Prashnopanishad - Question 1 - Punjabi

ਪ੍ਰਸ਼੍ਨੋਪਨਿਸ਼ਦ੍ belongs to the Atharva Veda and is arranged as six questions asked by disciplined students to the sage Pippalada. The first question asks about the origin of beings and receives a teaching on Prajapati, prana and rayi, the year, the sun, the moon, food, and disciplined household life.

The Upanishad's method is important: the students do not demand instant answers. Pippalada asks them to live with ਤਪਸ੍, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯ, and ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ for a year, showing that subtle knowledge requires preparation. The first question then explains creation as the interplay of life-force and matter, energy and form.

ਪ੍ਰਥਮਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਃ

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
This title announces the first question of the Prashna Upanishad.

ਓਂ ਨਮਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ । ਹਰਿਃ ਓਮ੍ ॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
The recitation opens with salutations to the supreme Self and the invocation of Hari and Om.

ਸੁਕੇਸ਼ਾ ਚ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਃ ਸ਼ੈਬ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯਕਾਮਃ ਸੌਰ੍ਯਾਯਣੀ ਚ ਗਾਰ੍ਗ੍ਯਃ ਕੌਸਲ੍ਯਸ਼੍ਚਾਸ਼੍ਵਲਾਯਨੋ ਭਾਰ੍ਗਵੋ ਵੈਦਰ੍ਭਿਃ ਕਬਂਧੀ ਕਾਤ੍ਯਾਯਨਸ੍ਤੇ ਹੈਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਰਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨਿਸ਼੍ਠਾਃ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨ੍ਵੇਸ਼ਮਾਣਾਃ ਏਸ਼ ਹ ਵੈ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤੀਤਿ ਤੇ ਹ ਸਮਿਤ੍ਪਾਣਯੋ ਭਗਵਂਤਂ ਪਿਪ੍ਪਲਾਦਮੁਪਸਨ੍ਨਾਃ ॥1॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
Six seekers approach Pippalada with fuel in hand, dedicated to Brahman and seeking knowledge of the supreme reality.

ਤਾਨ੍ ਹ ਸ ਰੁਰੁਇਸ਼ਿਰੁਵਾਚ ਭੂਯ ਏਵ ਤਪਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਸਂਵਤ੍ਸ੍ਯਥ ਯਥਾਕਾਮਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਾਨ੍ ਪ੍ਰੁਰੁਇਚ੍ਛਤ ਯਦਿ ਵਿਜ੍ਞਾਸ੍ਯਾਮਃ ਸਰ੍ਵਂ ਹ ਵੋ ਵਕ੍ਸ਼ਾਮ ਇਤਿ ॥2॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
Pippalada asks them to live for a year with austerity, celibacy, and faith before asking their questions.

ਅਥ ਕਬਂਧੀ ਕਾਤ੍ਯਾਯਨ ਉਪੇਤ੍ਯ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਭਗਵਨ੍ ਕੁਤੋ ਹ ਵਾ ਇਮਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਪ੍ਰਜਾਯਂਤ ਇਤਿ ॥3॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
Kabandhi asks from where all beings are born.

ਤਸ੍ਮੈ ਸ ਹੋਵਾਚ-
ਪ੍ਰਜਾਕਾਮੋ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਸ ਤਪੋ਽ਤਪ੍ਯਤ ਸ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਮਿਥੁਨਮੁਤ੍ਪਾਦਯਤੇ।
ਰਯਿਂ ਚ ਪ੍ਰਾਣਂਚੇਤਿ ਏਤੌ ਮੇ ਬਹੁਧਾ ਪ੍ਰਜਾਃ ਕਰਿਸ਼੍ਯਤ ਇਤਿ ॥4॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
Pippalada answers that Prajapati desired progeny and created prana and rayi, expecting them to produce beings.

ਆਦਿਤ੍ਯੋ ਹ ਵੈ ਪ੍ਰਾਣੋ ਰਯਿਰੇਵ ਚਂਦ੍ਰਮਾਃ ਰਯਿਰ੍ਵਾ ਏਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਯਨ੍ਮੂਰ੍ਤਂ ਚਾਮੂਰ੍ਤਂ ਚ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੂਰ੍ਤਿਰੇਵ ਰਯਿਃ ॥5॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
The sun is prana and the moon is rayi; all formed and formless existence is included in rayi as the field of manifestation.

ਅਥਾਦਿਤ੍ਯ ਉਦਯਨ੍ ਯਤ੍ ਪ੍ਰਾਚੀਂ ਦਿਸ਼ਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਤਿ ਤੇਨ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਰਸ਼੍ਮਿਸ਼ੁ ਸਨ੍ਨਿਧਤ੍ਤੇ।
ਯਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਯਤ੍ ਪ੍ਰਤੀਚੀਂ ਯਦੁਦੀਚੀਂ ਯਦਧੋ ਯਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਯਦਂਤਰਾ ਦਿਸ਼ੋ ਯਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯਤਿ ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਰਸ਼੍ਮਿਸ਼ੁ ਸਨ੍ਨਿਧਤ੍ਤੇ ॥6॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
The rising sun enters the directions with its rays and gathers life into itself.

ਸ ਏਸ਼ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੋ ਵਿਸ਼੍ਵਰੁਪਃ ਪ੍ਰਾਣੋ਽ਗ੍ਨਿਰੁਦਯਤੇ।
ਤਦੇਤਦ੍ ਰੁਰੁਇਚਾ਽ਭ੍ਯੁਕ੍ਤਮ੍ ॥7॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
The sun is described as the all-formed Vaishvanara, the cosmic fire and prana rising for beings.

ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਂ ਹਰਿਣਂ ਜਾਤਵੇਦਸਂ ਪਰਾਯਣਂ ਜ੍ਯੋਤਿਰੇਕਂ ਤਪਂਤਮ੍।
ਸਹਸ੍ਰਰਸ਼੍ਮਿਃ ਸ਼ਤਧਾ ਵਰ੍ਤਮਾਨਃ ਪ੍ਰਾਣਃ ਪ੍ਰਜਾਨਾਮੁਦਯਤ੍ਯੇਸ਼ ਸੂਰ੍ਯਃ ॥8॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
The solar prana is praised as the many-rayed, all-seeing, single light and refuge of beings.

ਸਂਵਤ੍ਸਰੋ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਸ੍ਤਸ੍ਯਾਯਨੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂਚੋਤ੍ਤਰਂ ਚ।
ਤਦ੍ਯੇ ਹ ਵੈ ਤਦਿਸ਼੍ਟਾਪੂਰ੍ਤੇ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਮਿਤ੍ਯੁਪਾਸਤੇ ਤੇ ਚਾਂਦ੍ਰਮਸਮੇਵ ਲੋਕਮਭਿਜਯਂਤੇ ਤ ਏਵ ਪੁਨਰਾਵਰ੍ਤਂਤੇ।
ਤਸ੍ਮਾਦੇਤ ਰੁਰੁਇਸ਼ਯਃ ਪ੍ਰਜਾਕਾਮਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਂਤੇ। ਏਸ਼ ਹ ਵੈ ਰਯਿਰ੍ਯਃ ਪਿਤ੍ਰੁਰੁਇਯਾਣਃ ॥9॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
The year is Prajapati, with southern and northern paths corresponding to ritual-merit and knowledge-directed life.

ਅਥੋਤ੍ਤਰੇਣ ਤਪਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਵਿਦ੍ਯਯਾਤ੍ਮਾਨਮਨ੍ਵਿਸ਼੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਮਭਿਜਯਂਤੇ।
ਏਤਦ੍ਵੈ ਪ੍ਰਾਣਾਨਾਮਾਯਤਨਮੇਤਦਮ੍ਰੁਰੁਇਤਮਭਯਮੇਤਤ੍ ਪਰਾਯਣਮੇਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਪੁਨਰਾਵਰ੍ਤਂਤ ਇਤ੍ਯੇਸ਼ ਨਿਰੋਧਃ। ਤਦੇਸ਼ ਸ਼੍ਲੋਕਃ ॥10॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
Those who pursue austerity, celibacy, faith, and knowledge through the northern path reach the sun, the fearless support from which there is no return.

ਪਂਚਪਾਦਂ ਪਿਤਰਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿਂ ਦਿਵ ਆਹੁਃ ਪਰੇ ਅਰ੍ਧੇ ਪੁਰੀਸ਼ਿਣਮ੍।
ਅਥੇਮੇ ਅਨ੍ਯ ਉ ਪਰੇ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸਪ੍ਤਚਕ੍ਰੇ ਸ਼ਡਰ ਆਹੁਰਰ੍ਪਿਤਮਿਤਿ ॥11॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
The sun is praised as having five feet, twelve forms, seven wheels, and six spokes, the father and giver of rain.

ਮਾਸੋ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣਪਕ੍ਸ਼ ਏਵ ਰਯਿਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਃ ਪ੍ਰਣਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦੇਤ ਰੁਰੁਇਸ਼ਯਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲ ਇਸ਼੍ਟਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤੀਤਰ ਇਤਰਸ੍ਮਿਨ੍ ॥12॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
The month is Prajapati: the dark half is rayi and the bright half is prana, and ritual action follows this distinction.

ਅਹੋਰਾਤ੍ਰੋ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯਾਹਰੇਵ ਪ੍ਰਾਣੋ ਰਾਤ੍ਰਿਰੇਵ ਰਯਿਃ।
ਪ੍ਰਾਣਂ ਵਾ ਏਤੇ ਪ੍ਰਸ੍ਕਂਦਂਤਿ ਯੇ ਦਿਵਾ ਰਤ੍ਯਾ ਸਂਯੁਜ੍ਯਂਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਮੇਵ ਤਦ੍ਯਦ੍ਰਾਤ੍ਰੌ ਰਤ੍ਯਾ ਸਂਯੁਜ੍ਯਂਤੇ ॥13॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
Day and night are Prajapati; day is prana and night is rayi, so conduct and union must be governed by sacred order.

ਅਨ੍ਨਂ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸ੍ਤਤੋ ਹ ਵੈ ਤਦ੍ਰੇਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਿਮਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਪ੍ਰਜਾਯਂਤ ਇਤਿ ॥14॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
Food is Prajapati; from food comes seed and from seed beings are born.

ਤਦ੍ਯੇ ਹ ਵੈ ਤਤ੍ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਵ੍ਰਤਂ ਚਰਂਤਿ ਤੇ ਮਿਥੁਨਮੁਤ੍ਪਾਦਯਂਤੇ।
ਤੇਸ਼ਾਮੇਵੈਸ਼ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋ ਯੇਸ਼ਾਂ ਤਪੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਯੇਸ਼ੁ ਸਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਠਿਤਮ੍ ॥15॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
Those who keep Prajapati's vow produce offspring, and the Brahma-world belongs to those in whom austerity, celibacy, and truth are established.

ਤੇਸ਼ਾਮਸੌ ਵਿਰਜੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋ ਨ ਯੇਸ਼ੁ ਜਿਹ੍ਮਮਨ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਨ ਮਾਯਾ ਚੇਤਿ ॥16॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
The pure Brahma-world belongs to those without crookedness, falsehood, or deceit.

Browse Related Categories: