కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే ప్రథమాష్టకే తృతీయః ప్రపాఠకః - వాజపేయబ్రాహ్మణం

ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥

అనువాకం 1 - పునరాధేయశేషః ఆజ్యభాగయోర్విశేషః

దే॒వా॒సు॒రా-స్సం-యఀ ॑త్తా ఆసన్న్ । తే దే॒వా వి॑జ॒య-ము॑ప॒యన్తః॑ । అ॒గ్నీషోమ॑యో-స్తేజ॒స్వినీ᳚స్త॒నూ-స్స-న్న్య॑దధత । ఇ॒దము॑ నో భవిష్యతి । యది॑ నో జే॒ష్యన్తీతి॑ । తేనా॒గ్నీషోమా॒-వపా᳚క్రామతామ్ । తే దే॒వా వి॒జిత్య॑ । అ॒గ్నీషోమా॒-వన్వై᳚చ్ఛన్న్ । తే᳚-ఽగ్ని-మన్వ॑విన్ద-న్నృ॒తుషూ-థ్స॑న్నమ్ । తస్య॒ విభ॑క్తీభి-స్తేజ॒స్వినీ᳚స్త॒నూ-రవా॑రున్ధత ॥ 1 ॥

తే సోమ॒-మన్వ॑విన్దన్న్ । తమ॑ఘ్నన్న్ । తస్య॑ యథా-ఽభి॒జ్ఞాయ॑-న్త॒నూ-ర్వ్య॑గృహ్ణత । తే గ్రహా॑ అభవన్న్ । త-ద్గ్రహా॑ణా-ఙ్గ్రహ॒త్వమ్ । యస్యై॒వం-విఀ॒దుషో॒ గ్రహా॑ గృ॒హ్యన్తే᳚ । తస్య॒ త్వే॑వ గృ॑హీ॒తాః ॥ నానా᳚గ్నేయ-మ్పునరా॒ధేయే॑ కుర్యాత్ । యదనా᳚గ్నేయ-మ్పునరా॒ధేయే॑ కు॒ర్యాత్ । వ్యృ॑ద్ధమే॒వ తత్ ॥ 2 ॥

అనా᳚గ్నేయం॒-వాఀ ఏ॒త-త్క్రి॑యతే । య-థ్స॒మిధ॒-స్తనూ॒నపా॑తమి॒డో బ॒ర్॒హి-ర్య॑జతి ॥ ఉ॒భావా᳚గ్నే॒యా-వాజ్య॑భాగౌ స్యాతామ్ ॥ అనా᳚జ్యభాగౌ-భవత॒ ఇత్యా॑హుః । యదు॒భావా᳚గ్నే॒యావ॒న్వఞ్చా॒వితి॑ । అ॒గ్నయే॒ పవ॑మానా॒యోత్త॑ర-స్స్యాత్ । య-త్పవ॑మానాయ । తేనాజ్య॑ భాగః । తేన॑ సౌ॒మ్యః ॥ బుధ॑న్వత్యాగ్నే॒య-స్యాజ్య॑-భాగస్య పురో-ఽనువా॒క్యా॑ భవతి ॥ 3 ॥

యథా॑ సు॒ప్త-మ్బో॒ధయ॑తి । తా॒దృగే॒వ తత్ ॥ అ॒గ్నిన్య॑క్తాః పత్నీ సం​యాఀ॒జానా॒మృచ॑-స్స్యుః । తేనా᳚గ్నే॒యగ్ం సర్వ॑-మ్భవతి ॥ ఏ॒క॒ధా తే॑జ॒స్వినీ᳚-న్దే॒వతా॒-ముపై॒తీత్యా॑హుః । సైన॑మీశ్వ॒రా ప్ర॒దహ॒ ఇతి॑ ॥ నేతి॑ బ్రూయాత్ । ప్ర॒జన॑నం॒-వాఀ అ॒గ్నిః । ప్ర॒జన॑న-మే॒వోపై॒తీతి॑ ॥ కృ॒తయ॑జు॒-స్సమ్భృ॑త సమ్భార॒ ఇత్యా॑హుః ॥ 4 ॥

న స॒భృన్త్యా᳚-స్సమ్భా॒రాః । న యజుః॑ కా॒ర్య॑మితి॑ ॥ అథో॒ ఖలు॑ । స॒భృన్త్యా॑ ఏ॒వ స॑భాం॒రాః । కా॒ర్యం॑-యఀజుః॑ । పు॒న॒రా॒ధేయ॑స్య॒ సమృ॑ద్ధ్యై ॥ తేనో॑పా॒గ్ం॒శు ప్రచ॑రతి । ఏష్య॑ ఇవ॒ వా ఏ॒షః । య-త్పు॑న-రా॒ధేయః॑ । యథో॑పా॒గ్ం॒శు న॒ష్టమి॒చ్ఛతి॑ ॥ 5 ॥

తా॒దృగే॒వ తత్ ॥ ఉ॒చ్చై-స్స్వి॑ష్ట॒కృత॒ము-థ్సృ॑జతి । యథా॑ న॒ష్టం-విఀ॒త్వా ప్రాహా॒యమితి॑ । తా॒దృగే॒వ తత్ ॥ ఏ॒క॒ధా తే॑జ॒స్వినీ᳚-న్దే॒వతా॒ముపై॒తీత్యా॑హుః । సైన॑మీశ్వ॒రా ప్ర॒దహ॒ ఇతి॑ । తత్తథా॒ నోపై॑తి । ప్ర॒యా॒జా॒నూ॒యా॒జేష్వే॒వ విభ॑క్తీః కుర్యాత్ । య॒థా॒పూ॒ర్వ-మాజ్య॑భాగౌ॒ స్యాతా᳚మ్ । ఏ॒వ-మ్ప॑త్నీ సం​యాఀ॒జాః ॥ 6 ॥

త-ద్వై᳚శ్వాన॒రవ॑త్-ప్ర॒జన॑నవత్తర॒-ముపై॒తీతి॑ ॥ తదా॑హుః । వ్యృ॑ద్ధం॒-వాఀ ఏ॒తత్ । అనా᳚గ్నేయం॒-వాఀ ఏ॒త-త్క్రి॑యత॒ ఇతి॑ ॥ నేతి॑ బ్రూయాత్ । అ॒గ్ని-మ్ప్ర॑థ॒మం-విఀభ॑క్తీనాం-యఀజతి । అ॒గ్నిము॑త్త॒మ-మ్ప॑త్నీ సం​యాఀ॒జానా᳚మ్ । తేనా᳚గ్నే॒యమ్ । తేన॒ సమృ॑ద్ధ-ఙ్క్రియత॒ ఇతి॑ ॥ 7 ॥
(అ॒రు॒న్ధ॒ - తై॒వ త-ద్- భ॑వతి॒ - సమ్భృ॑తసమ్భార॒ ఇత్యా॑హు - రి॒చ్ఛతి॑ - పత్నీసం​యాఀ॒జా - +నవ॑ చ) ( ఆ1)

అనువాకం 2 - వాజపేయస్య విధిః
దే॒వా వై యథా॒దర్​శం॑-యఀ॒జ్ఞానాహ॑రన్త । యో᳚-ఽగ్నిష్టో॒మమ్ । య ఉ॒క్థ్య᳚మ్ । యో॑-ఽతిరా॒త్రమ్ । తే స॒హైవ సర్వే॑ వాజ॒పేయ॑-మపశ్యన్న్ । తే । అ॒న్యో᳚న్యస్మై॒ నాతి॑ష్ఠన్త । అ॒హమ॒నేన॑ యజా॒ ఇతి॑ । తే᳚-ఽబ్రువన్న్ । ఆ॒జిమ॒స్య ధా॑వా॒మేతి॑ ॥ 8 ॥

తస్మి॑-న్నా॒జిమ॑ధావన్న్ । త-మ్బృహ॒స్పతి॒-రుద॑జయత్ । తేనా॑యజత । స స్వారా᳚జ్య-మగచ్ఛత్ । తమిన్ద్రో᳚-ఽబ్రవీత్ । మామ॒నేన॑ యాజ॒యేతి॑ । తేనేన్ద్ర॑-మయాజయత్ । సో-ఽగ్ర॑-న్దే॒వతా॑నా॒-మ్పర్యై᳚త్ । అగ॑చ్ఛ॒-థ్స్వారా᳚జ్యమ్ । అతి॑ష్ఠన్తాస్మై॒ జ్యైష్ఠ్యా॑య ॥ 9 ॥

య ఏ॒వం-విఀ॒ద్వాన్. వా॑జ॒పేయే॑న॒ యజ॑తే । గచ్ఛ॑తి॒ స్వారా᳚జ్యమ్ । అగ్రగ్ం॑ సమా॒నానా॒-మ్పర్యే॑తి । తిష్ఠ॑న్తే-ఽస్మై॒ జ్యైష్ఠ్యా॑య ॥ స వా ఏ॒ష బ్రా᳚హ్మ॒ణస్య॑ చై॒వ రా॑జ॒న్య॑స్య చ య॒జ్ఞః ॥ తం-వాఀ ఏ॒తం-వాఀ ॑జ॒పేయ॒ ఇత్యా॑హుః । వా॒జాప్యో॒ వా ఏ॒షః । వాజ॒గ్గ్॒ హ్యే॑తేన॑ దే॒వా ఐఫ్సన్న్॑ ॥ సోమో॒ వై వా॑జ॒పేయః॑ । యో వై సోమం॑-వాఀజ॒పేయం॒-వేఀద॑ ॥ 10 ॥

వా॒జ్యే॑వైన॑-మ్పీ॒త్వా భ॑వతి । ఆ-ఽస్య॑ వా॒జీ జా॑యతే ॥ అన్నం॒-వైఀ వా॑జ॒పేయః॑ । య ఏ॒వం-వేఀద॑ । అత్త్యన్న᳚మ్ । ఆ-ఽస్యా᳚న్నా॒దో జా॑యతే ॥ బ్రహ్మ॒ వై వా॑జ॒పేయః॑ । య ఏ॒వం-వేఀద॑ । అత్తి॒ బ్రహ్మ॒ణా-ఽన్న᳚మ్ । ఆ-ఽస్య॑ బ్ర॒హ్మా జా॑యతే ॥ 11 ॥

వాగ్వై వాజ॑స్య ప్రస॒వః । య ఏ॒వం-వేఀద॑ । క॒రోతి॑ వా॒చా వీ॒ర్య᳚మ్ । ఐనం॑-వాఀ॒చా గ॑చ్ఛతి । అపి॑వతీం॒-వాఀచం॑-వఀదతి ॥ ప్ర॒జాప॑తి-ర్దే॒వేభ్యో॑ య॒జ్ఞాన్ వ్యాది॑శత్ । స ఆ॒త్మన్ వా॑జ॒పేయ॑-మధత్త । త-న్దే॒వా అ॑బ్రువన్న్ । ఏ॒ష వావ య॒జ్ఞః । య-ద్వా॑జ॒పేయః॑ ॥ 12 ॥

అప్యే॒వ నో-ఽత్రా॒స్త్వితి॑ । తేభ్య॑ ఏ॒తా ఉజ్జి॑తీః॒ ప్రాయ॑చ్ఛత్ ॥ తా వా ఏ॒తా ఉజ్జి॑తయో॒ వ్యాఖ్యా॑యన్తే । య॒జ్ఞస్య॑ సర్వ॒త్వాయ॑ । దే॒వతా॑నా॒-మని॑ర్భాగాయ ॥ దే॒వా వై బ్రహ్మ॑ణ॒శ్చాన్న॑స్య చ॒ శమ॑ల॒మపా᳚ఘ్నన్న్ । య-ద్బ్రహ్మ॑ణ॒-శ్శమ॑ల॒మాసీ᳚త్ । సా గాథా॑ నారాశ॒గ్గ్॒స్య॑ భవత్ । యదన్న॑స్య । సా సురా᳚ ॥ 13 ॥

తస్మా॒-ద్గాయ॑తశ్చ మ॒త్తస్య॑ చ॒ న ప్ర॑తి॒గృహ్య᳚మ్ । య-త్ప్ర॑తిగృహ్ణీ॒యాత్ । శమ॑ల॒-మ్ప్రతి॑గృహ్ణీయాత్ ॥ సర్వా॒ వా ఏ॒తస్య॒ వాచో ఽవ॑రుద్ధాః । యో వా॑జపేయయా॒జీ । యా పృ॑థి॒వ్యాం-యాఀ-ఽగ్నౌ యా ర॑థన్త॒రే । యా-ఽన్తరి॑ఖ్షే॒ యా వా॒యౌ యా వా॑మదే॒వ్యే । యా ది॒వి యా-ఽఽది॒త్యే యా బృ॑హ॒తి । యా-ఽఫ్సు యౌష॑ధీషు॒ యా వన॒స్పతి॑షు ॥ తస్మా᳚-ద్వాజపేయయా॒జ్యార్త్వి॑జీనః । సర్వా॒ హ్య॑స్య॒ వాచో ఽవ॑రుద్ధాః ॥ 14 ॥
(ధా॒వా॒మేతి॒ - జ్యైష్ఠ్యా॑య॒ - వేద॑ - బ్ర॒హ్మా జా॑యతే-వాజ॒పేయః॒-సురా-ఽఽర్త్వి॑జీన॒ ఏకం॑ చ ) (అ. 2)

అనువాకం 3 - తస్యగ్రహవిశేషాః
దే॒వా వై యద॒న్యై-ర్గ్రహై᳚-ర్య॒జ్ఞస్య॒ నావారు॑న్ధత । తద॑తిగ్రా॒హ్యై॑-రతి॒గృహ్యా-వా॑రున్ధత । తద॑తిగ్రా॒హ్యా॑ణా-మతిగ్రాహ్య॒త్వమ్ ॥ యద॑తిగ్రా॒హ్యా॑ గృ॒హ్యన్తే᳚ । యదే॒వాన్యై-ర్గ్రహై᳚-ర్య॒జ్ఞస్య॒ నావ॑రు॒న్ధే । తదే॒వ తైర॑తి॒గృహ్యా-వ॑రున్ధే ॥ పఞ్చ॑ గృహ్యన్తే । పాఙ్క్తో॑ య॒జ్ఞః । యావా॑నే॒వ య॒జ్ఞః । తమా॒ప్త్వా ఽవ॑రున్ధే ॥ 15 ॥

సర్వ॑ ఐ॒న్ద్రా భ॑వన్తి । ఏ॒క॒ధైవ యజ॑మాన ఇన్ద్రి॒య-న్ద॑ధతి ॥ స॒ప్తద॑శ ప్రాజాప॒త్యా గ్రహా॑ గృహ్యన్తే । స॒ప్త॒ద॒శః ప్ర॒జాప॑తిః । ప్ర॒జాప॑తే॒-రాప్త్యై᳚ ॥ ఏక॑య॒ర్చా గృ॑హ్ణాతి । ఏ॒క॒ధైవ యజ॑మానే వీ॒ర్య॑-న్దధాతి ॥ సో॒మ॒గ్ర॒హాగ్​శ్చ॑ సురాగ్ర॒హాగ్​శ్చ॑ గృహ్ణాతి । ఏ॒త-ద్వై దే॒వానా᳚-మ్పర॒మమన్న᳚మ్ । య-థ్సోమః॑ ॥ 16 ॥

ఏ॒త-న్మ॑ను॒ష్యా॑ణామ్ । య-థ్సురా᳚ । ప॒ర॒మేణై॒వాస్మా॑ అ॒న్నాద్యే॒నావ॑ర-మ॒న్నాద్య॒-మవ॑రున్ధే ॥ సో॒మ॒గ్ర॒హా-న్గృ॑హ్ణాతి । బ్రహ్మ॑ణో॒ వా ఏ॒త-త్తేజః॑ । య-థ్సోమః॑ । బ్రహ్మ॑ణ ఏ॒వ తేజ॑సా॒ తేజో॒ యజ॑మానే దధాతి । సు॒రా॒గ్ర॒హా-న్గృ॑హ్ణాతి । అన్న॑స్య॒ వా ఏ॒తచ్ఛమ॑లమ్ । య-థ్సురా᳚ ॥ 17 ॥

అన్న॑స్యై॒వ శమ॑లేన॒ శమ॑లం॒-యఀజ॑మానా॒-దప॑హన్తి ॥ సో॒మ॒గ్ర॒హాగ్​శ్చ॑ సురాగ్ర॒హాగ్​శ్చ॑ గృహ్ణాతి । పుమా॒న్॒. వై సోమః॑ । స్త్రీ సురా᳚ । త-న్మి॑థు॒నమ్ । మి॒థు॒నమే॒వాస్య॒ త-ద్య॒జ్ఞే క॑రోతి ప్ర॒జన॑నాయ । ఆ॒త్మాన॑మే॒వ సో॑మగ్ర॒హై-స్స్పృ॑ణోతి । జా॒యాగ్ం సు॑రా గ్ర॒హైః । తస్మా᳚-ద్వాజపేయయా॒జ్య॑ముష్మి॑ఀల్లో॒కే స్త్రియ॒గ్ం॒ సమ్భ॑వతి । వా॒జ॒పేయా॑-భిజిత॒గ్గ్॒ హ్య॑స్య ॥ 18 ॥

పూర్వే॑ సోమగ్ర॒హా గృ॑హ్యన్తే । అప॑రే సురాగ్ర॒హాః । పు॒రో॒ఖ్షగ్ం సో॑మగ్ర॒హాన్థ్- సా॑దయతి । ప॒శ్చా॒ద॒ఖ్షగ్ం సు॑రాగ్ర॒హాన్ । పా॒ప॒వ॒స్య॒సస్య॒ విధృ॑త్యై ॥ ఏ॒ష వై యజ॑మానః । య-థ్సోమః॑ । అన్న॒గ్ం॒ సురా᳚ । సో॒మ॒గ్ర॒హాగ్​శ్చ॑ సురాగ్ర॒హాగ్​శ్చ॒ వ్యతి॑షజతి । అ॒న్నాద్యే॑నై॒వైనం॒-వ్యఀతి॑షజతి ॥ 19 ॥

స॒పృఞ్చ॑-స్స్థ॒ స-మ్మా॑ భ॒ద్రేణ॑ పృ॒ఙ్క్తేత్యా॑హ । అన్నం॒-వైఀ భ॒ద్రమ్ । అ॒న్నాద్యే॑నై॒వైన॒గ్ం॒ సగ్ంసృ॑జతి ॥ అన్న॑స్య॒ వా ఏ॒తచ్ఛమ॑లమ్ । య-థ్సురా᳚ । పా॒ప్మెవ॒ ఖలు॒ వై శమ॑లమ్ । పా॒ప్మనా॒ వా ఏ॑నమే॒తచ్ఛమ॑లేన॒ వ్యతి॑షజతి । య-థ్సో॑మగ్ర॒హాగ్​శ్చ॑ సురాగ్ర॒హాగ్​శ్చ॑ వ్యతి॒షజ॑తి ॥ వి॒పృచ॑-స్స్థ॒ వి మా॑ పా॒ప్మనా॑ పృ॒ఙ్క్తేత్యా॑హ । పా॒ప్మనై॒వైన॒గ్ం॒ శమ॑లేన॒ వ్యావ॑ర్తయతి ॥ 20 ॥

తస్మా᳚-ద్వాజపేయయా॒జీ పూ॒తో మేద్ధ్యో॑ దఖ్షి॒ణ్యః॑ ॥ ప్రాంఉ-ద్ద్ర॑వతి సోమగ్ర॒హైః । అ॒ముమే॒వ తై-ర్లో॒క-మ॒భిజ॑యతి । ప్ర॒త్యఙ్ఖ్సు॑రా గ్ర॒హైః । ఇ॒మమే॒వ తై-ర్లో॒క-మ॒భిజ॑యతి ॥ ప్రతి॑ష్ఠన్తి సోమగ్ర॒హైః । యావ॑దే॒వ స॒త్యమ్ । తేన॑ సూయతే ॥ వా॒జ॒సృద్భ్య॑-స్సురాగ్ర॒హాన్. హ॑రన్తి । అనృ॑తేనై॒వ విశ॒గ్ం॒ సగ్ంసృ॑జతి ॥ హి॒ర॒ణ్య॒పా॒త్ర-మ్మధోః᳚ పూ॒ర్ణ-న్ద॑దాతి । మ॒ధ॒వ్యో॑-ఽసా॒నీతి॑ ॥ ఏ॒క॒ధా బ్ర॒హ్మణ॒ ఉప॑ హరతి । ఏ॒క॒ధైవ యజ॑మాన॒ ఆయు॒స్తేజో॑ దధాతి ॥ 21 ॥
(ఆ॒ప్త్వా-ఽవ॑రున్ధే॒ - సోమః॒ - శమ॑లం॒-యఀ-థ్సురా॒ - హ్య॑-స్యైనం॒-వ్యఀతి॑షజతి॒ - వ్యావ॑ర్తయతి - సృజతి చ॒త్వారి॑ చ ) (అ. 3)

అనువాకం 4 - పశవ-స్సప్తదశ
బ్ర॒హ్మ॒వా॒దినో॑ వదన్తి । నాగ్ని॑ష్టో॒మో నోక్థ్యః॑ । న షో॑డ॒శీ నాతి॑రా॒త్రః । అథ॒ కస్మా᳚-ద్వాజ॒పేయే॒ సర్వే॑ యజ్ఞక్ర॒తవో-ఽవ॑రుద్ధ్యన్త॒ ఇతి॑ । ప॒శుభి॒రితి॑ బ్రూయాత్ ॥ ఆ॒గ్నే॒య-మ్ప॒శుమాల॑భతే । అ॒గ్ని॒ష్టో॒మమే॒వ తేనావ॑రున్ధే । ఐ॒న్ద్రా॒గ్నేనో॒క్థ్య᳚మ్ । ఐ॒న్ద్రేణ॑ షోడ॒శిన॑-స్స్తో॒త్రమ్ । సా॒ర॒స్వ॒త్యా-ఽతి॑రా॒త్రమ్ ॥ 22 ॥

మా॒రు॒త్యా బృ॑హ॒త-స్స్తో॒త్రమ్ । ఏ॒తావ॑న్తో॒ వై య॑జ్ఞక్ర॒తవః॑ । తా-న్ప॒శుభి॑రే॒వా-వ॑రున్ధే ॥ ఆ॒త్మాన॑మే॒వ స్పృ॑ణో-త్యగ్నిష్టో॒మేన॑ । ప్రా॒ణా॒పా॒నా-వు॒క్థ్యే॑న । వీ॒ర్యగ్ం॑ షోడ॒శిన॑-స్స్తో॒త్రేణ॑ । వాచ॑-మతిరా॒త్రేణ॑ । ప్ర॒జా-మ్బృ॑హ॒త-స్స్తో॒త్రేణ॑ । ఇ॒మమే॒వ లో॒కమ॒భి జ॑యత్యగ్నిష్టో॒మేన॑ । అ॒న్తరి॑ఖ్ష-ము॒క్థ్యే॑న ॥ 23 ॥

సు॒వ॒ర్గం-లోఀ॒కగ్ం షో॑డ॒శిన॑-స్స్తో॒త్రేణ॑ । దే॒వ॒యానా॑నే॒వ ప॒థ ఆరో॑హ-త్యతిరా॒త్రేణ॑ । నాకగ్ం॑ రోహతి బృహ॒త-స్స్తో॒త్రేణ॑ । తేజ॑ ఏ॒వాత్మ-న్ధ॑త్త ఆగ్నే॒యేన॑ ప॒శునా᳚ । ఓజో॒ బల॑మైన్ద్రా॒గ్నేన॑ । ఇ॒న్ద్రి॒య-మై॒న్ద్రేణ॑ । వాచగ్ం॑ సారస్వ॒త్యా । ఉ॒భావే॒వ దే॑వలో॒క-ఞ్చ॑ మనుష్యలో॒క-ఞ్చా॒భిజ॑యతి మారు॒త్యా వ॒శయా᳚ ॥ స॒ప్తద॑శ ప్రాజాప॒త్యా-న్ప॒శూనాల॑భతే । స॒ప్త॒ద॒శః ప్ర॒జాప॑తిః ॥ 24 ॥

ప్ర॒జాప॑తే॒రాప్త్యై᳚ ॥ శ్యా॒మా ఏక॑రూపా భవన్తి । ఏ॒వమి॑వ॒ హి ప్ర॒జాప॑తి॒-స్సమృ॑ద్ధ్యై ॥ తా-న్పర్య॑గ్నికృతా॒-నుథ్సృ॑జతి ॥ మ॒రుతో॑ య॒జ్ఞమ॑జిఘాగ్ంస-న్ప్ర॒జాప॑తేః । తేభ్య॑ ఏ॒తా-మ్మా॑రు॒తీం-వఀ॒శామాల॑భత । తయై॒వైనా॑-నశమయత్ ॥ మా॒రు॒త్యా ప్ర॒చర్య॑ । ఏ॒తాన్-థ్సఞ్జ్ఞ॑పయేత్ । మ॒రుత॑ ఏ॒వ శ॑మయి॒త్వా ॥ 25 ॥

ఏ॒తైః ప్రచ॑రతి । య॒జ్ఞస్యాఘా॑తాయ ॥ ఏ॒క॒ధా వ॒పా జు॑హోతి । ఏ॒క॒దే॒వ॒త్యా॑ హి । ఏ॒తే । అథో॑ ఏక॒ధైవ యజ॑మానే వీ॒ర్య॑-న్దధాతి ॥ నై॒వా॒రేణ॑ స॒ప్తద॑శశరావే-ణై॒తర్​హి॒ ప్రచ॑రతి । ఏ॒త-త్పు॑రోడాశా॒ హ్యే॑తే । అథో॑ పశూ॒నామే॒వ ఛి॒ద్రమపి॑దధాతి ॥ సా॒ర॒స్వ॒త్యోత్త॒మయా॒ ప్రచ॑రతి । వాగ్ వై సర॑స్వతీ । తస్మా᳚-త్ప్రా॒ణానాం॒-వాఀగు॑త్త॒మా । అథో᳚ ప్ర॒జాప॑తావే॒వ య॒జ్ఞ-మ్ప్రతి॑ష్ఠాపయతి । ప్ర॒జాప॑తి॒ర్॒ హి వాక్ ॥ అప॑న్నదతీ భవతి । తస్మా᳚-న్మను॒ష్యా᳚-స్సర్వాం॒-వాఀచం॑-వఀదన్తి ॥ 26 ॥
(అ॒తి॒రా॒త్ర - మ॒న్తరి॑ఖ్షము॒క్థ్యే॑న - ప్ర॒జాప॑తిః - శమయి॒త్వోత్ - త॒మయా॒ ప్రచ॑రతి॒ షట్ చ॑) (అ. 4)

అనువాకం 5 - రథయాజనమ్
సా॒వి॒త్ర-ఞ్జు॑హోతి॒ కర్మ॑ణః కర్మణః పు॒రస్తా᳚త్ ॥ కస్త-ద్వే॒దేత్యా॑హుః । య-ద్వా॑జ॒పేయ॑స్య॒ పూర్వం॒-యఀదప॑ర॒మితి॑ । స॒వి॒తృప్ర॑సూత ఏ॒వ య॑థాపూ॒ర్వ-ఙ్కర్మా॑ణి కరోతి ॥ సవ॑నే సవనే జుహోతి । ఆ॒క్రమ॑ణమే॒వ త-థ్సేతుం॒-యఀజ॑మానః కురుతే । సు॒వ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్య॒ సమ॑ష్ట్యై ॥ వా॒చస్పతి॒-ర్వాచ॑మ॒ద్య స్వ॑దాతి న॒ ఇత్యా॑హ । వాగ్వై దే॒వానా᳚-మ్పు॒రా-ఽన్న॑మాసీత్ । వాచ॑మే॒వాస్మా॒ అన్నగ్గ్॑ స్వదయతి ॥ 27 ॥

ఇన్ద్ర॑స్య॒ వజ్రో॑-ఽసి॒ వార్త్ర॑ఘ్న॒ ఇతి॒ రథ॑ము॒పావ॑హరతి॒ విజి॑త్యై ॥ వాజ॑స్య॒ ను ప్ర॑స॒వే మా॒తర॑-మ్మ॒హీమిత్యా॑హ । యచ్చై॒వేయమ్ । యచ్చా॒స్యామధి॑ । తదే॒వా-వ॑రున్ధే । అథో॒ తస్మి॑న్నే॒వోభయే॒-ఽభిషి॑చ్యతే ॥ అ॒ఫ్స్వ॑న్తర॒-మృత॑మ॒ఫ్సు భే॑ష॒జమిత్యశ్వా᳚-న్పల్పూలయతి । అ॒ఫ్సు వా అశ్వ॑స్య॒ తృతీ॑య॒-మ్ప్రవి॑ష్టమ్ । తద॑ను॒వేన॒న్వవ॑ప్లవతే । యద॒ఫ్సు ప॑ల్పూ॒లయ॑తి ॥ 28 ॥

యదే॒వాస్యా॒ఫ్సు ప్రవి॑ష్టమ్ । తదే॒వావ॑రున్ధే ॥ బ॒హు వా అశ్వో॑-ఽమే॒ద్ధ్య-ముప॑గచ్ఛతి । యద॒ఫ్సు ప॑ల్పూ॒లయ॑తి । మేద్ధ్యా॑నే॒వైనా᳚న్ కరోతి ॥ వా॒యుర్వా᳚ త్వా॒ మను॑ర్వా॒ త్వేత్యా॑హ । ఏ॒తా వా ఏ॒త-న్దే॒వతా॒ అగ్రే॒ అశ్వ॑మయుఞ్జన్న్ । తాభి॑రే॒వైనాన్॑. యునక్తి । స॒వస్యోజ్జి॑త్యై ॥ యజు॑షా యునక్తి॒ వ్యావృ॑త్త్యై ॥ 29 ॥

అపా᳚-న్న పాదాశుహేమ॒న్నితి॒ సమ్మా᳚ర్​ష్టి । మేద్ధ్యా॑నే॒వైనా᳚న్ కరోతి । అథో॒ స్తౌత్యే॒వైనా॑నా॒జిగ్ం స॑రిష్య॒తః ॥ వి॒ష్ణు॒ క్ర॒మాన్ క్ర॑మతే । విష్ణు॑రే॒వ భూ॒త్వేమాఀల్లో॒కా-న॒భిజ॑యతి ॥ వై॒శ్వ॒దే॒వో వై రథః॑ । అ॒ఙ్కౌ న్య॒ఙ్కావ॒భితో॒ రథం॒-యాఀవిత్యా॑హ । యా ఏ॒వ దే॒వతా॒ రథే॒ ప్రవి॑ష్టాః । తాభ్య॑ ఏ॒వ నమ॑స్కరోతి । ఆ॒త్మనో-ఽనా᳚ర్త్యై ॥ అశ॑మరథ-మ్భావుకో-ఽస్య॒ రథో॑ భవతి । య ఏ॒వం-వేఀద॑ ॥ 30 ॥
(స్వ॒ద॒య॒తి॒ - ప॒ల్పూ॒లయ॑తి॒ - వ్యావృ॑త్త్యా॒ - అనా᳚ర్త్యై॒ ద్వే చ॑) (అ. 5)

అనువాకం 6 - రథధావనమ్
దే॒వస్యా॒హగ్ం స॑వి॒తుః ప్ర॑స॒వే బృహ॒స్పతి॑నా వాజ॒జితా॒ వాజ॑-ఞ్జేష॒మిత్యా॑హ । స॒వి॒తృప్ర॑సూత ఏ॒వ బ్రహ్మ॑ణా॒ వాజ॒ముజ్జ॑యతి ॥ దే॒వస్యా॒హగ్ం స॑వి॒తుః ప్ర॑స॒వే బృహ॒స్పతి॑నా వాజ॒జితా॒ వర్​షి॑ష్ఠ॒-న్నాకగ్ం॑ రుహేయ॒మిత్యా॑హ । స॒వి॒తృప్ర॑సూత ఏ॒వ బ్రహ్మ॑ణా॒ వర్​షి॑ష్ఠ॒-న్నాకగ్ం॑ రోహతి ॥ చాత్వా॑లే రథచ॒క్ర-న్నిమి॑తగ్ం రోహతి । అతో॒ వా అఙ్గి॑రస ఉత్త॒మా-స్సు॑వ॒ర్గం-లోఀ॒కమా॑యన్న్ । సా॒ఖ్షాదే॒వ యజ॑మాన-స్సువ॒ర్గం-లోఀ॒కమే॑తి ॥ ఆవే᳚ష్టయతి । వజ్రో॒ వై రథః॑ । వజ్రే॑ణై॒వ దిశో॒-ఽభిజ॑యతి ॥ 31 ॥

వా॒జినా॒గ్ం॒ సామ॑ గాయతే । అన్నం॒-వైఀ వాజః॑ । అన్న॑మే॒-వావ॑రున్ధే ॥ వా॒చో వర్​ష్మ॑ దే॒వేభ్యో-ఽపా᳚క్రామత్ । త-ద్వన॒స్పతీ॒-న్ప్రావి॑శత్ । సైషా వాగ్-వన॒స్పతి॑షు వదతి । యా దు॑న్దు॒భౌ । తస్మా᳚-ద్దున్దు॒భి-స్సర్వా॒ వాచోతి॑ వదతి ॥ దు॒న్దు॒భీన్-థ్స॒మాఘ్న॑న్తి । ప॒ర॒మా వా ఏ॒షా వాక్ ॥ 32 ॥

యా దు॑న్దు॒భౌ । ప॒ర॒మయై॒వ వా॒చా-ఽవ॑రాం॒-వాఀచ॒మ-వ॑రున్ధే । అథో॑ వా॒చ ఏ॒వ వర్​ష్మ॒ యజ॑మా॒నో ఽవ॑రున్ధే ॥ ఇన్ద్రా॑య॒ వాచం॑-వఀద॒తేన్ద్రం॒-వాఀజ॑-ఞ్జాపయ॒తేన్ద్రో॒ వాజ॑మజయి॒-దిత్యా॑హ । ఏ॒ష వా ఏ॒తర్​హీన్ద్రః॑ । యో యజ॑తే । యజ॑మాన ఏ॒వ వాజ॒ముజ్జ॑యతి ॥ స॒ప్తద॑శ ప్రవ్యా॒ధానా॒జి-న్ధా॑వన్తి । స॒ప్త॒ద॒శగ్గ్​ స్తో॒త్ర-మ్భ॑వతి । స॒ప్తద॑శ సప్తదశ దీయన్తే ॥ 33 ॥

స॒ప్త॒ద॒శః ప్ర॒జాప॑తిః । ప్ర॒జాప॑తే॒-రాప్త్యై᳚ ॥ అర్వా॑-ఽసి॒ సప్తి॑రసి వా॒జ్య॑సీత్యా॑హ । అ॒గ్నిర్వా అర్వా᳚ । వా॒యు-స్సప్తిః॑ । ఆ॒ది॒త్యో వా॒జీ । ఏ॒తాభి॑రే॒వాస్మై॑ దే॒వతా॑భి-ర్దేవర॒థం-యుఀ ॑నక్తి ॥ ప్ర॒ష్టి॒వా॒హినం॑-యుఀనక్తి । ప్ర॒ష్టి॒వా॒హీ వై దే॑వర॒థః । దే॒వ॒ర॒థమే॒వాస్మై॑ యునక్తి ॥ 34 ॥

