Kathopanishad - Chapter 1, Valli 1 - Malayalam

കഠോപനിഷത് അധ്യായ 1, വല്ലീ 1, opens one of the most compelling ഗുരു-ശിഷ്യ dialogues in world philosophy: the encounter of നചികേതാ and യമഃ. This first section is narrative in form but deeply metaphysical in intent. It stages the central problem of human life - mortality, value, and meaning - then introduces a seeker whose sincerity is stronger than comfort, fear, or temptation.

The വല്ലീ begins in a ritual setting (വാജശ്രവസ's sacrifice), but quickly shifts to ethical and existential scrutiny. നചികേതാ's questions expose hollowness in performative religiosity and reveal the demand for inner truth. His journey to യമ's abode symbolizes the shift from social ധര്മ-performance to uncompromising inquiry into what survives death.

അധ്യായ 1
വല്ലീ 1

Translation (ഭാവാര്ഥ):
This is Katha Upanishad chapter 1, section 1, the section that establishes the narrative and seeker-qualification foundation where Nachiketa's sincerity enters the teaching field.

ഓം ഉശന്‌ ഹ വൈ വാജശ്രവസഃ സർവവേദസം ദദൌ।
തസ്യ ഹ നചികേതാ നാമ പുത്ര ആസ ॥1॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
The sacrificer performed a rite in which he gave away all possessions; he had a son, the young seeker of this dialogue.

തം ഹ കുമാരം സംതം ദക്ഷിണാസു നീയമാനാസു ശ്രദ്ധാഽഽവിവേശ। സോഽമന്യത ॥2॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
As the sacrificial gifts were being distributed, the young Nachiketa was filled with reverent trust and began to reflect deeply.

പീതോദകാ ജഗ്ധതൃണാ ദുഗ്ധദോഹാ നിരിംദ്രിയാഃ।
അനംദാ നാമ തേ ലോകാസ്താന്സ ഗച്ഛതി താ ദദത്‌ ॥3॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
Cows that had drunk their last, eaten their last, given their last milk, and lost all vitality were being given. One who gives such unworthy gifts reaches joyless worlds.

സ ഹോവാച പിതരം തത കസ്മൈ മാം ദാസ്യസീതി।
ദ്വിതീയം തൃതീയം തം ഹോവാച മൃത്യവേ ത്വാ ദദാമീതി ॥4॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
Nachiketa asked his father, "To whom will you give me?" Repeating the question, he finally heard in anger: "I give you to Death."

ബഹൂനാമേമി പ്രഥമോ ബഹൂനാമേമി മധ്യമഃ।
കിം സ്വിദ്യമസ്യ കര്തവ്യം യന്മയാദ്യ കരിഷ്യതി ॥5॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
Nachiketa reflected: among many I am not unworthy; what indeed is to be done with me there? What purpose does this sending to Death serve?

അനുപശ്യ യഥാ പൂർവേ പ്രതിപശ്യ തഥാഽപരേ।
സസ്യമിവ മര്ത്യഃ പച്യതേ സസ്യമിവാജായതേ പുനഃ ॥6॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
Look at those before and after: mortals decay like grain and are born again like grain.

വൈശ്വാനരഃ പ്രവിശത്യതിഥിര്ബ്രാഹ്മണോ ഗൃഹാന്‌।
തസ്യൈതാം ശാംതിം കുർവംതി ഹര വൈവസ്വതോദകമ്‌ ॥7॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
A brahmana guest entering a house is like sacred fire. Therefore proper hospitality must be offered. Bring water (for welcome), O attendants of Yama.

ആശാപ്രതീക്ഷേ സംഗതം സൂനൃതാം ചേഷ്ടാപൂർവേ പുത്രപശൂംശ്ച സർവാന്‌।
ഏതദ്‌ വൃംക്തേ പുരുഷസ്യാല്പമേധസോ യസ്യാനശ്നന്വസതി ബ്രാഹ്മണോ ഗൃഹേ ॥8॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
For one of little understanding, if a brahmana guest remains unfed in his house, his hopes, merits, good associations, truthful gains, and prosperity are all diminished.

തിസ്രോ രാത്രീര്യദവാത്സീര്ഗൃഹേ മേഽനശ്നന്ബ്രഹ്മന്നതിഥിര്നമസ്യഃ।
നമസ്തേഽസ്തു ബ്രഹ്മന്സ്വസ്തി മേഽസ്തു തസ്മാത്പ്രതി ത്രീന്വരാന്വൃണീഷ്വ ॥9॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
O revered guest, you stayed in my house for three nights unfed. May peace be restored; therefore choose three boons in compensation.

ശാംതസംകല്പഃ സുമനാ യഥാ സ്യാദ്വീതമന്യുര്ഗൌതമോ മാഭി മൃത്യോ।
ത്വത്പ്രസൃഷ്ടം മാഭിവദേത്പ്രതീത ഏതത്ത്രയാണാം പ്രഥമം വരം വൃണേ ॥10॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
For my first boon, may my father Gautama become peaceful, free of anger, and receive me with recognition and affection when I return from you.

യഥാ പുരസ്താദ്‌ ഭവിതാ പ്രതീത ഔദ്ദാലകിരാരുണിര്മത്പ്രസൃഷ്ടഃ।
സുഖം രാത്രീഃ ശയിതാ വീതമന്യുസ്ത്വാം ദദൃശിവാന്മൃത്യുമുഖാത്പ്രമുക്തമ്‌ ॥11॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
Yama grants: your father will be as before, free from anger, and will sleep peacefully after seeing you returned from death unharmed.

സ്വര്ഗേ ലോകേ ന ഭയം കിംചനാസ്തി ന തത്ര ത്വം ന ജരയാ ബിഭേതി।
ഉഭേ തീര്ത്വാഽശനായാപിപാസേ ശോകാതിഗോ മോദതേ സ്വര്ഗലോകേ ॥12॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
In the heavenly world there is no fear, no old age, no hunger or thirst; one who reaches it transcends sorrow and rejoices.

സ ത്വമഗ്നിം സ്വര്ഗ്യമധ്യേഷി മൃത്യോ പ്രബ്രൂഹി ത്വം ശ്രദ്ദധാനായ മഹ്യമ്‌।
സ്വര്ഗലോകാ അമൃതത്വം ഭജംത ഏതദ്‌ ദ്വിതീയേന വൃണേ വരേണ ॥13॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
O Death, you know the fire that leads to heavenly attainment; teach it to me, one who asks with reverent trust. This is my second boon.

പ്ര തേ ബ്രവീമി തദു മേ നിബോധ സ്വര്ഗ്യമഗ്നിം നചികേതഃ പ്രജാനന്‌।
അനംതലോകാപ്തിമഥോ പ്രതിഷ്ഠാം വിദ്ധി ത്വമേതം നിഹിതം ഗുഹായാമ്‌ ॥14॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
Yama said: I will teach you this heaven-leading fire; understand it well. Know it as the means to vast merit-attainment and as a principle with deeper inner grounding.

ലോകാദിമഗ്നിം തമുവാച തസ്മൈ യാ ഇഷ്ടകാ യാവതീർവാ യഥാ വാ।
സ ചാപി തത്പ്രത്യവദദ്യഥോക്തമഥാസ്യ മൃത്യുഃ പുനരേവാഹ തുഷ്ടഃ ॥15॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
Yama explained the ritual in full detail - arrangement and method. Nachiketa repeated it exactly as taught, and Yama was pleased.

തമബ്രവീത്പ്രീയമാണോ മഹാത്മാ വരം തവേഹാദ്യ ദദാമി ഭൂയഃ।
തവൈവ നാമ്നാ ഭവിതാഽയമഗ്നിഃ സൃംകാം ചേമാമനേകരൂപാം ഗൃഹാണ ॥16॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
Pleased with him, Yama granted an added gift: this fire shall be known by your name, and he offered further honors to Nachiketa.

ത്രിണാചികേതസ്ത്രിഭിരേത്യ സംധിം ത്രികര്മകൃത്തരതി ജന്മമൃത്യൂ।
ബ്രഹ്മജജ്ഞം ദേവമീഡ്യം വിദിത്വാ നിചായ്യേമാം ശാംതിമത്യംതമേതി ॥17॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
One who properly knows and performs the threefold Nachiketa discipline, integrating its required links, crosses birth-death limitations in the promised sense and attains deep peace.

ത്രിണാചികേതസ്ത്രയമേതദ്വിദിത്വാ യ ഏവം വിദ്വാംശ്ചിനുതേ നാചികേതമ്‌।
സ മൃത്യുപാശാന്പുരതഃ പ്രണോദ്യ ശോകാതിഗോ മോദതേ സ്വര്ഗലോകേ ॥18॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
Whoever knows this threefold Nachiketa discipline and performs it properly overcomes the binding snares of mortality in its ritual sense and rejoices in heavenly attainment beyond ordinary sorrow.

ഏഷ തേഽഗ്നിര്നചികേതഃ സ്വര്ഗ്യോ യമവൃണീഥാ ദ്വിതീയേന വരേണ।
ഏതമഗ്നിം തവൈവ പ്രവക്ശ്യംതി ജനാസസ്തൃതീയം വരം നചികേതോ വൃണീഷ്വ ॥19॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
This, Nachiketa, is the heaven-leading fire you asked as your second boon, and it will be remembered by your name. Now choose your third boon.

