Taittiriya Upanishad - Ananda Valli - Malayalam

തൈത്തിരീയ ഉപനിഷദ് - ആനംദ വല്ലീ, also called ബ്രഹ്മാനംദ വല്ലീ, is the philosophical heart of the Taittiriya Upanishad. It opens with ബ്രഹ്മവിദാപ്നോതി പരമ് and defines Brahman as സത്യം ജ്ഞാനമനംതം ബ്രഹ്മ: truth, knowledge, and infinity. From there it unfolds the celebrated teaching of the five sheaths.

The vallI moves by inward refinement. Creation is traced to Brahman, life is shown to depend on food and പ്രാണ, and the seeker is led through the sheaths until speech and mind reach their limit. The famous lines രസോ വൈ സഃ and യതോ വാചോ നിവര്തംതേ teach that Brahman is not an object among objects but the fullness because of which experience, joy, and fearlessness are possible.

(തൈ. ആ. 8-1-1)

Translation (ഭാവാര്ഥ):
This source marker identifies the Taittiriya Aranyaka section for the Ananda Valli recitation.

ഓം സ॒ഹ നാ॑വവതു । സ॒ഹ നൌ॑ ഭുനക്തു । സ॒ഹ വീ॒ര്യം॑ കരവാവഹൈ । തേ॒ജ॒സ്വിനാ॒വധീ॑തമസ്തു॒ മാ വി॑ദ്വിഷാ॒വഹൈ᳚ । ഓം ശാംതിഃ॒ ശാംതിഃ॒ ശാംതിഃ॑ ॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
The opening peace prayer seeks mutual protection, nourishment, strength in study, brilliance, and absence of hostility.

ബ്ര॒ഹ്മ॒വിദാ᳚പ്നോതി॒ പരമ്᳚ । തദേ॒ഷാഽഭ്യു॑ക്താ । സ॒ത്യം ജ്ഞാ॒നമ॑നം॒തം ബ്രഹ്മ॑ । യോ വേദ॒ നിഹി॑തം॒ ഗുഹാ॑യാം പര॒മേ വ്യോ॑മന്ന് । സോ᳚ഽശ്നു॒തേ സർവാ॒ന്കാമാം᳚ഥ്സ॒ഹ । ബ്രഹ്മ॑ണാ വിപ॒ശ്ചിതേതി॑ ॥ തസ്മാ॒ദ്വാ ഏ॒തസ്മാ॑ദാ॒ത്മന॑ ആകാ॒ശസ്സംഭൂ॑തഃ । ആ॒കാ॒ശാദ്വാ॒യുഃ । വാ॒യോര॒ഗ്നിഃ । അ॒ഗ്നേരാപഃ॑ । അ॒ദ്ഭ്യഃ പൃ॑ഥി॒വീ । പൃ॒ഥി॒വ്യാ ഓഷ॑ധയഃ । ഓഷ॑ധീ॒ഭ്യോഽന്നമ്᳚ । അന്നാ॒ത്പുരു॑ഷഃ । സ വാ ഏഷ പുരുഷോഽന്ന॑രസ॒മയഃ । തസ്യേദ॑മേവ॒ ശിരഃ । അയം ദക്ഷി॑ണഃ പ॒ക്ഷഃ । അയമുത്ത॑രഃ പ॒ക്ഷഃ । അയമാത്മാ᳚ । ഇദം പുച്ഛം॑ പ്രതി॒ഷ്ഠാ । തദപ്യേഷ ശ്ലോ॑കോ ഭ॒വതി ॥ 1 ॥
ഇതി പ്രഥമോഽനുവാകഃ ॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
The first anuvaka states that the knower of Brahman attains the supreme and defines Brahman as truth, knowledge, and infinity; from the Self arise space, air, fire, water, earth, plants, food, and the food-formed person.

അന്നാ॒ദ്വൈ പ്ര॒ജാഃ പ്ര॒ജായം॑തേ । യാഃ കാശ്ച॑ പൃഥി॒വീഗ് ശ്രി॒താഃ । അഥോ॒ അന്നേ॑നൈ॒വ ജീ॑വംതി । അഥൈ॑ന॒ദപി॑ യംത്യംത॒തഃ । അന്ന॒ഗ്മ്॒ ഹി ഭൂ॒താനാം॒ ജ്യേഷ്ഠമ്᳚ । തസ്മാ᳚ഥ്സർവൌഷ॒ധമു॑ച്യതേ । സർവം॒-വൈഁ തേഽന്ന॑മാപ്നുവംതി । യേഽന്നം॒ ബ്രഹ്മോ॒പാസ॑തേ । അന്ന॒ഗ്മ്॒ ഹി ഭൂ॒താനാം॒ ജ്യേഷ്ഠമ്᳚ । തസ്മാ᳚ഥ്സർവൌഷ॒ധമു॑ച്യതേ । അന്നാ᳚ദ്ഭൂ॒താനി॒ ജായം॑തേ । ജാതാ॒ന്യന്നേ॑ന വര്ധംതേ । അദ്യതേഽത്തി ച॑ ഭൂതാ॒നി । തസ്മാദന്നം തദുച്യ॑ത ഇ॒തി । തസ്മാദ്വാ ഏതസ്മാദന്ന॑രസ॒മയാത് । അന്യോഽംതര ആത്മാ᳚ പ്രാണ॒മയഃ । തേനൈ॑ഷ പൂ॒ര്ണഃ । സ വാ ഏഷ പുരുഷവി॑ധ ഏ॒വ । തസ്യ പുരു॑ഷവി॒ധതാമ് । അന്വയം॑ പുരുഷ॒വിധഃ । തസ്യ പ്രാണ॑ ഏവ॒ ശിരഃ । വ്യാനോ ദക്ഷി॑ണഃ പ॒ക്ഷഃ । അപാന ഉത്ത॑രഃ പ॒ക്ഷഃ । ആകാ॑ശ ആ॒ത്മാ । പൃഥിവീ പുച്ഛം॑ പ്രതി॒ഷ്ഠാ । തദപ്യേഷ ശ്ലോ॑കോ ഭ॒വതി ॥ 1 ॥
ഇതി ദ്വിതീയോഽനുവാകഃ ॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
The second anuvaka teaches the food sheath and then the prana sheath, showing that beings arise from food, live by food, and return to food.

പ്രാ॒ണം ദേ॒വാ അനു॒പ്രാണം॑തി । മ॒നു॒ഷ്യാഃ᳚ പ॒ശവ॑ശ്ച॒ യേ । പ്രാ॒ണോ ഹി ഭൂ॒താനാ॒മായുഃ॑ । തസ്മാ᳚ഥ്സർവായു॒ഷമു॑ച്യതേ । സർവ॑മേ॒വ ത॒ ആയു॑ര്യംതി । യേ പ്രാ॒ണം ബ്രഹ്മോ॒പാസ॑തേ । പ്രാണോ ഹി ഭൂതാ॑നാമാ॒യുഃ । തസ്മാഥ്സർവായുഷമുച്യ॑ത ഇ॒തി । തസ്യൈഷ ഏവ ശാരീ॑ര ആ॒ത്മാ । യഃ॑ പൂർവ॒സ്യ । തസ്മാദ്വാ ഏതസ്മാ᳚ത്പ്രാണ॒മയാത് । അന്യോഽംതര ആത്മാ॑ മനോ॒മയഃ । തേനൈ॑ഷ പൂ॒ര്ണഃ । സ വാ ഏഷ പുരുഷവി॑ധ ഏ॒വ । തസ്യ പുരു॑ഷവി॒ധതാമ് । അന്വയം॑ പുരുഷ॒വിധഃ । തസ്യ യജു॑രേവ॒ ശിരഃ । ഋഗ്ദക്ഷി॑ണഃ പ॒ക്ഷഃ । സാമോത്ത॑രഃ പ॒ക്ഷഃ । ആദേ॑ശ ആ॒ത്മാ । അഥർവാംഗിരസഃ പുച്ഛം॑ പ്രതി॒ഷ്ഠാ । തദപ്യേഷ ശ്ലോ॑കോ ഭ॒വതി ॥ 1 ॥
ഇതി തൃതീയോഽനുവാകഃ ॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
The third anuvaka praises prana as life and introduces the mind sheath shaped by Veda, instruction, and inward organization.

യതോ॒ വാചോ॒ നിവ॑ര്തംതേ । അപ്രാ᳚പ്യ॒ മന॑സാ സ॒ഹ । ആനംദം ബ്രഹ്മ॑ണോ വി॒ദ്വാന് । ന ബിഭേതി കദാ॑ചനേ॒തി । തസ്യൈഷ ഏവ ശാരീ॑ര ആ॒ത്മാ । യഃ॑ പൂർവ॒സ്യ । തസ്മാദ്വാ ഏതസ്മാ᳚ന്മനോ॒മയാത് । അന്യോഽംതര ആത്മാ വി॑ജ്ഞാന॒മയഃ । തേനൈ॑ഷ പൂ॒ര്ണഃ । സ വാ ഏഷ പുരുഷവി॑ധ ഏ॒വ । തസ്യ പുരു॑ഷവി॒ധതാമ് । അന്വയം॑ പുരുഷ॒വിധഃ । തസ്യ ശ്ര॑ദ്ധൈവ॒ ശിരഃ । ഋതം ദക്ഷി॑ണഃ പ॒ക്ഷഃ । സത്യമുത്ത॑രഃ പ॒ക്ഷഃ । യോ॑ഗ ആ॒ത്മാ । മഹഃ പുച്ഛം॑ പ്രതി॒ഷ്ഠാ । തദപ്യേഷ ശ്ലോ॑കോ ഭ॒വതി ॥ 1 ॥
ഇതി ചതുര്ഥോഽനുവാകഃ ॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
The fourth anuvaka says speech and mind return without reaching Brahman and introduces the knowledge sheath, with faith, truth, order, yoga, and greatness as its limbs.

വി॒ജ്ഞാനം॑-യഁ॒ജ്ഞം ത॑നുതേ । കര്മാ॑ണി തനു॒തേഽപി॑ ച । വി॒ജ്ഞാനം॑ ദേ॒വാസ്സർവേ᳚ । ബ്രഹ്മ॒ ജ്യേഷ്ഠ॒മുപാ॑സതേ । വി॒ജ്ഞാനം॒ ബ്രഹ്മ॒ ചേദ്വേദ॑ । തസ്മാ॒ച്ചേന്ന പ്ര॒മാദ്യ॑തി । ശ॒രീരേ॑ പാപ്മ॑നോ ഹി॒ത്വാ । സർവാന്കാമാംഥ്സമശ്നു॑ത ഇ॒തി । തസ്യൈഷ ഏവ ശാരീ॑ര ആ॒ത്മാ । യഃ॑ പൂർവ॒സ്യ । തസ്മാദ്വാ ഏതസ്മാദ്വി॑ജ്ഞാന॒മയാത് । അന്യോഽംതര ആത്മാ॑ഽഽനംദ॒മയഃ । തേനൈ॑ഷ പൂ॒ര്ണഃ । സ വാ ഏഷ പുരുഷവി॑ധ ഏ॒വ । തസ്യ പുരു॑ഷവി॒ധതാമ് । അന്വയം॑ പുരുഷ॒വിധഃ । തസ്യ പ്രിയ॑മേവ॒ ശിരഃ । മോദോ ദക്ഷി॑ണഃ പ॒ക്ഷഃ । പ്രമോദ ഉത്ത॑രഃ പ॒ക്ഷഃ । ആനം॑ദ ആ॒ത്മാ । ബ്രഹ്മ പുച്ഛം॑ പ്രതി॒ഷ്ഠാ । തദപ്യേഷ ശ്ലോ॑കോ ഭ॒വതി ॥ 1 ॥
ഇതി പംചമോഽനുവാകഃ ॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
The fifth anuvaka praises knowledge as the power behind sacrifice and action and introduces the bliss sheath with dear, delight, great delight, bliss, and Brahman as support.

അസ॑ന്നേ॒വ സ॑ ഭവതി । അസ॒ദ്ബ്രഹ്മേതി॒ വേദ॒ ചേത് । അസ്തി ബ്രഹ്മേതി॑ ചേദ്വേ॒ദ । സംതമേനം തതോ വി॑ദുരി॒തി । തസ്യൈഷ ഏവ ശാരീ॑ര ആ॒ത്മാ । യഃ॑ പൂർവ॒സ്യ । അഥാതോ॑ഽനുപ്ര॒ശ്നാഃ । ഉ॒താവി॒ദ്വാന॒മും-ലോഁ॒കം പ്രേത്യ॑ । കശ്ച॒ന ഗ॑ച്ഛ॒തീ(3) । ആഹോ॑ വി॒ദ്വാന॒മും-ലോഁ॒കം പ്രേത്യ॑ । കശ്ചി॒ഥ്സമ॑ശ്നു॒താ(3) ഉ॒ । സോ॑ഽകാമയത । ബ॒ഹുസ്യാം॒ പ്രജാ॑യേ॒യേതി॑ । സ തപോ॑ഽതപ്യത । സ തപ॑സ്ത॒പ്ത്വാ । ഇ॒ദഗ്മ് സർവ॑മസൃജത । യദി॒ദം കിംച॑ । തഥ്സൃ॒ഷ്ട്വാ । തദേ॒വാനു॒പ്രാവി॑ശത് । തദ॑നു പ്ര॒വിശ്യ॑ । സച്ച॒ ത്യച്ചാ॑ഭവത് । നി॒രുക്തം॒ ചാനി॑രുക്തം ച । നി॒ലയ॑നം॒ ചാനി॑ലയനം ച । വി॒ജ്ഞാനം॒ ചാവി॑ജ്ഞാനം ച । സത്യം ചാനൃതം ച സ॑ത്യമ॒ഭവത് । യദി॑ദം കിം॒ച । തത്സത്യമി॑ത്യാച॒ക്ഷതേ । തദപ്യേഷ ശ്ലോ॑കോ ഭ॒വതി ॥ 1 ॥
ഇതി ഷഷ്ഠോഽനുവാകഃ ॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
The sixth anuvaka asks whether the ignorant and the wise reach the other world and teaches creation from Brahman's will to become many.

അസ॒ദ്വാ ഇ॒ദമഗ്ര॑ ആസീത് । തതോ॒ വൈ സദ॑ജായത । തദാത്മാനഗ്ഗ് സ്വയ॑മകു॒രുത । തസ്മാത്തഥ്സുകൃതമുച്യ॑ത ഇ॒തി । യദ്വൈ॑ തഥ്സു॒കൃതമ് । ര॑സോ വൈ॒ സഃ । രസഗ്ഗ് ഹ്യേവായം-ലഁബ്ധ്വാഽഽനം॑ദീ ഭ॒വതി । കോ ഹ്യേവാന്യാ᳚ത്കഃ പ്രാ॒ണ്യാത് । യദേഷ ആകാശ ആനം॑ദോ ന॒ സ്യാത് । ഏഷ ഹ്യേവാഽഽനം॑ദയാ॒തി । യ॒ദാ ഹ്യേ॑വൈഷ॒ ഏതസ്മിന്നദൃശ്യേഽനാത്മ്യേഽനിരുക്തേഽനിലയനേഽഭയം
പ്രതി॑ഷ്ഠാം-വിഁം॒ദതേ । അഥ സോഽഭയം ഗ॑തോ ഭ॒വതി । യ॒ദാ ഹ്യേ॑വൈഷ॒ ഏതസ്മിന്നുദരമംത॑രം കു॒രുതേ । അഥ തസ്യ ഭ॑യം ഭ॒വതി । തത്ത്വേവ ഭയം-വിഁദുഷോഽമ॑ന്വാന॒സ്യ । തദപ്യേഷ ശ്ലോ॑കോ ഭ॒വതി ॥ 1 ॥
ഇതി സപ്തമോഽനുവാകഃ ॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
The seventh anuvaka teaches that Brahman is the true essence and bliss, and that fear ends only when one is established in the invisible support.

ഭീ॒ഷാഽസ്മാ॒ദ്വാതഃ॑ പവതേ । ഭീ॒ഷോദേ॑തി॒ സൂര്യഃ॑ । ഭീഷാഽസ്മാദഗ്നി॑ശ്ചേംദ്ര॒ശ്ച । മൃത്യുര്ധാവതി പംച॑മ ഇ॒തി । സൈഷാഽഽനംദസ്യ മീമാഗ്മ്॑സാ ഭ॒വതി । യുവാ സ്യാഥ്സാധുയു॑വാഽധ്യാ॒യകഃ । ആശിഷ്ഠോ ദൃഢിഷ്ഠോ॑ ബലി॒ഷ്ഠഃ । തസ്യേയം പൃഥിവീ സർവാ വിത്തസ്യ॑ പൂര്ണാ॒ സ്യാത് । സ ഏകോ മാനുഷ॑ ആനം॒ദഃ । തേ യേ ശതം മാനുഷാ॑ ആനം॒ദാഃ ॥ 1 ॥
സ ഏകോ മനുഷ്യഗംധർവാണാ॑മാനം॒ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമ॑ഹത॒സ്യ । തേ യേ ശതം മനുഷ്യഗംധർവാണാ॑മാനം॒ദാഃ । സ ഏകോ ദേവഗംധർവാണാ॑മാനം॒ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമ॑ഹത॒സ്യ । തേ യേ ശതം ദേവഗംധർവാണാ॑മാനം॒ദാഃ । സ ഏകഃ പിതൃണാം ചിരലോകലോകാനാ॑മാനം॒ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമ॑ഹത॒സ്യ । തേ യേ ശതം പിതൃണാം ചിരലോകലോകാനാ॑മാനം॒ദാഃ । സ ഏക ആജാനജാനാം ദേവാനാ॑മാനം॒ദഃ ॥ 2 ॥
ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമ॑ഹത॒സ്യ । തേ യേ ശതമാജാനജാനാം ദേവാനാ॑മാനം॒ദാഃ । സ ഏകഃ കര്മദേവാനാം ദേവാനാ॑മാനം॒ദഃ । യേ കര്മണാ ദേവാന॑പിയം॒തി । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമ॑ഹത॒സ്യ । തേ യേ ശതം കര്മദേവാനാം ദേവാനാ॑മാനം॒ദാഃ । സ ഏകോ ദേവാനാ॑മാനം॒ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമ॑ഹത॒സ്യ । തേ യേ ശതം ദേവാനാ॑മാനം॒ദാഃ । സ ഏക ഇംദ്ര॑സ്യാഽഽനം॒ദഃ ॥ 3 ॥
ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമ॑ഹത॒സ്യ । തേ യേ ശതമിംദ്ര॑സ്യാഽഽനം॒ദാഃ । സ ഏകോ ബൃഹസ്പതേ॑രാനം॒ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമ॑ഹത॒സ്യ । തേ യേ ശതം ബൃഹസ്പതേ॑രാനം॒ദാഃ । സ ഏകഃ പ്രജാപതേ॑രാനം॒ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമ॑ഹത॒സ്യ । തേ യേ ശതം പ്രജാപതേ॑രാനം॒ദാഃ । സ ഏകോ ബ്രഹ്മണ॑ ആനം॒ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമ॑ഹത॒സ്യ ॥ 4 ॥
സ യശ്ചാ॑യം പു॒രുഷേ । യശ്ചാസാ॑വാദി॒ത്യേ । സ ഏകഃ॑ । സ യ॑ ഏവം॒വിഁത് । അസ്മാല്ലോ॑കാത്പ്രേ॒ത്യ । ഏതമന്നമയമാത്മാനമുപ॑സംക്രാ॒മതി । ഏതം പ്രാണമയമാത്മാനമുപ॑സംക്രാ॒മതി । ഏതം മനോമയമാത്മാനമുപ॑സംക്രാ॒മതി । ഏതം-വിഁജ്ഞാനമയമാത്മാനമുപ॑സംക്രാ॒മതി । ഏതമാനംദമയമാത്മാനമുപ॑സംക്രാ॒മതി । തദപ്യേഷ ശ്ലോ॑കോ ഭ॒വതി ॥ 5 ॥
ഇത്യഷ്ടമോഽനുവാകഃ ॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
The eighth anuvaka describes fear of Brahman as cosmic order and gives the scale of bliss, repeatedly showing that the desireless Vedic knower surpasses each level.

യതോ॒ വാചോ॒ നിവ॑ര്തംതേ । അപ്രാ᳚പ്യ॒ മന॑സാ സ॒ഹ । ആനംദം ബ്രഹ്മ॑ണോ വി॒ദ്വാന് । ന ബിഭേതി കുത॑ശ്ചനേ॒തി । ഏതഗ്മ് ഹ വാവ॑ ന ത॒പതി । കിമഹഗ്മ് സാധു॑ നാക॒രവമ് । കിമഹം പാപമകര॑വമി॒തി । സ യ ഏവം-വിഁദ്വാനേതേ ആത്മാ॑നഗ്ഗ് സ്പൃ॒ണുതേ । ഉ॒ഭേ ഹ്യേ॑വൈഷ॒ ഏതേ ആത്മാ॑നഗ്ഗ് സ്പൃ॒ണുതേ । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ । ഇത്യു॑പ॒നിഷ॑ത് ॥ 1 ॥
ഇതി നവമോഽനുവാകഃ ॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
The ninth anuvaka repeats that speech and mind return from Brahman's bliss and teaches that the knower is no longer tormented by regret over good and evil.

Translation (ഭാവാര്ഥ):
The closing peace prayer repeats the request for protection, nourishment, joint strength, brilliance, and freedom from hostility.

॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥
॥ ശ്രീ കൃഷ്ണാര്പണമസ്തു ॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
The traditional closing offers the recitation to Hari and Sri Krishna.

Browse Related Categories: