కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే తృతీయాష్టకే సప్తమః ప్రపాఠకః - అచ్ఛిద్ర-ఙ్కాణ్డ-మ్ప్రాయశ్చిత్తమ్

ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥

అచ్ఛిద్ర-ఙ్కాణ్డ-మ్ప్రాయశ్చిత్తేన మన్త్రైశ్చ యజ్ఞచ్ఛిద్రపూరణాదచ్ఛిద్రముచ్యతే

అనువాకం 1 - దర్​శపూర్ణమాసేష్టివిషయాణి కాని చిత్ప్రాయశ్చిత్తాని

సర్వా॒న్॒. వా ఏ॒షో᳚-ఽగ్నౌ కామా॒-న్ప్రవే॑శయతి ।
యో᳚-ఽగ్నీన॑న్వా॒ధాయ॑ వ్ర॒తము॒పైతి॑ ।
స యదని॑ష్ట్వా ప్రయా॒యాత్ । అకా॑మప్రీతా ఏన॒-ఙ్కామా॒ నాను॒ ప్రయా॑యుః । అ॒తే॒జా అ॑వీ॒ర్య॑-స్స్యాత్ ।
స జు॑హుయాత్ । తుభ్య॒-న్తా అ॑ఙ్గిరస్తమ ।
విశ్వా᳚-స్సుఖ్షి॒తయః॒ పృథ॑క్ ।
అగ్నే॒ కామా॑య యేమిర॒ ఇతి॑ ।
కామా॑నే॒వాస్మి॑-న్దధాతి ॥ 1 ॥

కామ॑ప్రీతా ఏన॒-ఙ్కామా॒ అను॒ప్రయా᳚న్తి ।
తే॒జ॒స్వీ వీ॒ర్యా॑వా-న్భవతి ॥
సన్త॑తి॒ర్వా ఏ॒షా య॒జ్ఞస్య॑ ।
యో᳚-ఽగ్నీన॑న్వా॒ధాయ॑ వ్ర॒తము॒పైతి॑ ।
స యదు॒ద్వాయ॑తి । విచ్ఛి॑త్తి-రే॒వాస్య॒ సా ॥
త-మ్ప్రాఞ్చ॑ము॒ద్ధృత్య॑ ।
మన॒సోప॑తిష్ఠేత । మనో॒ వై ప్ర॒జాప॑తిః ।
ప్రా॒జా॒ప॒త్యో య॒జ్ఞః ॥ 2 ॥

మన॑సై॒వ య॒జ్ఞగ్ం సన్త॑నోతి । భూరిత్యా॑హ । భూ॒తో వై ప్ర॒జాప॑తిః । భూతి॑మే॒వోపై॑తి ॥
వి వా ఏ॒ష ఇ॑న్ద్రి॒యేణ॑ వీ॒ర్యే॑ణర్ధ్యతే ।
యస్యా-హి॑తాగ్నే-ర॒గ్నిర॑ప॒ఖ్షాయ॑తి । యావ॒చ్ఛమ్య॑యా ప్ర॒విద్ధ్యే᳚త్ ।
యది॒ తావ॑దప॒ఖ్షాయే᳚త్ । తగ్ం సమ్భ॑రేత్ ।
ఇ॒ద-న్త॒ ఏక॑-మ్ప॒ర ఉ॑త॒ ఏక᳚మ్ ॥ 3 ॥

తృ॒తీయే॑న॒ జ్యోతి॑షా॒ సం​విఀ ॑శస్వ । సం॒​వేఀశ॑నస్త॒నువై॒ చారు॑రేధి ।
ప్రి॒యే దే॒వానా᳚-మ్పర॒మే జ॒నిత్ర॒ ఇతి॑ । బ్రహ్మ॑ణై॒వైన॒గ్ం॒ సమ్భ॑రతి ।
సైవ తతః॒ ప్రాయ॑శ్చిత్తిః । యది॑ పరస్త॒-రామ॑ప॒ఖ్షాయే᳚త్ । అ॒ను॒ ప్ర॒యాయావ॑స్యేత్ ।
సో ఏ॒వ తతః॒ ప్రాయ॑శ్చిత్తిః ॥
ఓష॑ధీ॒ర్వా ఏ॒తస్య॑ ప॒శూ-న్పయః॒ ప్రవి॑శతి ।
యస్య॑ హ॒విషే॑ వ॒థ్సా అ॒పాకృ॑తా॒ ధయ॑న్తి ॥ 4 ॥

తాన్. యద్దు॒హ్యాత్ । యా॒తయా᳚మ్నా హ॒విషా॑ యజేత । యన్న దు॒హ్యాత్ । య॒జ్ఞ॒ప॒రు-ర॒న్తరి॑యాత్ । వా॒య॒వ్యాం᳚-యఀవా॒గూ-న్నిర్వ॑పేత్ ।
వా॒యుర్వై పయ॑సః ప్రదాపయి॒తా । స ఏ॒వాస్మై॒ పయః॒ ప్రదా॑పయతి । పయో॒ వా ఓష॑ధయః ।
పయః॒ పయః॑ ।
పయ॑సై॒వాస్మై॒ పయో-ఽవ॑రున్ధే ॥ 5 ॥

అథోత్త॑రస్మై హ॒విషే॑ వ॒థ్సాన॒పా కు॑ర్యాత్ ।
సైవ తతః॒ ప్రాయ॑శ్చిత్తిః ॥ అ॒న్య॒త॒రాన్. వా ఏ॒ష దే॒వా-న్భా॑గ॒ధేయే॑న॒ వ్య॑ర్ధయతి ।
యే యజ॑మానస్య సా॒య-ఙ్గృ॒హమా॒-గచ్ఛ॑న్తి ।
యస్య॑ సాయ-న్దు॒గ్ధగ్ం హ॒విరార్తి॑-మా॒ర్చ్ఛతి॑ ।
ఇన్ద్రా॑య వ్రీ॒హీన్ని॒-రుప్యో-ప॑వసేత్ । పయో॒ వా ఓష॑ధయః । పయ॑ ఏ॒వారభ్య॑ గృహీ॒త్వో-ప॑వసతి । యత్ప్రా॒త-స్స్యాత్ । తచ్ఛృ॒త-ఙ్కు॑ర్యాత్ ॥ 6 ॥

అథేత॑ర ఐ॒న్ద్రః పు॑రో॒డాశ॑-స్స్యాత్ ।
ఇ॒న్ద్రి॒యే ఏ॒వాస్మై॑ స॒మీచీ॑ దధాతి ।
పయో॒ వా ఓష॑ధయః । పయః॒ పయః॑ । పయ॑సై॒వాస్మై॒ పయో-ఽవ॑రున్ధే ।
అథోత్త॑రస్మై హ॒విషే॑ వ॒థ్సాన॒పా కు॑ర్యాత్ ।
సైవ తతః॒ ప్రాయ॑శ్చిత్తిః ॥ ఉ॒భయా॒న్॒. వా ఏ॒ష దే॒వా-న్భా॑గ॒ధేయే॑న॒ వ్య॑ర్ధయతి ।
యే యజ॑మానస్య సా॒య-ఞ్చ॑ ప్రా॒తశ్చ॑ గృ॒హమా॒-గచ్ఛ॑న్తి । యస్యో॒భయగ్ం॑ హ॒విరార్తి॑-మా॒ర్చ్ఛతి॑ ॥ 7 ॥

ఐ॒న్ద్ర-మ్పఞ్చ॑శరావ-మోద॒న-న్నిర్వ॑పేత్ ।
అ॒గ్ని-న్దే॒వతా॑నా-మ్ప్రథ॒మం-యఀ ॑జేత్ ।
అ॒గ్నిము॑ఖా ఏ॒వ దే॒వతాః᳚ ప్రీణాతి ।
అ॒గ్నిం-వాఀ అన్వ॒న్యా దే॒వతాః᳚ ।
ఇన్ద్ర॒మన్వ॒న్యాః । తా ఏ॒వోభయీః᳚ ప్రీణాతి ।
పయో॒ వా ఓష॑ధయః ।
పయః॒ పయః॑ । పయ॑సై॒వాస్మై॒ పయో-ఽవ॑రున్ధే ।
అథోత్త॑రస్మై హ॒విషే॑ వ॒థ్సాన॒పా కు॑ర్యాత్ ॥ 8 ॥

సైవ తతః॒ ప్రాయ॑శ్చిత్తిః ॥ అ॒ర్ధో వా ఏ॒తస్య॑ య॒జ్ఞస్య॑ మీయతే ।
యస్య॒ వ్రత్యే-ఽహ॒-న్పత్న్య॑నా-లమ్భు॒కా భవ॑తి । తామ॑ప॒రుద్ధ్య॑ యజేత ।
సర్వే॑ణై॒వ య॒జ్ఞేన॑ యజతే ।
తామి॒ష్ట్వో-ప॑హ్వయేత । అమూ॒హమ॑స్మి ।
సా త్వమ్ । ద్యౌర॒హమ్ । పృ॒థి॒వీ త్వమ్ । సామా॒హమ్ । ఋక్త్వమ్ । తావేహి॒ సమ్భ॑వావ । స॒హ రేతో॑ దధావహై । పు॒గ్ం॒సే పు॒త్రాయ॒ వేత్త॑వై ।
రా॒యస్పోషా॑య సుప్రజా॒స్త్వాయ॑ సు॒వీర్యా॒యేతి॑ ।
అ॒ర్ధ ఏ॒వైనా॒ము-ప॑హ్వయతే ।
సైవ తతః॒ ప్రాయ॑శ్చిత్తిః ॥ 9 ॥
(ద॒ధా॒తి॒ - య॒జ్ఞ - ఉ॑త॒ ఏకం॒ - ధయ॑న్తి - రున్ధే - కుర్యా - దా॒ర్ఛ - త్య॒పాకు॑ర్యాత్ - పృథి॒వీ త్వమ॒ష్టౌ చ॑) (అ. 1)

(సర్వా॒న్॒. వి వై యది॑ పరస్త॒రామోష॑ధీరన్ యత॒రాను॒భయా॑న॒ర్ధో వై )

అనువాకం 2 - అగ్నిహోత్రసామ్నాయ్యసాధారణాని ప్రాయశ్చిత్తాని
3.7.2.1
యద్వి-ష్ష॑ణ్ణేన జుహు॒యాత్ ।
అప్ర॑జా అప॒శుర్యజ॑మాన-స్స్యాత్ ।
యదనా॑యతనే ని॒నయే᳚త్ । అ॒నా॒య॒త॒న-స్స్యా᳚త్ ।
ప్రా॒జా॒ప॒త్యయ॒ర్చా వ॑ల్మీక-వ॒పాయా॒మ-వ॑నయేత్ । ప్రా॒జా॒ప॒త్యో వై వ॒ల్మీకః॑ । య॒జ్ఞః ప్ర॒జాప॑తిః । ప్ర॒జాప॑తావే॒వ య॒జ్ఞ-మ్ప్రతి॑ష్ఠాపయతి ।
భూరిత్యా॑హ । భూ॒తో వై ప్ర॒జాప॑తిః ॥ 10 ॥

భూతి॑మే॒వోపై॑తి । త-త్కృ॒త్వా । అ॒న్యా-న్దు॒గ్ధ్వా పున॑ర్-హోత॒వ్య᳚మ్ । సైవ తతః॒ ప్రాయ॑శ్చిత్తిః ॥ యత్కీ॒టా-వ॑పన్నేన జుహు॒యాత్ ।
అప్ర॑జా అప॒శు-ర్యజ॑మాన-స్స్యాత్ ।
యదనా॑యతనే ని॒నయే᳚త్ । అ॒నా॒య॒త॒న-స్స్యా᳚త్ ।
మ॒ద్ధ్య॒మేన॑ ప॒ర్ణేన॑ ద్యావా-పృథి॒వ్య॑-య॒ర్చా-ఽన్తః॑ పరి॒ధి నిన॑యేత్ ।
ద్యావా॑పృథి॒వ్యో-రే॒వైన॒త్-ప్రతి॑ష్ఠాపయతి ॥ 11 ॥

తత్కృ॒త్వా । అ॒న్యా-న్దు॒గ్ధ్వా పున॑ర్-హోత॒వ్య᳚మ్ । సైవ తతః॒ ప్రాయ॑శ్చిత్తిః ॥ యదవ॑వృష్టేన జుహు॒యాత్ । అప॑రూప-మస్యా॒త్మ-ఞ్జా॑యేత ।
కి॒లాసో॑ వా॒ స్యాద॑ర్​శ॒సో వా᳚ । య-త్ప్రత్యే॒యాత్ । య॒జ్ఞం-విఀచ్ఛి॑న్ద్యాత్ । స జు॑హుయాత్ ।
మి॒త్రో జనా᳚న్ కల్పయతి ప్రజా॒నన్న్ ॥ 12 ॥

మి॒త్రో దా॑ధార పృథి॒వీము॒త ద్యామ్ । మి॒త్రః కృ॒ష్టీర-ని॑మిషా॒ ఽభిచ॑ష్టే ।
స॒త్యాయ॑ హ॒వ్య-ఙ్ఘృ॒తవ॑-జ్జుహో॒తేతి॑ । మి॒త్రేణై॒వైన॑-త్కల్పయతి । తత్కృ॒త్వా । అ॒న్యా-న్దు॒గ్ధ్వా పున॑ర్​హోత॒వ్య᳚మ్ ।
సైవ తతః॒ ప్రాయ॑శ్చిత్తిః ॥
య-త్పూర్వ॑స్యా॒-మాహు॑త్యాగ్ం హు॒తాయా॒-ముత్త॒రా-ఽఽహు॑తి॒-స్స్కన్దే᳚త్ ।
ద్వి॒పాద్భిః॑ ప॒శుభి॒-ర్యజ॑మానో॒ వ్యృ॑॑ద్ధ్యేత ।
యదుత్త॑రయా॒ ఽభిజు॑హు॒యాత్ ॥ 13 ॥

చతు॑ష్పాద్భిః ప॒శుభి॒-ర్యజ॑మానో॒ వ్యృ॑ద్ధ్యేత ।
యత్ర॒ వేత్థ॑ వనస్పతే దే॒వానా॒-ఙ్గుహ్యా॒ నామా॑ని ।
తత్ర॑ హ॒వ్యాని॑ గామ॒యేతి॑ వానస్ప॒త్య-య॒ర్చా స॒మిధ॑-మా॒ధాయ॑ । తూ॒ష్ణీమే॒వ పున॑-ర్జుహుయాత్ ।
వన॒స్పతి॑నై॒వ య॒జ్ఞస్యార్తా॒-ఞ్చానా᳚ర్తా॒-ఞ్చాహు॑తీ॒ విదా॑ధార । తత్కృ॒త్వా । అ॒న్యా-న్దు॒గ్ధ్వా పున॑ర్-హోత॒వ్య᳚మ్ । సైవ తతః॒ ప్రాయ॑శ్చిత్తిః ॥
యత్పు॒రా ప్ర॑యా॒జేభ్యః॒ ప్రాంఅఙ్గా॑ర॒-స్స్కన్దే᳚త్ ।
అ॒ద్ధ్వ॒ర్యవే॑ చ॒ యజ॑మానాయ॒ చాకగ్గ్॑ స్యాత్ ॥ 14 ॥

య-ద్ద॑ఖ్షి॒ణా । బ్ర॒హ్మణే॑ చ॒ యజ॑మానాయ॒ చాకగ్గ్॑ స్యాత్ । య-త్ప్ర॒త్యక్ ।
హోత్రే॑ చ॒ పత్ని॑యై చ॒ యజ॑మానాయ॒ చాకగ్గ్॑ స్యాత్ ।
యదుదం॑ । అ॒గ్నీధే॑ చ ప॒శుభ్య॑శ్చ॒ యజ॑మానాయ॒ చాకగ్గ్॑ స్యాత్ । యద॑భిజుహు॒యాత్ । రు॒ద్రో᳚-ఽస్య ప॒శూ-న్ఘాతు॑క-స్స్యాత్ ।
యన్నాభి॑ జుహు॒యాత్ । అశా᳚న్తః॒ ప్రహ్రి॑యేత ॥ 15 ॥

స్రు॒వస్య॒ బుద్ధ్నే॑నాభి॒ నిద॑ద్ధ్యాత్ ।
మా త॑మో॒ మా య॒జ్ఞస్త॑మ॒న్మా యజ॑మాన-స్తమత్ ।
నమ॑స్తే అస్త్వాయ॒తే । నమో॑ రుద్ర పరాయ॒తే ।
నమో॒ యత్ర॑ ని॒షీద॑సి ।
అ॒ము-మ్మా హిగ్ం॑సీర॒ము-మ్మా హిగ్ం॑సీ॒రితి॒ యేన॒ స్కన్దే᳚త్ ॥ త-మ్ప్రహ॑రేత్ ।
స॒హస్ర॑శృఙ్గో వృష॒భో జా॒తవే॑దాః । స్తోమ॑పృష్ఠో ఘృ॒తవా᳚న్-థ్సు॒ప్రతీ॑కః ।
మా నో॑ హాసీన్మేత్థి॒తో (హాసీర్మేత్థి॒తో) నేత్త్వా॒ జహా॑మ ।
గో॒పో॒ష-న్నో॑ వీరపో॒ష-ఞ్చ॑ య॒చ్ఛేతి॑ ।
బ్రహ్మ॑ణై॒వైన॒-మ్ప్రహ॑రతి । సైవ తతః॒ ప్రాయ॑శ్చిత్తిః ॥ 16 ॥
(వై ప్ర॒జాప॑తిః - స్థాపయతి - ప్రజా॒నన్ - న॒భిజు॑హు॒యాథ్ - స్యా᳚-ద్- ధ్రియేత॒ - జహా॑మ॒ త్రిణి॑ చ) (అ. 2)

(యద్విస్ష॑ణ్ణేన ప్రాజాప॒త్యయా॒ య-త్కీ॒టా మ॑ద్ధ్య॒మేన॒ యదవ॑వృష్టేన॒ య-త్పూర్వ॑స్యాం॒-యఀ-త్పు॒రా ప్ర॑యా॒జేభ్య॒ ప్రంఙ్గా॑రో॒ య-ద్ద॑ఖ్షి॒ణా య-త్ప్ర॒త్యగ్యదుదఙ్ఙ్॑)

అనువాకం 3 - ముఖ్యాగ్న్యసమ్భవే-ఽనుకల్పాః హోమాధారాః
వి వా ఏ॒ష ఇ॑న్ద్రి॒యేణ॑ వీ॒ర్యే॑ణర్ధ్యతే ।
యస్యా-హి॑తాగ్నే-ర॒గ్ని-ర్మ॒థ్యమా॑నో॒ న జాయ॑తే । యత్రా॒న్య-మ్పశ్యే᳚త్ । తత॑ ఆ॒హృత్య॑ హోత॒వ్య᳚మ్ ।
అ॒గ్నా-వే॒వాస్యా᳚-గ్నిహో॒త్రగ్ం హు॒త-మ్భ॑వతి ॥
యద్య॒న్య-న్న వి॒న్దేత్ । అ॒జాయాగ్ం॑ హోత॒వ్య᳚మ్ । ఆ॒గ్నే॒యీ వా ఏ॒షా । యద॒జా । అ॒గ్నా-వే॒వాస్యా᳚-గ్నిహో॒త్రగ్ం హు॒త-మ్భ॑వతి ॥ 17 ॥

అ॒జస్య॒ తు నాశ్ఞీ॑యాత్ । యద॒జస్యా᳚-శ్ఞీ॒యాత్ ।
యామే॒వాగ్నా-వాహు॑తి-ఞ్జుహు॒యాత్ । తామ॑ద్యాత్ । తస్మా॑ద॒జస్య॒ నాశ్య᳚మ్ ॥ యద్య॒జా-న్న వి॒న్దేత్ । బ్రా॒హ్మ॒ణస్య॒ దఖ్షి॑ణే॒ హస్తే॑ హోత॒వ్య᳚మ్ ।
ఏ॒ష వా అ॒గ్ని ర్వై᳚శ్వాన॒రః । యద్బ్రా᳚హ్మ॒ణః ।
అ॒గ్నా-వే॒వాస్యా᳚-గ్నిహో॒త్రగ్ం హు॒త-మ్భ॑వతి ॥ 18 ॥

బ్రా॒హ్మ॒ణ-న్తు వ॑స॒త్యై॑ నాప॑రున్ధ్యాత్ । యద్బ్రా᳚హ్మ॒ణం-వఀ ॑స॒త్యా అ॑పరు॒న్ధ్యాత్ ।
యస్మి॑న్నే॒-వాగ్నావాహు॑తి-ఞ్జుహు॒యాత్ । త-మ్భా॑గ॒ధేయే॑న॒ వ్య॑ర్ధయేత్ ।
తస్మా᳚-ద్బ్రాహ్మ॒ణో వ॑స॒త్యై॑ నాప॒రుద్ధ్యః॑ ॥ యది॑ బ్రాహ్మ॒ణ-న్న వి॒న్దేత్ ।
ద॒ర్భ॒స్త॒బేం హో॑త॒వ్య᳚మ్ ।
అ॒గ్ని॒వాన్. వై ద॑ర్భస్త॒బంః ।
అ॒గ్నావే॒-వాస్యా᳚-గ్నిహో॒త్రగ్ం హు॒త-మ్భ॑వతి ।
ద॒ర్భాగ్​స్తు నాద్ధ్యా॑సీత ॥ 19 ॥

యద్ద॒ర్భాన॒ద్ధ్యాసీ॑త । యామే॒వాగ్నా-వాహు॑తి-ఞ్జుహు॒యాత్ । తామద్ధ్యా॑సీత ।
తస్మా᳚-ద్ద॒ర్భా నాద్ధ్యా॑సిత॒వ్యాః᳚ ॥
యది॑ ద॒ర్భాన్న వి॒న్దేత్ । అ॒ఫ్సు హో॑త॒వ్య᳚మ్ ।
ఆపో॒ వై సర్వా॑ దే॒వతాః᳚ ।
దే॒వతా᳚స్వే॒ వాస్యా᳚-గ్నిహో॒త్రగ్ం హు॒త-మ్భ॑వతి ।
ఆప॒స్తు న పరి॑చఖ్షీత । యదాపః॑ పరి॒చఖ్షీ॑త ॥ 20 ॥

యా మే॒వాఫ్స్వాహు॑తి-ఞ్జుహు॒యాత్ । తా-మ్పరి॑చఖ్షీత ।
తస్మా॒దాపో॒ న ప॑రి॒చఖ్ష్యాః᳚ ॥
మేద్ధ్యా॑ చ॒ వా ఏ॒తస్యా॑మే॒ద్ధ్యా చ॑ త॒నువౌ॒ సగ్ంసృ॑జ్యేతే । యస్యా-హి॑తాగ్నే-ర॒న్యైర॒గ్నిభి॑-ర॒గ్నయ॑-స్సగ్ంసృ॒జ్యన్తే᳚ । అ॒గ్నయే॒ వివి॑చయే పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పేత్ ।
మేద్ధ్యా᳚-ఞ్చై॒వాస్యా॑-మే॒ద్ధ్యా-ఞ్చ॑ త॒నువౌ॒ వ్యావ॑ర్తయతి ॥ అ॒గ్నయే᳚ వ్ర॒తప॑తయే పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పేత్ । అ॒గ్నిమే॒వ వ్ర॒తప॑తి॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒-నోప॑ధావతి ।
స ఏ॒వైనం॑-వ్రఀ॒తమా-ల॑భం​యఀతి ॥ 21 ॥

గర్భ॒గ్గ్॒ స్రవ॑న్తమగ॒దమ॑కః । అ॒గ్ని-రిన్ద్ర॒-స్త్వష్టా॒ బృహ॒స్పతిః॑ । పృ॒థి॒వ్యా-మవ॑చుశ్చో-తై॒తత్ । నాభి-ప్రాప్నో॑తి॒ నిర్-ఋ॑తి-మ్పరా॒చైః ॥
రేతో॒ వా ఏ॒తద్వాజి॑న॒-మాహి॑తాగ్నేః । యద॑గ్నిహో॒త్రమ్ । తద్యథ్స్రవే᳚త్ ।
రేతో᳚-ఽస్య॒ వాజి॑నగ్గ్​ స్రవేత్ । గర్భ॒గ్గ్॒ స్రవ॑న్తమ-గ॒దమ॑క॒-రిత్యా॑హ ।
రేత॑ ఏ॒వాస్మి॒న్ వాజి॑న-న్దధాతి ॥ 22 ॥

అ॒గ్నిరిత్యా॑హ । అ॒గ్నిర్వై రే॑తో॒ధాః । రేత॑ ఏ॒వ తద్ద॑ధాతి । ఇన్ద్ర॒ ఇత్యా॑హ । ఇ॒న్ద్రి॒య-మే॒వాస్మి॑న్-దధాతి । త్వష్టేత్యా॑హ । త్వష్టా॒ వై ప॑శూ॒నా-మ్మి॑థు॒నానాగ్ం॑ రూప॒కృత్ । రూ॒పమ॒వ ప॒శుషు॑ దధాతి । బృహ॒స్పతి॒రిత్యా॑హ ।
బ్రహ్మ॒ వై దే॒వానా॒-మ్బృహ॒స్పతిః॑ । బ్రహ్మ॑ణై॒వాస్మై᳚ ప్ర॒జాః ప్రజ॑నయతి ॥
పృ॒థి॒వ్యా-మవ॑చుశ్చోతై॒త-దిత్యా॑హ ।
అ॒స్యా-మే॒వైన॒-త్ప్రతి॑ష్ఠాపయతి ॥
నాభి ప్రాప్నో॑తి॒ నిర్-ఋ॑తి-మ్పరా॒చైరిత్యా॑హ ।
రఖ్ష॑సా॒మప॑హత్యై ॥ 23 ॥
(అ॒జా-ఽగ్నావే॒వాస్యా᳚గ్నిహో॒త్రగ్ం హు॒త-మ్భ॑వతి - భవ - త్యాసీత - పరి॒చఖ్షీ॑త - లమ్భయతి - దధాతి - దే॒వానా॒-మ్బృహ॒స్పతిః॒ పఞ్చ॑ చ) (అ. 3)

(వి వై య-ద్య॒న్యమ॒జాయా᳚-మ్బ్రాహ్మ॒ణస్య॑ దర్భస్త॒మ్బే᳚-ఽఫ్సు హో॑త॒వ్య᳚మ్)

అనువాకం 4 - ఐష్టికయాజమానమన్త్రాః
యాః పు॒రస్తా᳚-త్ప్ర॒స్రవ॑న్తి । ఉ॒పరి॑ష్టా-థ్స॒ర్వత॑శ్చ॒ యాః । తాభీ॑ ర॒శ్మిప॑విత్రాభిః । శ్ర॒ద్ధాం-యఀ॒జ్ఞమార॑భే ॥ దేవా॑ గాతువిదః ।
గా॒తుం-యఀ॒జ్ఞాయ॑ విన్దత । మన॑స॒స్పతి॑నా దే॒వేన॑ । వాతా᳚-ద్య॒జ్ఞః ప్రయు॑జ్యతామ్ ॥ తృ॒తీయ॑స్యై ది॒వః । గా॒య॒త్రి॒యా సోమ॒ ఆభృ॑తః ॥ 24 ॥

సో॒మ॒పీ॒థాయ॒ సన్న॑యితుమ్ । వక॑ల॒-మన్త॑ర॒మాద॑దే ॥ ఆపో॑ దేవీ-శ్శు॒ద్ధా-స్స్థ॑ । ఇ॒మా పాత్రా॑ణి శున్ధత । ఉ॒పా॒త॒ఙ్క్యా॑య దే॒వానా᳚మ్ । ప॒ర్ణ॒వ॒ల్కము॒త శు॑న్ధత ॥
పయో॑ గృ॒హేషు॒ పయో॑ అఘ్ని॒యాసు॑ ।
పయో॑ వ॒థ్సేషు॒ పయ॒ ఇన్ద్రా॑య హ॒విషే᳚ ధ్రియస్వ । గా॒య॒త్రీ ప॑ర్ణవ॒ల్కేన॑ । పయ-స్సోమ॑-ఙ్కరోత్వి॒మమ్ ॥ 25 ॥
అ॒గ్ని-ఙ్గృ॑హ్ణామి సు॒రథం॒-యోఀ మ॑యో॒ భూః ।
య ఉ॒ద్యన్త॑మా॒ రోహ॑తి॒ సూర్య॒మహ్నే᳚ ।
ఆ॒ది॒త్య-ఞ్జ్యోతి॑షా॒-ఞ్జ్యోతి॑రుత్త॒మమ్ ।
శ్వో య॒జ్ఞాయ॑ రమతా-న్దే॒వతా᳚భ్యః ॥
వసూ᳚-న్రు॒ద్రానా॑ది॒త్యాన్ । ఇన్ద్రే॑ణ స॒హ దే॒వతాః᳚ । తాః పూర్వః॒ పరి॑గృహ్ణామి । స్వ ఆ॒యత॑నే మనీ॒షయా᳚ ॥ ఇ॒మామూర్జ॑-మ్పఞ్చద॒శీం-యేఀ ప్రవి॑ష్టాః । తాన్దే॒వా-న్పరి॑గృహ్ణామి॒ పూర్వః॑ ॥ 26 ॥

అ॒గ్నిర్-హ॑వ్య॒వాడి॒హ తానావ॑హతు । పౌ॒ర్ణ॒మా॒సగ్ం హ॒విరి॒దమే॑షా॒-మ్మయి॑ ।
ఆ॒మా॒వా॒స్యగ్ం॑ హ॒విరి॒దమే॑షా॒-మ్మయి॑ ॥ అ॒న్త॒రా-ఽగ్నీ ప॒శవః॑ । దే॒వ॒స॒గ్ం॒ సద॒మాగ॑మన్న్ । తా-న్పూర్వః॒ పరి॑గృహ్ణామి ।
స్వ ఆ॒యత॑నే మనీ॒షయా᳚ ॥ ఇ॒హ ప్ర॒జా వి॒శ్వరూ॑పా రమన్తామ్ । అ॒గ్ని-ఙ్గృ॒హప॑తిమ॒భి సం॒​వఀసా॑నాః । తాః పూర్వః॒ పరి॑గృహ్ణామి ॥ 27 ॥

స్వ ఆ॒యత॑నే మనీ॒షయా᳚ ॥
ఇ॒హ ప॒శవో॑ వి॒శ్వరూ॑పా రమన్తామ్ ।
అ॒గ్ని-ఙ్గృ॒హప॑తిమ॒భి సం॒​వఀసా॑నాః ।
తా-న్పూర్వః॒ పరి॑గృహ్ణామి । స్వ ఆ॒యత॑నే మనీ॒షయా᳚ ॥ అ॒య-మ్పి॑తృ॒ణామ॒గ్నిః ।
అవా᳚డ్ఢ॒వ్యా పి॒తృభ్య॒ ఆ । త-మ్పూర్వః॒ పరి॑గృహ్ణామి । అవి॑ష-న్నః పి॒తు-ఙ్క॑రత్ ॥ అజ॑స్ర॒-న్త్వాగ్ం స॑భాపా॒లాః ॥ 28 ॥
వి॒జ॒యభా॑గ॒గ్ం॒ సమి॑న్ధతామ్ । అగ్నే॑ దీ॒దాయ॑ మే సభ్య । విజి॑త్యై శ॒రద॑-శ్శ॒తమ్ ॥ అన్న॑మావస॒థీయ᳚మ్ । అ॒భిహ॑రాణి శ॒రద॑-శ్శ॒తమ్ । ఆ॒వ॒స॒థే శ్రియ॒-మ్మన్త్ర᳚మ్ । అహి॑ర్బు॒ద్ధ్నియో॒ నియ॑చ్ఛతు ॥ ఇ॒దమ॒హ-మ॒గ్ని జ్యే᳚ష్ఠేభ్యః । వసు॑భ్యో య॒జ్ఞ-మ్ప్రబ్ర॑వీమి ।
ఇ॒దమ॒హ-మిన్ద్ర॑ జ్యేష్ఠేభ్యః ॥ 29 ॥

రు॒ద్రేభ్యో॑ య॒జ్ఞ-మ్ప్రబ్ర॑వీమి । ఇ॒దమ॒హం-వఀరు॑ణ-జ్యేష్ఠేభ్యః । ఆ॒ది॒త్యేభ్యో॑ య॒జ్ఞ-మ్ప్రబ్ర॑వీమి ॥ పయ॑స్వతీ॒-రోష॑ధయః ।
పయ॑స్వద్వీ॒రుధా॒-మ్పయః॑ । అ॒పా-మ్పయ॑సో॒ యత్పయః॑ । తేన॒ మామి॑న్ద్ర॒ సగ్ంసృ॑జ ॥
అగ్నే᳚ వ్రతపతే వ్ర॒త-ఞ్చ॑రిష్యామి ।
తచ్ఛ॑కేయ॒-న్తన్మే॑ రాద్ధ్యతామ్ ।
వాయో᳚ వ్రతపత॒ ఆది॑త్య వ్రతపతే ॥ 30 ॥

వ్ర॒తానాం᳚-వ్రఀతపతే వ్ర॒త-ఞ్చ॑రిష్యామి । తచ్ఛ॑కేయ॒-న్తన్మే॑ రాద్ధ్యతామ్ ॥
ఇ॒మా-మ్ప్రాచీ॒ముదీ॑చీమ్ । ఇష॒మూర్జ॑మ॒భి సగ్గ్​స్కృ॑తామ్ । బ॒హు॒ప॒ర్ణామశు॑ష్కాగ్రామ్ ।
హరా॑మి పశు॒పామ॒హమ్ ॥ యత్కృష్ణో॑ రూ॒ప-ఙ్కృ॒త్వా । ప్రావి॑శ॒స్త్వం-వఀన॒స్పతీన్॑ ।
తత॒స్త్వామే॑కవిగ్ంశతి॒ధా । సమ్భ॑రామి సుస॒మ్భృతా᳚ ॥ 31 ॥

త్రీ-న్ప॑రి॒ధీగ్​స్తి॒స్ర-స్స॒మిధః॑ । య॒జ్ఞాయు॑రనుసఞ్చ॒రాన్ ।
ఉ॒ప॒వే॒ష-మ్మేఖ్ష॑ణ॒-న్ధృష్టి᳚మ్ । సమ్భ॑రామి సుస॒భృన్తా᳚ ॥ యా జా॒తా ఓష॑ధయః । దే॒వేభ్య॑ స్త్రియు॒గ-మ్పు॒రా । తాసా॒-మ్పర్వ॑ రాద్ధ్యాసమ్ । ప॒రి॒స్త॒ర-మా॒హరన్న్॑ ॥
అ॒పా-మ్మేద్ధ్యం॑-యఀ॒జ్ఞియ᳚మ్ ।
సదే॑వగ్ం శి॒వమ॑స్తు మే ॥ 32 ॥

ఆ॒చ్ఛే॒త్తా వో॒ మా రి॑షమ్ । జీవా॑ని శ॒రద॑-శ్శ॒తమ్ ॥ అప॑రిమితానా॒-మ్పరి॑మితాః । సన్న॑హ్యే సుకృ॒తాయ॒కమ్ । ఏనో॒ మా నిగా᳚-ఙ్కత॒మచ్చ॒ నాహమ్ । పున॑రు॒త్థాయ॑ బహు॒లా భ॑వన్తు ॥ స॒కృ॒దా॒చ్ఛి॒న్న-మ్బ॒ర్॒హిరూర్ణా॑మృదు ।
స్యో॒న-మ్పి॒తృభ్య॑స్త్వా భరామ్య॒హమ్ । అ॒స్మి-న్థ్సీ॑దన్తు మే పి॒తర॑-స్సో॒మ్యాః ।
పి॒తా॒మ॒హాః ప్రపి॑తామహాశ్చాను॒గై-స్స॒హ ॥ 33 ॥

త్రి॒వృ-త్ప॑లా॒శే ద॒ర్భః । ఇయా᳚-న్ప్రాదే॒శ స॑మిన్తః । య॒జ్ఞే ప॒విత్ర॒-మ్పోతృ॑తమమ్ । పయో॑ హ॒వ్య-ఙ్క॑రోతు మే ॥ ఇ॒మౌ ప్రా॑ణాపా॒నౌ ।
య॒జ్ఞస్యాఙ్గా॑ని సర్వ॒శః । ఆ॒ప్యా॒యయ॑న్తౌ॒ సఞ్చ॑రతామ్ । ప॒విత్రే॑ హవ్య॒శోధ॑నే ॥
ప॒విత్రే᳚ స్థో వైష్ణ॒వీ । వా॒యుర్వా॒-మ్మన॑సా పునాతు ॥ 34 ॥