യേയം പ്രേതേ വിചികിത്സാ മനുഷ്യേഽസ്തീത്യേകേ നായമസ്തീതി ചൈകേ।
ഏതദ്വിദ്യാമനുശിഷ്ടസ്ത്വയാഽഹം വരാണാമേഷ വരസ്തൃതീയഃ ॥20॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
There is this doubt about the person after death - some say one continues, others deny it. I ask to be taught this truth by you; this is my third boon.

ദേവൈരത്രാപി വിചികിത്സിതം പുരാ ന ഹി സുവിജ്ഞേയമണുരേഷ ധര്മഃ।
അന്യം വരം നചികേതോ വൃണീഷ്വ മാ മോപരോത്സീരതി മാ സൃജൈനമ്‌ ॥21॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
Even the gods have doubted this matter; it is subtle and difficult to know. Choose another boon, Nachiketa - do not press me on this.

ദേവൈരത്രാപി വിചികിത്സിതം കില ത്വം ച മൃത്യോ യന്ന സുജ്ഞേയമാത്ഥ।
വക്താ ചാസ്യ ത്വാദൃഗന്യോ ന ലഭ്യോ നാന്യോ വരസ്തുല്യ ഏതസ്യ കശ്ചിത്‌ ॥22॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
Yes, this is subtle and debated even among gods - and you are the best teacher of it. No other boon equals this one; therefore I ask only this.

ശതായുഷഃ പുത്രപൌത്രാന്വൃണീഷ്വ ബഹൂന്പശൂന്ഹസ്തിഹിരണ്യമശ്വാന്‌।
ഭൂമേര്മഹദായതനം വൃണീഷ്വ സ്വയം ച ജീവ ശരദോ യാവദിച്ഛസി ॥23॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
Choose long life, descendants, wealth, power, vast dominion - and live as many years as you wish.

ഏതത്തുല്യം യദി മന്യസേ വരം വൃണീഷ്വ വിത്തം ചിരജീവികാം ച।
മഹാഭൂമൌ നചികേതസ്ത്വമേധി കാമാനാം ത്വാം കാമഭാജം കരോമി ॥24॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
If you wish, choose any boon equal to these - wealth, long life, great sovereignty. I can make you enjoyer of all desired pleasures.

യേ യേ കാമാ ദുര്ലഭാ മര്ത്യലോകേ സർവാന്കാമാംശ്ഛംദതഃ പ്രാര്ഥയസ്വ।
ഇമാ രാമാഃ സരഥാഃ സതൂര്യാ ന ഹീദൃശാ ലംഭനീയാ മനുഷ്യൈഃ।
ആഭിര്മത്പ്രത്താഭിഃ പരിചാരയസ്വ നചികേതോ മരണം മാഽനുപ്രാക്ശീഃ ॥25॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
Ask for all rare humanly unattainable pleasures - celestial delights, chariots, music, enjoyments. But do not ask me about death.

ശ്വോഭാവാ മര്ത്യസ്യ യദംതകൈതത്സർവേംദ്രിയാണാം ജരയംതി തേജഃ।
അപി സർവം ജീവിതമല്പമേവ തവൈവ വാഹാസ്തവ നൃത്യഗീതേ ॥26॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
All these pleasures are short-lived and exhaust the senses. Even long life is brief for mortals. Keep your chariots, music, and dances - they are not what I seek.

ന വിത്തേന തര്പണീയോ മനുഷ്യോ ലപ്സ്യാമഹേ വിത്തമദ്രാക്ശ്മ ചേത്ത്വാ।
ജീവിഷ്യാമോ യാവദീശിഷ്യസി ത്വം വരസ്തു മേ വരണീയഃ സ ഏവ ॥27॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
A person is never truly fulfilled by wealth. If needed, wealth can be gained anyway under your governance; lifespan too is in your domain. Therefore the boon I seek is that one alone.

അജീര്യതാമമൃതാനാമുപേത്യ ജീര്യന്മര്ത്യഃ ക്വധഃസ്ഥഃ പ്രജാനന്‌।
അഭിധ്യായന്വര്ണരതിപ്രമോദാനതിദീര്ഘേ ജീവിതേ കോ രമേത ॥28॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
Having approached the deathless reality, what thoughtful mortal would still delight in merely sensory pleasures and long life as final aims?

യസ്മിന്നിദം വിചികിത്സംതി മൃത്യോ യത്സാംപരായേ മഹതി ബ്രൂഹി നസ്തത്‌।
യോഽയം വരോ ഗൂഢമനുപ്രവിഷ്ടോ നാന്യം തസ്മാന്നചികേതാ വൃണീതേ ॥29॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
Teach me that great truth about which doubt remains concerning what lies beyond death. This hidden, penetrating boon alone I choose - no other.

Browse Related Categories: