତ୍॑ଅମା ଵୃଷଣୋ॒ ୟା ମ୍॑ଅୟୋ॒ଭୁ ।
ୟାନି॒ ମନୁ॒ରଵ୍୍॑ଉଣୀତା ପି॒ତା ନ॒ସ୍ତା ଶଂ ଚ॒ ୟୋଶ୍ଚ୍॑ଅ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ୟ୍॑ଅ ଵଶ୍ମି ॥ 2.033.13॥
ପର୍॑ଇ ଣୋ ହେ॒ତୀ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ୟ୍॑ଅ ଵୃଜ୍ୟାଃ॒ ପର୍॑ଇ ତ୍ଵେ॒ଷସ୍ୟ୍॑ଅ ଦୁର୍ମ॒ତିର୍ମ॒ହୀ ଗ୍᳚ଆତ୍ ।
ଅଵ୍॑ଅ ସ୍ଥି॒ରା ମ॒ଘଵ୍॑ଅଦ୍ଭ୍ୟସ୍ତନୁଷ୍ଵ॒ ମୀଢ୍ଵ୍॑ଅସ୍ତୋ॒କାୟ॒ ତନ୍॑ଅୟାୟ ମୃଳ ॥ 2.033.14॥
ଏ॒ଵା ବ୍॑ଅଭ୍ରୋ ଵୃଷଭ ଚେକିତାନ॒ ୟଥ୍᳚ଆ ଦେଵ॒ ନ ହ୍୍॑ଉଣୀ॒ଷେ ନ ହଂସ୍॑ଇ ।
ହ॒ଵ॒ନ॒ଶ୍ରୁନ୍ନ୍᳚ଓ ରୁଦ୍ରେ॒ହ ବ୍᳚ଓଧି ବୃ॒ହଦ୍ଵ୍॑ଅଦେମ ଵି॒ଦଥ୍᳚ଏ ସୁ॒ଵୀରାଃ᳚ ॥ 2.033.15॥
(ଷଷ୍ଠମଂଡଲେ ଚତୁଃସପ୍ତତିତମଂ ସୂକ୍ତମ୍
ଋଷିଃ ଭରଦ୍ଵାଜୋ ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟଃ । ଦେଵତା ସୋମାରୁଦ୍ରୌ ।
ଛଂଦଃ 1, 2, 4 ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍, 3 ନିଚୃତ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍, ସ୍ଵରଃ ଧୈଵତଃ ॥)
ସୋମ୍᳚ଆରୁଦ୍ରା ଧା॒ରୟ୍᳚ଏଥାମସୁ॒ର୍ୟଂ(1) ପ୍ର ଵ୍᳚ଆମି॒ଷ୍ଟୟୋଽର୍॑ଅମଶ୍ନୁଵଂତୁ ।
ଦମ୍᳚ଏଦମେ ସ॒ପ୍ତ ରତ୍ନା॒ ଦଧ୍᳚ଆନା॒ ଶଂ ନ୍᳚ଓ ଭୂତଂ ଦ୍ଵି॒ପଦେ॒ ଶଂ ଚତ୍॑ଉଷ୍ପଦେ ॥ 6.074.01॥
ସୋମ୍᳚ଆରୁଦ୍ରା॒ ଵି ଵ୍୍॑ଉହତଂ॒ ଵିଷ୍᳚ଊଚୀ॒ମମ୍᳚ଈଵା॒ ୟା ନୋ॒ ଗୟ୍॑ଅମାଵି॒ଵେଶ୍॑ଅ ।
ଆ॒ରେ ବ୍᳚ଆଧେଥାଂ॒ ନିର୍୍॑ଉତିଂ ପରା॒ଚୈର॒ସ୍ମେ ଭ॒ଦ୍ରା ସ᳚ଉଶ୍ରଵ॒ସାନ୍॑ଇ ସଂତୁ ॥ 6.074.02॥
ସୋମ୍᳚ଆରୁଦ୍ରା ୟୁ॒ଵମେ॒ତାନ୍ୟ॒ସ୍ମେ ଵିଶ୍ଵ୍᳚ଆ ତ॒ନୂଷ୍॑ଉ ଭେଷ॒ଜାନ୍॑ଇ ଧତ୍ତମ୍ ।
ଅଵ୍॑ଅ ସ୍ୟତଂ ମୁଂ॒ଚତଂ॒ ୟନ୍ନୋ॒ ଅସ୍ତ୍॑ଇ ତ॒ନୂଷ୍॑ଉ ବ॒ଦ୍ଧଂ କୃ॒ତମେନ୍᳚ଓ ଅ॒ସ୍ମତ୍ ॥ 6.074.03॥
ତି॒ଗ୍ମାୟ୍॑ଉଧୌ ତି॒ଗ୍ମହ୍᳚ଏତୀ ସୁ॒ଶେଵୌ॒ ସୋମ୍᳚ଆରୁଦ୍ରାଵି॒ହ ସୁ ମ୍୍॑ଉଳତଂ ନଃ ।
ପ୍ରନ୍᳚ଓ ମୁଂଚତଂ॒ ଵର୍॑ଉଣସ୍ୟ॒ ପାଶ୍᳚ଆଦ୍ଗୋପା॒ୟତଂ᳚ ନଃ ସୁମନ॒ସ୍ୟମ୍᳚ଆନା ॥ 6.074.04॥
(ସପ୍ତମମଂଡଲେ ଷଟ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶଂ ସୂକ୍ତମ୍
ଋଷିଃ ଵସିଷ୍ଠଃ । ଦେଵତା ରୁଦ୍ରଃ ।
ଛଂଦଃ 1 ଵିରାଡ୍ଜଗତୀ, 2 ନିଚୃତ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍, 3 ନିଚୃତ୍ ଜଗତୀ, 4 ସ୍ଵରାଟ୍ପଂକ୍ତିଃ ।
ସ୍ଵରଃ 1, 3, ନିଷଦଃ, 2 ଧୈଵତଃ, 4 ପଂଚମଃ ॥)
ଇ॒ମା ରୁ॒ଦ୍ରାୟ୍॑ଅ ସ୍ଥି॒ରଧ୍᳚ଅନ୍ଵନେ॒ ଗିରଃ॑ କ୍ଷି॒ପ୍ରେଷ୍॑ଅଵେ ଦେ॒ଵାୟ୍॑ଅ ସ୍ଵ॒ଧାଵ୍ନ୍᳚ଏ ।
ଅଷ୍᳚ଆଳ୍ହାୟ॒ ସହ୍॑ଅମାନାୟ ଵେ॒ଧସ୍᳚ଏ ତି॒ଗ୍ମାୟ୍॑ଉଧାୟ ଭରତା ଶୃ॒ଣୋତ୍॑ଉ ନଃ ॥ 7.046.01॥
ସ ହି କ୍ଷୟ୍᳚ଏଣ॒ କ୍ଷମ୍ୟ୍॑ଅସ୍ୟ॒ ଜନ୍ମ୍॑ଅନଃ॒ ସାମ୍ର୍᳚ଆଜ୍ୟେନ ଦି॒ଵ୍ୟସ୍ୟ॒ ଚେତ୍॑ଅତି ।
ଅଵ॒ନ୍ନଵ୍᳚ଅଂତୀ॒ରୁପ୍॑ଅ ନୋ॒ ଦୁର୍॑ଅଶ୍ଚରାନମୀ॒ଵୋ ର୍॑ଉଦ୍ର॒ ଜାସ୍॑ଉ ନୋ ଭଵ ॥ 7.046.02॥
ୟାତ୍᳚ଏ ଦି॒ଦ୍ୟୁଦଵ୍॑ଅସୃଷ୍ଟା ଦି॒ଵସ୍ପର୍॑ଇ କ୍ଷ୍ମ॒ୟା ଚର୍॑ଅତି॒ ପରି॒ ସା ଵ୍୍॑ଉଣକ୍ତୁ ନଃ ।
ସ॒ହସ୍ରଂ᳚ ତେ ସ୍ଵପିଵାତ ଭେଷ॒ଜା ମା ନ୍॑ଅସ୍ତୋ॒କେଷୁ॒ ତନ୍॑ଅୟେଷୁ ରୀରିଷଃ ॥ 7.046.03॥
ମାନ୍᳚ଓ ଵଧୀ ରୁଦ୍ର॒ ମା ପର୍᳚ଆ ଦା॒ ମା ତ୍᳚ଏ ଭୂମ॒ ପ୍ରସ୍॑ଇତୌ ହୀଳି॒ତସ୍ୟ୍॑ଅ ।
ଆନ୍᳚ଓ ଭଜ ବ॒ର୍ହିଷ୍॑ଇ ଜୀଵଶଂ॒ସେ ୟୂ॒ୟଂ ପ୍᳚ଆତ ସ୍ଵ॒ସ୍ତିଭିଃ॒ ସଦ୍᳚ଆ ନଃ ॥ 7.046.04॥
ଅ॒ସ୍ମେ ରୁ॒ଦ୍ରା ମେ॒ହନା॒ ପର୍ଵ୍॑ଅତାସୋ ଵୃତ୍ର॒ହତ୍ୟେ॒ ଭର୍॑ଅହୂତୌ ସ॒ଜୋଷାଃ᳚ ।
ୟଃ ଶଂସ୍॑ଅତେ ସ୍ତୁଵ॒ତେ ଧାୟ୍॑ଇ ପ॒ଜ୍ର ଇଂଦ୍ର୍॑ଅଜ୍ୟେଷ୍ଠା ଅ॒ସ୍ମାଁ ॑ଅଵଂତୁ ଦେ॒ଵାଃ ॥ 8.063.12॥
(ପ୍ରଗାଥଃ କାଣ୍ଵଃ, ଦେଵାଃ, ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍, ଗାଂଧାରଃ)
ତ୍ଵମ୍॑ଅଗ୍ନେ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଅସ୍॑ଉରୋ ମ॒ହୋ ଦି॒ଵସ୍ତ୍ଵଂ ଶର୍ଧୋ॒ ମାର୍॑ଉତଂ ପୃ॒କ୍ଷ ᳚ଈଶିଷେ ।
ତ୍ଵଂ-ଵାଁତ᳚ଇରରୁ॒ଣୈର୍ୟ୍᳚ଆସି ଶଂଗ॒ୟସ୍ତ୍ଵଂ ପୂ॒ଷା ଵ୍॑ଇଧ॒ତଃ ପ୍᳚ଆସି॒ ନୁ ତ୍ମନ୍᳚ଆ ॥ 2.001.06॥
(ଆଂଗିରସଃ ଶୌନହୋତ୍ରୋ ଭାର୍ଗଵୋ ଗୃତ୍ସମଦଃ, ଅଗ୍ନିଃ, ଭୁରିକ୍ ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍, ଧୈଵତଃ)
ଆଵୋ॒ ରାଜ୍᳚ଆନମଧ୍ଵ॒ରସ୍ୟ୍॑ଅ ରୁ॒ଦ୍ରଂ ହୋତ୍᳚ଆରଂ ସତ୍ୟ॒ୟଜଂ॒ ରୋଦ୍॑ଅସ୍ୟୋଃ ।
ଅ॒ଗ୍ନିଂ ପୁ॒ରା ତ୍॑ଅନୟି॒ତ୍ନୋର॒ଚିତ୍ତା॒ଦ୍ଧିର୍᳚ଅଣ୍ୟରୂପ॒ମଵ୍॑ଅସେ କୃଣୁଧ୍ଵମ୍ ॥ 4.003.01॥
(ଵାମଦେଵଃ, ଅଗ୍ନିଃ, ନିଚୃତ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍, ଧୈଵତଃ)
ତଵ୍॑ଅ ଶ୍ରି॒ୟେ ମ॒ରୁତ୍᳚ଓ ମର୍ଜୟଂତ॒ ରୁଦ୍ର॒ ୟତ୍ତେ॒ ଜନ୍॑ଇମ॒ ଚାର୍॑ଉ ଚି॒ତ୍ରମ୍ ।
ପ॒ଦଂ-ୟଁଦ୍ଵିଷ୍ଣ୍᳚ଓରୁପ॒ମଂ ନି॒ଧାୟି॒ ତେନ୍॑ଅ ପାସି॒ ଗୁହ୍ୟଂ॒ ନାମ॒ ଗୋନ୍᳚ଆମ୍ ॥ 5.003.03॥
(ଵସୁଶ୍ରୁତ ଆତ୍ରେୟଃ, ଅଗ୍ନିଃ, ନିଚୃତ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍, ଧୈଵତଃ)
ଭୁଵ୍॑ଅନସ୍ୟ ପି॒ତରଂ᳚ ଗୀ॒ର୍ଭିରା॒ଭୀ ରୁ॒ଦ୍ରଂ ଦିଵ୍᳚ଆ ଵ॒ର୍ଧୟ୍᳚ଆ ରୁ॒ଦ୍ରମ॒କ୍ତୌ ।
ବୃ॒ହଂତ୍॑ଅମୃ॒ଷ୍ଵମ॒ଜରଂ᳚ ସୁଷୁ॒ମ୍ନମୃଧ୍॑ଅଗ୍ଘୁଵେମ କ॒ଵିନ୍᳚ଏଷି॒ତାସଃ॑ ॥ 6.049.10॥ ଋଜିଶ୍ଵାଃ, ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵାଃ, ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍, ଧୈଵତଃ)
ତମ୍॑ଉ ଷ୍ଟୁହି॒ ୟଃ ସ୍ଵି॒ଷୁଃ ସୁ॒ଧନ୍ଵା॒ ୟୋ ଵିଶ୍ଵ୍॑ଅସ୍ୟ॒ କ୍ଷୟ୍॑ଅତି ଭେଷ॒ଜସ୍ୟ୍॑ଅ ।
ୟକ୍ଷ୍ଵ୍᳚ଆ ମ॒ହେ ସ᳚ଉମନ॒ସାୟ୍॑ଅ ରୁ॒ଦ୍ରଂ ନମ୍᳚ଓଭିର୍ଦେ॒ଵମସ୍॑ଉରଂ ଦୁଵସ୍ୟ ॥ 5.042.11॥
(ଅଗ୍ନିଃ, ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵାଃ, ନିଚୃତ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍, ଧୈଵତଃ)
ଅ॒ୟଂ ମେ॒ ହସ୍ତୋ॒ ଭଗ୍॑ଅଵାନ॒ୟଂ ମେ॒ ଭଗ୍॑ଅଵତ୍ତରଃ ।
ଅ॒ୟଂ ମ୍᳚ଏ ଵି॒ଶ୍ଵଭ୍᳚ଏଷଜୋ॒ଽୟଂ ଶି॒ଵାଭ୍॑ଇମର୍ଶନଃ ॥ 10.060.12॥
(ବଂଧ୍ଵାଦୟୋ ଗୌପାୟନାଃ, ହସ୍ତଃ, ନିଚୃଦନୁଷ୍ଟୁପ୍, ଗାଂଧାରଃ)
ତ୍ର୍ୟ୍᳚ଅଂବକଂ-ୟଁଜାମହେ ସୁ॒ଗଂଧିଂ᳚ ପୁଷ୍ଟି॒ଵର୍ଧ୍॑ଅନମ୍ ।
ଉ॒ର୍ଵା॒ରୁ॒କମ୍॑ଇଵ॒ ବଂଧ୍॑ଅନାନ୍ମୃ॒ତ୍ୟୋର୍ମ୍॑ଉକ୍ଷୀୟ॒ ମାମୃତ୍᳚ଆତ୍ ॥ 7.059.12॥
(ଵସିଷ୍ଠଃ, ରୁଦ୍ରଃ, ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍, ଗାଂଧାରଃ)
ଶାଂତି ପାଠମଂତ୍ରଃ
ହରିଃ॑ ଓଂ
ତତ୍ପୁର୍॑ଉଷାୟ ଵି॒ଦ୍ମହ୍॑ଏ ମହାଦେ॒ଵାୟ୍॑ଅ ଧୀମହି ।
ତନ୍ନ୍॑ଓ ରୁଦ୍ରଃ ପ୍ରଚୋ॒ଦୟ୍॑ଆତ୍ ॥
ଈଶାନସ୍ସର୍ଵ୍॑ଅଵିଦ୍ୟା॒ନା॒ମୀଶ୍ଵରଃ ସର୍ଵ୍॑ଅଭୂତା॒ନାଂ॒ ।
ବ୍ରହ୍ମାଧ୍॑ଇପତି॒ର୍ବ୍ରହ୍ମ॒ଣୋଽଧ୍॑ଇପତି॒ର୍ବହ୍ମ୍॑ଆ ଶି॒ଵୋ ମ୍॑ଏଽସ୍ତୁ ସଦାଶି॒ଵୋମ୍ ॥
ଓଂ ଶି॒ଵୋ ନାମ୍॑ଆସି॒ ସ୍ଵଧ୍॑ଇତିସ୍ତେ ପି॒ତା ନମ୍॑ଅସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ॒ ମା ମ୍॑ଆ ହିꣳସୀଃ ।
ନିଵ୍॑ଅର୍ତୟାମ୍ୟାୟ୍॑ଉଷେ॒ଽନ୍ନାଦ୍ୟ୍॑ଆୟ॒ ପ୍ରଜନ୍॑ଅନାୟ ରା॒ୟସ୍ପୋଷ୍॑ଆୟ ସୁପ୍ରଜା॒ସ୍ତ୍ଵାୟ୍॑ଅ ସୁ॒ଵୀର୍ୟ୍॑ଆୟ ॥
ଓଂ-ଵିଁଶ୍ଵ୍॑ଆନି ଦେଵ ସଵିତର୍ଦୁରି॒ତାନି॒ ପରାସୁଵ ।
ୟଦ୍ଭ॒ଦ୍ରଂ ତନ୍ନ॒ ଆସୁଵ ॥
ଓଂ ଦ୍ୟୌଃ ଶାଂତ୍॑ଇରଂ॒ତର୍॑ଇକ୍ଷ॒ꣳ ଶାଂତିଃ॑ ପୃଥି॒ଵୀ ଶାଂତି॒ରାପଃ॒ ଶାଂତି॒ରୋଷ୍॑ଅଧୟଃ॒ ଶାଂତିଃ॑ ।
ଵନ॒ସ୍ପତ୍॑ଅୟଃ॒ ଶାଂତି॒ର୍ଵିଶ୍ଵ୍॑ଏଦେ॒ଵାଃ ଶାଂତି॒ର୍ବ୍ରହ୍ମ॒ ଶାଂତିଃ॒ ସର୍ଵ॒ꣳ ଶାଂତିଃ॒ ଶାଂତ୍॑ଇରେ॒ଵ ଶାଂତିଃ॒ ସା ମା॒ ଶାଂତ୍॑ଇରେଧି ॥
ଓଂ ସର୍ଵେଷାଂ-ଵାଁ ଏଷ ଵେଦାନାꣳରସୋ ୟତ୍ସାମଃ ।
ସର୍ଵେଷାମେଵୈନମେତଦ୍ ଵେଦାନାꣳ ରସେନାଭିଷିଂଚତି ॥
ଓଂ ଶଂଭ୍॑ଅଵେ॒ ନମଃ॑ । ନମ୍॑ଅସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ ଭଗଵନ୍ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵ॒ରାୟ୍॑ଅ ମହାଦେ॒ଵାୟ୍॑ଅ ତ୍ର୍ୟଂବ॒କାୟ୍॑ଅ ତ୍ରିପୁରାଂତ॒କାୟ୍॑ଅ ତ୍ରିକାଗ୍ନିକା॒ଲାୟ୍॑ଅ
କାଲାଗ୍ନିରୁ॒ଦ୍ରାୟ୍॑ଅ ନୀଲକଂ॒ଠାୟ୍॑ଅ ମୃତ୍ୟୁଂଜ॒ୟାୟ୍॑ଅ ସର୍ଵେଶ୍ଵ॒ରାୟ୍॑ଅ ସଦାଶି॒ଵାୟ୍॑ଅ ଶ୍ରୀମନ୍ମହାଦେ॒ଵାୟ॒ ନମଃ॑ ॥
ଓଂ
ୟଦକ୍ଷରପଦଭ୍ରଷ୍ଟଂ ମାତ୍ରାହୀନଂ ଚ ୟଦ୍ଭଵେତ୍ ।
ତତ୍ସର୍ଵଂ କ୍ଷମ୍ୟତାଂ ଦେଵ ପ୍ରସୀଦ ପରମେଶ୍ଵର ॥
ଓଂ ଶାଂତିଃ॒ ଶାଂତିଃ॒ ଶାଂତିଃ॑ ॥
ଅନେନ ଶ୍ରୀ ରୁଦ୍ରାଭିଷେକକର୍ମଣା ଶ୍ରୀ ଭଵାନୀଶଂକର ମହାରୁଦ୍ରାଃ ପ୍ରୀୟତାଂ ନ ମମ ।
ଇତି ଶ୍ରୀଋଗ୍ଵେଦୀୟ ପଂଚରୁଦ୍ରଂ ସମାପ୍ତା ।
॥ ଓଂ ଶ୍ରୀ ସାଂବ ସଦାଶିଵାର୍ପଣମସ୍ତୁ ॥