అ॒య-మ్ప్రా॒ణశ్చా॑పా॒నశ్చ॑ । యజ॑మాన॒-మపి॑గచ్ఛతామ్ । య॒జ్ఞే హ్యభూ॑తా॒-మ్పోతా॑రౌ ।
ప॒విత్రే॑ హవ్య॒శోధ॑నే ॥ త్వయా॒ వేదిం॑-విఀవిదుః పృథి॒వీమ్ । త్వయా॑ య॒జ్ఞో జా॑యతే విశ్వ॒దానిః॑ । అచ్ఛి॑ద్రం-యఀ॒జ్ఞమన్వే॑షి వి॒ద్వాన్ ।
త్వయా॒ హోతా॒ సన్త॑నోత్యర్ధమా॒సాన్ ॥ త్ర॒య॒స్త్రి॒గ్ం॒శో॑-ఽసి॒ తన్తూ॑నామ్ ।
ప॒విత్రే॑ణ స॒హాగ॑హి ॥ 35 ॥

శి॒వేయగ్ం రజ్జు॑రభి॒ధానీ᳚ । అ॒ఘ్ని॒యా-ముప॑సేవతామ్ ॥ అప్ర॑స్రగ్ంసాయ య॒జ్ఞస్య॑ ।
ఉ॒ఖే ఉప॑దధామ్య॒హమ్ । ప॒శుభి॒-స్సన్నీ॑త-మ్బిభృతామ్ । ఇన్ద్రా॑య శృ॒త-న్దధి॑ ॥
ఉ॒ప॒వే॒షో॑-ఽసి య॒జ్ఞాయ॑ । త్వా-మ్ప॑రివే॒ష-మ॑ధారయన్న్ । ఇన్ద్రా॑య హ॒విః కృ॒ణ్వన్తః॑ ।
శి॒వ-శ్శ॒గ్మో భ॑వాసి నః ॥ 36 ॥

అమృ॑న్మయ-న్దేవపా॒త్రమ్ । య॒జ్ఞస్యాయు॑షి॒ ప్రయు॑జ్యతామ్ । తి॒రః॒ ప॒వి॒త్రమతి॑నీతాః ।
ఆపో॑ ధారయ॒ మా-ఽతి॑గుః ॥ దే॒వేన॑ సవి॒త్రోత్పూ॑తాః । వసో॒-స్సూర్య॑స్య ర॒శ్మిభిః॑ । గా-న్దో॑హపవి॒త్రే రజ్జు᳚మ్ । సర్వా॒ పాత్రా॑ణి శున్ధత ॥ ఏ॒తా ఆచ॑రన్తి॒ మధు॑మ॒ద్దుహా॑నాః ।
ప్ర॒జావ॑తీ-ర్య॒శసో॑ వి॒శ్వరూ॑పాః ॥ 37 ॥

బ॒హ్వీ ర్భవ॑న్తీ॒రుప॒ జాయ॑మానాః । ఇ॒హ వ॒ ఇన్ద్రో॑ రమయతు గావః ॥ పూ॒షా స్థ॑ ॥ అ॒య॒ఖ్ష్మా వః॑ ప్ర॒జయా॒ సగ్ంసృ॑జామి ।
రా॒యస్పోషే॑ణ బహు॒లా భవ॑న్తీః । ఊర్జ॒-మ్పయః॒ పిన్వ॑మానా ఘృ॒త-ఞ్చ॑ ।
జీ॒వో జీవ॑న్తీ॒రుప॑ వ-స్సదేయమ్ ॥ ద్యౌశ్చే॒మం-యఀ॒జ్ఞ-మ్పృ॑థి॒వీ చ॒ సన్దు॑హాతామ్ ।
ధా॒తా సోమే॑న స॒హ వాతే॑న వా॒యుః । యజ॑మానాయ॒ ద్రవి॑ణ-న్దధాతు ॥ 38 ॥

ఉథ్స॑-న్దుహన్తి క॒లశ॒-ఞ్చతు॑ర్బిలమ్ । ఇడా᳚-న్దే॒వీ-మ్మధు॑మతీగ్ం సువ॒ర్విద᳚మ్ ।
తది॑న్ద్రా॒గ్నీ జి॑న్వతగ్ం సూ॒నృతా॑వత్ । త-ద్యజ॑మాన-మమృత॒త్వే ద॑ధాతు ॥
కామ॑ధుఖ్షః॒ ప్రణో᳚ బ్రూహి । ఇన్ద్రా॑య హ॒విరి॑న్ద్రి॒యమ్ ॥ అ॒మూం-యఀస్యా᳚-న్దే॒వానా᳚మ్ ।
మ॒ను॒ష్యా॑ణా॒-మ్పయో॑ హి॒తమ్ ॥ బ॒హు దు॒గ్ధీన్ద్రా॑య దే॒వేభ్యః॑ ।
హ॒వ్య-మాప్యా॑యతా॒-మ్పునః॑ ॥ 39 ॥

వ॒థ్సేభ్యో॑ మను॒ష్యే᳚భ్యః । పు॒న॒ర్దో॒హాయ॑ కల్పతామ్ ॥ య॒జ్ఞస్య॒ సన్త॑తిరసి ।
య॒జ్ఞస్య॑ త్వా॒ సన్త॑తి॒మను॒సన్త॑నోమి ॥ అద॑స్తమసి॒ విష్ణ॑వే త్వా ।
య॒జ్ఞాయాపి॑ దధామ్య॒హమ్ । అ॒ద్భిరరి॑క్తేన॒ పాత్రే॑ణ । యాః పూ॒తాః ప॑రి॒శేర॑తే ॥
అ॒య-మ్పయ॒-స్సోమ॑-ఙ్కృ॒త్వా । స్వాం-యోఀని॒-మపి॑గచ్ఛతు ॥ 40 ॥

ప॒ర్ణ॒వ॒ల్కః ప॒విత్ర᳚మ్ । సౌ॒మ్య-స్సోమా॒ద్ధి నిర్మి॑తః ॥ ఇ॒మౌ ప॒ర్ణ-ఞ్చ॑ ద॒ర్భ-ఞ్చ॑ ।
దే॒వానాగ్ం॑ హవ్య॒శోధ॑నౌ । ప్రా॒త॒ర్వే॒షాయ॑ గోపాయ । విష్ణో॑ హ॒వ్యగ్ం హి రఖ్ష॑సి ॥
ఉ॒భావ॒గ్నీ ఉ॑పస్తృణ॒తే । దే॒వతా॒ ఉప॑వసన్తు మే । అ॒హ-ఙ్గ్రా॒మ్యా-నుప॑వసామి ।
మహ్య॒-ఙ్గోప॑తయే ప॒శూన్ ॥ 41 ॥
[ఆభృ॑త - ఇ॒మం - గృ॑హ్ణామి॒ పూర్వ॒ - స్తాః పుర్వః॒ పరి॑గృహ్ణామి - సభాపా॒లా - ఇన్ద్ర॑జ్యేష్ఠేభ్య॒-ఆది॑త్య వ్రతపతే-సుస॒భ్రున్తా॑ - మే - స॒హ - పు॑నాతు - గహి - నో - వి॒శ్వరూ॑పా - దధాతు॒ - పున॑--ర్ గచ్ఛతు - ప॒శున్ ] (అ. 4)

యాః పు॒రస్తా॑ది॒మామూర్జ॑మి॒హ ప్ర॒జా ఇ॒హ ప॒శవో॒-ఽయ-మ్పి॑తృ॒ణామ॒గ్నిః

అనువాకం 5 - ఐష్టికయాజమానమన్త్రాః
దేవా॑ దే॒వేషు॒ పరా᳚క్రమద్ధ్వమ్ । ప్రథ॑మా ద్వి॒తీయే॑షు । ద్వితీ॑యా-స్తృ॒తీయే॑షు ।
త్రిరే॑కాదశా ఇ॒హ మా॑-ఽవత । ఇ॒దగ్ం శ॑కేయం॒-యఀది॒ద-ఙ్క॒రోమి॑ ।
ఆ॒త్మా క॑రోత్వా॒త్మనే᳚ । ఇ॒ద-ఙ్క॑రిష్యే భేష॒జమ్ । ఇ॒ద-మ్మే॑ విశ్వభేషజా ।
అశ్వి॑నా॒ ప్రావ॑తం-యుఀ॒వమ్ ॥ ఇ॒దమ॒హగ్ం సేనా॑యా అ॒భీత్వ॑ర్యై ॥ 42 ॥

ముఖ॒మపో॑హామి ॥ సూర్య॑జ్యోతి॒ ర్విభా॑హి । మ॒హ॒త ఇ॑న్ద్రి॒యాయ॑ ॥ ఆప్యా॑యతా-ఙ్ఘృ॒తయో॑నిః । అ॒గ్నిర్-హ॒వ్యా-ఽను॑మన్యతామ్ ।
ఖమ॑ఙ్ఖ్ష్వ॒ త్వచ॑మఙ్ఖ్ష్వ । సు॒రూ॒ప-న్త్వా॑ వసు॒విద᳚మ్ । ప॒శూ॒నా-న్తేజ॑సా ।
అ॒గ్నయే॒ జుష్ట॑-మ॒భిఘా॑రయామి ॥ స్యో॒న-న్తే॒ సద॑న-ఙ్కరోమి ॥ 43 ॥

ఘృ॒తస్య॒ ధార॑యా సు॒శేవ॑-ఙ్కల్పయామి ॥
తస్మి᳚న్-థ్సీదా॒మృతే॒ ప్రతి॑తిష్ఠ ।
వ్రీ॒హీ॒ణా-మ్మే॑ధ సుమన॒స్యమా॑నః ॥
ఆ॒ర్ద్రః ప్ర॑థస్ను॒-ర్భువ॑నస్య గో॒పాః ।
శృ॒త ఉథ్స్నా॑తి జని॒తా మ॑తీ॒నామ్ ॥
యస్త॑ ఆ॒త్మా ప॒శుషు॒ ప్రవి॑ష్టః ।
దే॒వానాం᳚-విఀ॒ష్ఠామను॒ యో వి॑త॒స్థే ।
ఆ॒త్మ॒న్వా-న్థ్సో॑మ ఘృ॒తవా॒న్॒. హి భూ॒త్వా ।
దే॒వా-న్గ॑చ్ఛ॒ సువ॑ర్విన్ద॒ యజ॑మానాయ॒ మహ్య᳚మ్ ॥ ఇరా॒ భూతిః॑ పృథి॒వ్యై రసో॒ మోత్క్ర॑మీత్ ॥ 44 ॥

దేవాః᳚ పితరః॒ పిత॑రో దేవాః । యో॑-ఽహమ॑స్మి॒ స సన్. య॑జే । యస్యా᳚స్మి॒ న తమ॒న్తరే॑మి । స్వ-మ్మ॑ ఇ॒ష్టగ్గ్​ స్వ-న్ద॒త్తమ్ । స్వ-మ్పూ॒ర్తగ్గ్​ స్వగ్గ్​ శ్రా॒న్తమ్ । స్వగ్ం హు॒తమ్ । తస్య॑ మే॒-ఽగ్ని-రు॑పద్ర॒ష్టా । వా॒యురు॑పశ్రో॒తా ।
ఆ॒ది॒త్యో॑-ఽనుఖ్యా॒తా । ద్యౌః పి॒తా ॥ 45 ॥

పృ॒థి॒వీ మా॒తా । ప్ర॒జాప॑తి॒ ర్బన్ధుః॑ ।
య ఏ॒వాస్మి॒ స సన్. య॑జే ॥ మా భేర్మా సం​విఀ ॑క్థా॒ మా త్వా॑ హిగ్ంసిషమ్ । మా తే॒ తేజో-ఽప॑క్రమీత్ ।
భ॒ర॒తముద్ధ॑రే॒ మను॑షిఞ్చ । అ॒వ॒దానా॑ని తే ప్ర॒త్యవ॑దాస్యామి ।
నమ॑స్తే అస్తు॒ మా మా॑ హిగ్ంసీః ॥ యద॑వ॒దానా॑ని తే-ఽవ॒ద్యన్న్ । విలో॒మాకా॑ర్​షమా॒త్మనః॑ ॥ 46 ॥

ఆజ్యే॑న॒ ప్రత్య॑నజ్మ్యేనత్ । తత్త॒ ఆప్యా॑యతా॒-మ్పునః॑ ॥ అజ్యా॑యో యవమా॒త్రాత్ ।
ఆ॒వ్యా॒ధా-త్కృ॑త్యతామి॒దమ్ । మా రూ॑రుపామ య॒జ్ఞస్య॑ । శు॒ద్ధగ్గ్​ స్వి॑ష్టమి॒దగ్ం హ॒విః ॥ మను॑నా దృ॒ష్టా-ఙ్ఘృ॒తప॑దీమ్ । మి॒త్రావరు॑ణసమీరితామ్ । ద॒ఖ్షి॒ణా॒ర్ధాదస॑భిన్న్దన్న్ । అవ॑ద్యా-మ్యేక॒తో ము॑ఖామ్ ॥ 47 ॥

ఇడే॑ భా॒గ-ఞ్జు॑షస్వ నః । జిన్వ॒ గా జిన్వార్వ॑తః । తస్యా᳚స్తే భఖ్షి॒వాణ॑-స్స్యామ । స॒ర్వాత్మా॑న-స్స॒ర్వగ॑ణాః ॥ బ్రద్ధ్న॒ పిన్వ॑స్వ ।
దద॑తో మే॒ మా ఖ్షా॑యి । కు॒ర్వ॒తో మే॒ మోప॑దసత్ । ది॒శా-ఙ్క్లృప్తి॑రసి । దిశో॑ మే కల్పన్తామ్ । కల్ప॑న్తా-మ్మే॒ దిశః॑ ॥ 48 ॥

దైవీ᳚శ్చ॒ మాను॑షీశ్చ । అ॒హో॒రా॒త్రే మే॑ కల్పేతామ్ । అ॒ర్ధ॒మా॒సా మే॑ కల్పన్తామ్ । మాసా॑ మే కల్పన్తామ్ । ఋ॒తవో॑ మే కల్పన్తామ్ । సం॒​వఀ॒థ్స॒రో మే॑ కల్పతామ్ ।
క్లృప్తి॑రసి॒ కల్ప॑తా-మ్మే ॥
ఆశా॑నా-న్త్వా-ఽఽశాపా॒లేభ్యః॑ ।
చ॒తుర్భ్యో॑ అ॒మృతే᳚భ్యః ।
ఇ॒ద-మ్భూ॒తస్యా-ద్ధ్య॑ఖ్షేభ్యః ॥ 49 ॥

వి॒ధేమ॑ హ॒విషా॑ వ॒యమ్ । భజ॑తా-మ్భా॒గీ భా॒గమ్ । మా-ఽభా॒గో-ఽభ॑క్త ।
నిర॑భా॒గ-మ్భ॑జామః । అ॒పస్పి॑న్వ । ఓష॑ధీర్జిన్వ । ద్వి॒పాత్పా॑హి । చతు॑ష్పాదవ । ది॒వో వృష్టి॒మేర॑య । బ్రా॒హ్మ॒ణానా॑-మి॒దగ్ం హ॒విః ॥ 50 ॥

సో॒మ్యానాగ్ం॑ సోమపీ॒థినా᳚మ్ । నిర్భ॒క్తో బ్రా᳚హ్మణః । నేహా-బ్రా᳚హ్మణస్యాస్తి ॥
సమ॑ఙ్క్తా-మ్బ॒ర॒ఃఇర్-హ॒విషా॑ ఘృ॒తేన॑ । సమా॑ది॒త్యై ర్వసు॑భి॒-స్స-మ్మ॒రుద్భిః॑ ।
సమిన్ద్రే॑ణ॒ విశ్వే॑భి ర్దే॒వేభి॑రఙ్క్తామ్ ।
ది॒వ్య-న్నభో॑ గచ్ఛతు॒ య-థ్స్వాహా᳚ ॥
ఇ॒న్ద్రా॒ణీ వా॑ విధ॒వా భూ॑యాసమ్ । అది॑తిరివ సుపు॒త్రా ।
అ॒స్థూ॒రి త్వా॑ గార్​హపత్య ॥ 51 ॥

ఉప॒నిష॑దే సుప్రజా॒స్త్వాయ॑ ॥
స-మ్పత్నీ॒ పత్యా॑ సుకృ॒తేన॑ గచ్ఛతామ్ ।
య॒జ్ఞస్య॑ యు॒క్తౌ ధుర్యా॑వభూతామ్ ।
స॒జా॒న్నా॒నౌ విజ॑హతా॒-మరా॑తీః ।
ది॒వి జ్యోతి॑ర॒జ-ర॒మార॑భేతామ్ ॥
దశ॑ తే త॒నువో॑ యజ్ఞ య॒జ్ఞియాః᳚ ।
తాః ప్రీ॑ణాతు॒ యజ॑మానో ఘృ॒తేన॑ । నా॒రి॒ష్ఠయోః᳚ ప్ర॒శిష॒మీడ॑మానః ।
దే॒వానా॒-న్దైవ్యే-ఽపి॒ యజ॑మానో॒-ఽమృతో॑-ఽభూత్ ॥
యం-వాఀ᳚-న్దే॒వా అ॑కల్పయన్న్ ॥ 52 ॥

ఊ॒ర్జో భా॒గగ్ం శ॑తక్రతూ । ఏ॒తద్వా॒-న్తేన॑ ప్రీణాని । తేన॑ తృప్యతమగ్ంహహౌ ॥ అ॒హ-న్దే॒వానాగ్ం॑ సు॒కృతా॑మస్మి లో॒కే ।
మమే॒దమి॒ష్ట-న్న మిథు॑ ర్భవాతి । అ॒హ-న్నా॑రి॒ష్ఠా-వను॑యజామి వి॒ద్వాన్ ।
యదా᳚భ్యా॒-మిన్ద్రో॒ అద॑ధా-ద్భాగ॒ధేయ᳚మ్ ॥ అదా॑రసృద్భవత దేవ సోమ ।
అ॒స్మిన్. య॒జ్ఞే మ॑రుతో మృడతా నః ।
మా నో॑ విదద॒భి భా॒మో అశ॑స్తిః ॥ 53 ॥

మా నో॑ విద-ద్వ॒జనా॒ ద్వేష్యా॒ యా ॥
ఋ॒ష॒భం-వాఀ॒జినం॑-వఀ॒యమ్ ।
పూ॒ర్ణమా॑సం-యఀజామహే । స నో॑ దోహతాగ్ం సు॒వీర్య᳚మ్ । రా॒యస్పోషగ్ం॑ సహ॒స్రిణ᳚మ్ । ప్రా॒ణాయ॑ సు॒రాధ॑సే । పూ॒ర్ణమా॑సాయ॒ స్వాహా᳚ ॥
అ॒మా॒వా॒స్యా॑ సు॒భగా॑ సు॒శేవా᳚ । ధే॒నురి॑వ॒ భూయ॑ ఆ॒ప్యాయ॑మానా । సా నో॑ దోహతాగ్ం సు॒వీర్య᳚మ్ । రా॒యస్పోషగ్ం॑ సహ॒స్రిణ᳚మ్ ।
అ॒పా॒నాయ॑ సు॒రాధ॑సే । అ॒మా॒వా॒స్యా॑యై॒ స్వాహా᳚ ॥ అ॒భిస్తృ॑ణీహి॒ పరి॑ధేహి॒ వేది᳚మ్ ।
జా॒మి-మ్మా హిగ్ం॑సీరము॒యా శయా॑నా ।
హో॒తృ॒షద॑నా॒ హరి॑తా-స్సు॒వర్ణాః᳚ । ని॒ష్కా ఇ॒మే యజ॑మానస్య బ్ర॒ద్ధ్నే ॥ 54 ॥
(అ॒భీత్వ॑ర్యై - కరోమి - క్రమీత్ - పి॒తా - ఽఽత్మన॑ - ఏక॒తోము॑ఖాం - మే॒ దిశో - ఽధ్య॑ఖ్షేభ్యో - హ॒వి--ర్ గా॑ర్​హపత్యా - కల్పయ॒ - న్నశ॑స్తిః॒ - సా నో॑ దోహతాగ్ం సు॒వీర్యగ్ం॑ స॒ప్త చ॑) (అ. 5)

అనువాకం 6 - ఐష్టికయాజమానమన్త్రాః
పరి॑స్తృణీత॒ పరి॑ధత్తా॒గ్నిమ్ । పరి॑హితో॒-ఽగ్ని ర్యజ॑మాన-మ్భునక్తు । అ॒పాగ్ం రస॒ ఓష॑ధీనాగ్ం సు॒వర్ణః॑ । ని॒ష్కా ఇ॒మే యజ॑మానస్య సన్తు కామ॒దుఘాః᳚ । అ॒ముత్రా॒ముష్మి॑న్ ఀలో॒కే ॥
భూప॑తే॒ భువ॑నపతే । మ॒హ॒తో భూ॒తస్య॑ పతే । బ్ర॒హ్మాణ॑-న్త్వా వృణీమహే ॥
అ॒హ-మ్భూప॑తిర॒హ-మ్భువ॑నపతిః ।
అ॒హ-మ్మ॑హ॒తో భూ॒తస్య॒ పతిః॑ ॥ 55 ॥

దే॒వేన॑ సవి॒త్రా ప్రసూ॑త॒ ఆర్త్వి॑జ్య-ఙ్కరిష్యామి । దేవ॑ సవితరే॒త-న్త్వా॑ వృణతే ।
బృహ॒స్పతి॒-న్దైవ్య॑-మ్బ్ర॒హ్మాణ᳚మ్ । తద॒హ-మ్మన॑సే॒ ప్రబ్ర॑వీమి । మనో॑ గాయత్రి॒యై ।
గా॒య॒త్రీ త్రి॒ష్టుభే᳚ । త్రి॒ష్టు-బ్జగ॑త్యై । జగ॑త్యను॒ష్టుభే᳚ । అ॒ను॒ష్టు-క్ప॒ఙ్క్త్యై । ప॒ఙ్క్తిః ప్ర॒జాప॑తయే ॥ 56 ॥

ప్ర॒జాప॑తి॒ ర్విశ్వే᳚భ్యో దే॒వేభ్యః॑ । విశ్వే॑ దే॒వా బృహ॒స్పత॑యే । బృహ॒స్పతి॒-ర్బ్రహ్మ॑ణే ।
బ్రహ్మ॒ భూర్భువ॒-స్సువః॑ । బృహ॒స్పతి॑ ర్దే॒వానా᳚-మ్బ్ర॒హ్మా । అ॒హ-మ్మ॑ను॒ష్యా॑ణామ్ । బృహ॑స్పతే య॒జ్ఞ-ఙ్గో॑పాయ ॥ ఇ॒ద-న్తస్మై॑ హ॒ర్మ్య-ఙ్క॑రోమి । యో వో॑ దేవా॒శ్చర॑తి బ్రహ్మ॒చర్య᳚మ్ । మే॒ధా॒వీ ది॒ఖ్షు మన॑సా తప॒స్వీ ॥ 57 ॥

అ॒న్తర్దూ॒తశ్చ॑రతి॒ మాను॑షీషు ॥
చతు॑-శ్శిఖణ్డా యువ॒తి-స్సు॒పేశాః᳚ ।
ఘృ॒తప్ర॑తీకా॒ భువ॑నస్య॒ మద్ధ్యే᳚ । మ॒ర్మృ॒జ్యమా॑నా మహ॒తే సౌభ॑గాయ ।
మహ్య॑-న్ధుఖ్ష్వ॒ యజ॑మానాయ॒ కామాన్॑ ॥
భూమి॑ ర్భూ॒త్వా మ॑హి॒మాన॑-మ్పుపోష ।
తతో॑ దే॒వీ వ॑ర్ధయతే॒ పయాగ్ం॑సి ।
య॒జ్ఞియా॑ య॒జ్ఞం-విఀచ॒యన్తి॒ శఞ్చ॑ ।
ఓష॑ధీ॒రాప॑ ఇ॒హ శక్వ॑రీశ్చ ॥
యో మా॑ హృ॒దా మన॑సా॒ యశ్చ॑ వా॒చా ॥ 58 ॥

యో బ్రహ్మ॑ణా॒ కర్మ॑ణా॒ ద్వేష్టి॑ దేవాః ।
య-శ్శ్రు॒తేన॒ హృద॑యేనేష్ణ॒తా చ॑ ।
తస్యే᳚న్ద్ర॒ వజ్రే॑ణ॒ శిర॑శ్ఛినద్మి ॥
ఊర్ణా॑మృదు॒ ప్రథ॑మానగ్గ్​ స్యో॒నమ్ ।
దే॒వేభ్యో॒ జుష్ట॒గ్ం॒ సద॑నాయ బ॒ర్॒హిః । సు॒వ॒ర్గే లో॒కే యజ॑మాన॒గ్ం॒ హి ధే॒హి ।
మా-న్నాక॑స్య పృ॒ష్ఠే ప॑ర॒మే వ్యో॑మన్న్ ॥ చతు॑-శ్శిఖణ్డా యువ॒తి-స్సు॒పేశాః᳚ ।
ఘృ॒తప్ర॑తీకా వ॒యునా॑ని వస్తే ।
సా స్తీ॒ర్యమా॑ణా మహ॒తే సౌభ॑గాయ ॥ 59 ॥

సా మే॑ ధుఖ్ష్వ॒ యజ॑మానాయ॒ కామాన్॑ ।
శి॒వా చ॑ మే శ॒గ్మా చై॑ధి ।
స్యో॒నా చ॑ మే సు॒షదా॑ చైధి ।
ఊర్జ॑స్వతీ చ మే॒ పయ॑స్వతీ చైధి ।
ఇష॒మూర్జ॑-మ్మే పిన్వస్వ । బ్రహ్మ॒ తేజో॑ మే పిన్వస్వ । ఖ్ష॒త్రమోజో॑ మే పిన్వస్వ ।
విశ॒-మ్పుష్టి॑-మ్మే పిన్వస్వ ।
ఆయు॑ర॒న్నాద్య॑-మ్మే పిన్వస్వ ।
ప్ర॒జా-మ్ప॒శూ-న్మే॑ పిన్వస్వ ॥ 60 ॥

అ॒స్మిన్. య॒జ్ఞ ఉప॒ భూయ॒ ఇన్ను మే᳚ ।
అవి॑ఖ్షోభాయ పరి॒ధీన్ద॑ధామి ।
ధ॒ర్తా ధ॒రుణో॒ ధరీ॑యాన్ ।
అ॒గ్ని ర్ద్వేషాగ్ం॑సి॒ నిరి॒తో ను॑దాతై ॥
విచ్ఛి॑నద్మి॒ విధృ॑తీభ్యాగ్ం స॒పత్నాన్॑ ।
జా॒తా-న్భ్రాతృ॑వ్యా॒న్॒. యే చ॑ జని॒ష్యమా॑ణాః ।
వి॒శో య॒న్త్రాభ్యాం॒-విఀధ॑మామ్యేనాన్ । అ॒హగ్గ్​స్వానా॑-ముత్త॒మో॑-ఽసాని దేవాః ।
వి॒శో య॒న్త్రే ను॒దమా॑నే॒ అరా॑తిమ్ । విశ్వ॑-మ్పా॒ప్మాన॒మమ॑తి-న్దుర్మరా॒యుమ్ ॥ 61 ॥

సీద॑న్తీ దే॒వీ సు॑కృ॒తస్య॑ లో॒కే ।
ధృతీ᳚ స్థో॒ విధృ॑తీ॒ స్వధృ॑తీ ।
ప్రా॒ణాన్మయి॑ ధారయతమ్ । ప్ర॒జా-మ్మయి॑ ధారయతమ్ । ప॒శూన్మయి॑ ధారయతమ్ ॥
అ॒య-మ్ప్ర॑స్త॒ర ఉ॒భయ॑స్య ధ॒ర్తా ।
ధ॒ర్తా ప్ర॑యా॒జానా॑-ము॒తానూ॑యా॒జానా᳚మ్ ।
స దా॑ధార స॒మిధో॑ వి॒శ్వరూ॑పాః ।
తస్మి॒న్-థ్స్రుచో॒ అద్ధ్యాసా॑దయామి ॥
ఆరో॑హ ప॒థో జు॑హు దేవ॒యానాన్॑ ॥ 62 ॥

యత్రర్​ష॑యః ప్రథమ॒జా యే పు॑రా॒ణాః । హిర॑ణ్యపఖ్షా-ఽజి॒రా సమ్భృ॑తాఙ్గా ।
వహా॑సి మా సు॒కృతాం॒-యఀత్ర॑ లో॒కాః ॥
అవా॒హ-మ్బా॑ధ ఉప॒భృతా॑ స॒పత్నాన్॑ ।
జా॒తా-న్భ్రాతృ॑వ్యా॒న్॒. యే చ॑ జని॒ష్యమా॑ణాః । దోహై॑ య॒జ్ఞగ్ం సు॒దుఘా॑మివ ధే॒నుమ్ ।
అ॒హముత్త॑రో భూయాసమ్ । అధ॑రే॒ మథ్స॒పత్నాః᳚ ॥
యో మా॑ వా॒చా మన॑సా దుర్మరా॒యుః ।
హృ॒దా-ఽరా॑తీ॒యా-ద॑భి॒దాస॑-దగ్నే ॥ 63 ॥

ఇ॒దమ॑స్య చి॒త్తమధ॑ర-న్ధ్రు॒వాయాః᳚ । అ॒హముత్త॑రో భూయాసమ్ । అధ॑రే॒ మథ్స॒పత్నాః᳚ ॥
ఋ॒ష॒భో॑-ఽసి శాక్వ॒రః । ఘృ॒తాచీ॑నాగ్ం సూ॒నుః । ప్రి॒యేణ॒ నామ్నా᳚ ప్రి॒యే సద॑సి సీద ॥
స్యో॒నో మే॑ సీద సు॒షదః॑ పృథి॒వ్యామ్ ।
ప్రథ॑యి ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॑-స్సువ॒ర్గే లో॒కే ।
ది॒వి సీ॑ద పృథి॒వ్యా-మ॒న్తరి॑ఖ్షే ।
అ॒హముత్త॑రో భూయాసమ్ ॥ 64 ॥

అధ॑రే॒ మథ్స॒పత్నాః᳚ ॥
ఇ॒యగ్గ్​ స్థా॒లీ ఘృ॒తస్య॑ పూ॒ర్ణా ।
అచ్ఛి॑న్నపయా-శ్శ॒తధా॑ర॒ ఉథ్సః॑ ।
మా॒రు॒తేన॒ శర్మ॑ణా॒ దైవ్యే॑న ॥
య॒జ్ఞో॑-ఽసి స॒ర్వత॑-శ్శ్రి॒తః । స॒ర్వతో॒ మా-మ్భూ॒త-మ్భ॑వి॒ష్య-చ్ఛ్ర॑యతామ్ । శ॒త-మ్మే॑ సన్త్వా॒శిషః॑ । స॒హస్ర॑-మ్మే సన్తు సూ॒నృతాః᳚ । ఇరా॑వతీః పశు॒మతీః᳚ । ప్ర॒జాప॑తిరసి స॒ర్వత॑-శ్శ్రి॒తః ॥ 65 ॥
స॒ర్వతో॒ మా-మ్భూ॒త-మ్భ॑వి॒ష్య-చ్ఛ్ర॑యతామ్ । శ॒త-మ్మే॑ సన్త్వా॒శిషః॑ ।
స॒హస్ర॑-మ్మే సన్తు సూ॒నృతాః᳚ । ఇరా॑వతీః పశు॒మతీః᳚ ॥ ఇ॒దమి॑న్ద్రి॒య-మ॒మృతం॑-వీఀ॒ర్య᳚మ్ । అ॒నేనేన్ద్రా॑య ప॒శవో॑-ఽచికిథ్సన్న్ ।
తేన॑ దేవా అవ॒తోప॒ మామ్ । ఇ॒హేష॒మూర్జం॒-యఀశ॒-స్సహ॒ ఓజ॑-స్సనేయమ్ । శృ॒త-మ్మయి॑ శ్రయతామ్ ॥ య-త్పృ॑థి॒వీ-మచ॑ర॒త్తత్-ప్రవి॑ష్టమ్ ॥ 66 ॥

యేనాసి॑ఞ్చ॒-ద్బల॒మిన్ద్రే᳚ ప్ర॒జాప॑తిః ।
ఇ॒ద-న్తచ్ఛు॒క్ర-మ్మధు॑ వా॒జినీ॑వత్ ।
యేనో॒-పరి॑ష్టా॒దధి॑నో-న్మహే॒న్ద్రమ్ ।
దధి॒ మా-న్ధి॑నోతు ॥
అ॒యం-వేఀ॒దః పృ॑థి॒వీ-మన్వ॑విన్దత్ ।
గుహా॑ స॒తీ-ఙ్గహ॑నే॒ గహ్వ॑రేషు ।
స వి॑న్దతు॒ యజ॑మానాయ లో॒కమ్ ।
అచ్ఛి॑ద్రం-యఀ॒జ్ఞ-మ్భూరి॑కర్మా కరోతు ॥
అ॒యం-యఀ॒జ్ఞ-స్సమ॑సదద్ధ॒విష్మాన్॑ ।
ఋ॒చా సామ్నా॒ యజు॑షా దే॒వతా॑భిః ॥ 67 ॥

తేన॑ లో॒కాన్-థ్సూర్య॑వతో జయేమ ।
ఇన్ద్ర॑స్య స॒ఖ్య-మ॑మృత॒త్వ-మ॑శ్యామ్ ॥
యో నః॒ కనీ॑య ఇ॒హ కా॒మయా॑తై ।
అ॒స్మిన్. య॒జ్ఞే యజ॑మానాయ॒ మహ్య᳚మ్ ।
అప॒ తమి॑న్ద్రా॒గ్నీ భువ॑నాన్నుదేతామ్ ।
అ॒హ-మ్ప్ర॒జాం-వీఀ॒రవ॑తీం-విఀదేయ ॥
అగ్నే॑ వాజజిత్ । వాజ॑-న్త్వా సరి॒ష్యన్త᳚మ్ ।
వాజ॑-ఞ్జే॒ష్యన్త᳚మ్ । వా॒జినం॑-వాఀజ॒జిత᳚మ్ ॥ 68 ॥

వా॒జ॒జి॒త్యాయై॒ సమ్మా᳚ర్జ్మి । అ॒గ్నిమ॑న్నా॒-దమ॒న్నాద్యా॑య ॥ ఉప॑హూతో॒ ద్యౌః పి॒తా ।
ఉప॒ మా-న్ద్యౌః పి॒తా హ్వ॑యతామ్ । అ॒గ్ని-రాగ్నీ᳚ద్ధ్రాత్ । ఆయు॑షే॒ వర్చ॑సే । జీ॒వాత్వై పుణ్యా॑య । ఉప॑హూతా పృథి॒వీ మా॒తా । ఉప॒ మా-మ్మా॒తా పృ॑థి॒వీ హ్వ॑యతామ్ । అ॒గ్ని-రాగ్నీ᳚ద్ధ్రాత్ ॥ 69 ॥

ఆయు॑షే॒ వర్చ॑సే । జీ॒వాత్వై పుణ్యా॑య ॥
మనో॒ జ్యోతి॑ ర్జుషతా॒మాజ్య᳚మ్ ।
విచ్ఛి॑న్నం-యఀ॒జ్ఞగ్ం సమి॒మ-న్ద॑ధాతు । బృహ॒స్పతి॑-స్తనుతామి॒మ-న్నః॑ ।
విశ్వే॑ దే॒వా ఇ॒హ మా॑దయన్తామ్ ॥
య-న్తే॑ అగ్న ఆవృ॒శ్చామి॑ । అ॒హం-వాఀ᳚ ఖ్షిపి॒తశ్చరన్న్॑ । ప్ర॒జా-ఞ్చ॒ తస్య॒ మూల॑-ఞ్చ ।
నీ॒చైర్దే॑వా॒ నివృ॑శ్చత ॥ 70 ॥

అగ్నే॒ యో నో॑-ఽభి॒దాస॑తి । స॒మా॒నో యశ్చ॒ నిష్ట్యః॑ । ఇ॒ద్ధ్మస్యే॑వ ప్ర॒ఖ్షాయ॑తః ।
మా తస్యోచ్ఛే॑షి॒ కిఞ్చ॒న । యో మా-న్ద్వేష్టి॑ జాతవేదః । య-ఞ్చా॒హ-న్ద్వేష్మి॒ యశ్చ॒ మామ్ । సర్వా॒గ్॒స్తాన॑గ్నే॒ సన్ద॑హ ।
యాగ్​శ్చా॒హ-న్ద్వేష్మి॒ యే చ॒ మామ్ ॥ అగ్నే॑ వాజజిత్ ।
వాజ॑-న్త్వా ససృ॒వాగ్ంస᳚మ్ ॥ 71 ॥

వాజ॑-ఞ్జిగి॒వాగ్ంస᳚మ్ । వా॒జినం॑-వాఀజ॒జిత᳚మ్ । వా॒జ॒జి॒త్యాయై॒ సమ్మా᳚ర్జ్మి । అ॒గ్ని-మ॑న్నా॒ద-మ॒న్నాద్యా॑య ॥ వేది॑ ర్బ॒ర॒ఃఇ-శ్శృ॒తగ్ం హ॒విః ।
ఇ॒ద్ధ్మః ప॑రి॒ధయ॒-స్స్రుచః॑ । ఆజ్యం॑-యఀ॒జ్ఞ ఋచో॒ యజుః॑ । యా॒జ్యా᳚శ్చ వషట్కా॒రాః । స-మ్మే॒ సన్న॑తయో నమన్తామ్ ।
ఇ॒ద్ధ్మ॒సం॒-నహ॑నే హు॒తే ॥ 72 ॥

ది॒వః ఖీలో-ఽవ॑తతః । పృ॒థి॒వ్యా అద్ధ్యుత్థి॑తః । తేనా॑ స॒హస్ర॑కాణ్డేన । ద్వి॒షన్తగ్ం॑ శోచయామసి । ద్వి॒షన్మే॑ బ॒హు శో॑చతు ।
ఓష॑ధే॒ మో అ॒హగ్ం శు॑చమ్ ॥ యజ్ఞ॒ నమ॑స్తే యజ్ఞ । నమో॒ నమ॑శ్చ తే యజ్ఞ । శి॒వేన॑ మే॒ సన్తి॑ష్ఠస్వ । స్యో॒నేన॑ మే॒ సన్తి॑ష్ఠస్వ ॥ 73 ॥

సు॒భూ॒తేన॑ మే॒ సన్తి॑ష్ఠస్వ । బ్ర॒హ్మ॒వ॒ర్చ॒సేన॑ మే॒ సన్తి॑ష్ఠస్వ ।
య॒జ్ఞస్యర్ధి॒మను॒ సన్తి॑ష్ఠస్వ । ఉప॑ తే యజ్ఞ॒ నమః॑ । ఉప॑ తే॒ నమః॑ ।
ఉప॑ తే॒ నమః॑ ॥ త్రిష్ఫ॒లీ క్రి॒యమా॑ణానామ్ । యో న్య॒ఙ్గో అ॑వ॒శిష్య॑తే ।
రఖ్ష॑సా-మ్భాగ॒ధేయ᳚మ్ । ఆప॒స్త-త్ప్రవ॑హతాది॒తః ॥ 74 ॥

ఉ॒లూఖ॑లే॒ ముస॑లే॒ యచ్చ॒ శూర్పే᳚ ।
ఆ॒శి॒శ్లేష॑ దృ॒షది॒ యత్క॒పాలే᳚ ।
అ॒వ॒ప్రుషో॑ వి॒ప్రుష॒-స్సం​యఀ ॑జామి ।
విశ్వే॑ దే॒వా హ॒విరి॒ద-ఞ్జు॑షన్తామ్ ।
య॒జ్ఞే యా వి॒ప్రుష॒-స్సన్తి॑ బ॒హ్వీః ।
అ॒గ్నౌ తా-స్సర్వా॒-స్స్వి॑ష్టా॒-స్సుహు॑తా జుహోమి ॥ ఉ॒ద్యన్న॒ద్య మి॑త్రమహః ।
స॒పత్నా᳚న్మే అనీనశః । దివై॑నాన్. వి॒ద్యుతా॑ జహి ।
ని॒మ్రోచ॒న్నధ॑రాన్ కృధి ॥ 75 ॥

ఉ॒ద్యన్న॒ద్య వి నో॑ భజ । పి॒తా పు॒త్రేభ్యో॒ యథా᳚ । దీ॒ర్ఘా॒యు॒త్వస్య॑ హేశిషే । తస్య॑ నో దేహి సూర్య ॥ ఉ॒ద్యన్న॒ద్య మి॑త్రమహః । ఆ॒రోహ॒న్నుత్త॑రా॒-న్దివ᳚మ్ । హృ॒ద్రో॒గ-మ్మమ॑ సూర్య । హ॒రి॒మాణ॑-ఞ్చ నాశయ ॥ శుకే॑షు మే హరి॒మాణ᳚మ్ ।
రో॒ప॒ణాకా॑సు దద్ధ్మసి ॥ 76 ॥

అథో॑ హారిద్ర॒వేషు॑ మే । హ॒రి॒మాణ॒-న్నిద॑ద్ధ్మసి ॥ ఉద॑గాద॒య-మా॑ది॒త్యః ।
విశ్వే॑న॒ సహ॑సా స॒హ । ద్వి॒షన్త॒-మ్మమ॑ ర॒న్ధయన్న్॑ । మో అ॒హ-న్ద్వి॑ష॒తో ర॑ధమ్ ॥
యో న॒-శ్శపా॒దశ॑పతః । యశ్చ॑ న॒-శ్శప॑త॒-శ్శపా᳚త్ । ఉ॒షాశ్చ॒ తస్మై॑ ని॒మ్రుక్చ॑ । సర్వ॑-మ్పా॒పగ్ం సమూ॑హతామ్ ॥ 77 ॥

యో న॑-స్స॒పత్నో॒ యో రణః॑ । మర్తో॑-ఽభి॒దాస॑తి దేవాః। ఇ॒ద్ధ్మస్యే॑వ ప్ర॒ఖ్షాయ॑తః ।
మా తస్యోచ్ఛే॑షి॒ కిఞ్చ॒న ॥ అవ॑సృష్టః॒ పరా॑పత । శ॒రో బ్రహ్మ॑సగ్ంశితః ।
గచ్ఛా॒-ఽమిత్రా॒-న్ప్రవి॑శ । మైషా॒-ఙ్కఞ్చ॒నోచ్ఛి॑షః ॥ 78 ॥
(పతిః॑ - ప్ర॒జాప॑తయే - తప॒స్వీ - వా॒చా - సౌభ॑గాయ - ప॒శూన్మే॑ పిన్వస్వ - దుర్మరా॒యుం - దే॑వ॒యానా॑ - నగ్నే॒ - ఽన్తరి॑ఖ్షే॒-ఽహముత్త॑రో భూయాసం -ప్ర॒జాప॑తిరసి స॒ర్వత॑-శ్శ్రి॒తః - ప్రవి॑ష్టం - దే॒వతా॑భి--ర్ వాజ॒జితం॑ -
పృథి॒వీ హ్వ॑యతామ॒గ్నిరాగ్నీ᳚ద్ధ్రా-ద్- వృశ్చత - ససృ॒వాగ్ంసగ్ం॑ - హు॒తే - స్యో॒నేన॑ మే॒ సమ్తి॑ష్ఠస్వే॒ - తః - కృ॑ధి- దధ్మ - స్యూహతా - +మ॒ష్టౌ చ॑) (అ. 6)

అనువాకం 7 - సోమాఙ్గ.భూతేషు మన్త్రేషు-దీఖ్షామారభ్యాగ్నీషోమయి పశుపర్యన్తే ప్రయోగే శేషభూతా మన్త్రాః
సఖ్షే॒ద-మ్ప॑శ్య । విధ॑ర్తరి॒ద-మ్ప॑శ్య । నాకే॒ద-మ్ప॑శ్య । ర॒మతిః॒ పని॑ష్ఠా ।
ఋ॒తం-వఀర్​షి॑ష్ఠమ్ । అ॒మృతా॒ యాన్యా॒హుః । సూర్యో॒ వరి॑ష్ఠో అ॒ఖ్షభి॒ర్విభా॑తి ।
అన॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ దే॒వపు॑త్రే ॥ దీ॒ఖ్షా-ఽసి॒ తప॑సో॒ యోనిః॑ । తపో॑-ఽసి॒ బ్రహ్మ॑ణో॒ యోనిః॑ ॥ 79 ॥

బ్రహ్మా॑సి ఖ్ష॒త్రస్య॒ యోనిః॑ । ఖ్ష॒త్రమ॑స్యృ॒తస్య॒ యోనిః॑ ।
ఋ॒తమ॑సి॒ భూరార॑భే । శ్ర॒ద్ధా-మ్మన॑సా । దీ॒ఖ్షా-న్తప॑సా । విశ్వ॑స్య॒ భువ॑న॒స్యాధి॑పత్నీమ్ । సర్వే॒ కామా॒ యజ॑మానస్య సన్తు ॥
వాత॑-మ్ప్రా॒ణ-మ్మన॑సా॒-ఽన్వార॑భామహే । ప్ర॒జాప॑తిం॒-యోఀ భువ॑నస్య గో॒పాః ।
స నో॑ మృ॒త్యోస్త్రా॑యతా॒-మ్పాత్వగ్ంహ॑సః ॥ 80 ॥

జ్యోగ్జీ॒వా జ॒రామ॑శీమహి ॥ ఇన్ద్ర॑ శాక్వర గాయ॒త్రీ-మ్ప్రప॑ద్యే । తా-న్తే॑ యునజ్మి । ఇన్ద్ర॑ శాక్వర త్రి॒ష్టుభ॒-మ్ప్రప॑ద్యే । తా-న్తే॑ యునజ్మి ।
ఇన్ద్ర॑ శాక్వర॒ జగ॑తీ॒-మ్ప్రప॑ద్యే । తా-న్తే॑ యునజ్మి ।
ఇన్ద్ర॑ శాక్వరాను॒ష్టుభ॒-మ్ప్రప॑ద్యే । తా-న్తే॑ యునజ్మి । ఇన్ద్ర॑ శాక్వర ప॒ఙ్క్తి-మ్ప్రప॑ద్యే ॥ 81 ॥

తా-న్తే॑ యునజ్మి ॥ ఆ-ఽహ-న్దీ॒ఖ్షామ॑రుహ-మృ॒తస్య॒ పత్నీ᳚మ్ । గా॒య॒త్రేణ॒ ఛన్ద॑సా॒ బ్రహ్మ॑ణా చ । ఋ॒తగ్ం స॒త్యే॑-ఽధాయి । స॒త్యమృ॒తే॑-ఽధాయి ।
ఋ॒త-ఞ్చ॑ మే స॒త్య-ఞ్చా॑భూతామ్ । జ్యోతి॑రభూవ॒గ్ం॒ సువ॑రగమమ్ ।
సు॒వ॒ర్గం-లోఀ॒క-న్నాక॑స్య పృ॒ష్ఠమ్ । బ్ర॒ద్ధ్నస్య॑ వి॒ష్టప॑మగమమ్ ॥
పృ॒థి॒వీ దీ॒ఖ్షా ॥ 82 ॥

తయా॒-ఽగ్ని ర్దీ॒ఖ్షయా॑ దీఖ్షి॒తః । యయా॒-ఽగ్ని ర్దీ॒ఖ్షయా॑ దీఖ్షి॒తః । తయా᳚ త్వా దీ॒ఖ్షయా॑ దీఖ్షయామి । అ॒న్తరి॑ఖ్ష-న్దీ॒ఖ్షా ।
తయా॑ వా॒యు ర్దీ॒ఖ్షయా॑ దీఖ్షి॒తః ।
యయా॑ వా॒యు ర్దీ॒ఖ్షయా॑ దీఖ్షి॒తః ।
తయా᳚ త్వా దీ॒ఖ్షయా॑ దీఖ్షయామి । ద్యౌ ర్దీ॒ఖ్షా ।
తయా॑-ఽఽది॒త్యో దీ॒ఖ్షయా॑ దీఖ్షి॒తః ।
యయా॑-ఽఽది॒త్యో దీ॒ఖ్షయా॑ దీఖ్షి॒తః ॥ 83 ॥

తయా᳚ త్వా దీ॒ఖ్షయా॑ దీఖ్షయామి । దిశో॑ దీ॒ఖ్షా ।
తయా॑ చ॒న్ద్రమా॑ దీ॒ఖ్షయా॑ దీఖ్షి॒తః ।
యయా॑ చ॒న్ద్రమా॑ దీ॒ఖ్షయా॑ దీఖ్షి॒తః ।
తయా᳚ త్వా దీ॒ఖ్షయా॑ దీఖ్షయామి ।
ఆపో॑ దీ॒ఖ్షా । తయా॒ వరు॑ణో॒ రాజా॑ దీ॒ఖ్షయా॑ దీఖ్షి॒తః । యయా॒ వరు॑ణో॒ రాజా॑ దీ॒ఖ్షయా॑ దీఖ్షి॒తః । తయా᳚ త్వా దీ॒ఖ్షయా॑ దీఖ్షయామి ।
ఓష॑ధయో దీ॒ఖ్షా ॥ 84 ॥

తయా॒ సోమో॒ రాజా॑ దీ॒ఖ్షయా॑ దీఖ్షి॒తః। యయా॒ సోమో॒ రాజా॑ దీ॒ఖ్షయా॑ దీఖ్షి॒తః ।
తయా᳚ త్వా దీ॒ఖ్షయా॑ దీఖ్షయామి । వాగ్ దీ॒ఖ్షా ।
తయా᳚ ప్రా॒ణో దీ॒ఖ్షయా॑ దీఖ్షి॒తః ।
యయా᳚ ప్రా॒ణో దీ॒ఖ్షయా॑ దీఖ్షి॒తః ।
తయా᳚ త్వా దీ॒ఖ్షయా॑ దీఖ్షయామి । పృ॒థి॒వీ త్వా॒ దీఖ్ష॑మాణ॒మను॑ దీఖ్షతామ్ ।
అ॒న్తరి॑ఖ్ష-న్త్వా॒ దీఖ్ష॑మాణ॒మను॑ దీఖ్షతామ్ ।
ద్యౌస్త్వా॒ దీఖ్ష॑మాణ॒మను॑ దీఖ్షతామ్ ॥ 85 ॥

దిశ॑స్త్వా॒ దీఖ్ష॑మాణ॒మను॑ దీఖ్షన్తామ్ । ఆప॑స్త్వా॒ దీఖ్ష॑మాణ॒మను॑ దీఖ్షన్తామ్ ।
ఓష॑ధయస్త్వా॒ దీఖ్ష॑మాణ॒మను॑ దీఖ్షన్తామ్ । వాక్త్వా॒ దీఖ్ష॑మాణ॒మను॑ దీఖ్షతామ్ ।
ఋచ॑స్త్వా॒ దీఖ్ష॑మాణ॒మను॑ దీఖ్షన్తామ్ । సామా॑ని త్వా॒ దీఖ్ష॑మాణ॒మను॑ దీఖ్షన్తామ్ ।
యజూగ్ం॑షి త్వా॒ దీఖ్ష॑మాణ॒మను॑ దీఖ్షన్తామ్ । అహ॑శ్చ॒ రాత్రి॑శ్చ । కృ॒షిశ్చ॒ వృష్టి॑శ్చ । త్విషి॒శ్చా-ప॑చితిశ్చ ॥ 86 ॥

ఆప॒శ్చౌష॑ధయశ్చ । ఊర్క్చ॑ సూ॒నృతా॑ చ । తాస్త్వా॒ దీఖ్ష॑మాణ॒మను॑ దీఖ్షన్తామ్ ॥
స్వే దఖ్షే॒ దఖ్ష॑పితే॒హ సీ॑ద । దే॒వానాగ్ం॑ సు॒మ్నో మ॑హ॒తే రణా॑య । స్వా॒స॒స్థ-స్త॒నువా॒ సం​విఀ ॑శస్వ । పి॒తేవై॑ధి సూ॒నవ॒ ఆ సు॒శేవః॑ ।
శి॒వో మా॑ శి॒వమావి॑శ । స॒త్య-మ్మ॑ ఆ॒త్మా । శ్ర॒ద్ధా మే ఽఖ్షి॑తిః ॥ 87 ॥

తపో॑ మే ప్రతి॒ష్ఠా । స॒వి॒తృ-ప్ర॑సూతా మా॒ దిశో॑ దీఖ్షయన్తు । స॒త్యమ॑స్మి ॥ అ॒హ-న్త్వద॑స్మి॒ మద॑సి॒ త్వమే॒తత్ । మమా॑సి॒ యోని॒స్తవ॒ యోని॑రస్మి । మమై॒వ సన్వహ॑ హ॒వ్యాన్య॑గ్నే ।
పు॒త్రః పి॒త్రే లో॑క॒కృ-జ్జా॑తవేదః ॥
ఆ॒జుహ్వా॑న-స్సు॒ప్రతీ॑కః పు॒రస్తా᳚త్ ।
అగ్నే॒ స్వాం-యోఀని॒మాసీ॑ద సా॒ద్ధ్యా ।
అ॒స్మిన్-థ్స॒ధస్థే॒ అద్ధ్యుత్త॑రస్మిన్న్ ॥ 88 ॥

విశ్వే॑ దేవా॒ యజ॑మానశ్చ సీదత ॥
ఏక॑మి॒షే విష్ణు॒స్త్వా-ఽన్వే॑తు ।
ద్వే ఊ॒ర్జే విష్ణు॒స్త్వా-ఽన్వే॑తు ।
త్రీణి॑ వ్ర॒తాయ॒ విష్ణు॒స్త్వా-ఽన్వే॑తు ।
చ॒త్వారి॒ మాయో॑ భవాయ॒ విష్ణు॒స్త్వా-ఽన్వే॑తు ।
పఞ్చ॑ ప॒శుభ్యో॒ విష్ణు॒స్త్వా-ఽన్వే॑తు । షడ్రా॒యస్పోషా॑య॒ విష్ణు॒స్త్వా-ఽన్వే॑తు ।
స॒ప్త స॒ప్తభ్యో॒ హోత్రా᳚భ్యో॒ విష్ణు॒స్త్వా-ఽన్వే॑తు ॥
సఖా॑య-స్స॒ప్తప॑దా అభూమ । స॒ఖ్య-న్తే॑ గమేయమ్ ॥ 89 ॥

స॒ఖ్యాత్తే॒ మా యో॑షమ్ । స॒ఖ్యాన్మే॒ మా యో᳚ష్ఠాః ॥ సా-ఽసి॑ సుబ్రహ్మణ్యే ।
తస్యా᳚స్తే పృథి॒వీ పాదః॑ । సా-ఽసి॑ సుబ్రహ్మణ్యే । తస్యా᳚స్తే॒-ఽన్తరి॑ఖ్ష॒-మ్పాదః॑ ।
సా-ఽసి॑ సుబ్రహ్మణ్యే । తస్యా᳚స్తే॒ ద్యౌః పాదః॑ । సా-ఽసి॑ సుబ్రహ్మణ్యే । తస్యా᳚స్తే॒ దిశః॒ పాదః॑ ॥ 90 ॥

ప॒రో ర॑జాస్తే పఞ్చ॒మః పాదః॑ । సా న॒ ఇష॒మూర్జ॑-న్ధుఖ్ష్వ । తేజ॑ ఇన్ద్రి॒యమ్ । బ్ర॒హ్మ॒వ॒ర్చ॒స-మ॒న్నాద్య᳚మ్ ॥ విమి॑మే త్వా॒ పయ॑స్వతీమ్ । దే॒వానా᳚-న్ధే॒నుగ్ం సు॒దుఘా॒-మన॑ప-స్ఫురన్తీమ్ । ఇన్ద్ర॒-స్సోమ॑-మ్పిబతు ।
ఖ్షేమో॑ అస్తు నః ॥ ఇ॒మా-న్న॑రాః కృణుత॒ వేది॒మేత్య॑ । వసు॑మతీగ్ం రు॒ద్రవ॑తీ-మాది॒త్యవ॑తీమ్ ॥ 91 ॥

వర్​ష్మ॑న్ది॒వః । నాభా॑ పృథి॒వ్యాః ।
యథా॒-ఽయం-యఀజ॑మానో॒ న రిష్యే᳚త్ ।
దే॒వస్య॑ సవి॒తు-స్స॒వే ॥
చతు॑-శ్శిఖణ్డా యువ॒తి-స్సు॒పేశాః᳚ ।
ఘృ॒తప్ర॑తీకా॒ భువ॑నస్య॒ మద్ధ్యే᳚ ।
తస్యాగ్ం॑ సుప॒ర్ణావధి॒ యౌ నివి॑ష్టౌ ।
తయో᳚ ర్దే॒వానా॒మధి॑ భాగ॒ధేయ᳚మ్ ॥
అప॒ జన్య॑-మ్భ॒య-న్ను॑ద । అప చ॒క్రాణి॑ వర్తయ । గృ॒హగ్ం సోమ॑స్య గచ్ఛతమ్ ॥
న వా ఉ॑వే॒తన్మ్రి॑యసే॒ న రి॑ష్యసి ।
దే॒వాగ్ం ఇదే॑షి ప॒థిభి॑-స్సు॒గేభిః॑ ।
యత్ర॒ యన్తి॑ సు॒కృతో॒ నాపి॑ దు॒ష్కృతః॑ ।
తత్ర॑ త్వా దే॒వ-స్స॑వి॒తా ద॑ధాతు ॥ 92 ॥
(బ్రహ్మ॑ణో॒ యోని॒ - రగ్ంహ॑సః - ప॒ఙ్క్తి-మ్ప్రప॑ద్యే - దీ॒ఖ్షా - యయో॑-ఽఽది॒త్యో దీ॒ఖ్షయా॑ దీఖ్షి॒త - స్తయా᳚ త్వా దీ॒ఖ్షయా॑ దీఖ్షయా॒మ్యోష॑ధయో దీ॒ఖ్షా - ద్యౌస్త్వా॒ దీఖ్ష॑మాణ॒మను॑ దీఖ్షతా॒ - మప॑చితి॒శ్చా - ఖ్షి॑తి॒ - రుత్త॑రస్మిన్ - గమేయం॒ - దిశః॒ పాద॑ - ఆది॒త్యవ॑తీం - ఀవర్తయ॒ పఞ్చ॑ చ) (అ. 7)

అనువాకం 8 - పశువిషయా అచ్ఛిద్రమన్త్రాః
యద॒స్య పా॒రే రజ॑సః । శు॒క్ర-ఞ్జ్యోతి॒-రజా॑యత । తన్నః॑ పర్​ష॒దతి॒ ద్విషః॑ ।
అగ్నే॑ వైశ్వానర॒ స్వాహా᳚ ॥ యస్మా᳚ద్భీ॒షా-ఽవా॑శిష్ఠాః । తతో॑ నో॒ అభ॑య-ఙ్కృధి ।
ప్ర॒జాభ్య॒-స్సర్వా᳚భ్యో మృడ । నమో॑ రు॒ద్రాయ॑ మీ॒ఢుషే᳚ ॥ యస్మా᳚ద్భీ॒షా న్యష॑దః ।
తతో॑ నో॒ అభ॑య-ఙ్కృధి ॥ 93 ॥

ప్ర॒జాభ్య॒-స్సర్వా᳚భ్యో మృడ । నమో॑ రు॒ద్రాయ॑ మీ॒ఢుషే᳚ ॥ ఉదు॑స్ర తిష్ఠ॒ ప్రతి॑తిష్ఠ॒ మా రి॑షః । మేమం-యఀ॒జ్ఞం-యఀజ॑మాన-ఞ్చ రీరిషః । సు॒వ॒ర్గే లో॒కే యజ॑మాన॒గ్ం॒ హి ధే॒హి । శ-న్న॑ ఏధి ద్వి॒పదే॒ శ-ఞ్చతు॑ష్పదే ॥
యస్మా᳚ద్భీ॒షా-ఽవే॑పిష్ఠాః ప॒లాయి॑ష్ఠా-స్స॒మజ్ఞా᳚స్థాః । తతో॑ నో॒ అభ॑య-ఙ్కృధి ।
ప్ర॒జాభ్య॒-స్సర్వా᳚భ్యో మృడ । నమో॑ రు॒ద్రాయ॑ మీ॒ఢుషే᳚ ॥ 94 ॥

య ఇ॒దమకః॑ । తస్మై॒ నమః॑ । తస్మై॒ స్వాహా᳚ ॥
న వా ఉ॑వే॒తన్మ్రి॑యసే॒ న రి॑ష్యసి దే॒వాగ్ం ఇదే॑షి ప॒థిభి॑-స్సు॒గేభిః॑ । హరీ॑ తే॒ యుఞ్జా॒ పృష॑తీ అభూతా॒ముపా᳚స్థా-ద్వా॒జీ ధు॒రి రాస॑భస్య ॥ । ఆశా॑నా-న్త్వా ఽఽశాపా॒లేభ్యః॑ । చ॒తుర్భ్యో॑ అ॒మృతే᳚భ్యః । ఇ॒ద-మ్భూ॒తస్యాధ్య॑ఖ్షేభ్యః । వి॒ధేమ॑ హ॒విషా॑ వ॒యమ్ ॥
విశ్వా॒ ఆశా॒ మధు॑నా॒ సగ్ంసృ॑జామి । అ॒న॒మీ॒వా ఆప॒ ఓష॑ధయో భవన్తు । అ॒యం-యఀజ॑మానో॒ మృధో॒ వ్య॑స్యతామ్ । అగృ॑భీతాః ప॒శవ॑-స్సన్తు॒ సర్వే᳚ ॥ ॥ య॒జ్ఞస్య॒ హి స్థ ఋ॒త్వియౌ᳚ ।
ఇన్ద్రా᳚గ్నీ॒ చేత॑నస్య చ । హు॒తా॒హు॒తస్య॑ తృప్యతమ్ । అహు॑తస్య హు॒తస్య॑ చ । హు॒తస్య॒ చాహు॑తస్య చ । అహు॑తస్య హు॒తస్య॑ చ । ఇన్ద్రా᳚గ్నీ అ॒స్య సోమ॑స్య । వీ॒త-మ్పి॑బత-ఞ్జు॒షేథా᳚మ్ ॥
మా యజ॑మాన॒-న్తమో॑ విదత్ । మర్త్విజో॒ మో ఇ॒మాః ప్ర॒జాః । మా య-స్సోమ॑మి॒మ-మ్పిబా᳚త్ । సగ్ంసృ॑ష్టము॒భయ॑-ఙ్కృ॒తమ్ ॥ 95 ॥
(కృ॒ధి॒ - మీ॒ఢుషే - ఽహు॑తస్య చ స॒ప్త చ॑) (అ. 8)

అనువాకం 9 - ఉపాంశ్వభిషవా మన్త్రాః
అ॒నా॒గస॑స్త్వా వ॒యమ్ । ఇన్ద్రే॑ణ॒ ప్రేషి॑తా॒ ఉప॑ । వా॒యుష్టే॑ అస్త్వగ్ంశ॒భూః । మి॒త్రస్తే॑ అస్త్వగ్ంశ॒భూః । వరు॑ణస్తే అస్త్వగ్ంశ॒భూః ॥
అపా᳚-ఙ్ఖ్షయా॒ ఋత॑స్య గర్భాః । భువ॑నస్య గోపా॒-శ్శ్యేనా॑ అతిథయః । పర్వ॑తానా-ఙ్కకుభః ప్ర॒యుతో॑ నపాతారః । వ॒గ్నునేన్ద్రగ్గ్॑ హ్వయత ।
ఘోషే॒ణామీ॑-వాగ్​శ్చాతయత ॥ 96 ॥

యు॒క్తా-స్స్థ॒ వహ॑త ॥ దే॒వా గ్రావా॑ణ॒ ఇన్దు॒రిన్ద్ర॒ ఇత్య॑వాదిషుః । ఏన్ద్ర॑మచుచ్యవుః పర॒మస్యాః᳚ పరా॒వతః॑ । ఆ-ఽస్మా-థ్స॒ధస్థా᳚త్ ।
ఓరోర॒న్తరి॑ఖ్షాత్ । ఆ సు॑భూ॒తమ॑సుషవుః । బ్ర॒హ్మ॒వ॒ర్చ॒స-మ్మ॒ ఆ-ఽసు॑షవుః ।
స॒మ॒రే రఖ్షాగ్॑స్యవధిషుః । అప॑హత-మ్బ్రహ్మ॒జ్యస్య॑ ॥ వాక్చ॑ త్వా॒ మన॑శ్చ శ్రిణీతామ్ ॥ 97 ॥

ప్రా॒ణశ్చ॑ త్వా-ఽపా॒నశ్చ॑ శ్రీణీతామ్ ।
చఖ్షు॑శ్చ త్వా॒ శ్రోత్ర॑-ఞ్చ శ్రీణీతామ్ ।
దఖ్ష॑శ్చ త్వా॒ బల॑-ఞ్చ శ్రీణీతామ్ । ఓజ॑శ్చ త్వా॒ సహ॑శ్చ శ్రీణీతామ్ । ఆయు॑శ్చ త్వా జ॒రా చ॑ శ్రీణీతామ్ । ఆ॒త్మా చ॑ త్వా త॒నూశ్చ॑ శ్రీణీతామ్ । శృ॒తో॑-ఽసి శృ॒త-ఙ్కృ॑తః । శృ॒తాయ॑ త్వా శృ॒తేభ్య॑స్త్వా ॥
యమిన్ద్ర॑మా॒హు ర్వరు॑ణం॒-యఀమా॒హుః । య-మ్మి॒త్రమా॒హు-ర్యము॑ స॒త్యమా॒హుః ॥ 98 ॥

యో దే॒వానా᳚-న్దే॒వత॑మస్తపో॒జాః । తస్మై᳚ త్వా॒ తేభ్య॑స్త్వా ॥ మయి॒ త్యది॑న్ద్రి॒య-మ్మ॒హత్ । మయి॒ దఖ్షో॒ మయి॒ క్రతుః॑ । మయి॑ ధాయి సు॒వీర్య᳚మ్ । త్రిశు॑గ్ఘ॒ర్మో విభా॑తు మే । ఆకూ᳚త్యా॒ మన॑సా స॒హ ।
వి॒రాజా॒ జ్యోతి॑షా స॒హ । య॒జ్ఞేన॒ పయ॑సా స॒హ ।
తస్య॒ దోహ॑మశీమహి ॥ 99 ॥

తస్య॑ సు॒మ్నమ॑శీమహి । తస్య॑ భ॒ఖ్షమ॑శీమహి ।
వాగ్జు॑షా॒ణా సోమ॑స్య తృప్యతు ॥ మి॒త్రో జనాన్॑ యాతయతి ప్రజా॒న-న్మి॒త్రో దా॑ధార పృథి॒వీము॒త ద్యామ్ । మి॒త్రః కృ॒ష్టీరని॑మిషా॒-ఽభి చ॑ష్టే స॒త్యాయ॑ హ॒వ్య-ఙ్ఘృ॒తవ॑-ద్విధేమ ॥ ప్ర స మి॑త్ర॒ మర్తో॑ అస్తు॒ ప్రయ॑స్వా॒న్. యస్త॑ ఆదిత్య॒ శిఖ్ష॑తి వ్ర॒తేన॑ । న హ॑న్యతే॒ న జీ॑యతే॒ త్వోతో॒ నైన॒మగ్ంహో॑ అశ్నో॒త్యన్తి॑తో॒ న దూ॒రాత్ ॥ ॥ యస్మా॒న్న జా॒తః పరో॑ అ॒న్యో అస్తి॑ । య ఆ॑వి॒వేశ॒ భువ॑నాని॒ విశ్వా᳚ ।
ప్ర॒జాప॑తిః ప్ర॒జయా॑ సం​విఀదా॒నః ।
త్రీణి॒ జ్యోతీగ్ం॑షి సచతే॒ స షో॑డ॒శీ ॥
ఏ॒ష బ్ర॒హ్మా య ఋ॒త్వియః॑ ।
ఇన్ద్రో॒ నామ॑ శ్రు॒తో గ॒ణే ॥ 100 ॥

ప్ర తే॑ మ॒హే వి॒దథే॑ ఽశగ్ంసిష॒గ్ం॒ హరీ᳚ । య ఋ॒త్వియః॒ ప్ర తే॑ వన్వే ।
వ॒నుషో॑ హర్య॒త-మ్మద᳚మ్ ॥ ఇన్ద్రో॒ నామ॑ ఘృ॒త-న్న యః । హరి॑భి॒శ్చారు॒ సేచ॑తే ।
శ్రు॒తో గ॒ణ ఆ త్వా॑ విశన్తు । హరి॑వర్పస॒గింరః॑ ॥
ఇన్ద్రాధి॑ప॒తే-ఽధి॑పతి॒స్త్వ-న్దే॒వానా॑మసి । అధి॑పతి॒-మ్మామ్ । ఆయు॑ష్మన్తం॒-వఀర్చ॑స్వన్త-మ్మను॒ష్యే॑షు కురు ॥ 101 ॥

ఇన్ద్ర॑శ్చ స॒మ్రా-డ్వరు॑ణశ్చ॒ రాజా᳚ ।
తౌ తే॑ భ॒ఖ్ష-ఞ్చ॑క్రతు॒రగ్ర॑ ఏ॒తమ్ ।
తయో॒రను॑ భ॒ఖ్ష-మ్భ॑ఖ్షయామి ।
వాగ్జు॑షా॒ణా సోమ॑స్య తృప్యతు ॥
ప్ర॒జాప॑తి ర్వి॒శ్వక॑ర్మా । తస్య॒ మనో॑ దే॒వం-యఀ॒జ్ఞేన॑ రాద్ధ్యాసమ్ । అ॒ర్థే॒ గా అ॒స్య జ॑హితః । అ॒వ॒సాన॑పతే-ఽవ॒సాన॑-మ్మే విన్ద ॥
నమో॑ రు॒ద్రాయ॑ వాస్తో॒ష్పత॑యే ।
ఆయ॑నే వి॒ద్రవ॑ణే ॥ 102 ॥

ఉ॒ద్యానే॒ యత్ప॒రాయ॑ణే । ఆ॒వర్త॑నే వి॒వర్త॑నే ।
యో గో॑పా॒యతి॒ తగ్ం హు॑వే ॥
యాన్య॑పా॒మిత్యా॒-న్యప్ర॑తీత్తా॒-న్యస్మి॑ ।
య॒మస్య॑ బ॒లినా॒ చరా॑మి ।
ఇ॒హైవ సన్తః॒ ప్రతి॒ తద్యా॑తయామః ।
జీ॒వా జీ॒వేభ్యో॒ నిహ॑రామ ఏనత్ ॥
అ॒నృ॒ణా అ॒స్మిన్న॑-నృ॒ణాః పర॑స్మిన్న్ ।
తృ॒తీయే॑ లో॒కే అ॑నృ॒ణా-స్స్యా॑మ ।
యే దే॑వ॒యానా॑ ఉ॒త పి॑తృ॒యాణాః᳚ ॥ 103 ॥

సర్వా᳚-న్ప॒థో అ॑నృ॒ణా ఆఖ్షీ॑యేమ ॥
ఇ॒దమూ॒ ను శ్రేయో॑-ఽవ॒సాన॒-మాగ॑న్మ ।
శి॒వే నో॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ ఉ॒భే ఇ॒మే । గోమ॒ద్ధన॑-వ॒దశ్వ॑వ॒-దూర్జ॑స్వత్ ।
సు॒వీరా॑ వీ॒రైరను॒ సఞ్చ॑రేమ ॥ అ॒ర్కః ప॒విత్ర॒గ్ం॒ రజ॑సో వి॒మానః॑ ।
పు॒నాతి॑ దే॒వానా॒-మ్భువ॑నాని॒ విశ్వా᳚ । ద్యావా॑పృథి॒వీ పయ॑సా సం​విఀదా॒నే ।
ఘృ॒త-న్దు॑హాతే అ॒మృత॒-మ్ప్రపీ॑నే ॥ ప॒విత్ర॑మ॒ర్కో రజ॑సో వి॒మానః॑ ।
పు॒నాతి॑ దే॒వానా॒-మ్భువ॑నాని॒ విశ్వా᳚ ।
సువ॒ ర్జ్యోతి॒ ర్యశో॑ మ॒హత్ ।
అ॒శీ॒మహి॑ గా॒ధము॒త ప్ర॑తి॒ష్ఠామ్ ॥ 104 ॥
(చా॒త॒య॒త॒ - శ్రీ॒ణీ॒తా॒గ్ం॒ - స॒త్యమా॒హు - ర॑శీమహి - గ॒ణే - కు॑రు - వి॒ద్రవ॑ణే - పితృ॒యాణా॑ - అ॒ర్కో రజ॑సో వి॒మాన॒స్త్రీణి॑ చ) (అ. 9)

అనువాకం 10 - సౌమికప్రాయాశ్చిత్తమన్త్రాః
ఉద॑స్తామ్ఫ్సీ-థ్సవి॒తా మి॒త్రో అ॑ర్య॒మా ।
సర్వా॑-న॒మిత్రా॑-నవధీద్యు॒గేన॑ ।
బృ॒హన్త॒-మ్మామ॑కర-ద్వీ॒రవ॑న్తమ్ । ర॒థ॒న్త॒రే శ్ర॑యస్వ॒ స్వాహా॑ పృథి॒వ్యామ్ ।
వా॒మ॒దే॒వ్యే శ్ర॑యస్వ॒ స్వాహా॒-ఽన్తరి॑ఖ్షే । బృ॒హ॒తి శ్ర॑యస్వ॒ స్వాహా॑ ది॒వి ।
బృ॒హ॒తా త్వోప॑స్తభ్నోమి ॥
ఆ త్వా॑ దదే॒ యశ॑సే వీ॒ర్యా॑య చ ।
అ॒స్మాస్వ॑-ఘ్నియా యూ॒య-న్ద॑ధాథేన్ద్రి॒య-మ్పయః॑ ॥ యస్తే᳚ ద్ర॒ఫ్సో యస్త॑ ఉద॒ర్॒షః ॥ 105 ॥

దైవ్యః॑ కే॒తు ర్విశ్వ॒-మ్భువ॑న-మావి॒వేశ॑ ।
స నః॑ పా॒హ్యరి॑ష్ట్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
అను॑ మా॒ సర్వో॑ య॒జ్ఞో॑-ఽయమే॑తు ।
విశ్వే॑ దే॒వా మ॒రుత॒-స్సామా॒ర్కః ।
ఆ॒ప్రియ॒ ॑007ఆ;ఛన్దాగ్ం॑సి ని॒విదో॒ యజూగ్ం॑షి । అ॒స్యై పృ॑థి॒వ్యై యద్య॒జ్ఞియ᳚మ్ ॥
ప్ర॒జాప॑తే ర్వర్త॒నిమను॑ వర్తస్వ ।
అను॑ వీ॒రైరను॑ రాద్ధ్యామ॒ గోభిః॑ ।
అన్వశ్వై॒రను॒ సర్వై॑రు పు॒ష్టైః ।
అను॑ ప్ర॒జయా-ఽన్వి॑న్ద్రి॒యేణ॑ ॥ 106 ॥

దే॒వా నో॑ య॒జ్ఞ-మృ॑జు॒ధా న॑యన్తు ॥
ప్రతి॑ ఖ్ష॒త్రే ప్రతి॑ తిష్ఠామి రా॒ష్ట్రే ।
ప్రత్యశ్వే॑షు॒ ప్రతి॑తిష్ఠామి॒ గోషు॑ ।
ప్రతి॑ ప్ర॒జాయా॒-మ్ప్రతి॑ తిష్ఠామి॒ భవ్యే᳚ ।
విశ్వ॑మ॒న్యా-ఽభి॑ వావృ॒ధే । తద॒న్యస్యా॒-మధి॑శ్రి॒తమ్ । ది॒వే చ॑ వి॒శ్వక॑ర్మణే ।
పృ॒థి॒వ్యై చా॑కర॒-న్నమః॑ ॥ అస్కా॒న్ద్యౌః పృ॑థి॒వీమ్ । అస్కా॑నృష॒భో యువా॒ గాః ॥ 107 ॥

స్క॒న్నేమా విశ్వా॒ భువ॑నా । స్క॒న్నో య॒జ్ఞః ప్రజ॑నయతు । అస్కా॒నజ॑ని॒ ప్రాజ॑ని ।
ఆ స్క॒న్నాజ్జా॑యతే॒ వృషా᳚ । స్క॒న్నా-త్ప్రజ॑నిషీమహి ॥ యే దే॒వా యేషా॑మి॒ద-మ్భా॑గ॒ధేయ॑-మ్బ॒భూవ॑ । యేషా᳚-మ్ప్రయా॒జా ఉ॒తానూ॑యా॒జాః । ఇన్ద్ర॑జ్యేష్ఠేభ్యో॒ వరు॑ణరాజభ్యః । అ॒గ్నిహో॑తృభ్యో దే॒వేభ్య॒-స్స్వాహా᳚ ॥ ఉ॒త త్యా నో॒ దివా॑ మ॒తిః ॥ 108 ॥

అది॑తిరూ॒త్యా-ఽఽగ॑మత్ । సా శన్తా॑చీ॒ మయ॑స్కరత్ । అప॒ స్రిధః॑ ॥ ఉ॒త త్యా దైవ్యా॑ భి॒షజా᳚ । శ-న్న॑స్కరతో అ॒శ్వినా᳚ । యూ॒యాతా॑-మ॒స్మద్రపః॑ ।
అప॒ స్రిధః॑ ॥ శమ॒గ్ని-ర॒గ్నిభి॑స్కరత్ । శ-న్న॑స్తపతు॒ సూర్యః॑ । శం-వాఀతో॑ వాత్వర॒పాః ॥ 109 ॥

అప॒ స్రిధః॑ ॥ తదిత్ప॒ద-న్న విచి॑కేత వి॒ద్వాన్ ।
యన్మృ॒తః పున॑ర॒ప్యేతి॑ జీ॒వాన్ । త్రి॒వృద్య-ద్భువ॑నస్య రథ॒వృత్ । జీ॒వో గర్భో॒ న మృ॒త-స్స జీ॑వాత్ ॥ ప్రత్య॑స్మై॒ పిపీ॑షతే । వి॒శ్వా॑ని వి॒దుషే॑ భర । అ॒ర॒-ఙ్గ॒మాయ॒ జగ్మ॑వే ।
అప॑శ్చాద్దధ్వనే॒ నరే᳚ (ఓ-రప॑శ్చాద్దఘ్వనే॒ నరే᳚) ॥ ఇన్దు॒రిన్దు॒మ-వా॑గాత్ ।
ఇన్దో॒రిన్ద్రో॑-ఽపాత్ । తస్య॑ త ఇన్ద॒విన్ద్ర॑-పీతస్య॒ మధు॑మతః । ఉప॑హూత॒స్యోప॑హూతో భఖ్షయామి ॥ 110 ॥
(ఉ॒ద॒ర్॒ష - ఇ॑న్ద్రి॒యేణ॒ - గా - మ॒తి - ర॑ర॒పా - అ॑గా॒త్రీణి॑ చ) (అ. 10)

అనువాకం 11 - దర్​శపూర్ణమాసప్రాయశ్చిత్తమన్త్రాః
బ్రహ్మ॑ ప్రతి॒ష్ఠా మన॑సో॒ బ్రహ్మ॑ వా॒చః । బ్రహ్మ॑ య॒జ్ఞానాగ్ం॑ హ॒విషా॒-మాజ్య॑స్య ।
అతి॑రిక్త॒-ఙ్కర్మ॑ణో॒ యచ్చ॑ హీ॒నమ్ । య॒జ్ఞః పర్వా॑ణి ప్రతి॒రన్నే॑తి క॒ల్పయన్న్॑ ।
స్వాహా॑కృ॒తా-ఽఽహు॑తిరేతు దే॒వాన్ ॥ ఆశ్రా॑వితమ॒త్యాశ్రా॑వితమ్ ।
వష॑ట్కృత-మ॒త్యనూ᳚క్త-ఞ్చ య॒జ్ఞే ।
అతి॑రిక్త॒-ఙ్కర్మ॑ణో॒ యచ్చ॑ హీ॒నమ్ ।
య॒జ్ఞః పర్వా॑ణి ప్రతి॒రన్నే॑తి క॒ల్పయన్న్॑ ।
స్వాహా॑కృ॒తా-ఽఽహు॑తిరేతు దే॒వాన్ ॥ 111 ॥

యద్వో॑ దేవా అతిపా॒దయా॑ని । వా॒చా చి॒త్ప్రయ॑త-న్దేవ॒ హేడ॑నమ్ । అ॒రా॒యో అ॒స్మాగ్ం అ॒భి-దు॑చ్ఛునా॒యతే᳚। అ॒న్యత్రా॒స్మ-న్మ॑రుత॒స్త-న్నిధే॑తన ॥ త॒త-మ్మ॒ ఆప॒స్తదు॑ తాయత॒ పునః॑ । స్వాది॑ష్ఠా ధీ॒తిరు॒చథా॑య శస్యతే ।
అ॒యగ్ం స॑ము॒ద్ర ఉ॒త వి॒శ్వభే॑షజః ।
స్వాహా॑-కృతస్య॒ సము॑తృప్ణుత ర్భువః ॥
ఉద్వ॒య-న్తమ॑స॒స్పరి॒ పశ్య॑న్తో॒ జ్యోతి॒రుత్త॑రమ్ । దే॒వ-న్దే॑వ॒త్రా సూర్య॒మగ॑న్మ॒ జ్యోతి॑రుత్త॒మమ్ ॥ ।
ఉదు॒ త్య-ఞ్జా॒తవే॑దస-న్దే॒వం-వఀ ॑హన్తి కే॒తవః॑ । దృ॒శే విశ్వా॑య॒ సూర్య᳚మ్ ॥ చి॒త్ర-న్దే॒వానా॒-ముద॑గా॒దనీ॑క॒-ఞ్చఖ్షు॑-ర్మి॒త్రస్య॒ వరు॑ణస్యా॒-ఽగ్నేః । ఆ-ఽ ప్రా॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ అ॒న్తరి॑ఖ్ష॒గ్ం॒ సూర్య॑ ఆ॒త్మా జగ॑తస్త॒స్థుష॑శ్చ ॥ ॥ 112 ॥

ఇ॒మ-మ్మే॑ వరుణ శ్రుధీ॒ హవ॑మ॒ద్యా చ॑ మృడయ । త్వామ॑వ॒స్యురా చ॑కే ॥ తత్త్వా॑ యామి॒ బ్రహ్మ॑ణా॒ వన్ద॑మాన॒-స్తదా శా᳚స్తే॒ యజ॑మానో హ॒విర్భిః॑ । అహే॑డమానో వరుణే॒హ బో॒ధ్యురు॑శగ్ంస॒ మా న॒ ఆయుః॒ ప్రమో॑షీః ॥ ।
త్వ-న్నో॑ అగ్నే॒ వరు॑ణస్య వి॒ద్వా-న్దే॒వస్య॒ హేడో-ఽవ॑ యాసి సీష్ఠాః । యజి॑ష్ఠో॒ వహ్ని॑ తమ॒-శ్శోశు॑చానో॒ విశ్వా॒ ద్వేషాగ్ం॑సి॒ ప్రము॑ముగ్ధ్య॒స్మత్ ॥
స త్వన్నో॑ అగ్నే-ఽవ॒మో భ॑వో॒తీ నేది॑ష్ఠో అ॒స్యా ఉ॒షసో॒ వ్యు॑ష్టౌ । అవ॑ యఖ్ష్వ నో॒ వరు॑ణ॒గ్ం॒ రరా॑ణో వీ॒హి మృ॑డీ॒కగ్ం సు॒హవో॑ న ఏధి ॥ । త్వమ॑గ్నే అ॒యా-ఽసి॑ । అ॒యా సన్మన॑సా హి॒తః । అ॒యా సనఃఅ॒వ్యమూ॑హిషే । అ॒యా నో॑ ధేహి భేష॒జమ్ । ఇ॒ష్టో అ॒గ్నిరాహు॑తః । స్వాహా॑కృతః పిపర్తు నః । స్వ॒గా దే॒వేభ్య॑ ఇ॒ద-న్నమః॑ ॥ ప్రజా॑పతే॒ న త్వదే॒తాన్య॒న్యో విశ్వా॑ జా॒తాని॒ పరి॒ తా బ॑భూవ । యత్కా॑మాస్తే జుహు॒మస్తన్నో॑ అస్తు వ॒యగ్గ్​ స్యా॑మ॒ పత॑యో రయీ॒ణామ్ ॥ ॥ ఇ॒మ-ఞ్జీ॒వేభ్యః॑ పరి॒ధి-న్ద॑ధామి । మైషా-న్ను॑ గా॒దప॑రో॒ అర్ధ॑మే॒తమ్ । శ॒త-ఞ్జీ॑వన్తు శ॒రదః॑ పురూ॒చీః । తి॒రో మృ॒త్యు-న్ద॑ధతా॒-మ్పర్వ॑తేన ॥
ఇ॒ష్టేభ్య॒-స్స్వాహా॒ వష॒డని॑ష్టేభ్య॒-స్స్వాహా᳚ । భే॒ష॒జ-న్దురి॑ష్ట్యై॒ స్వాహా॒ నిష్కృ॑త్యై॒ స్వాహా᳚ । దౌరా᳚ర్ధ్యై॒ స్వాహా॒ దైవీ᳚భ్య-స్త॒నూభ్య॒-స్స్వాహా᳚ ॥ 113 ॥

ఋద్ధ్యై॒ స్వాహా॒ సమృ॑ద్ధ్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
యత॑ ఇన్ద్ర॒ భయా॑మహే ।
తతో॑ నో॒ అభ॑య-ఙ్కృధి । మఘ॑వఞ్ఛ॒గ్ధి తవ॒ తన్న॑ ఊ॒తయే᳚ । వి ద్విషో॒ వి మృధో॑ జహి ॥ స్వ॒స్తి॒దా వి॒శస్పతిః॑ । వృ॒త్ర॒హా విమృధో॑ వ॒శీ । వృషేన్ద్రః॑ పు॒ర ఏ॑తు నః । స్వ॒స్తి॒దా అ॑భయ-ఙ్క॒రః ॥ ఆ॒భి ర్గీ॒ర్భి ర్యదతో॑ న ఊ॒నమ్ ॥ 114 ॥

ఆప్యా॑యయ హరివో॒ వర్ధ॑మానః ।
య॒దా స్తో॒తృభ్యో॒ మహి॑ గో॒త్రా రు॒జాసి॑ ।
భూ॒యి॒ష్ఠ॒భాజో॒ అధ॑ తే స్యామ ॥ అనా᳚జ్ఞాతం॒-యఀదాజ్ఞా॑తమ్ । య॒జ్ఞస్య॑ క్రి॒యతే॒ మిథు॑ । అగ్నే॒ తద॑స్య కల్పయ । త్వగ్ం హి వేత్థ॑ యథాత॒థమ్ ॥ పురు॑ష సమ్మితో య॒జ్ఞః । య॒జ్ఞః పురు॑ష సమ్మితః । అగ్నే॒ తద॑స్య కల్పయ ।
త్వగ్ం హి వేత్థ॑ యథాత॒థమ్ ॥ య-త్పా॑క॒త్రా మన॑సా దీ॒నద॑ఖ్షా॒ న । య॒జ్ఞస్య॑ మ॒న్వతే॒ మర్తా॑సః । అ॒గ్నిష్టద్ధోతా᳚ కృతు॒విద్వి॑జా॒నన్న్ ।
యజి॑ష్ఠో దే॒వాగ్ం ఋ॑తు॒శో య॑జాతి ॥ 115 ॥
(దే॒వాగ్​ - శ్చి॒త్రం - త॒నూభ్య॒-స్స్వాహో॒ - నం - పురు॑షసమ్మి॒తో-ఽగ్నే॒ తద॑స్య కల్పయ॒ పఞ్చ॑ చ) (అ. 11)

అనువాకం 12 - అగ్నిష్టోమాదౌ యజమానజప్యా మన్త్రవిశేషాః
యద్దే॑వా దేవ॒హేడ॑నమ్ । దేవా॑సశ్చకృ॒మా వ॒యమ్ । ఆది॑త్యా॒-స్తస్మా᳚న్మా ముఞ్చత ।
ఋ॒తస్య॒ర్తేన॒ మాము॒త ॥ దేవా॑ జీవనకా॒మ్యా యత్ । వా॒చా-ఽనృ॑తమూది॒మ । అ॒గ్నిర్మా॒ తస్మా॒దేన॑సః । గార్​హ॑పత్యః॒ ప్రము॑ఞ్చతు । దు॒రి॒తా యాని॑ చకృ॒మ । క॒రోతు॒ మామ॑నే॒ నస᳚మ్ ॥ 116 ॥
ఋ॒తేన॑ ద్యావాపృథివీ । ఋ॒తేన॒ త్వగ్ం స॑రస్వతి । ఋ॒తాన్మా॑ ముఞ్చ॒తాగ్ంహ॑సః । యద॒న్య కృ॑తమారి॒మ ॥ స॒జా॒త॒శ॒గ్ం॒సాదు॒త వా॑ జామిశ॒గ్ం॒సాత్ । జ్యాయ॑స॒-శ్శగ్ంసా॑దు॒త వా॒ కనీ॑యసః । అనా᳚జ్ఞాత-న్దే॒వకృ॑తం॒-యఀదేనః॑ । తస్మా॒త్త్వమ॒స్మా-ఞ్జా॑తవేదో ముముగ్ధి ॥ యద్వా॒చా యన్మన॑సా । బా॒హుభ్యా॑-మూ॒రుభ్యా॑-మష్ఠీ॒వద్భ్యా᳚మ్ ॥ 117 ॥

శి॒శ్ఞై ర్యదనృ॑త-ఞ్చకృ॒మా వ॒యమ్ । అ॒గ్నిర్మా॒ తస్మా॒దేన॑సః ॥ యద్ధస్తా᳚భ్యా-ఞ్చ॒కర॒ కిల్బి॑షాణి । అ॒ఖ్షాణాం᳚-వఀ॒గ్నుము॑ప॒ జిఘ్న॑మానః । దూ॒రే॒ప॒శ్యా చ॑ రాష్ట్ర॒భృచ్చ॑ । తాన్య॑ఫ్స॒రసా॒-వను॑దత్తా-మృ॒ణాని॑ ॥
అదీ᳚వ్యన్నృ॒ణం-యఀద॒హ-ఞ్చ॒కార॑ । యద్వా-ఽదా᳚స్యన్-థ్సఞ్జ॒గారా॒ జనే᳚భ్యః ।
అ॒గ్నిర్మా॒ తస్మా॒దేన॑సః ॥ యన్మయి॑ మా॒తా గర్భే॑ స॒తి ॥ 118 ॥

ఏన॑శ్చ॒కార॒ యత్పి॒తా । అ॒గ్నిర్మా॒ తస్మా॒దేన॑సః ॥ యదా॑ పి॒పేష॑ మా॒తర॑-మ్పి॒తర᳚మ్ ।
పు॒త్రః ప్రము॑దితో॒ ధయన్న్॑ । అహిగ్ం॑సితౌ పి॒తరౌ॒ మయా॒ తత్ । తద॑గ్నే అనృ॒ణో భ॑వామి ॥ యద॒న్తరి॑ఖ్ష-మ్పృథి॒వీము॒త ద్యామ్ ।
యన్మా॒తర॑-మ్పి॒తరం॑-వాఀ జిహిగ్ంసి॒మ ।
అ॒గ్నిర్మా॒ తస్మా॒దేన॑సః ॥ యదా॒శసా॑ ని॒శసా॒ యత్ప॑రా॒శసా᳚ ॥ 119 ॥

యదేన॑శ్చ కృ॒మా నూత॑నం॒-యఀత్పు॑రా॒ణమ్ । అ॒గ్నిర్మా॒ తస్మా॒దేన॑సః ॥ అతి॑క్రామామి దురి॒తం-యఀదేనః॑ । జహా॑మి రి॒ప్ర-మ్ప॑ర॒మే స॒ధస్థే᳚ ।
యత్ర॒ యన్తి॑ సు॒కృతో॒ నాపి॑ దు॒ష్కృతః॑ । తమారో॑హామి సు॒కృతా॒-న్ను లో॒కమ్ ॥
త్రి॒తే దే॒వా అ॑మృజతై॒-తదేనః॑ ।
త్రి॒త ఏ॒తన్మ॑ను॒ష్యే॑షు మామృజే ।
తతో॑ మా॒ యది॒ కిఞ్చి॑దాన॒శే ।
అ॒గ్నిర్మా॒ తస్మా॒దేన॑సః ॥ 120 ॥

గార్​హ॑పత్యః॒ ప్రము॑ఞ్చతు । దు॒రి॒తా యాని॑ చకృ॒మ । క॒రోతు॒ మామ॑నే॒నస᳚మ్ ॥ ది॒వి జా॒తా అ॒ఫ్సు జా॒తాః । యా జా॒తా ఓష॑ధీభ్యః । అథో॒ యా అ॑గ్ని॒జా ఆపః॑ । తా న॑-శ్శున్ధన్తు॒ శున్ధ॑నీః ॥
యదాపో॒ నక్త॑-న్దురి॒త-ఞ్చరా॑మ ।
యద్వా॒ దివా॒ నూత॑నం॒-యఀత్పు॑రా॒ణమ్ ।
హిర॑ణ్య-వర్ణా॒స్తత॒ ఉత్పు॑నీత నః ॥
ఇ॒మ-మ్మే॑ వరుణ శ్రుధీ॒ హవ॑మ॒ద్యా చ॑ మృడయ । త్వామ॑వ॒స్యురా చ॑కే ॥
తత్త్వా॑ యామి॒ బ్రహ్మ॑ణా॒ వన్ద॑మాన॒-స్తదా శా᳚స్తే॒ యజ॑మానో హ॒విర్భిః॑ । అహే॑డమానో వరుణే॒హ బో॒ధ్యురు॑శగ్ంస॒ మా న॒ ఆయుః॒ ప్రమో॑షీః ॥ । త్వ-న్నో॑ అగ్నే॒ వరు॑ణస్య వి॒ద్వా-న్దే॒వస్య॒ హేడో-ఽవ॑ యాసి సీష్ఠాః । యజి॑ష్ఠో॒ వహ్ని॑ తమ॒-శ్శోశు॑చానో॒ విశ్వా॒ ద్వేషాగ్ం॑సి॒ ప్రము॑ముగ్ధ్య॒స్మత్ ॥ స త్వన్నో॑ అగ్నే-ఽవ॒మో భ॑వో॒తీ నేది॑ష్ఠో అ॒స్యా ఉ॒షసో॒ వ్యు॑ష్టౌ । అవ॑ యఖ్ష్వ నో॒ వరు॑ణ॒గ్ం॒ రరా॑ణో వీ॒హి మృ॑డీ॒కగ్ం సు॒హవో॑ న ఏధి ॥ । త్వమ॑గ్నే అ॒యా-ఽసి॑ । అ॒యా సన్మన॑సా హి॒తః । అ॒యా సనఃఅ॒వ్యమూ॑హిషే । అ॒యా నో॑ ధేహి భేష॒జమ్ । ఇ॒ష్టో అ॒గ్నిరాహు॑తః । స్వాహా॑కృతః పిపర్తు నః । స్వ॒గా దే॒వేభ్య॑ ఇ॒ద-న్నమః॑ ॥ ॥ 121 ॥
(అ॒నే॒నస॑ - మష్ఠీ॒వద్భ్యాగ్ం॑ - స॒తి - ప॑రా॒శసా॑-ఽఽన॒శే᳚ - ఽగ్నిర్మా॒ తస్మా॒దేన॑సః - పునీత న॒స్త్రీణి॑ చ) (అ. 12)

(య-ద్దే॑వా॒ గార్​హ॑పత్యో॒ యద్ధస్తా᳚భ్యాం॒-యఀన్మయి॑ మా॒తా యదా॑పి॒పేష॒
ఀయద॒న్తరి॑ఖ్షం॒-యఀదా॒శసా-ఽతి॑క్రామామి త్రి॒తే దే॒వా ది॒వి జా॒తా అ॒ఫ్సు జా॒తా యదాప॑ ఇ॒మ-మ్మే॑ వరుణా॒ తత్త్వా॑ యామి॒ త్వ-న్నో॑ అగ్నే॒ స త్వ-న్నో॑ అగ్నే॒ త్వమ॑గ్నే అ॒యా-ఽసి॑)

అనువాకం 13 - అవభృథే కర్మణి ఋజీషప్రోఖ్షణమన్త్రాః
యత్తే॒ గ్రావ్.ణ్ణా॑ చిచ్ఛి॒దు-స్సో॑మ రాజన్న్ ।
ప్రి॒యాణ్యఙ్గా॑ని॒ స్వధి॑తా॒ పరూగ్ం॑షి । తథ్సన్ధ॒-థ్స్వాజ్యే॑నో॒త వ॑ర్ధయస్వ ।
అ॒నా॒గసో॒ అధ॒మిథ్స॒ఖ్షం​యేఀ ॑మ ॥ యత్తే॒ గ్రావా॑ బా॒హుచ్యు॑తో॒ అచు॑చ్యవుః ।
నరో॒ యత్తే॑ దుదు॒హు ర్దఖ్షి॑ణేన ।
తత్త॒ ఆప్యా॑యతా॒-న్తత్తే᳚ । నిష్ట్యా॑యతా-న్దేవ
సోమ ॥ యత్తే॒ త్వచ॑-మ్బిభి॒దుర్యచ్చ॒ యోని᳚మ్ ।
యదా॒స్థానా॒-త్ప్రచ్యు॑తో॒ వేన॑సి॒ త్మనా᳚ ॥ 122 ॥

త్వయా॒ తథ్సో॑మ గు॒ప్తమ॑స్తు నః ।
సా న॑-స్స॒ధాం-ఽస॑త్పర॒మే వ్యో॑మన్న్ ॥
అహా॒చ్ఛరీ॑ర॒-మ్పయ॑సా స॒మేత్య॑ । అ॒న్యో᳚-ఽన్యో భవతి॒ వర్ణో॑ అస్య । తస్మి॑న్ వ॒యముప॑హూతా॒స్తవ॑ స్మః । ఆ నో॑ భజ॒ సద॑సి వి॒శ్వరూ॑పే ॥
నృ॒చఖ్షా॒-స్సోమ॑ ఉ॒త శు॒శ్రుగ॑స్తు ।
మా నో॒ విహా॑సీ॒ద్గిర॑ ఆవృణా॒నః ।
అనా॑గా-స్త॒నువో॑ వావృధా॒నః ।
ఆ నో॑ రూ॒పం-వఀ ॑హతు॒ జాయ॑మానః ॥ 123 ॥

ఉప॑ఖ్షరన్తి జు॒హ్వో॑ ఘృ॒తేన॑ । ప్రి॒యాణ్యఙ్గా॑ని॒ తవ॑ వ॒ర్ధయ॑న్తీః । తస్మై॑ తే సోమ॒ నమ॒ ఇద్వష॑ట్చ । ఉప॑ మా రాజన్-థ్సుకృ॒తే హ్వ॑యస్వ ॥
స-మ్ప్రా॑ణాపా॒నాభ్యా॒గ్ం॒ సము॒ చఖ్షు॑షా॒ త్వమ్ । సగ్గ్​ శ్రోత్రే॑ణ గచ్ఛస్వ సోమ రాజన్న్ ।
యత్త॒ ఆస్థి॑త॒గ్ం॒ శము॒ తత్తే॑ అస్తు । జా॒నీ॒తాన్న॑-స్స॒గమ్మ॑నే పథీ॒నామ్ ॥ ఏ॒త-ఞ్జా॑నీతాత్పర॒మే వ్యో॑మన్న్ । వృకా᳚-స్సధస్థా వి॒ద రూ॒పమ॑స్య ॥ 124 ॥

యదా॒గచ్ఛా᳚-త్ప॒థిభి॑ ర్దేవ॒యానైః᳚ । ఇ॒ష్టా॒పూ॒ర్తే కృ॑ణుతా-దా॒విర॑స్మై ॥
అరి॑ష్టో రాజన్నగ॒దః పరే॑హి । నమ॑స్తే అస్తు॒ చఖ్ష॑సే రఘూయ॒తే । నాక॒మారో॑హ స॒హ యజ॑మానేన । సూర్య॑-ఙ్గచ్ఛతాత్పర॒మే వ్యో॑మన్న్ ॥
అభూ᳚ద్దే॒వ-స్స॑వి॒తా వన్ద్యో॒ ను నః॑ । ఇ॒దానీ॒మహ్న॑ ఉప॒వాచ్యో॒ నృభిః॑ ।
వి యో రత్నా॒ భజ॑తి మాన॒వేభ్యః॑ । శ్రేష్ఠ॑-న్నో॒ అత్ర॒ ద్రవి॑ణం॒-యఀథా॒ దధ॑త్ ॥
ఉప॑ నో మిత్రావరుణా-వి॒హావ॑తమ్ । అ॒న్వాదీ᳚ద్ధ్యా-థామి॒హ న॑-స్సఖాయా । ఆ॒ది॒త్యానా॒-మ్ప్రసి॑తిర్-హే॒తిః । ఉ॒గ్రా శ॒తాపా᳚ష్ఠా ఘ॒విషా॒ పరి॑ణో వృణక్తు ॥
ఆ ప్యా॑యస్వ॒ సమె॑తు తే వి॒శ్వత॑-స్సోమ॒ వృష్ణి॑యమ్ । భవా॒ వాజ॑స్య సఙ్గ॒థే ॥ స-న్తే॒ పయాగ్ం॑సి॒ సము॑ యన్తు॒ వాజా॒-స్సం-వృఀష్ణి॑యా-న్యభిమాతి॒షాహః॑ । ఆ॒ప్యాయ॑మానో అ॒మృతా॑య సోమ ది॒వి శ్రవాగ్॑స్యుత్త॒మాని॑ ధిష్వ ॥ ॥ 125 ॥
(త్మనా॒ - జాయ॑మానో - ఽస్య॒ - దధ॒-త్పఞ్చ॑ చ) (అ. 13)

అనువాకం 14 - అవభృథే కర్మణి సేచనాదిమన్త్రాః
యద్ది॑దీ॒ఖ్షే మన॑సా॒ యచ్చ॑ వా॒చా । యద్వా᳚ ప్రా॒ణైశ్చఖ్షు॑షా॒ యచ్చ॒ శ్రోత్రే॑ణ ।
యద్రేత॑సా మిథు॒నేనా-ప్యా॒త్మనా᳚ ।
అ॒ద్భ్యో లో॒కా ద॑ధి॒రే తేజ॑ ఇన్ద్రి॒యమ్ ।
శు॒క్రా దీ॒ఖ్షాయై॒ తప॑సో వి॒మోచ॑నీః ।
ఆపో॑ విమో॒క్త్రీ ర్మయి॒ తేజ॑ ఇన్ద్రి॒యమ్ ॥
యదృ॒చా సామ్నా॒ యజు॑షా । ప॒శూ॒నా-ఞ్చర్మ॑న్. హ॒విషా॑ దిదీ॒ఖ్షే ।
యచ్ఛన్దో॑భి॒-రోష॑ధీభి॒-ర్వన॒స్పతౌ᳚ ।
అ॒ద్భ్యో లో॒కా ద॑ధి॒రే (ద॑ధిరే॒) తేజ॑ ఇన్ద్రి॒యమ్ ॥ 126 ॥

శు॒క్రా దీ॒ఖ్షాయై॒ తప॑సో వి॒మోచ॑నీః ।
ఆపో॑ విమో॒క్త్రీ ర్మయి॒ తేజ॑ ఇన్ద్రి॒యమ్ ॥
యేన॒ బ్రహ్మ॒ యేన॑ ఖ్ష॒త్రమ్ । యేనే᳚న్ద్రా॒గ్నీ ప్ర॒జాప॑తి॒-స్సోమో॒ వరు॑ణో॒ యేన॒ రాజా᳚ ।
విశ్వే॑ దే॒వా ఋష॑యో॒ యేన॑ ప్రా॒ణాః ।
అ॒ద్భ్యో లో॒కా ద॑ధిరే॒ తేజ॑ ఇన్ద్రి॒యమ్ ।
శు॒క్రా దీ॒ఖ్షాయై॒ తప॑సో వి॒మోచ॑నీః ।
ఆపో॑ విమో॒క్త్రీ ర్మయి॒ తేజ॑ ఇన్ద్రి॒యమ్ ॥
అ॒పా-మ్పుష్ప॑మ॒స్యో-ష॑ధీనా॒గ్ం॒ రసః॑ । సోమ॑స్య ప్రి॒య-న్ధామ॑ ॥ 127 ॥

అ॒గ్నేః ప్రి॒యత॑మగ్ం హ॒వి-స్స్వాహా᳚ ॥ అ॒పా-మ్పుష్ప॑-మ॒స్యోష॑ధీనా॒గ్ం॒ రసః॑ ।
సోమ॑స్య ప్రి॒య-న్ధామ॑ । ఇన్ద్ర॑స్య ప్రి॒యత॑మగ్ం హ॒వి-స్స్వాహా᳚ । అ॒పా-మ్పుష్ప॑మ॒స్యో-ష॑ధీనా॒గ్ం॒ రసః॑ । సోమ॑స్య ప్రి॒య-న్ధామ॑ ।
విశ్వే॑షా-న్దే॒వానా᳚-మ్ప్రి॒యత॑మగ్ం హ॒వి-స్స్వాహా᳚ ॥ వ॒యగ్ం సో॑మ వ్ర॒తే తవ॑ ।
మన॑స్త॒నూషు॒ పిప్ర॑తః । ప్ర॒జావ॑న్తో అశీమహి ॥ 128 ॥

దే॒వేభ్యః॑ పి॒తృభ్య॒-స్స్వాహా᳚ । సో॒మ్యేభ్యః॑ పి॒తృభ్య॒-స్స్వాహా᳚ । క॒వ్యేభ్యః॑ పి॒తృభ్య॒-స్స్వాహా᳚ ॥ దేవా॑స ఇ॒హ మా॑దయద్ధ్వమ్ ।
సోమ్యా॑స ఇ॒హ మా॑దయద్ధ్వమ్ । కవ్యా॑స ఇ॒హ మా॑దయద్ధ్వమ్ ॥ అన॑న్తరితాః పి॒తర॑-స్సో॒మ్యా-స్సో॑మపీ॒థాత్ ॥ అపై॑తు మృ॒త్యుర॒మృత॑-న్న॒ ఆగన్న్॑ । వై॒వ॒స్వ॒తో నో॒ అభ॑య-ఙ్కృణోతు ।
ప॒ర్ణం-వఀన॒స్పతే॑రివ ॥ 129 ॥

అ॒భి న॑-శ్శీయతాగ్ం ర॒యిః । సచ॑తా-న్న॒-శ్శచీ॒పతిః॑ ॥ పర॑-మ్మృత్యో॒ అను॒పరే॑హి॒ పన్థా᳚మ్ । యస్తే॒ స్వ ఇత॑రో దేవ॒యానా᳚త్ । చఖ్షు॑ష్మతే శృణ్వ॒తే తే᳚ బ్రవీమి । మా నః॑ ప్ర॒జాగ్ం రీ॑రిషో॒ మోత వీ॒రాన్ ॥ ఇ॒దమూ॒ ను శ్రేయో॑-ఽవ॒సాన॒-మాగ॑న్మ । యద్గో॒జి-ద్ధ॑న॒జి-ద॑శ్వ॒జిద్యత్ ।
ప॒ర్ణం-వఀన॒స్పతే॑రివ । అ॒భి న॑-శ్శీయతాగ్ం ర॒యిః । సచ॑తా-న్న॒-శ్శచీ॒పతిః॑ ॥ 130 ॥
(వన॒స్పతా॑వ॒ద్భ్యో లో॒కా ద॑ధిరే॒ తేజ॑ ఇన్ద్రి॒య-న్ధామా॑ - శీమహీ - వా॒ - భి న॑-శ్శీయతాగ్ం ర॒యిరేక॑-ఞ్చ) (అ. 14)

(సర్వా॒న్॒. - య-ద్విష్ష॑ణ్ణేన॒ - వి వై - యాః పు॒రస్తా॒-ద్- దేవా॑ దే॒వేషు॒ - పరి॑స్తణిత॒ - సఖ్షే॒దం - ఀయద॒స్య పా॒రే॑ - ఽనా॒గస॒ - ఉద॑స్తా-మ్ఫ్సీ॒-ద్- బ్రహ్మ॑ ప్రతి॒ష్ఠా - య-ద్దే॑వ॒ - యత్తే॒ గ్రావ.ణ్ణా॒ - య-ద్ది॑దీ॒ఖ్షే చతు॑ర్దశ)

(సర్వా॒న్ - భూతి॑మే॒వ - యామే॒వాఫ్స్వాహు॑తిమ్ - ఀవ్ర॒తానాం᳚ - పర్ణవ॒ల్కః - సో॒మ్యానా॑ - మ॒స్మిన్. య॒జ్ఞే - ఽగ్నే॒ యో నో॒ - జ్యోగ్జీ॒వాః - ప॒రోర॑జాస్తే॒ - ప్ర తే॑ మ॒హే - బ్రహ్మ॑ ప్రతి॒ష్ఠా - గార్​హ॑పత్యా స్త్రి॒గ్ం॒శదు॑త్తరశ॒తం)

(సర్వా॒న్॒. వై - శచీ॒పతిః॑)

॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే తృతీయాష్టకే సప్తమః ప్రపాఠక-స్సమాప్తః ॥