கேனோபனிஷத், traditionally associated with the தாலவகார stream of the ஸாமவேத³, is counted among the principal Upanishads studied in Vedanta. It is treated as foundational because it asks a radical question at the root of spiritual inquiry: not merely "what exists," but "by whose power do mind, speech, sight, hearing, and life-force function?"
This first part (ப்ரத²ம: க²ண்ட:³) lays that foundation through direct questions and paradox-style answers. The movement is from instrument to source: from hearing to the hearer of hearing, from thinking to that by which thought itself is illumined.
Read these verses as a practice text, not only a philosophical text: hear (ஶ்ரவண), reflect (மனன), and internalize (நிதி³த்⁴யாஸன) until awareness is recognized as prior to every changing thought and perception.
॥ அத² கேனோபனிஷத் ॥
Translation (பா⁴வார்த²):
Now begins the Kena Upanishad, the inquiry into the ultimate source behind all faculties.
ஓம் ஸ@ஹ நா#வவது । ஸ@ஹ நௌ# பு⁴னக்து । ஸ@ஹ வீ@ர்யம்# கரவாவஹை । தே@ஜ@ஸ்வினா@வதீ⁴#தமஸ்து@ மா வி#த்³விஷா@வஹை$ ।
Translation (பா⁴வார்த²):
May the Lord protect us both. May He nourish us both. May we strive together with strength. May our study be radiant and fruitful. May we never be hostile to one another.
ஓம் ஶாந்தி@: ஶாந்தி@: ஶாந்தி#: ॥
Translation (பா⁴வார்த²):
Om. Peace, peace, peace.
ஓம் ஆப்யாயந்து மமாங்கா³னி வாக்ப்ராணஶ்சக்ஷு: ஶ்ரோத்ரமதோ² ப³லமிந்த்³ரியாணி ச ஸர்வாணி । ஸர்வம் ப்³ரஹ்மௌபனிஷத³ம் மாஹம் ப்³ரஹ்ம நிராகுர்யாம் மா மா ப்³ரஹ்ம நிராகரோத³னிராகரணமஸ்த்வனிராகரணம் மேஸ்து । ததா³த்மனி நிரதே ய உபனிஷத்ஸு த⁴ர்மாஸ்தே மயி ஸந்து தே மயி ஸந்து ।
Translation (பா⁴வார்த²):
May my limbs, speech, life-force, eyes, ears, strength, and all faculties be nourished. May I recognize everything as Brahman as taught in the Upanishads. May I never reject Brahman, and may Brahman never be hidden from me. May the disciplines taught in the Upanishads abide in me who is devoted to the Self.
ஓம் ஶாந்தி@: ஶாந்தி@: ஶாந்தி#: ॥
Translation (பா⁴வார்த²):
Om. Peace, peace, peace.
கேனேஷிதம் பததி ப்ரேஷிதம் மன:
கேன ப்ராண: ப்ரத²ம: ப்ரைதி யுக்த: ।
கேனேஷிதாம் வாசமிமாம் வத³ந்தி
சக்ஷு: ஶ்ரோத்ரம் க உ தே³வோ யுனக்தி ॥ 1 ॥
Translation (பா⁴வார்த²):
By whose will does the mind go toward its objects? Directed by whom does the life-force function? By whose power do people speak, and what divinity connects the eye and ear to their functions?
ஶ்ரோத்ரஸ்ய ஶ்ரோத்ரம் மனஸோ மனோ யத்³
வாசோ ஹ வாசம் ஸ உ ப்ராணஸ்ய ப்ராண: ।
சக்ஷுஷஶ்சக்ஷுரதிமுச்ய தீ⁴ரா:
ப்ரேத்யாஸ்மால்லோகாத³ம்ருதா ப⁴வந்தி ॥ 2 ॥
Translation (பா⁴வார்த²):
That which is the hearing in hearing, the thinking in thought, the speech in speech, the life in life-force, and the seeing in sight - realizing that, the wise go beyond limited identification and attain immortality.
ந தத்ர சக்ஷுர்க³ச்ச²தி ந வாக்³க³ச்ச²தி நோ மன: ।
ந வித்³மோ ந விஜானீமோ யதை²தத³னுஶிஷ்யாத் ॥ 3 ॥
Translation (பா⁴வார்த²):
There the eye does not reach, nor speech, nor mind. We do not know it in the usual way, nor how to instruct it as one instructs an object.
அன்யதே³வ தத்³விதி³தாத³தோ² அவிதி³தாத³தி⁴ ।
இதி ஶுஶ்ரும பூர்வேஷாம் யே நஸ்தத்³வ்யாசசக்ஷிரே ॥ 4 ॥
Translation (பா⁴வார்த²):
It is indeed other than the known, and beyond the unknown as well. So have we heard from the ancient teachers who explained this to us.
யத்³வாசானப்⁴யுதி³தம் யேன வாக³ப்⁴யுத்³யதே ।
ததே³வ ப்³ரஹ்ம த்வம் வித்³தி⁴ நேத³ம் யதி³த³முபாஸதே ॥ 5 ॥
Translation (பா⁴வார்த²):
That which speech cannot reveal, but by which speech itself is made possible - know that alone to be Brahman, not this limited object people take as ultimate.
யன்மனஸா ந மனுதே யேனாஹுர்மனோ மதம் ।
ததே³வ ப்³ரஹ்ம த்வம் வித்³தி⁴ நேத³ம் யதி³த³முபாஸதே ॥ 6 ॥
Translation (பா⁴வார்த²):
That which the mind cannot grasp as an object, but by which the mind itself is illumined - know that alone as Brahman, not this limited object of worship.
யச்சக்ஷுஷா ந பஶ்யதி யேன சக்ஷூம்ஷி பஶ்யதி ।
ததே³வ ப்³ரஹ்ம த்வம் வித்³தி⁴ நேத³ம் யதி³த³முபாஸதே ॥ 7 ॥
Translation (பா⁴வார்த²):
That which the eyes cannot see, but by which the eyes gain their power of seeing - know that alone as Brahman, not this limited object people treat as absolute.
யச்ச்²ரோத்ரேண ந ஶருணோதி யேன ஶ்ரோத்ரமித³ம் ஶ்ருதம் ।
ததே³வ ப்³ரஹ்ம த்வம் வித்³தி⁴ நேத³ம் யதி³த³முபாஸதே ॥ 8 ॥
Translation (பா⁴வார்த²):
That which the ear cannot hear, but by which hearing itself takes place - know that alone as Brahman, not this limited object taken as ultimate.
யத்ப்ராணேன ந ப்ராணிதி யேன ப்ராண: ப்ரணீயதே ।
ததே³வ ப்³ரஹ்ம த்வம் வித்³தி⁴ நேத³ம் யதி³த³முபாஸதே ॥ 9 ॥
Translation (பா⁴வார்த²):
That which is not animated by the life-force, but by which the life-force itself is impelled - know that alone as Brahman, not this limited object taken as final reality.
॥ இதி கேனோபனிஷதி³ ப்ரத²ம: க²ண்ட:³ ॥
Translation (பா⁴வார்த²):
Thus ends the first section of the Kena Upanishad.
Browse Related Categories:
வேத³ மந்த்ரா: (111)
- க³ணபதி ப்ரார்த²ன க⁴னபாட:²
- கா³யத்ரீ மந்த்ரம் க⁴னபாட:²
- ஶ்ரீ ருத்³ரம் லகு⁴ன்யாஸம்
- ஶ்ரீ ருத்³ரம் நமகம்
- ஶ்ரீ ருத்³ரம் - சமகப்ரஶ்ன:
- புருஷ ஸூக்தம்
- ஶ்ரீ ஸூக்தம்
- து³ர்கா³ ஸூக்தம்
- நாராயண ஸூக்தம்
- மந்த்ர புஷ்பம்
- ஶாந்தி மந்த்ரம் (த³ஶ ஶாந்தய:)
- நித்ய ஸந்த்⁴யா வந்த³னம் (க்ருஷ்ண யஜுர்வேதீ³ய)
- ஶ்ரீ க³ணபதி அத²ர்வ ஷீர்ஷம் (க³ணபத்யத²ர்வஷீர்ஷோபனிஷத்)
- ஈஶாவாஸ்யோபனிஷத்³ (ஈஶோபனிஷத்³)
- நக்ஷத்ர ஸூக்தம் (நக்ஷத்ரேஷ்டி)
- மன்யு ஸூக்தம்
- மேதா⁴ ஸூக்தம்
- விஷ்ணு ஸூக்தம்
- ஶிவ பஞ்சாம்ருத ஸ்னானாபி⁴ஷேகம்
- யஜ்ஞோபவீத தா⁴ரண
- ஸர்வ தே³வதா கா³யத்ரீ மந்த்ரா:
- தைத்திரீய உபனிஷத்³ - ஶீக்ஷாவல்லீ
- தைத்திரீய உபனிஷத்³ - ஆனந்த³வல்லீ
- தைத்திரீய உபனிஷத்³ - ப்⁴ருகு³வல்லீ
- பூ⁴ ஸூக்தம்
- நவக்³ரஹ ஸூக்தம்
- மஹானாராயண உபனிஷத்³
- அருணப்ரஶ்ன:
- ஶ்ரீ மஹான்யாஸம் (பூர்ணம்)
- ஸரஸ்வதீ ஸூக்தம் (ருக்³வேத³)
- பா⁴க்³ய ஸூக்தம்
- பவமான ஸூக்தம்
- நாஸதீ³ய ஸூக்தம்
- நவக்³ரஹ ஸூக்தம் (நவக்³ரஹ நமஸ்காரம்)
- பித்ரு ஸூக்தம்
- ராத்ரி ஸூக்தம்
- ஸர்ப ஸூக்தம்
- ஹிரண்ய க³ர்ப⁴ ஸூக்தம்
- ஸானுஸ்வார ப்ரஶ்ன (ஸுன்னால பன்னம்)
- கோ³ ஸூக்தம்
- த்ரிஸுபர்ணம்
- சித்தி பன்னம்
- அக⁴மர்ஷண ஸூக்தம்
- கேன உபனிஷத்³ - ப்ரத²ம: க²ண்ட:³
- கேன உபனிஷத்³ - த்³விதீய: க²ண்ட:³
- கேன உபனிஷத்³ - த்ருதீய: க²ண்ட:³
- கேன உபனிஷத்³ - சதுர்த:² க²ண்ட:³
- முண்ட³க உபனிஷத்³ - ப்ரத²ம முண்டக³, ப்ரத²ம காண்ட:³
- முண்ட³க உபனிஷத்³ - ப்ரத²ம முண்டக³, த்³விதீய காண்ட:³
- முண்ட³க உபனிஷத்³ - த்³விதீய முண்டக³, ப்ரத²ம காண்ட:³
- முண்ட³க உபனிஷத்³ - த்³விதீய முண்டக³, த்³விதீய காண்ட:³
- முண்ட³க உபனிஷத்³ - த்ருதீய முண்டக³, ப்ரத²ம காண்ட:³
- முண்ட³க உபனிஷத்³ - த்ருதீய முண்டக³, த்³விதீய காண்ட:³
- நாராயண உபனிஷத்³
- விஶ்வகர்ம ஸூக்தம்
- ஶ்ரீ தே³வ்யத²ர்வஶீர்ஷம்
- து³ர்வா ஸூக்தம் (மஹானாராயண உபனிஷத்³)
- ம்ருத்திகா ஸூக்தம் (மஹானாராயண உபனிஷத்³)
- ஶ்ரீ து³ர்கா³ அத²ர்வஶீர்ஷம்
- அக்³னி ஸூக்தம் (ருக்³வேத³)
- க்ரிமி ஸம்ஹாரக ஸூக்தம் (யஜுர்வேத³)
- நீலா ஸூக்தம்
- வேத³ ஆஶீர்வசனம்
- வேத³ ஸ்வஸ்தி வாசனம்
- ஐகமத்ய ஸூக்தம் (ருக்³வேத³)
- ஆயுஷ்ய ஸூக்தம்
- ஶ்ரத்³தா⁴ ஸூக்தம்
- ஶ்ரீ க³ணேஶ (க³ணபதி) ஸூக்தம் (ருக்³வேத³)
- ஶிவோபாஸன மந்த்ரா:
- ஶாந்தி பஞ்சகம்
- ஶுக்ல யஜுர்வேத³ ஸந்த்⁴யாவந்த³னம்
- மாண்டூ³க்ய உபனிஷத்³
- ருக்³வேத³ ஸந்த்⁴யாவந்த³னம்
- ஏகாத்மதா ஸ்தோத்ரம்
- பா⁴வனோபனிஷத்³
- கடோ²பனிஷத்³ - அத்⁴யாய 1, வள்ளீ 1
- கடோ²பனிஷத்³ - அத்⁴யாய 1, வள்ளீ 2
- கடோ²பனிஷத்³ - அத்⁴யாய 1, வள்ளீ 3
- கடோ²பனிஷத்³ - அத்⁴யாய 2, வள்ளீ 1
- கடோ²பனிஷத்³ - அத்⁴யாய 2, வள்ளீ 2
- கடோ²பனிஷத்³ - அத்⁴யாய 2, வள்ளீ 3
- ப்ரஶ்னோபனிஷத்³ - ப்ரத²ம: ப்ரஶ்ன:
- ப்ரஶ்னோபனிஷத்³ - த்³விதீய: ப்ரஶ்ன:
- ப்ரஶ்னோபனிஷத்³ - த்ரிதீய: ப்ரஶ்ன:
- ப்ரஶ்னோபனிஷத்³ - சதுர்த:² ப்ரஶ்ன:
- ப்ரஶ்னோபனிஷத்³ - பஞ்ச ப்ரஶ்ன:
- ப்ரஶ்னோபனிஷத்³ - ஷஷ்ட:² ப்ரஶ்ன:
- அன்ன ஸூக்தம்
- ருக்³வேதீ³ய பஞ்ச ருத்³ரம்
- ஶ்ரீ மஹான்யாஸம் - ௦. கலஶ ப்ரதிஷ்டா²பன மந்த்ரா:
- ஶ்ரீ மஹான்யாஸம் - 1. பஞ்சாங்க³ ருத்³ரன்யாஸ:
- ஶ்ரீ மஹான்யாஸம் - 2. பஞ்சமுக² த்⁴யானம்
- ஶ்ரீ மஹான்யாஸம் - 3. அங்க³ன்யாஸ:
- ஶ்ரீ மஹான்யாஸம் - 4. த³ஶாங்க³ ந்யாஸ:
- ஶ்ரீ மஹான்யாஸம் - 5. பஞ்சாங்க³ ந்யாஸ:
- ஶ்ரீ மஹான்யாஸம் - 5.1. ஹம்ஸ கா³யத்ரீ
- ஶ்ரீ மஹான்யாஸம் - 5.2. தி³க் ஸம்புடன்யாஸ: (ஸம்புடீகரணம்)
- ஶ்ரீ மஹான்யாஸம் - 5.3. த³ஶாங்க³ ரௌத்³ரீகரணம்
- ஶ்ரீ மஹான்யாஸம் - 5.4. ஷோட³ஶாங்க³ ரௌத்³ரீகரணம்
- ஶ்ரீ மஹான்யாஸம் - 6.1. மனோ ஜ்யோதி:
- ஶ்ரீ மஹான்யாஸம் - 6.2. ஆத்மரக்ஷா
- ஶ்ரீ மஹான்யாஸம் - 7.1. ஶிவஸங்கல்பா:
- ஶ்ரீ மஹான்யாஸம் - 7.2. புருஷ ஸூக்தம்
- ஶ்ரீ மஹான்யாஸம் - 7.3. உத்தர நாராயணம்
- ஶ்ரீ மஹான்யாஸம் - 7.4. அப்ரதிரத²ம்
- ஶ்ரீ மஹான்யாஸம் - 7.5. ப்ரதி பூருஷம்
- ஶ்ரீ மஹான்யாஸம் - 7.6. ஶத ருத்³ரீயம் (த்வமக்³னே ருத்³ரோனுவாக:)
- ஶ்ரீ மஹான்யாஸம் - 7.7. பஞ்சாங்க³ ஜப:
- ஶ்ரீ மஹான்யாஸம் - 7.8. அஷ்டாங்க³ ப்ரணாம:
- ஸரஸ்வதீ ஸூக்தம் (யஜுர்வேதீ³ய)
- உத³க ஶாந்தி (புண்யாஹ வாசனம்)
உபனிஷத:³ (34)
- ஈஶாவாஸ்யோபனிஷத்³ (ஈஶோபனிஷத்³)
- ஶிவஸங்கல்போபனிஷத் (ஶிவ ஸங்கல்பமஸ்து)
- தைத்திரீய உபனிஷத்³ - ஶீக்ஷாவல்லீ
- தைத்திரீய உபனிஷத்³ - ஆனந்த³வல்லீ
- தைத்திரீய உபனிஷத்³ - ப்⁴ருகு³வல்லீ
- மஹானாராயண உபனிஷத்³
- கேன உபனிஷத்³ - ப்ரத²ம: க²ண்ட:³
- கேன உபனிஷத்³ - த்³விதீய: க²ண்ட:³
- கேன உபனிஷத்³ - த்ருதீய: க²ண்ட:³
- கேன உபனிஷத்³ - சதுர்த:² க²ண்ட:³
- முண்ட³க உபனிஷத்³ - ப்ரத²ம முண்டக³, ப்ரத²ம காண்ட:³
- முண்ட³க உபனிஷத்³ - ப்ரத²ம முண்டக³, த்³விதீய காண்ட:³
- முண்ட³க உபனிஷத்³ - த்³விதீய முண்டக³, ப்ரத²ம காண்ட:³
- முண்ட³க உபனிஷத்³ - த்³விதீய முண்டக³, த்³விதீய காண்ட:³
- முண்ட³க உபனிஷத்³ - த்ருதீய முண்டக³, ப்ரத²ம காண்ட:³
- முண்ட³க உபனிஷத்³ - த்ருதீய முண்டக³, த்³விதீய காண்ட:³
- நாராயண உபனிஷத்³
- சாக்ஷுஷோபனிஷத்³ (சக்ஷுஷ்மதீ வித்³யா)
- அபராத⁴ க்ஷமாபண ஸ்தோத்ரம்
- ஶ்ரீ ஸூர்யோபனிஷத்³
- மாண்டூ³க்ய உபனிஷத்³
- பா⁴வனோபனிஷத்³
- கடோ²பனிஷத்³ - அத்⁴யாய 1, வள்ளீ 1
- கடோ²பனிஷத்³ - அத்⁴யாய 1, வள்ளீ 2
- கடோ²பனிஷத்³ - அத்⁴யாய 1, வள்ளீ 3
- கடோ²பனிஷத்³ - அத்⁴யாய 2, வள்ளீ 1
- கடோ²பனிஷத்³ - அத்⁴யாய 2, வள்ளீ 2
- கடோ²பனிஷத்³ - அத்⁴யாய 2, வள்ளீ 3
- ப்ரஶ்னோபனிஷத்³ - ப்ரத²ம: ப்ரஶ்ன:
- ப்ரஶ்னோபனிஷத்³ - த்³விதீய: ப்ரஶ்ன:
- ப்ரஶ்னோபனிஷத்³ - த்ரிதீய: ப்ரஶ்ன:
- ப்ரஶ்னோபனிஷத்³ - சதுர்த:² ப்ரஶ்ன:
- ப்ரஶ்னோபனிஷத்³ - பஞ்ச ப்ரஶ்ன:
- ப்ரஶ்னோபனிஷத்³ - ஷஷ்ட:² ப்ரஶ்ன:
கேன உபனிஷத்³ (4)