Prashnopanishad - Question 6 - Malayalam

The sixth question of പ്രശ്നോപനിഷദ് asks about the purusha with sixteen parts. Pippalada answers that this purusha is within the body and that the sixteen parts arise from him and return to him, just as rivers lose name and form upon reaching the ocean.

This final question brings the Upanishad to completion. After teachings on creation, prana, the vital functions, sleep, and ഓം, the sage now points to the inner purusha as the source and resting place of all differentiated powers. The sixteen parts include prana, faith, space, air, fire, water, earth, senses, mind, food, vigor, austerity, mantras, action, worlds, and name.

ഷഷ്ഠഃ പ്രശ്നഃ

Translation (ഭാവാര്ഥ):
This title announces the sixth question of the Prashna Upanishad.

അഥ ഹൈനം സുകേശാ ഭാരദ്വാജഃ പപ്രച്ഛ -
ഭഗവന് ഹിരണ്യനാഭഃ കൌസല്യോ രാജപുത്രോ മാമുപേത്യൈതം പ്രശ്നമപൃച്ഛത -
ഷോഡശകലം ഭാരദ്വാജ പുരുഷം വേത്ഥ। തമഹം കുമാരംബ്രുവം നാഹമിമം വേദ യധ്യഹമിമമവേദിഷം കഥം തേ നാവക്ഷ്യമിതി ।
സമൂലോ വാ ഏഷ പരിശുഷ്യതി യോഽനൃതമഭിവദതി। തസ്മാന്നാര്ഹമ്യനൃതം വക്തുമ്। സ തൂഷ്ണീം രഥമാരുഹ്യ പ്രവവ്രാജ। തം ത്വാ പൃച്ഛാമി ക്വാസൌ പുരുഷ ഇതി ॥1॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
Sukesha truthfully says he did not know the sixteen-part purusha when asked by prince Hiranyanabha, because falsehood dries a person up at the root.

തസ്മൈ സ ഹോവാച ।
ഇഹൈവാംതഃശരീരേ സോഭ്യ സ പുരുഷോ യസ്മിന്നതാഃ ഷോഡശകലാഃ പ്രഭവംതീതി ॥2॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
Pippalada answers that the purusha from whom the sixteen parts arise is right here within the body.

സ ഈക്ഷാംചക്രേ। കസ്മിന്നഹമുത്ക്രാംത ഉത്ക്രാംതോ ഭവിഷ്യാമി കസ്മിന് വാ പ്രതിഷ്ഠിതേ പ്രതിഷ്ടസ്യാമീതി ॥3॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
The purusha reflected: by whose departure shall I depart, and by whose establishment shall I remain established.

സ പ്രാണമസൃജത। പ്രാണാച്ഛ്രദ്ധാം ഖം വായുര്ജ്യോതിരാപഃ പൃഥിവീംദ്രിയം മനോഽന്നമന്നാദ്വീര്യം തപോ മംത്രാഃ കര്മലോകാ ലോകേഷു ച നാമ ച ॥4॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
He created prana, faith, space, air, fire, water, earth, senses, mind, food, vigor, tapas, mantras, actions, worlds, and names.

സ യഥേമാ നധ്യഃ സ്യംദമാനാഃ സമുദ്രായണാഃ സമുദ്രം പ്രാപ്യാസ്തം ഗച്ഛംതി ഭിധ്യേതേ താസാം നാമരുപേ സമുദ്ര ഇത്യേവം പ്രോച്യതേ।
ഏവമേവാസ്യ പരിദ്രഷ്ടുരിമാഃ ഷോഡശകലാഃ പുരുഷായണാഃ പുരുഷം പ്രാപ്യാസ്തം ഗച്ഛംതി ഭിധ്യേതേ ചാസാം നാമരുപേ പുരുഷ ഇത്യേവം പ്രോച്യതേ സ ഏഷോഽകലോഽമൃതോ ഭവതി തദേഷ ശ്ലോകഃ ॥5॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
As rivers flowing to the ocean lose name and form and are known as ocean alone, the sixteen parts return to the purusha and become known as purusha alone; he becomes partless and immortal.

അരാ ഇവ രഥനാഭൌ കലാ യസ്മിന് പ്രതിഷ്ഠിതാഃ।
തം വേധ്യം പുരുഷം വേദ യഥാ മാ വോ മൃത്യുഃ പരിവ്യഥാ ഇതി ॥6॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
The verse says that the parts are fixed in the purusha like spokes in the hub of a wheel; know that purusha so death may not trouble you.

താന് ഹോവാചൈതാവദേവാഹമേതത് പരം ബ്രഹ്മ വേദ। നാതഃ പരമസ്തീതി ॥7॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
Pippalada concludes that this is all he knows of the supreme Brahman and that there is nothing higher.

തേ തമര്ചയംതസ്ത്വം ഹി നഃ പിതാ യോഽസ്മാകമവിധ്യായാഃ പരം പാരം താരയസീതി।
നമഃ പരമൃഷിഭ്യോ നമഃ പരമൃഷിഭ്യഃ ॥8॥

Translation (ഭാവാര്ഥ):
The students worship him as father because he carried them beyond ignorance, and they bow to the supreme seers.

Browse Related Categories: