కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే తృతీయాష్టకే తృతీయః ప్రపాఠకః - దర్.శపూర్ణమాసేష్టిబ్రాహ్మణమ్

ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥

అనువాకం 1 - స్త్రుఖ్సమ్మార్గః

ప్రత్యు॑ష్ట॒గ్ం॒ రఖ్షః॒ ప్రత్యు॑ష్టా॒ అరా॑తయ॒ ఇత్యా॑హ । రఖ్ష॑సా॒-మప॑హత్యై । అ॒గ్నేర్వ॒స్తేజి॑ష్ఠేన॒ తేజ॑సా॒ నిష్ట॑పా॒మీత్యా॑హ మేద్ధ్య॒త్వాయ॑ ।
స్రుచ॒-స్సమ్మా᳚ర్​ష్టి । స్రు॒వమగ్రే᳚ । పుమాగ్ం॑ సమే॒వాభ్య॒-స్సగ్గ్​శ్య॑తి మిథున॒త్వాయ॑ । అథ॑ జు॒హూమ్ । అథో॑ప॒భృత᳚మ్ । అథ॑ ధ్రు॒వామ్ । అ॒సౌ వై జు॒హూః ॥ 1 ॥

అ॒న్తరి॑ఖ్షముప॒భృత్ । పృ॒థి॒వీ ధ్రు॒వా ।
ఇ॒మే వై లో॒కా-స్స్రుచః॑ । వృష్టి॑-స్స॒మాంర్జ॑నాని । వృష్టి॒ర్వా ఇ॒మాన్ ఀలో॒కాన॑నుపూ॒ర్వ-ఙ్క॑ల్పయతి ।
తే తతః॑ క్లృ॒ప్తా-స్సమే॑ధన్తే ।
సమే॑ధన్తే-ఽస్మా ఇ॒మే లో॒కాః ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభిః॑ ।
య ఏ॒వం-వేఀద॑ ॥ యది॑ కా॒మయే॑త॒ వర్​షు॑కః ప॒ర్జన్య॑-స్స్యా॒దితి॑ । అ॒గ్ర॒త-స్సమ్మృ॑జ్యాత్ ॥ 2 ॥

వృష్టి॑మే॒వ నియ॑చ్ఛతి । అ॒వా॒చీనా᳚గ్రా॒ హి వృష్టిః॑ ।
యది॑ కా॒మయే॒తావ॑ర్​షుక-స్స్యా॒దితి॑ । మూ॒ల॒త-స్సమ్మృ॑జ్యాత్ । వృష్టి॑మే॒వోద్య॑చ్ఛతి । తదు॒ వా ఆ॑హుః । అ॒గ్ర॒త ఏ॒వోపరి॑ష్టా॒-థ్సమ్మృ॑జ్యాత్ ।
మూ॒ల॒తో॑-ఽధస్తా᳚త్ । తద॑నుపూ॒ర్వ-ఙ్క॑ల్పతే ।
వర్​షు॑కో భవ॒తీతి॑ ॥ 3 ॥

ప్రాచీ॑మభ్యా॒కార᳚మ్ । అగ్రై॑రన్తర॒తః । ఏ॒వమి॑వ॒ హ్యన్న॑మ॒ద్యతే᳚ । అథో॒ అగ్రా॒ద్వా ఓష॑ధీనా॒మూర్జ॑-మ్ప్ర॒జా ఉప॑జీవన్తి । ఊ॒ర్జ ఏ॒వా-న్నాద్య॒స్యావ॑రుద్ధ్యై । అ॒ధస్తా᳚-త్ప్ర॒తీచీ᳚మ్ । ద॒ణ్డము॑త్తమ॒తః ।
మూలే॑న॒ మూల॒-మ్ప్రతి॑ష్ఠిత్యై । తస్మా॑దర॒త్నౌ ప్రాఞ్చ్యు॒పరి॑ష్టా॒-ల్లోమా॑ని । ప్ర॒త్యఞ్చ్య॒ధస్తా᳚త్ ॥ 4 ॥

స్రుగ్ఘ్యే॑షా ॥ ప్రా॒ణో వై స్రు॒వః । జు॒హూర్దఖ్షి॑ణో॒ హస్తః॑ । ఉ॒ప॒భృథ్స॒వ్యః । ఆ॒త్మా ధ్రు॒వా । అన్నగ్ం॑ స॒మాంర్జ॑నాని । ము॒ఖ॒తో వై ప్రా॒ణో॑-ఽపా॒నో భూ॒త్వా ।
ఆ॒త్మాన॒మన్న॑-మ్ప్ర॒విశ్య॑ । బా॒హ్య॒తస్త॒నువగ్ం॑ శుభయతి । తస్మా᳚-థ్స్రు॒వమే॒వాగ్రే॒ సమ్మా᳚ర్​ష్టి ॥ ము॒ఖ॒తో హి ప్రా॒ణో॑-ఽపా॒నో భూ॒త్వా ।
ఆ॒త్మాన॒మన్న॑-మావి॒శతి॑ । తౌ ప్రా॑ణాపా॒నౌ ।
అవ్య॑ర్ధుకః ప్రాణాపా॒నాభ్యా᳚-మ్భవతి । య ఏ॒వం-వేఀద॑ ॥ 5 ॥
(జు॒హు--ర్ మృ॑జ్యా-ద్- భవ॒తీతి॑ - ప్ర॒త్యఞ్చ్య॒ధస్తా᳚న్ - మార్​ష్టి॒ పఞ్చ॑ చ) (అ. 1)

3.3.2 ఆనువాకం 2 - సమ్మార్జనానామగ్నౌ ప్రహరణమ్
ది॒వ-శ్శిల్ప॒మవ॑తతమ్ । పృ॒థి॒వ్యాః క॒కుభి॑ శ్రి॒తమ్ ।
తేన॑ వ॒యగ్ం స॒హస్ర॑వల్​శేన ।
స॒పత్న॑-న్నాశయామసి॒ స్వాహేతి॑ స్రుఖ్స॒మాంర్జ॑నాన్య॒గ్నౌ ప్రహ॑రతి ।
ఆపో॒ వై ద॒ర్భాః । రూ॒పమే॒వైషా॑మే॒త-న్మ॑హి॒మానం॒-వ్యాఀచ॑ష్టే ॥ అ॒ను॒ష్టుభ॒ర్చా । ఆను॑ష్టుభః ప్ర॒జాప॑తిః । ప్రా॒జా॒ప॒త్యో వే॒దః ।
వే॒దస్యాగ్రగ్గ్॑ స్రుఖ్స॒మాంర్జ॑నాని ॥ 6 ॥

స్వేనై॒వైనా॑ని॒ ఛన్ద॑సా । స్వయా॑ దే॒వత॑యా॒ సమ॑ర్ధయతి । అథో॒ ఋగ్వావ యోషా᳚ । ద॒ర్భో
వృషా᳚ । తన్మి॑థు॒నమ్ । మి॒థు॒నమే॒వాస్య॒ త-ద్య॒జ్ఞే క॑రోతి ప్ర॒జన॑నాయ । ప్రజా॑యతే ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॒-ర్యజ॑మానః ॥ తాన్యేకే॒ వృథై॒వాపా᳚స్యన్తి ।
తత్తథా॒ న కా᳚ర్యమ్ । ఆర॑బ్ధస్య య॒జ్ఞియ॑స్య॒ కర్మ॑ణ॒-స్స వి॑దో॒హః ॥ 7 ॥

యద్యే॑నాని ప॒శవో॑-ఽభి॒తిష్ఠే॑యుః ।
న త-త్ప॒శుభ్యః॒ కమ్ । అ॒ద్భిర్మా᳚-ర్జయి॒త్వోత్క॒రే న్య॑స్యేత్ ।
యద్వై య॒జ్ఞియ॑స్య॒ కర్మ॑ణో॒-ఽన్యత్రాహు॑తీభ్య-స్స॒న్తిష్ఠ॑తే । ఉ॒త్క॒రో వావ తస్య॑ ప్రతి॒ష్ఠా । ఏ॒తాగ్ం హి తస్మై᳚ ప్రతి॒ష్ఠా-న్దే॒వా-స్స॒మభ॑రన్న్ ।
యద॒ద్భిర్మా॒ర్జయ॑తి । తేన॑ శా॒న్తమ్ । యదు॑త్క॒రే న్య॒స్యతి॑ । ప్ర॒తి॒ష్ఠామే॒వైనా॑ని॒ త-ద్గ॑మయతి ॥ 8 ॥

ప్రతి॑తిష్ఠతి ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॒ర్యజ॑మానః ॥
అథో᳚ స్త॒మ్బస్య॒ వా ఏ॒త-ద్రూ॒పమ్ । య-థ్స్రు॑ఖ్స॒మాంర్జ॑నాని । స్త॒మ్బ॒శో వా ఓష॑ధయః ।
తాసా᳚-ఞ్జరత్క॒ఖ్షే ప॒శవో॒ న ర॑మన్తే । అప్రి॑యో॒ హ్యే॑షా-ఞ్జరత్క॒ఖ్షః । యావ॑దప్రియో హ॒ వై జ॑రత్క॒ఖ్షః ప॑శూ॒నామ్ । తావ॑దప్రియః పశూ॒నా-మ్భ॑వతి । యస్యై॒తాన్య॒న్యత్రా॒గ్నే-ర్దధ॑తి ।
న॒వ॒దావ్యా॑సు॒ వా ఓష॑ధీషు ప॒శవో॑ రమన్తే ॥ 9 ॥

న॒వ॒దా॒వో హ్యే॑షా-మ్ప్రి॒యః । యావ॑త్ప్రియో హ॒ వై న॑వదా॒వః ప॑శూ॒నామ్ । తావ॑త్ప్రియః పశూ॒నా-మ్భ॑వతి । యస్యై॒తాన్య॒గ్నౌ ప్ర॒హర॑న్తి । తస్మా॑దే॒తాన్య॒గ్నావే॒వ ప్రహ॑రేత్ । య॒త॒రస్మిన్᳚-థ్సమ్మృ॒జ్యాత్ ।
ప॒శూ॒నా-న్ధృత్యై᳚ ॥ యో భూ॒తానా॒మధి॑పతిః । రు॒ద్రస్త॑న్తిచ॒రో వృషా᳚ । ప॒శూన॒స్మాక॒-మ్మా హిగ్ం॑సీః । ఏ॒తద॑స్తు హు॒త-న్తవ॒ స్వాహేత్య॑గ్ని స॒మాంర్జ॑నాన్య॒గ్నౌ ప్రహ॑రతి । ఏ॒షా వా ఏ॒తేషాం॒-యోఀనిః॑ । ఏ॒షా ప్ర॑తి॒ష్ఠా । స్వామే॒వైనా॑ని॒ యోని᳚మ్ ।
స్వా-మ్ప్ర॑తి॒ష్ఠా-ఙ్గ॑మయతి । ప్రతి॑తిష్ఠతి ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॒ర్యజ॑మానః ॥ 10 ॥
(వే॒దస్యాగ్రగ్గ్॑ స్రుఖ్స॒మాంర్జ॑నాని - విదో॒హో - గ॑మయతి - ప॒శవో॑ రమన్తే - హిగ్ంసీ॒-ష్షట్చ॑) (అ. 2)

అనువాకం 3 - పత్నీసన్నహనమ్
అయ॑జ్ఞో॒ వా ఏ॒షః । యో॑-ఽప॒త్నీకః॑ । న ప్ర॒జాః ప్రజా॑యేరన్న్ । పత్న్యన్వా᳚స్తే । య॒జ్ఞమే॒వాకః॑ । ప్ర॒జానా᳚-మ్ప్ర॒జన॑నాయ । య-త్తిష్ఠ॑న్తీ స॒నంహ్యే॑త ।
ప్రి॒య-ఞ్జ్ఞా॒తిగ్ం రు॑న్ధ్యాత్ । ఆసీ॑నా॒ సన్న॑హ్యతే ।
ఆసీ॑నా॒ హ్యే॑షా వీ॒ర్య॑-ఙ్క॒రోతి॑ ॥ 11 ॥

య-త్ప॒శ్చాత్-ప్రాచ్య॒న్వాసీ॑త । అ॒నయా॑ స॒మద॑-న్దధీత ।
దే॒వానా॒-మ్పత్ని॑యా స॒మద॑-న్దధీత । దేశా᳚-ద్దఖ్షిణ॒త ఉదీ॒చ్యన్వా᳚స్తే । ఆ॒త్మనో॑ గోపీ॒థాయ॑ ॥ ఆ॒శాసా॑నా సౌమన॒సమిత్యా॑హ । మేద్ధ్యా॑మే॒వైనా॒-ఙ్కేవ॑లీ-ఙ్కృ॒త్వా । ఆ॒శిషా॒ సమ॑ర్ధయతి ।
అ॒గ్నేరను॑వ్రతా భూ॒త్వా సన్న॑హ్యే సుకృ॒తాయ॒ కమిత్యా॑హ । ఏ॒తద్వై పత్ని॑యై వ్రతోప॒నయ॑నమ్ ॥ 12 ॥

తేనై॒వైనాం᳚-వ్రఀ॒తముప॑నయతి । తస్మా॑దాహుః ।
యశ్చై॒వం-వేఀద॒ యశ్చ॒న । యోక్త్ర॑మే॒వ యు॑తే । యమ॒న్వాస్తే᳚ । తస్యా॒ముష్మి॑న్ ఀలో॒కే భ॑వ॒తీతి॒ యోక్త్రే॑ణ । య-ద్యోక్త్ర᳚మ్ । స యోగః॑ । యదాస్తే᳚ । స ఖ్షేమః॑ ॥ 13 ॥

యో॒గ॒ఖ్షే॒మస్య॒ క్లృప్త్యై᳚ ॥ యు॒క్త-ఙ్క్రి॑యాతా ఆ॒శీః కామే॑ యుజ్యాతా॒ ఇతి॑ । ఆ॒శిష॒-స్సమృ॑ద్ధ్యై । గ్ర॒న్థి-ఙ్గ్ర॑థ్నాతి । ఆ॒శిష॑ ఏ॒వాస్యా॒-మ్పరి॑గృహ్ణాతి ।
పుమా॒న్॒. వై గ్ర॒న్థిః । స్త్రీ పత్నీ᳚ । త-న్మి॑థు॒నమ్ ।
మి॒థు॒నమే॒వాస్య॒ త-ద్య॒జ్ఞే క॑రోతి ప్ర॒జన॑నాయ ।
ప్రజా॑యతే ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॒-ర్యజ॑మానః ॥ 14 ॥

అథో॑ అ॒ర్ధో వా ఏ॒ష ఆ॒త్మనః॑ । య-త్పత్నీ᳚ ।
య॒జ్ఞస్య॒ ధృత్యా॒ అశి॑థిలమ్భావాయ ॥
సు॒ప్ర॒జస॑స్త్వా వ॒యగ్ం సు॒పత్నీ॒రుప॑సేది॒మేత్యా॑హ ।
య॒జ్ఞమే॒వ త-న్మి॑థు॒నీ క॑రోతి । ఊ॒నే-ఽతి॑రిక్త-న్ధీయాతా॒ ఇతి॒ ప్రజా᳚త్యై ॥ మ॒హీ॒నా-మ్పయో॒-ఽస్యోష॑ధీనా॒గ్ం॒ రస॒ ఇత్యా॑హ । రూ॒పమే॒వాస్యై॒-తన్మ॑హి॒మానం॒-వ్యాఀచ॑ష్టే । తస్య॒ తే-ఽఖ్షీ॑యమాణస్య॒ నిర్వ॑పామి దేవయ॒జ్యాయా॒ ఇత్యా॑హ । ఆ॒శిష॑మే॒వైతామాశా᳚స్తే ॥ 15 ॥
(క॒రోతి॑ - వ్రతోప॒నయ॑నం॒ - ఖ్షేమో॒ - యజ॑మానః - శాస్తే) (అ. 3)

అనువాకం 4 - ఆజ్యోత్పవనమ్
ఘృ॒త-ఞ్చ॒ వై మధు॑ చ ప్ర॒జాప॑తిరాసీత్ । యతో॒ మద్ధ్వా॑సీత్ । తతః॑ ప్ర॒జా అ॑సృజత ।
తస్మా॒-న్మధు॑షి ప్ర॒జన॑నమివాస్తి ।
తస్మా॒-న్మధు॑షా॒ న ప్రచ॑రన్తి । యా॒తయా॑మ॒ హి । ఆజ్యే॑న॒ ప్రచ॑రన్తి । య॒జ్ఞో వా ఆజ్య᳚మ్ । య॒జ్ఞేనై॒వ య॒జ్ఞ-మ్ప్రచ॑ర॒న్త్యయా॑తయామత్వాయ ।
పత్న్యవే᳚ఖ్షతే ॥ 16 ॥

మి॒థు॒న॒త్వాయ॒ ప్రజా᳚త్యై । యద్వై పత్నీ॑ య॒జ్ఞస్య॑ క॒రోతి॑ । మి॒థు॒న-న్తత్ । అథో॒ పత్ని॑యా ఏ॒వైష య॒జ్ఞస్యా᳚న్వార॒మ్భో-ఽన॑వచ్ఛిత్త్యై ॥
అ॒మే॒ద్ధ్యం-వాఀ ఏ॒త-త్క॑రోతి । య-త్పత్న్య॒వేఖ్ష॑తే ।
గార్​హ॑ప॒త్యే ఽధి॑శ్రయతి మేద్ధ్య॒త్వాయ॑ । ఆ॒హ॒వ॒నీయ॑-మ॒భ్యుద్ద్ర॑వతి । య॒జ్ఞస్య॒ సన్త॑త్యై । తేజో॑-ఽసి॒ తేజో-ఽను॒ ప్రేహీత్యా॑హ ॥ 17 ॥

తేజో॒ వా అ॒గ్నిః । తేజ॒ ఆజ్య᳚మ్ । తేజ॑సై॒వ తేజ॒-స్సమ॑ర్ధయతి । అ॒గ్నిస్తే॒ తేజో॒ మా వినై॒దిత్యా॒హాహిగ్ం॑సాయై । స్ఫ్యస్య॒ వర్త్మన్᳚థ్
సాదయతి । య॒జ్ఞస్య॒ సన్త॑త్యై । అ॒గ్నేర్జి॒హ్వా-ఽసి॑ సు॒భూర్దే॒వానా॒మిత్యా॑హ । య॒థా॒ య॒జురే॒వైతత్ । ధామ్నే॑ధామ్నే దే॒వేభ్యో॒ యజు॑షేయజుషే భ॒వేత్యా॑హ । ఆ॒శిష॑మే॒వైతామాశా᳚స్తే ॥ 18 ॥

తద్వా అతః॑ ప॒విత్రా᳚భ్యామే॒వో-త్పు॑నాతి । యజ॑మానో॒ వా ఆజ్య᳚మ్ । ప్రా॒ణా॒పా॒నౌ ప॒విత్రే᳚ । యజ॑మాన ఏ॒వ ప్రా॑ణాపా॒నౌ ద॑ధాతి । పు॒న॒రా॒హార᳚మ్ ।
ఏ॒వమి॑వ॒ హి ప్రా॑ణాపా॒నౌ స॒చంర॑తః ।
శు॒క్రమ॑సి॒ జ్యోతి॑రసి॒ తేజో॒-ఽసీత్యా॑హ ।
రూ॒పమే॒వాస్యై॒ త-న్మ॑హి॒మానం॒-వ్యాఀచ॑ష్టే । త్రిర్యజు॑షా । త్రయ॑ ఇ॒మే లో॒కాః ॥ 19 ॥
ఏ॒షాం-లోఀ॒కానా॒మాప్త్యై᳚ । త్రిః । త్ర్యా॑వృ॒ద్ధి య॒జ్ఞః ।
అథో॑ మేద్ధ్య॒త్వాయ॑ । అథాజ్య॑వతీభ్యామ॒పః । రూ॒పమే॒వాసా॑మే॒త-ద్వర్ణ॑-న్దధాతి ।
అపి॒ వా ఉ॒తాహుః॑ । యథా॑ హ॒ వై యోషా॑ సు॒వర్ణ॒గ్ం॒ హిర॑ణ్య-మ్పేశ॒ల-మ్బిభ్ర॑తీ రూ॒పాణ్యాస్తే᳚ ।
ఏ॒వమే॒తా ఏ॒తర్​హీతి॑ । ఆపో॒ వై సర్వా॑ దే॒వతాః᳚ ॥ 20 ॥

ఏ॒షా హి విశ్వే॑షా-న్దే॒వానా᳚-న్త॒నూః । యదాజ్య᳚మ్ ॥ తత్రో॒భయో᳚ర్మీమా॒గ్ం॒సా । జా॒మి స్యాత్ । య-ద్యజు॒షా-ఽఽజ్యం॒-యఀజు॑షా॒-ఽప ఉ॑త్పునీ॒యాత్ ।
ఛన్ద॑సా॒-ఽప ఉత్పు॑నా॒త్యజా॑మిత్వాయ । అథో॑ మిథున॒త్వాయ॑ । సా॒వి॒త్రి॒యర్చా । స॒వి॒తృప్ర॑సూత-మ్మే॒ కర్మా॑స॒దితి॑ । స॒వి॒తృప్ర॑సూతమే॒వాస్య॒ కర్మ॑ భవతి । ప॒చ్ఛో గా॑యత్రి॒యా త్రి॑-ష్షమృద్ధ॒త్వాయ॑ । అ॒ద్భిరే॒వౌష॑ధీ॒-స్సన్న॑యతి । ఓష॑ధీభిః ప॒శూన్ । ప॒శుభి॒ర్యజ॑మానమ్ । శు॒క్ర-న్త్వా॑ శు॒క్రాయా॒-ఞ్జ్యోతి॑స్త్వా॒ జ్యోతి॑ష్య॒ర్చిస్త్వా॒ ఽర్చిషీత్యా॑హ
సర్వ॒త్వాయ॑ । పర్యా᳚ప్త్యా॒ అన॑న్తరాయాయ ॥ 21 ॥
(ఈ॒ఖ్ష॒త॒- ఆ॒హ॒-శా॒స్తే॒-లో॒కా - దే॒వతా॑ - భవతి॒ షట్చ॑) (అ. 4)

అనువాకం 5 - ఆజ్యగ్రహణమ్
దే॒వా॒సు॒రా-స్సం​యఀ ॑త్తా ఆసన్న్ ।
స ఏ॒తమిన్ద్ర॒ ఆజ్య॑స్యావకా॒శ-మ॑పశ్యత్ ।
తేనావై᳚ఖ్షత । తతో॑ దే॒వా అభ॑వన్న్ । పరా-ఽసు॑రాః ।
య ఏ॒వం-విఀ॒ద్వానాజ్య॑-మ॒వేఖ్ష॑తే ।
భవ॑త్యా॒త్మనా᳚ । పరా᳚-ఽస్య॒ భ్రాతృ॑వ్యో భవతి । బ్ర॒హ్మ॒వా॒దినో॑ వదన్తి ।
యదాజ్యే॑నా॒న్యాని॑ హ॒వీగ్​ష్య॑-భిఘా॒రయ॑తి ॥ 22 ॥
అథ॒ కేనాజ్య॒మితి॑ । స॒త్యేనేతి॑ బ్రూయాత్ । చఖ్షు॒ర్వై స॒త్యమ్ । స॒త్యేనై॒వైన॑ద॒-భిఘా॑రయతి । ఈ॒శ్వ॒రో వా ఏ॒షో᳚-ఽన్ధో భవి॑తోః । యశ్చఖ్షు॒షా ఽఽజ్య॑మ॒వేఖ్ష॑తే । ని॒మీల్యావే᳚ఖ్షేత । దా॒ధారా॒త్మఞ్చఖ్షుః॑ । అ॒భ్యాజ్య॑-ఙ్ఘారయతి ॥ ఆజ్య॑-ఙ్గృహ్ణాతి ॥ 23 ॥

ఛన్దాగ్ం॑సి॒ వా ఆజ్య᳚మ్ । ఛన్దాగ్॑స్యే॒వ ప్రీ॑ణాతి । చ॒తుర్జు॒హ్వా-ఙ్గృ॑హ్ణాతి । చతు॑ష్పాదః ప॒శవః॑ । ప॒శూనే॒వావ॑రున్ధే । అ॒ష్టావు॑ప॒భృతి॑ ।
అ॒ష్టాఖ్ష॑రా గాయ॒త్రీ । గా॒య॒త్రః ప్రా॒ణః । ప్రా॒ణమే॒వ ప॒శుషు॑ దధాతి ।
చ॒తుర్ధ్రు॒వాయా᳚మ్ ॥ 24 ॥

చతు॑ష్పాదః ప॒శవః॑ । ప॒శుష్వే॒-వోపరి॑ష్టా॒త్-ప్రతి॑తిష్ఠతి । య॒జ॒మా॒న॒దే॒వ॒త్యా॑ వై జు॒హూః । భ్రా॒తృ॒వ్య॒దే॒వ॒త్యో॑ప॒భృత్ ।
చ॒తుర్జు॒హ్వా-ఙ్గృ॒హ్ణన్భూయో॑ గృహ్ణీయాత్ । అ॒ష్టావు॑ప॒భృతి॑ గృ॒హ్ణన్ కనీ॑యః ।
యజ॑మానాయై॒వ భ్రాతృ॑వ్య॒ముప॑స్తి-ఙ్కరోతి ॥
గౌర్వై స్రుచః॑ । చ॒తుర్జు॒హ్వా-ఙ్గృ॑హ్ణాతి । తస్మా॒చ్చతు॑ష్పదీ ॥ 25 ॥

అ॒ష్టావు॑ప॒భృతి॑ । తస్మా॑ద॒ష్టాశ॑ఫా । చ॒తుర్ధ్రు॒వాయా᳚మ్ । తస్మా॒చ్చతు॑-స్స్తనా ।
గామే॒వ త-థ్సగ్గ్​స్క॑రోతి । సా-ఽస్మై॒ సగ్గ్​స్కృ॒తేష॒మూర్జ॑-న్దుహే ।
యజ్జు॒హ్వా-ఙ్గృ॒హ్ణాతి॑ । ప్ర॒యా॒జేభ్య॒స్తత్ ।
యదు॑ప॒భృతి॑ । ప్ర॒యా॒జా॒నూ॒యా॒జేభ్య॒స్తత్ । సర్వ॑స్మై॒ వా ఏ॒త-ద్య॒జ్ఞాయ॑ గృహ్యతే ।
యద్ధ్రు॒వాయా॒మాజ్య᳚మ్ ॥ 26 ॥
(అ॒భి॒ఘా॒రయ॑తి - గృహ్ణాతి - ధ్రు॒వాయాం॒ - చతు॑ష్పదీ॒ - ప్రయాజానూయా॒జేభ్య॒స్త-ద్ద్వే॒ చ॑) (అ. 5)

అనువాకం 6 - స్త్రుఖ్సాదనమ్
ఆపో॑ దేవీరగ్రేపువో అగ్రేగువ॒ ఇత్యా॑హ । రూ॒పమే॒వాసా॑మే॒త-న్మ॑హి॒మానం॒-వ్యాఀచ॑ష్టే ।
అగ్ర॑ ఇ॒మం-యఀ॒జ్ఞ-న్న॑య॒తాగ్రే॑ య॒జ్ఞప॑తి॒మిత్యా॑హ । అగ్ర॑ ఏ॒వ య॒జ్ఞ-న్న॑యన్తి । అగ్రే॑ య॒జ్ఞప॑తిమ్ ।
యు॒ష్మానిన్ద్రో॑-ఽవృణీత వృత్ర॒తూర్యే॑ యూ॒యమిన్ద్ర॑మవృణీద్ధ్వం-వృఀత్ర॒తూర్య॒ ఇత్యా॑హ ।
వృ॒త్రగ్ం హ॑ హని॒ష్యన్నిన్ద్ర॒ ఆపో॑ వవ్రే । ఆపో॒ హేన్ద్రం॑-వఀవ్రిరే । స॒జ్ఞాం-మే॒వాసా॑-మే॒త-థ్సామా॑నం॒-వ్యాఀచ॑ష్టే । ప్రోఖ్షి॑తా॒-స్స్థేత్యా॑హ ॥ 27 ॥

తేనాపః॒ ప్రోఖ్షి॑తాః ॥ అ॒గ్ని-ర్దే॒వేభ్యో॒ నిలా॑యత । కృష్ణో॑ రూ॒ప-ఙ్కృ॒త్వా । స వన॒స్పతీ॒-న్ప్రావి॑శత్ । కృష్ణో᳚-ఽస్యాఖరే॒ష్ఠో᳚-ఽగ్నయే᳚ త్వా॒ స్వాహేత్యా॑హ ।
అ॒గ్నయ॑ ఏ॒వైన॒-ఞ్జుష్ట॑-ఙ్కరోతి । అథో॑ అ॒గ్నేరే॒వ మేధ॒మవ॑రున్ధే ॥ వేది॑రసి బ॒ర్॒హిషే᳚ త్వా॒ స్వాహేత్యా॑హ । ప్ర॒జా వై బ॒ర్॒హిః । పృ॒థి॒వీ వేదిః॑ ॥ 28 ॥

ప్ర॒జా ఏ॒వ పృ॑థి॒వ్యా-మ్ప్రతి॑ష్ఠాపయతి ।
బ॒ర్॒హిర॑సి స్రు॒గ్భ్యస్త్వా॒ స్వాహేత్యా॑హ ।
ప్ర॒జా వై బ॒ర్॒హిః । యజ॑మాన॒-స్స్రుచః॑ । యజ॑మానమే॒వ ప్ర॒జాసు॒ ప్రతి॑ష్ఠాపయతి ॥
ది॒వే త్వా॒-ఽన్తరి॑ఖ్షాయ త్వా పృథి॒వ్యై త్వేతి॑ బ॒ర్॒హిరా॒సాద్య॒ ప్రోఖ్ష॑తి । ఏ॒భ్య ఏ॒వైనం॑-లోఀ॒కేభ్యః॒ ప్రోఖ్ష॑తి । అథ॒ తత॑-స్స॒హ స్రు॒చా పు॒రస్తా᳚-త్ప్ర॒త్యఞ్చ॑-ఙ్గ్ర॒న్థి-మ్ప్రత్యు॑ఖ్షతి ।
ప్ర॒జా వై బ॒ర్॒హిః । యథా॒ సూత్యై॑ కా॒ల ఆపః॑
పు॒రస్తా॒-ద్యన్తి॑ ॥ 29 ॥

తా॒దృగే॒వ తత్ ॥ స్వ॒ధా పి॒తృభ్య॒ ఇత్యా॑హ । స్వ॒ధా॒కా॒రో హి పి॑తృ॒ణామ్ । ఊర్గ్భ॑వ బర్​హి॒షద్భ్య॒ ఇతి॒ దఖ్షి॑ణాయై॒ శ్రోణే॒రోత్త॑రస్యై॒ నిన॑యతి॒ సన్త॑త్యై ।
మాసా॒ వై పి॒తరో॑ బర్​హి॒షదః॑ । మాసా॑నే॒వ ప్రీ॑ణాతి ।
మాసా॒ వా ఓష॑ధీ-ర్వ॒ర్ధయ॑న్తి । మాసాః᳚ పచన్తి॒ సమృ॑ద్ధ్యై । అన॑తిస్కన్దన్. హ ప॒ర్జన్యో॑ వర్​షతి । యత్రై॒తదే॒వ-ఙ్క్రి॒యతే᳚ ॥ 30 ॥

ఊ॒ర్జా పృ॑థి॒వీ-ఙ్గ॑చ్ఛ॒తేత్యా॑హ । పృ॒థి॒వ్యామే॒వోర్జ॑-న్దధాతి ।
తస్మా᳚-త్పృథి॒వ్యా ఊ॒ర్జా భు॑ఞ్జతే । గ్ర॒న్థిం-విఀస్రగ్ం॑సయతి । ప్రజ॑నయత్యే॒వ తత్ । ఊ॒ర్ధ్వ-మ్ప్రాఞ్చ॒ముద్గూ॑ఢ-మ్ప్ర॒త్యఞ్చ॒మాయ॑చ్ఛతి ।
తస్మా᳚-త్ప్రా॒చీన॒గ్ం॒ రేతో॑ ధీయతే । ప్ర॒తీచీః᳚ ప్ర॒జా జా॑యన్తే ॥ విష్ణో॒-స్స్తూపో॒-ఽసీత్యా॑హ ।
య॒జ్ఞో వై విష్ణుః॑ ॥ 31 ॥

య॒జ్ఞస్య॒ ధృత్యై᳚ । పు॒రస్తా᳚-త్ప్రస్త॒ర-ఙ్గృ॑హ్ణాతి । ముఖ్య॑మే॒వైన॑-ఙ్కరోతి । ఇయ॑న్త-ఙ్గృహ్ణాతి । ప్ర॒జాప॑తినా యజ్ఞము॒ఖేన॒ సమ్మి॑తమ్ ।
ఇయ॑న్త-ఙ్గృహ్ణాతి । య॒జ్ఞ॒ప॒రుషా॒ సమ్మి॑తమ్ ।
ఇయ॑న్త-ఙ్గృహ్ణాతి । ఏ॒తావ॒ద్వై పురు॑షే వీ॒ర్య᳚మ్ ।
వీ॒ర్య॑ సమ్మితమ్ ॥ 32 ॥

అప॑రిమిత-ఙ్గృహ్ణాతి । అప॑రిమిత॒స్యావ॑రుద్ధ్యై ।
తస్మి॑-న్ప॒విత్రే॒ అపి॑సృజతి । యజ॑మానో॒ వై ప్ర॑స్త॒రః ।
ప్రా॒ణా॒పా॒నౌ ప॒విత్రే᳚ । యజ॑మాన ఏ॒వ ప్రా॑ణాపా॒నౌ ద॑ధాతి ॥ ఊర్ణా᳚మ్రదస-న్త్వా స్తృణా॒మీత్యా॑హ । య॒థా॒య॒జురే॒వై తత్ । స్వా॒స॒స్థ-న్దే॒వేభ్య॒ ఇత్యా॑హ । దే॒వేభ్య॑ ఏ॒వైన॑-థ్స్వాస॒స్థ-ఙ్క॑రోతి ॥ 33 ॥

బ॒ర్॒॒హి-స్స్తృ॑ణాతి । ప్ర॒జా వై బ॒ర్॒హిః । పృ॒థి॒వీ వేదిః॑ । ప్ర॒జా ఏ॒వ పృ॑థి॒వ్యా-మ్ప్రతి॑ష్ఠాపయతి ॥ అన॑తిదృశ్నగ్గ్​ స్తృణాతి । ప్ర॒జయై॒వైన॑-మ్ప॒శుభి॒రన॑తిదృశ్న-ఙ్కరోతి । ధా॒రయ॑-న్ప్రస్త॒ర-మ్ప॑రి॒ధీ-న్పరి॑ దధాతి । యజ॑మానో॒ వై ప్ర॑స్త॒రః ।
యజ॑మాన ఏ॒వ త-థ్స్వ॒య-మ్ప॑రి॒ధీ-న్పరి॑ దధాతి ॥
గ॒న్ధ॒ర్వో॑-ఽసి వి॒శ్వావ॑సు॒రిత్యా॑హ ॥ 34 ॥

విశ్వ॑మే॒వాయు॒-ర్యజ॑మానే దధాతి । ఇన్ద్ర॑స్య బా॒హుర॑సి॒ దఖ్షి॑ణ॒ ఇత్యా॑హ । ఇ॒న్ద్రి॒యమే॒వ యజ॑మానే దధాతి । మి॒త్రావరు॑ణౌ త్వోత్తర॒తః పరి॑ధత్తా॒మిత్యా॑హ ।
ప్రా॒ణా॒పా॒నౌ మి॒త్రావరు॑ణౌ । ప్రా॒ణా॒పా॒నా-వే॒వాస్మి॑-న్దధాతి । సూర్య॑స్త్వా పు॒రస్తా᳚-త్పా॒త్విత్యా॑హ । రఖ్ష॑సా॒-మప॑హత్యై । కస్యా᳚శ్చిద॒భిశ॑స్త్యా॒ ఇత్యా॑హ । అప॑రిమితాదే॒వైన॑-మ్పాతి ॥ 35 ॥

వీ॒తిహో᳚త్ర-న్త్వా కవ॒ ఇత్యా॑హ । అ॒గ్నిమే॒వ హో॒త్రేణ॒ సమ॑ర్ధయతి । ద్యు॒మన్త॒గ్ం॒ సమి॑ధీమ॒హీత్యా॑హ॒ సమి॑ద్ధ్యై । అగ్నే॑ బృ॒హన్త॑మద్ధ్వ॒ర ఇత్యా॑హ॒ వృద్ధ్యై᳚ । వి॒శో య॒న్త్రే స్థ॒ ఇత్యా॑హ । వి॒శాం-యఀత్యై᳚ ।
ఉ॒దీ॒చీనా᳚గ్రే॒ నిద॑ధాతి॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై ।
వసూ॑నాగ్ం రు॒ద్రాణా॑-మాది॒త్యానా॒గ్ం॒ సద॑సి సీ॒దేత్యా॑హ । దే॒వతా॑నామే॒వ సద॑నే ప్రస్త॒రగ్ం సా॑దయతి ॥ జు॒హూర॑సి ఘృ॒తాచీ॒ నామ్నేత్యా॑హ ॥ 36 ॥

అ॒సౌ వై జు॒హూః । అ॒న్తరి॑ఖ్షముప॒భృత్ । పృ॒థి॒వీ ధ్రు॒వా । తాసా॑మే॒తదే॒వ ప్రి॒య-న్నామ॑ । య-ద్ఘృ॒తాచీతి॑ । య-ద్ఘృ॒తాచీత్యాహ॑ । ప్రి॒యేణై॒వైనా॒ నామ్నా॑ సాదయతి ॥
ఏ॒తా అ॑సదన్-థ్సుకృ॒తస్య॑ లో॒క ఇత్యా॑హ ।
స॒త్యం-వైఀ సు॑కృ॒తస్య॑ లో॒కః ।
స॒త్య ఏ॒వైనా᳚-స్సుకృ॒తస్య॑ లో॒కే సా॑దయతి ।
తా వి॑ష్ణో పా॒హీత్యా॑హ । య॒జ్ఞో వై విష్ణుః॑ । య॒జ్ఞస్య॒ ధృత్యై᳚ । పా॒హి య॒జ్ఞ-మ్పా॒హి య॒జ్ఞప॑తి-మ్పా॒హి మాం-యఀ ॑జ్ఞ॒నియ॒మిత్యా॑హ । య॒జ్ఞాయ॒ యజ॑మానాయా॒త్మనే᳚ । తేభ్య॑ ఏ॒వాశిష॒మాశా॒స్తే-ఽనా᳚ర్త్యై ॥ 37 ॥
(స్థేత్యా॑హ - పృథి॒వీ వేది॒--ర్ యన్తి॑ - క్రి॒యతే॒ - విష్ణు॑--ర్ వీ॒ర్య॑సమ్మితం - కరో - త్యాహ - పాతి॒ - నామ్నేత్యా॑హ - లో॒కే సా॑దయతి॒ షట్చ॑) (అ. 6)

అనువాకం 7 - ఆఘారః
అ॒గ్నినా॒ వై హోత్రా᳚ । దే॒వా అసు॑రా-న॒భ్య॑భవన్న్ ।
అ॒గ్నయే॑ సమి॒ద్ధ్యమా॑నా॒యా-ను॑బ్రూ॒హీత్యా॑హ॒ భ్రాతృ॑వ్యాభిభూత్యై । ఏక॑విగ్ంశతి-మిద్ధ్మదా॒రూణి॑ భవన్తి । ఏ॒క॒వి॒గ్ం॒శో వై పురు॑షః ।
పురు॑ష॒స్యాప్త్యై᳚ ।
పఞ్చ॑దశేద్ధ్మదా॒రూణ్య॒-భ్యాద॑ధాతి ।
పఞ్చ॑దశ॒ వా అ॑ర్ధమా॒సస్య॒ రాత్ర॑యః ।
అ॒ర్ధ॒మా॒స॒శ-స్సం॑​వఀథ్స॒ర ఆ᳚ప్యతే ।
త్రీన్-ప॑రి॒ధీన్-పరి॑-దధాతి ॥ 38 ॥

ఊ॒ర్ధ్వే స॒మిధా॒వాద॑ధాతి । అ॒నూ॒యా॒జేభ్య॑-స్స॒మిధ॒మతి॑శినష్టి । షట్థ్స-మ్ప॑ద్యన్తే । షడ్వా ఋ॒తవః॑ । ఋ॒తూనే॒వ ప్రీ॑ణాతి । వే॒దేనోప॑వాజయతి ।
ప్రా॒జా॒ప॒త్యో వై వే॒దః । ప్రా॒జా॒ప॒త్యః ప్రా॒ణః । యజ॑మాన ఆహవ॒నీయః॑ । యజ॑మాన ఏ॒వ ప్రా॒ణ-న్ద॑ధాతి ॥ 39 ॥

త్రిరుప॑వాజయతి । త్రయో॒ వై ప్రా॒ణాః । ప్రా॒ణానే॒వాస్మి॑-న్దధాతి । వే॒దేనో॑ప॒యత్య॑ స్రు॒వేణ॑ ప్రాజాప॒త్య-మా॑ఘా॒ర-మాఘా॑రయతి । య॒జ్ఞో వై ప్ర॒జాప॑తిః । య॒జ్ఞమే॒వ ప్ర॒జాప॑తి-మ్ముఖ॒త ఆర॑భతే ।
అథో᳚ ప్ర॒జాప॑తి॒-స్సర్వా॑ దే॒వతాః᳚ । సర్వా॑ ఏ॒వ దే॒వతాః᳚ ప్రీణాతి ॥ అ॒గ్నిమ॑గ్నీ-త్త్రిస్త్రి॒-స్సమ్మృ॒డ్ఢీత్యా॑హ । త్ర్యా॑వృ॒ద్ధి య॒జ్ఞః ॥ 40 ॥

అథో॒ రఖ్ష॑సా॒మప॑హత్యై । ప॒రి॒ధీన్-థ్సమ్మా᳚ర్​ష్టి । పు॒నాత్యే॒వైనాన్॑ । త్రిస్త్రి॒-స్సమ్మా᳚ర్​ష్టి । త్ర్యా॑వృ॒ద్ధి య॒జ్ఞః । అథో॑ మేద్ధ్య॒త్వాయ॑ । అథో॑ ఏ॒తే వై దే॑వాశ్వాః । దే॒వా॒శ్వానే॒వ త-థ్సమ్మా᳚ర్​ష్టి ।
సు॒వ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్య॒ సమ॑ష్ట్యై ।
ఆసీ॑నో॒-ఽన్య-మా॑ఘా॒ర-మాఘా॑రయతి ॥ 41 ॥
తిష్ఠ॑న్న॒న్యమ్ । యథా-ఽనో॑ వా॒ రథం॑​వాఀ యు॒ఞ్జ్యాత్ ।
ఏ॒వమే॒వ తద॑ద్ధ్వ॒ర్యు-ర్య॒జ్ఞం-యుఀ ॑నక్తి ।
సు॒వ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్యా॒భ్యూ᳚ఢ్యై ।
వహ॑న్త్యేన-ఙ్గ్రా॒మ్యాః ప॒శవః॑ ।
య ఏ॒వం-వేఀద॑ ॥ భువ॑నమసి॒ విప్ర॑థ॒స్వేత్యా॑హ । య॒జ్ఞో వై భువ॑నమ్ । య॒జ్ఞ ఏ॒వ యజ॑మాన-మ్ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభిః॑ ప్రథయతి । అగ్నే॒ యష్ట॑రి॒ద-న్నమ॒ ఇత్యా॑హ ॥ 42 ॥

అ॒గ్నిర్వై దే॒వానాం॒-యఀష్టా᳚ । య ఏ॒వ దే॒వానాం॒-యఀష్టా᳚ । తస్మా॑ ఏ॒వ నమ॑స్కరోతి ॥
జుహ్వేహ్య॒గ్నిస్త్వా᳚ హ్వయతి దేవయ॒జ్యాయా॒ ఉప॑భృ॒దేహి॑ దే॒వస్త్వా॑ సవి॒తా హ్వ॑యతి దేవయ॒జ్యాయా॒ ఇత్యా॑హ ।
ఆ॒గ్నే॒యీ వై జు॒హూః । సా॒వి॒త్ర్యు॑ప॒భృత్ । తాభ్యా॑మే॒వైనే॒ ప్రసూ॑త॒ ఆద॑త్తే ॥ అగ్నా॑విష్ణూ॒ మా వా॒మవ॑క్రమిష॒మిత్యా॑హ ।
అ॒గ్నిః పు॒రస్తా᳚త్ । విష్ణు॑ర్య॒జ్ఞః ప॒శ్చాత్ ॥ 43 ॥

తాభ్యా॑మే॒వ ప్ర॑తి॒ ప్రోచ్యా॒త్యాక్రా॑మతి ।
విజి॑హాథా॒-మ్మా మా॒ సన్తా᳚ప్త॒మిత్యా॒హాహిగ్ం॑సాయై ।
లో॒క-మ్మే॑ లోకకృతౌ కృణుత॒మిత్యా॑హ ।
ఆ॒శిష॑మే॒వైతామాశా᳚స్తే ॥ విష్ణో॒-స్స్థాన॑మ॒సీత్యా॑హ । య॒జ్ఞో వై విష్ణుః॑ । ఏ॒త-త్ఖలు॒ వై దే॒వానా॒-మప॑రాజిత-మా॒యత॑నమ్ । య-ద్య॒జ్ఞః ।
దే॒వానా॑మే॒వాప॑రాజిత ఆ॒యత॑నే తిష్ఠతి ॥
ఇ॒త ఇన్ద్రో॑ అకృణో-ద్వీ॒ర్యా॑ణీత్యా॑హ ॥ 44 ॥

ఇ॒న్ద్రి॒యమే॒వ యజ॑మానే దధాతి ।
స॒మా॒రభ్యో॒ర్ధ్వో అ॑ద్ధ్వ॒రో ది॑వి॒స్పృశ॒మిత్యా॑హ॒ వృద్ధ్యై᳚ । ఆ॒ఘా॒ర-మా॑ఘా॒ర్యమా॑ణ॒మను॑ సమా॒రభ్య॑ । ఏ॒తస్మి॑న్ కా॒లే దే॒వా-స్సు॑వ॒ర్గం-లోఀ॒కమా॑యన్న్ । సా॒ఖ్షాదే॒వ యజ॑మాన-స్సువ॒ర్గం-లోఀ॒కమే॑తి । అథో॒ సమృ॑ద్ధేనై॒వ య॒జ్ఞేన॒ యజ॑మాన-స్సువ॒ర్గం-లోఀ॒కమే॑తి ।
అహ్రు॑తో య॒జ్ఞో య॒జ్ఞప॑తే॒రిత్యా॒హానా᳚ర్త్యై ।
ఇన్ద్రా॑వా॒న్-థ్స్వాహేత్యా॑హ । ఇ॒న్ద్రి॒యమే॒వ యజ॑మానే దధాతి । బృ॒హద్భా ఇత్యా॑హ ॥ 45 ॥

సు॒వ॒ర్గో వై లో॒కో బృ॒హద్భాః । సు॒వ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్య॒ సమ॑ష్ట్యై ॥ య॒జ॒మా॒న॒దే॒వ॒త్యా॑ వై జు॒హూః । భ్రా॒తృ॒వ్య॒దే॒వ॒త్యో॑ప॒భృత్ । ప్రా॒ణ ఆ॑ఘా॒రః ।
య-థ్సగ్గ్॑స్ప॒ర్​శయే᳚త్ । భ్రాతృ॑వ్యే-ఽస్య ప్రా॒ణ-న్ద॑ద్ధ్యాత్ । అసగ్గ్॑స్పర్​శయన్న॒త్యాక్రా॑మతి । యజ॑మాన ఏ॒వ ప్రా॒ణ-న్ద॑ధాతి । పా॒హిమా᳚-ఽగ్నే॒ దుశ్చ॑రితా॒దా మా॒ సుచ॑రితే భ॒జేత్యా॑హ ॥ 46 ॥

అ॒గ్నిర్వావ ప॒విత్ర᳚మ్ । వృ॒జి॒నమనృ॑త॒-న్దుశ్చ॑రితమ్ ।
ఋ॒జు॒క॒ర్మగ్ం స॒త్యగ్ం సుచ॑రితమ్ ।
అ॒గ్నిరే॒వైనం॑-వృఀజి॒నాద-నృ॑తా॒-ద్దుశ్చ॑రితాత్పాతి ।
ఋ॒జు॒క॒ర్మే స॒త్యే సుచ॑రితే భజతి । తస్మా॑దే॒వమాశా᳚స్తే । ఆ॒త్మనో॑ గోపీ॒థాయ॑ ॥ శిరో॒ వా ఏ॒త-ద్య॒జ్ఞస్య॑ । యదా॑ఘా॒రః । ఆ॒త్మా ధ్రు॒వా ॥ 47 ॥

ఆ॒ఘా॒ర-మా॒ఘార్య॑ ధ్రు॒వాగ్ం సమ॑నక్తి ।
ఆ॒త్మన్నే॒వ య॒జ్ఞస్య॒ శిరః॒ ప్రతి॑దధాతి ।
ద్వి-స్సమ॑నక్తి । ద్వౌ హి ప్రా॑ణాపా॒నౌ । తదా॑హుః ।
త్రిరే॒వ సమ॑ఞ్జ్యాత్ । త్రిధా॑తు॒ హి శిర॒ ఇతి॑ । శిర॑ ఇవై॒త-ద్య॒జ్ఞస్య॑ । అథో॒ త్రయో॒ వై ప్రా॒ణాః ।
ప్రా॒ణానే॒వాస్మి॑-న్దధాతి ॥
మ॒ఖస్య॒ శిరో॑-ఽసి॒ సఞ్జ్యోతి॑షా॒ జ్యోతి॑రఙ్క్తా॒మిత్యా॑హ ।
జ్యోతి॑రే॒వాస్మా॑ ఉ॒పరి॑ష్టా-ద్దధాతి ।
సు॒వ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్యాను॑ఖ్యాత్యై ॥ 48 ॥
(పరి॑దధాతి - ప్రా॒ణ-న్ద॑ధాతి॒ - హి య॒జ్ఞో - ఘా॑రయతి॒ - నమ॒ ఇత్యా॑హ - ప॒శ్చా-ద్- వీ॒ర్యా॑ణీత్యా॑హ॒ - భా ఇత్యా॑హ - భ॒జేత్యా॑హ - ధ్రు॒ - వైవాస్మి॑-న్దధాతి॒ త్రీణి॑ చ) (అ. 7)

అనువాకం 8 - ఇడాభఖ్షణమ్
ధిష్ణి॑యా॒ వా ఏ॒తే న్యు॑ప్యన్తే । యద్బ్ర॒హ్మా । యద్ధోతా᳚ । యద॑ద్ధ్వ॒ర్యుః । యద॒గ్నీత్ । య-ద్యజ॑మానః । తాన్. యద॑న్తరే॒యాత్ । యజ॑మానస్య ప్రా॒ణాన్-థ్సఙ్క॑ర్​షేత్ । ప్ర॒మాయు॑క-స్స్యాత్ । పు॒రో॒డాశ॑మప॒గృహ్య॒ సఞ్చ॑రత్యద్ధ్వ॒ర్యుః ॥ 49 ॥

యజ॑మానాయై॒వ తల్లో॒కగ్ం శిగ్ం॑షతి ।
నాస్య॑ ప్రా॒ణాన్-థ్సఙ్క॑ర్​షతి । న ప్ర॒మాయు॑కో భవతి । పు॒రస్తా᳚-త్ప్ర॒త్యఙ్ఙాసీ॑నః । ఇడా॑యా॒ ఇడా॒మాద॑ధాతి ।
హస్త్యా॒గ్ం॒ హోత్రే᳚ । ప॒శవో॒ వా ఇడా᳚ । ప॒శవః॒ పురు॑షః । ప॒శుష్వే॒వ ప॒శూ-న్ప్రతి॑ష్ఠాపయతి । ఇడా॑యై॒ వా ఏ॒షా ప్రజా॑తిః ॥ 50 ॥

తా-మ్ప్రజా॑తిం॒-యఀజ॑మా॒నో-ఽను॒ ప్రజా॑యతే । ద్విర॒ఙ్గులా॑వనక్తి॒ పర్వ॑ణోః ।
ద్వి॒పా-ద్యజ॑మానః॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై । స॒కృదుప॑స్తృణాతి । ద్విరాద॑ధాతి । స॒కృద॒భిఘా॑రయతి । చ॒తు-స్సమ్ప॑ద్యతే । చ॒త్వారి॒ వై ప॒శోః ప్ర॑తి॒ష్ఠానా॑ని ।
యావా॑నే॒వ ప॒శుః । తముప॑హ్వయతే ॥ 51 ॥
ముఖ॑మివ॒ ప్రత్యుప॑హ్వయేత । స॒ము॒ఙ్ఖానే॒వ ప॒శూనుప॑హ్వయతే । ప॒శవో॒ వా ఇడా᳚ ।
తస్మా॒-థ్సా-ఽన్వా॒రభ్యా᳚ । అ॒ద్ధ్వ॒ర్యుణా॑ చ॒ యజ॑మానేన చ । ఉప॑హూతః పశు॒మాన॑సా॒నీత్యా॑హ ।
ఉప॒ హ్యే॑నౌ॒ హ్వయ॑తే॒ హోతా᳚ । ఇడా॑యై దే॒వతా॑నా-ముపహ॒వే । ఉప॑హూతః పశు॒మా-న్భ॑వతి ।
య ఏ॒వం-వేఀద॑ ॥ 52 ॥

యాం-వైఀ హస్త్యా॒మిడా॑మా॒దధా॑తి । వా॒చ-స్సా భా॑గ॒ధేయ᳚మ్ । యాము॑ప॒హ్వయ॑తే । ప్రా॒ణానా॒గ్ం॒ సా । వాచ॑-ఞ్చై॒వ ప్రా॒ణాగ్​శ్చావ॑రున్ధే ॥
అథ॒ వా ఏ॒తర్​హ్యుప॑హూతాయా॒మిడా॑యామ్ ।
పు॒రో॒డాశ॑స్యై॒వ బ॑ర్​హి॒షదో॑ మీమా॒గ్ం॒సా । యజ॑మాన-న్దే॒వా అ॑బ్రువన్న్ । హ॒విర్నో॒ నిర్వ॒పేతి॑ । నాహమ॑భా॒గో నిర్వ॑ఫ్స్యా॒మీత్య॑బ్రవీత్ ॥ 53 ॥

న మయా॑-ఽభా॒గయా ఽను॑వఖ్ష్య॒థేతి॒ వాగ॑బ్రవీత్ ।
నాహమ॑భా॒గా పు॑రో-ఽనువా॒క్యా॑ భవిష్యా॒మీతి॑ పురో-ఽనువా॒క్యా᳚ । నాహమ॑భా॒గా యా॒జ్యా॑ భవిష్యా॒మీతి॑
యా॒జ్యా᳚ । న మయా॑-ఽభా॒గేన॒ వష॑ట్కరిష్య॒థేతి॑ వషట్కా॒రః । య-ద్య॑జమానభా॒గ-న్ని॒ధాయ॑ పురో॒డాశ॑-మ్బర్​హి॒షద॑-ఙ్క॒రోతి॑ ।
తానే॒వ త-ద్భా॒గినః॑ కరోతి । చ॒తు॒ర్ధా క॑రోతి । చత॑స్రో॒ దిశః॑ । ది॒ఖ్ష్వే॑వ ప్రతి॑తిష్ఠతి । బ॒ర్॒హి॒షద॑-ఙ్కరోతి ॥ 54 ॥

యజ॑మానో॒ వై పు॑రో॒డాశః॑ । ప్ర॒జా బ॒ర్॒హిః ।
యజ॑మానమే॒వ ప్ర॒జాసు॒ ప్రతి॑ష్ఠాపయతి ।
తస్మా॑ద॒స్థ్నా-ఽన్యాః ప్ర॒జాః ప్ర॑తి॒తిష్ఠ॑న్తి । మా॒గ్ం॒సేనా॒న్యాః । అథో॒ ఖల్వా॑హుః । దఖ్షి॑ణా॒ వా ఏ॒తా హ॑వి-ర్య॒జ్ఞస్యా᳚న్తర్వే॒ద్యవ॑రుద్ధ్యన్తే ।
య-త్పు॑రో॒డాశ॑-మ్బర్​హి॒షద॑-ఙ్క॒రోతీతి॑ । చ॒తు॒ర్ధా క॑రోతి । చ॒త్వారో॒ హ్యే॑తే హ॑వి-ర్య॒జ్ఞస్య॒ర్త్విజః॑ ॥ 55 ॥

బ్ర॒హ్మా హోతా᳚-ఽద్ధ్వ॒ర్యుర॒గ్నీత్ । తమ॒భిమృ॑శేత్ । ఇ॒ద-మ్బ్ర॒హ్మణః॑ । ఇ॒దగ్ం హోతుః॑ । ఇ॒దమ॑ద్ధ్వ॒ర్యోః । ఇ॒దమ॒గ్నీధ॒ ఇతి॑ । యథై॒వాద-స్సౌ॒మ్యే᳚-ఽద్ధ్వ॒రే ।
ఆ॒దేశ॑మృ॒త్విగ్భ్యో॒ దఖ్షి॑ణా నీ॒యన్తే᳚ । తా॒దృగే॒వ తత్ । అ॒గ్నీధే᳚ ప్రథ॒మాయాద॑ధాతి ॥ 56 ॥

అ॒గ్నిము॑ఖా॒ హ్యృద్ధిః॑ । అ॒గ్నిము॑ఖామే॒వర్ధిం॒-యఀజ॑మాన ఋద్ధ్నోతి ॥ స॒కృదు॑ప॒స్తీర్య॒ ద్విరా॒దధ॑త్ । ఉ॒ప॒స్తీర్య॒ ద్విర॒భిఘా॑రయతి ।
షట్-థ్సమ్ప॑ద్యన్తే । షడ్వా ఋ॒తవః॑ । ఋ॒తూనే॒వ ప్రీ॑ణాతి । వే॒దేన॑ బ్ర॒హ్మణే᳚ బ్రహ్మభా॒గ-మ్పరి॑హరతి । ప్రా॒జా॒ప॒త్యో వై వే॒దః । ప్రా॒జా॒ప॒త్యో బ్ర॒హ్మా ॥ 57 ॥

స॒వి॒తా య॒జ్ఞస్య॒ ప్రసూ᳚త్యై । అథ॒ కామ॑మ॒న్యేన॑ । తతో॒ హోత్రే᳚ । మద్ధ్యం॒-వాఀ ఏ॒త-ద్య॒జ్ఞస్య॑ । యద్ధోతా᳚ । మ॒ద్ధ్య॒త ఏ॒వ య॒జ్ఞ-మ్ప్రీ॑ణాతి ।
అథా᳚ద్ధ్వ॒ర్యవే᳚ । ప్ర॒తి॒ష్ఠా వా ఏ॒షా య॒జ్ఞస్య॑ । యద॑ద్ధ్వ॒ర్యుః ।
తస్మా᳚ద్ధవి-ర్య॒జ్ఞస్యై॒తామే॒వావృత॒మను॑ ॥ 58 ॥

అ॒న్యా దఖ్షి॑ణా నీయన్తే । య॒జ్ఞస్య॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై ।
అ॒గ్నిమ॑గ్నీ-థ్స॒కృ-థ్స॑కృ॒-థ్సమ్మృ॒డ్ఢీత్యా॑హ ।
పరాం॑ఇవ॒ హ్యే॑తర్​హి॑ య॒జ్ఞః ॥ ఇ॒షి॒తా దైవ్యా॒ హోతా॑ర॒ ఇత్యా॑హ । ఇ॒షి॒తగ్ం హి కర్మ॑ క్రి॒యతే᳚ ।
భ॒ద్ర॒వాచ్యా॑య॒ ప్రేషి॑తో॒ మాను॑ష-స్సూక్తవా॒కాయ॑ సూ॒క్తా బ్రూ॒హీత్యా॑హ । ఆ॒శిష॑మే॒వైతామాశా᳚స్తే ।
స్వ॒గా దైవ్యా॒ హోతృ॑భ్య॒ ఇత్యా॑హ । య॒జ్ఞమే॒వ తథ్స్వ॒గా క॑రోతి । స్వ॒స్తి-ర్మాను॑షేభ్య॒ ఇత్యా॑హ ।
ఆ॒శిష॑మే॒వైతామాశా᳚స్తే । శం॒​యోఀ-ర్బ్రూ॒హీత్యా॑హ ।
శం॒​యుఀమే॒వ బా॑ర్​హస్ప॒త్య-మ్భా॑గ॒ధేయే॑న॒ సమ॑ర్ధయతి ॥ 59 ॥
(చ॒ర॒త్య॒ద్ధ్వ॒ర్యుః - ప్రజా॑తి--ర్ హ్వయతే॒ - వేదా᳚ - బ్రవీ-ద్- బర్​హి॒షద॑-ఙ్కరో-త్యృ॒త్విజో॑-దధాతి-బ్ర॒హ్మా-ఽను॑-కరోతి చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 8)

అనువాకం 9 - ప్రస్తరప్రహారాదికమ్
అథ॒ స్రుచా॑వను॒ష్టుగ్భ్యాం॒-వాఀజ॑వతీభ్యాం॒-వ్యూఀ ॑హతి । ప్ర॒తి॒ష్ఠా వా అ॑ను॒ష్టుక్ । అన్నం॒-వాఀజః॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై । అ॒న్నాద్య॒స్యావ॑రుద్ధ్యై । ప్రాచీ᳚-ఞ్జు॒హూమూ॑హతి । జా॒తానే॒వ భ్రాతృ॑వ్యా॒-న్ప్రణు॑దతే । ప్ర॒తీచీ॑ముప॒భృత᳚మ్ ।
జ॒ని॒ష్యమా॑ణానే॒వ ప్రతి॑నుదతే ।
స విషూ॑చ ఏ॒వాపోహ్య॑ స॒పత్నా॒న్॒. యజ॑మానః ।
అ॒స్మిన్ ఀలో॒కే ప్రతి॑తిష్ఠతి ॥ 60 ॥

ద్వాభ్యా᳚మ్ । ద్విప్ర॑తిష్ఠో॒ హి ॥ వసు॑భ్యస్త్వా రు॒ద్రేభ్య॑స్త్వా-ఽఽది॒త్యేభ్య॒స్త్వేత్యా॑హ ।
య॒థా॒య॒జురే॒వై తత్ । స్రు॒ఖ్షు ప్ర॑స్త॒రమ॑నక్తి ।
ఇ॒మే వై లో॒కా-స్స్రుచః॑ । యజ॑మానః ప్రస్త॒రః । యజ॑మానమే॒వ తేజ॑సా-ఽనక్తి । త్రే॒ధా-ఽన॑క్తి ।
త్రయ॑ ఇ॒మే లో॒కాః ॥ 61 ॥

ఏ॒భ్య ఏ॒వైనం॑-లోఀ॒కేభ్యో॑-ఽనక్తి ।
అ॒భి॒పూ॒ర్వమ॑నక్తి । అ॒భి॒పూ॒ర్వమే॒వ యజ॑మాన॒-న్తేజ॑సా-ఽనక్తి ॥ అ॒క్తగ్ం రిహా॑ణా॒ ఇత్యా॑హ ।
తేజో॒ వా ఆజ్య᳚మ్ । యజ॑మానః ప్రస్త॒రః ।
యజ॑మానమే॒వ తేజ॑సా-ఽనక్తి । వి॒యన్తు॒ వయ॒ ఇత్యా॑హ । వయ॑ ఏ॒వైన॑-ఙ్కృ॒త్వా ।
సు॒వ॒ర్గం-లోఀ॒క-ఙ్గ॑మయతి ॥ 62 ॥

ప్ర॒జాం-యోఀని॒-మ్మా నిర్మృ॑ఖ్ష॒మిత్యా॑హ । ప్ర॒జాయై॑ గోపీ॒థాయ॑ ॥ ఆప్యా॑యన్తా॒మాప॒ ఓష॑ధయ॒ ఇత్యా॑హ । ఆప॑ ఏ॒వౌష॑ధీ॒రాప్యా॑యయతి । మ॒రుతా॒-మ్పృష॑తయ॒-స్స్థేత్యా॑హ । మ॒రుతో॒ వై వృష్ట్యా॑ ఈశతే ।
వృష్టి॑మే॒వావ॑రున్ధే । దివ॑-ఙ్గచ్ఛ॒ తతో॑ నో॒ వృష్టి॒మేర॒యేత్యా॑హ । వృష్టి॒ర్వై ద్యౌః । వృష్టి॑మే॒వావ॑రున్ధే ॥ 63 ॥

యావ॒ద్వా అ॑ద్ధ్వ॒ర్యుః ప్ర॑స్త॒ర-మ్ప్ర॒హర॑తి । తావ॑ద॒స్యాయు॑ర్మీయతే । ఆ॒యు॒ష్పా అ॑గ్నే॒-ఽస్యాయు॑ర్మే పా॒హీత్యా॑హ । ఆయు॑రే॒వాత్మన్-ధ॑త్తే ।
యావ॒ద్వా అ॑ద్ధ్వ॒ర్యుః ప్ర॑స్త॒ర-మ్ప్ర॒హర॑తి । తావ॑దస్య॒ చఖ్షు॑ర్మీయతే । చ॒ఖ్షు॒ష్పా అ॑గ్నే-ఽసి॒ చఖ్షు॑ర్మే పా॒హీత్యా॑హ । చఖ్షు॑రే॒వాత్మన్-ధ॑త్తే ॥
ధ్రు॒వా-ఽసీత్యా॑హ॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై ॥
య-మ్ప॑రి॒ధి-మ్ప॒ర్యధ॑త్థా॒ ఇత్యా॑హ ॥ 64 ॥

య॒థా॒య॒జురే॒వైతత్ । అగ్నే॑ దేవ ప॒ణిభి॑-ర్వీ॒యమా॑ణ॒ ఇత్యా॑హ । అ॒గ్నయ॑ ఏ॒వైన॒-ఞ్జుష్ట॑-ఙ్కరోతి ।
త-న్త॑ ఏ॒తమను॒ జోష॑-మ్భరా॒మీత్యా॑హ ।
స॒జా॒తానే॒వాస్మా॒ అను॑కాన్కరోతి ।
నేదే॒ష త్వద॑పచే॒తయా॑తా॒ ఇత్యా॒హాను॑ఖ్యాత్యై ॥ య॒జ్ఞస్య॒ పాథ॒ ఉప॒ సమి॑త॒మిత్యా॑హ ।
భూ॒మాన॑మే॒వోపై॑తి । ప॒రి॒ధీన్-ప్రహ॑రతి ।
య॒జ్ఞస్య॒ సమి॑ష్ట్యై ॥ 65 ॥

స్రుచౌ॒ స-మ్ప్రస్రా॑వయతి । యదే॒వ తత్ర॑ క్రూ॒రమ్ ।
తత్-తేన॑ శమయతి । జు॒హ్వాము॑ప॒భృత᳚మ్ । య॒జ॒మా॒న॒దే॒వ॒త్యా॑ వై జు॒హూః ।
భ్రా॒తృ॒వ్య॒దే॒వ॒త్యో॑ప॒భృత్ ।
యజ॑మానాయై॒వ భ్రాతృ॑వ్య॒ముప॑స్తి-ఙ్కరోతి ॥
స॒గ్గ్॒స్రా॒వభా॑గా॒-స్స్థేత్యా॑హ ।
వస॑వో॒ వై రు॒ద్రా ఆ॑ది॒త్యా-స్సగ్గ్॑స్రా॒వభా॑గాః ।
తేషా॒-న్త-ద్భా॑గ॒ధేయ᳚మ్ ॥ 66 ॥

తానే॒వ తేన॑ ప్రీణాతి । వై॒శ్వ॒దే॒వ్యర్చా । ఏ॒తే హి విశ్వే॑ దే॒వాః । త్రి॒ష్టుగ్-భ॑వతి । ఇ॒న్ద్రి॒యం-వైఀ త్రి॒ష్టుక్ । ఇ॒న్ద్రి॒యమే॒వ యజ॑మానే దధాతి ॥ అ॒గ్నేర్వా॒మప॑న్నగృహస్య॒ సద॑సి సాదయా॒మీత్యా॑హ ।
ఇ॒యం-వాఀ అ॒గ్నిరప॑న్నగృహః । అ॒స్యా ఏ॒వైనే॒ సద॑నే సాదయతి । సు॒మ్నాయ॑ సుమ్నినీ సు॒మ్నే మా॑ ధత్త॒మిత్యా॑హ ॥ 67 ॥

ప్ర॒జా వై ప॒శవ॑-స్సు॒మ్నమ్ । ప్ర॒జామే॒వ ప॒శూనా॒త్మన్ధ॑త్తే । ధు॒రి ధు॒ర్యౌ॑ పాత॒మిత్యా॑హ । జా॒యా॒ప॒త్యో-ర్గో॑పీ॒థాయ॑ ॥ అగ్నే॑-ఽదబ్ధాయో-ఽశీతతనో॒ ఇత్యా॑హ । య॒థా॒య॒జురే॒వైతత్ । పా॒హి మా॒-ఽద్య ది॒వః పా॒హి ప్రసి॑త్యై పా॒హి దురి॑ష్ట్యై పా॒హి దు॑రద్మ॒న్యై పా॒హి దుశ్చ॑రితా॒దిత్యా॑హ । ఆ॒శిష॑మే॒వైతామాశా᳚స్తే ।
అవి॑ష-న్నః పి॒తు-ఙ్కృ॑ణు సు॒షదా॒ యోని॒గ్గ్॒ స్వాహేతీ᳚ద్ధ్మ-సం॒​వృఀశ్చ॑నాన్యన్వాహార్య॒పచ॑నే ఽభ్యా॒ధాయ॑ ఫలీకరణహో॒మ-ఞ్జు॑హోతి ।
అతి॑రిక్తాని॒ వా ఇ॑ద్ధ్మ సం॒​వృఀశ్చ॑నాని ॥ 68 ॥

అతి॑రిక్తాః ఫలీ॒కర॑ణాః । అతి॑రిక్తమాజ్యోచ్ఛేష॒ణమ్ ।
అతి॑రిక్త ఏ॒వాతి॑రిక్త-న్దధాతి । అథో॒ అతి॑రిక్తే-నై॒వాతి॑రిక్త-మా॒ప్త్వా-ఽవ॑రున్ధే ॥ వేది॑-ర్దే॒వేభ్యో॒ నిలా॑యత । తాం-వేఀ॒దేనాన్వ॑విన్దన్న్ । వే॒దేన॒ వేదిం॑-విఀవిదుః పృథి॒వీమ్ । సా ప॑ప్రథే పృథి॒వీ పార్థి॑వాని ।
గర్భ॑-మ్బిభర్తి॒ భువ॑నేష్వ॒న్తః ।
తతో॑ య॒జ్ఞో జా॑యతే విశ్వ॒దాని॒రితి॑ పు॒రస్తా᳚-థ్స్తమ్బయ॒జుషో॑ వే॒దేన॒ వేది॒గ్ం॒ సమ్మా॒ష్ట్ర్యను॑విత్త్యై ॥ 69 ॥

అథో॒ య-ద్వే॒దశ్చ॒ వేది॑శ్చ॒ భవ॑తః । మి॒థు॒న॒త్వాయ॒ ప్రజా᳚త్యై । ప్ర॒జాప॑తే॒ర్వా ఏ॒తాని॒ శ్మశ్రూ॑ణి । య-ద్వే॒దః । పత్ని॑యా ఉ॒పస్థ॒ ఆస్య॑తి ।
మి॒థు॒నమే॒వ క॑రోతి । వి॒న్దతే᳚ ప్ర॒జామ్ ।
వే॒దగ్ం హోతా-ఽఽహ॑వ॒నీయా᳚-థ్స్తృ॒ణన్నే॑తి ।
య॒జ్ఞమే॒వ త-థ్సన్త॑నో॒త్యోత్త॑రస్మా-దర్ధమా॒సాత్ ।
తగ్ం సన్త॑త॒ముత్త॑రే-ఽర్ధమా॒స ఆల॑భతే ॥ 70 ॥

త-ఙ్కా॒లేకా॑ల॒ ఆగ॑తే యజతే ॥ బ్ర॒హ్మ॒వా॒దినో॑ వదన్తి ।
స త్వా అ॑ద్ధ్వ॒ర్యు-స్స్యా᳚త్ । యో యతో॑ య॒జ్ఞ-మ్ప్ర॑యు॒ఙ్క్తే ।
తదే॑న-మ్ప్రతిష్ఠా॒పయ॒తీతి॑ ।
వాతా॒ద్వా అ॑ద్ధ్వ॒ర్యుర్య॒జ్ఞ-మ్ప్రయు॑ఙ్క్తే ।
దేవా॑ గాతువిదో గా॒తుం-విఀ॒త్వా గా॒తుమి॒తేత్యా॑హ ।
యత॑ ఏ॒వ య॒జ్ఞ-మ్ప్ర॑యు॒ఙ్క్తే ।
తదే॑న॒-మ్ప్రతి॑ష్ఠాపయతి ।
ప్రతి॑తిష్ఠతి ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॒-ర్యజ॑మానః ॥ 71 ॥
(తి॒ష్ఠ॒తీ॒ - మే లో॒కా - గ॑మయతి॒ - ద్యౌ-ర్వృష్టి॑మే॒వావ॑రున్ధే - ప॒ర్యధ॑త్థా॒ ఇత్యా॑హ॒ - సమి॑ష్ట్యై - భాగ॒ధేయం॑ - ధత్త॒మిత్యా॑హ॒ - వా ఇ॑ద్ధ్మ సం॒​వృఀశ్చ॑నా॒ - న్యను॑విత్త్యై - లభతే॒ - యజ॑మానః) (అ. 9)

అనువాకం 10 - పత్నీయోక్రవిమోకః
యో వా అయ॑థాదేవతం-యఀ॒జ్ఞము॑ప॒చర॑తి ।
ఆ దే॒వతా᳚భ్యో వృశ్చ్యతే । పాపీ॑యా-న్భవతి । యో య॑థాదేవ॒తమ్ । న దే॒వతా᳚భ్య॒ ఆవృ॑శ్చ్యతే ।
వసీ॑యా-న్భవతి । వా॒రు॒ణో వై పాశః॑ ।
ఇ॒మం-విఀష్యా॑మి॒ వరు॑ణస్య॒ పాశ॒మిత్యా॑హ ।
వ॒రు॒ణ॒పా॒శాదే॒వైనా᳚-మ్ముఞ్చతి ।
స॒వి॒తృప్ర॑సూతో యథాదేవ॒తమ్ ॥ 72 ॥

న దే॒వతా᳚భ్య॒ ఆవృ॑శ్చ్యతే । వసీ॑యా-న్భవతి ।
ధా॒తుశ్చ॒ యోనౌ॑ సుకృ॒తస్య॑ లో॒క ఇత్యా॑హ । అ॒గ్నిర్వై ధా॒తా । పుణ్య॒-ఙ్కర్మ॑ సుకృ॒తస్య॑ లో॒కః । అ॒గ్నిరే॒వైనా᳚-న్ధా॒తా । పుణ్యే॒ కర్మ॑ణి సుకృ॒తస్య॑ లో॒కే ద॑ధాతి । స్యో॒న-మ్మే॑ స॒హ పత్యా॑ కరో॒మీత్యా॑హ ।
ఆ॒త్మన॑శ్చ॒ యజ॑మానస్య॒ చానా᳚త్యై స॒త్వాం​యఀ ॑ ॥
సమాయు॑షా॒ సమ్ప్ర॒జయేత్యా॑హ ॥ 73 ॥

ఆ॒శిష॑మే॒వైతామాశా᳚స్తే పూర్ణపా॒త్రే । అ॒న్త॒తో॑-ఽను॒ష్టుభా᳚ । చతు॑ష్ప॒ద్వా ఏ॒తచ్ఛన్దః॒ ప్రతి॑ష్ఠిత॒-మ్పత్ని॑యై పూర్ణపా॒త్రే భ॑వతి ।
అ॒స్మిన్ ఀలో॒కే ప్రతి॑తిష్ఠా॒నీతి॑ ।
అ॒స్మిన్నే॒వ లో॒కే ప్రతి॑తిష్ఠతి । అథో॒ వాగ్వా అ॑ను॒ష్టుక్ । వామ్మి॑థు॒నమ్ । ఆపో॒ రేతః॑ ప్ర॒జన॑నమ్ ।
ఏ॒తస్మా॒ద్వై మి॑థు॒నాద్వి॒ద్యోత॑మాన-స్స్త॒నయ॑న్వర్​షతి । రేత॑-స్సి॒ఞ్చన్న్ ॥ 74 ॥

ప్ర॒జాః ప్ర॑జ॒నయన్న్॑ ॥ యద్వై య॒జ్ఞస్య॒ బ్రహ్మ॑ణా యు॒జ్యతే᳚ । బ్రహ్మ॑ణా॒ వై తస్య॑ విమో॒కః । అ॒ద్భి-శ్శాన్తిః॑ । విము॑క్తం॒-వాఀ ఏ॒తర్​హి॒ యోక్త్ర॒-మ్బ్రహ్మ॑ణా ।
ఆ॒దాయై॑న॒త్పత్నీ॑ స॒హాప ఉప॑గృహ్ణీతే॒ శాన్త్యై᳚ ।
అ॒ఞ్జ॒లౌ పూ᳚ర్ణపా॒త్రమాన॑యతి । రేత॑ ఏ॒వాస్యా᳚-మ్ప్ర॒జా-న్ద॑ధాతి । ప్ర॒జయా॒ హి మ॑ను॒ష్యః॑ పూ॒ర్ణః ।
ముఖం॒-విఀమృ॑ష్టే । అ॒వ॒భృ॒థస్యై॒వ రూ॒ప-ఙ్కృ॒త్వోత్తి॑ష్ఠతి ॥ 75 ॥
(స॒వి॒తృప్ర॑సూతో యథాదేవ॒తం-ప్ర॒జయేత్యా॑హ-సి॒ఞ్చ-న్మృ॑ష్ట॒ ఏక॑-ఞ్చ) (అ. 10)

అనువాకం 11 - ఉపవేషోపగూహనమ్
ప॒రి॒వే॒షో వా ఏ॒ష వన॒స్పతీ॑నామ్ । యదు॑పవే॒షః । య ఏ॒వం-వేఀద॑ । వి॒న్దతే॑ పరివే॒ష్టార᳚మ్ । తము॑త్క॒రే ॥ య-న్దే॒వా మ॑ను॒ష్యే॑షు ।
ఉ॒ప॒వే॒షమధా॑రయన్న్ । యే అ॒స్మదప॑చేతసః । తాన॒స్మభ్య॑-మి॒హాకు॑రు । ఉప॑వే॒షోప॑విడ్ఢి నః ॥ 76 ॥

ప్ర॒జా-మ్పుష్టి॒మథో॒ ధన᳚మ్ ।
ద్వి॒పదో॑ న॒శ్చతు॑ష్పదః । ధ్రు॒వాన-న॑పగాన్-కు॒ర్వితి॑ పు॒రస్తా᳚-త్ప్ర॒త్యఞ్చ॒ముప॑గూహతి ।
తస్మా᳚-త్పు॒రస్తా᳚-త్ప్ర॒త్యఞ్చ॑-శ్శూ॒ద్రా అవ॑స్యన్తి । స్థ॒వి॒మ॒త ఉప॑గూహతి । అప్ర॑తివాదిన ఏ॒వైనా᳚న్ కురుతే ॥
ధృష్టి॒ర్వా ఉ॑పవే॒షః ।
శు॒చార్తో వజ్రో॒ బ్రహ్మ॑ణా॒ సగ్ంశి॑తః ।
యోప॑వే॒షే శుక్ । సా-ఽముమృ॑చ్ఛతు॒ య-న్ద్వి॒ష్మ ఇతి॑ ॥ 77 ॥

అథా᳚స్మై నామ॒ గృహ్య॒ ప్రహ॑రతి । నిర॒ము-న్ను॑ద॒ ఓక॑సః । స॒పత్నో॒ యః పృ॑త॒న్యతి॑ । ని॒ర్బా॒ద్ధ్యే॑న హ॒విషా᳚ । ఇన్ద్ర॑ ఏణ॒-మ్పరా॑శరీత్ ।
ఇ॒హి తి॒స్రః ప॑రా॒వతః॑ । ఇ॒హి పఞ్చ॒జనా॒గ్ం॒ అతి॑ ।
ఇ॒హి తి॒స్రో-ఽతి॑ రోచ॒నా యావ॑త్ । సూర్యో॒ అస॑-ద్ది॒వి ।
ప॒ర॒మా-న్త్వా॑ పరా॒వత᳚మ్ ॥ 78 ॥
ఇన్ద్రో॑ నయతు వృత్ర॒హా । యతో॒ న పున॒రాయ॑సి ।
శ॒శ్వ॒తీభ్య॒-స్సమా᳚భ్య॒ ఇతి॑ । త్రి॒వృద్వా ఏ॒ష వజ్రో॒ బ్రహ్మ॑ణా॒ సగ్ంశి॑తః । శు॒చైవైనం॑-విఀ॒ద్ధ్వా ।
ఏ॒భ్యో లో॒కేభ్యో॑ ని॒ర్ణుద్య॑ । వజ్రే॑ణ॒ బ్రహ్మ॑ణా స్తృణుతే । హ॒తో॑ ఽసావవ॑ధిష్మా॒-ముమిత్యా॑హ॒
స్తృత్యై᳚ । య-న్ద్వి॒ష్యాత్త-న్ధ్యా॑యేత్ ।
శు॒చైవైన॑-మర్పయతి ॥ 79 ॥
(నో॒-ద్వి॒ష్మ ఇతి॑-పరా॒వత॑-మర్పయతి) (అ. 11)

(ప్రత్యు॑ష్టం - ది॒వ-శ్శిల్ప॒ - మయ॑జ్ఞో - ధృ॒త-ఞ్చ॑ - దేవాసు॒రా-స్స ఏ॒తమిన్ద్ర॒ - ఆపో॑ దేవీ - ర॒గ్నినా॒ - ధిష్ణి॑యా॒ - అథ॒ స్రుచౌ॒ - యో వా అయ॑థాదేవతం - పరివే॒షో వా ఏకా॑దశ)

(ప్రత్యు॑ష్ట॒ - మయ॑జ్ఞ - ఏ॒షా హి విశ్వే॑షా-న్దే॒వానా॑ - మూ॒ర్జా పృ॑థి॒వీ - మథో॒ రఖ్ష॑సాం॒ - తా-మ్ప్రజా॑తిం॒ - ద్వాభ్యాం॒ - త-ఙ్కా॒లేకా॑లే॒ నవ॑సప్తతిః)
(ప్రత్యు॑ష్టగ్ం - శు॒చైవైన॑మర్పయతి)

॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥

॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే తృతీయాష్టకే తృతీయ ప్రపాఠక-స్సమాప్తః ॥