వాజి॑నో॒ వాజ॑-న్ధావత॒ కాష్ఠా᳚-ఙ్గచ్ఛ॒తేత్యా॑హ । సు॒వ॒ర్గో వై లో॒కః కాష్ఠా᳚ । సు॒వ॒ర్గమే॒వ లో॒కం-యఀ ॑న్తి ॥ సు॒వ॒ర్గం-వాఀ ఏ॒తే లో॒కం-యఀ ॑న్తి । య ఆ॒జి-న్ధావ॑న్తి ॥ ప్రాఞ్చో॑ ధావన్తి । ప్రాంఇ॑వ॒ హి సు॑వ॒ర్గో లో॒కః ॥ చ॒త॒సృభి॒రను॑ మన్త్రయతే । చ॒త్వారి॒ ఛన్దాగ్ం॑సి । ఛన్దో॑భిరే॒వైనా᳚న్-థ్సువ॒ర్గం-లోఀ॒క-ఙ్గ॑మయతి ॥ 35 ॥

ప్ర వా ఏ॒తే᳚-ఽస్మాల్-లో॒కాచ్చ్య॑వన్తే । య ఆ॒జి-న్ధావ॑న్తి । ఉద॑ఞ్చ॒ ఆవ॑ర్తన్తే । అ॒స్మాదే॒వ తేన॑ లో॒కాన్నయ॑న్తి ॥ ర॒థ॒వి॒మో॒చ॒నీయ॑-ఞ్జుహోతి॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై ॥ ఆ మా॒ వాజ॑స్య ప్రస॒వో జ॑గమ్యా॒దిత్యా॑హ । అన్నం॒-వైఀ వాజః॑ । అన్న॑మే॒వావ॑రున్ధే ॥ య॒థా॒లో॒కం-వాఀ ఏ॒త ఉజ్జ॑యన్తి । య ఆ॒జి-న్ధావ॑న్తి ॥ 36 ॥

కృ॒ష్ణల॑-ఙ్కృష్ణలం-వాఀజ॒సృద్భ్యః॒ ప్రయ॑చ్ఛతి । యమే॒వ తే వాజం॑-లోఀ॒కము॒జ్జయ॑న్తి । త-మ్ప॑రి॒క్రీయా-వ॑రున్ధే ॥ ఏ॒క॒ధా బ్ర॒హ్మణ॒ ఉప॑హరతి । ఏ॒క॒ధైవ యజ॑మానే వీ॒ర్య॑-న్దధాతి ॥ దే॒వా వా ఓష॑ధీష్వా॒జిమ॑యుః । తా బృహ॒స్పతి॒-రుద॑జయత్ । స నీ॒వారా॒న్నిర॑వృణీత । తన్నీ॒వారా॑ణా-న్నీవార॒త్వమ్ ॥ నై॒వా॒రశ్చ॒రు-ర్భ॑వతి ॥ 37 ॥

ఏ॒తద్వై దే॒వానా᳚-మ్పర॒మమన్న᳚మ్ । యన్నీ॒వారాః᳚ । ప॒ర॒మేణై॒వాస్మా॑ అ॒న్నాద్యే॒-నావ॑ర-మ॒న్నాద్య॒మవ॑రున్ధే ॥ స॒ప్తద॑శశరావో భవతి । స॒ప్త॒ద॒శః ప్ర॒జాప॑తిః । ప్ర॒జాప॑తే॒-రాప్త్యై᳚ ॥ ఖ్షీ॒రే భ॑వతి । రుచ॑మే॒వాస్మి॑న్-దధాతి ॥ స॒ర్పిష్వా᳚-న్భవతి మేద్ధ్య॒త్వాయ॑ ॥ బా॒ర్॒హ॒స్ప॒త్యో వా ఏ॒ష దే॒వత॑యా ॥ 38 ॥

యో వా॑జ॒పేయే॑న॒ యజ॑తే । బా॒ర్॒హ॒స్ప॒త్య ఏ॒ష చ॒రుః ॥ అశ్వా᳚న్-థ్సరిష్య॒త-స్స॒స్రుష॒శ్చావ॑-ఘ్రాపయతి । యమే॒వ తే వాజం॑-లోఀ॒కము॒జ్జయ॑న్తి । తమే॒వావ॑రున్ధే ॥ అజీ॑జిపత వనస్పతయ॒ ఇన్ద్రం॒-వాఀజం॒-విఀము॑చ్యద్ధ్వ॒మితి॑ దున్దు॒భీన్. విము॑ఞ్చతి । యమే॒వ తే వాజం॑-లోఀ॒కమి॑న్ద్రి॒య-న్దు॑న్దు॒భయ॑ ఉ॒జ్జయ॑న్తి । తమే॒వా-వ॑రున్ధే ॥ 39 ॥
(అ॒భిజ॑యతి॒ - వా ఏ॒షా వాగ్ - దీ॑యన్తే - ఽస్మై యునక్తి - గమయతి॒ - య ఆ॒జి-న్ధావ॑న్తి - భవతి - దే॒వత॑యా॒ - +-ఽష్టౌ చ॑) (అ. 6)

అనువాకం 7 - యూపారోహణమ్
తా॒ర్ప్యం-యఀజ॑మాన॒-మ్పరి॑ధాపయతి । య॒జ్ఞో వై తా॒ర్ప్యమ్ । య॒జ్ఞేనై॒వైన॒గ్ం॒ సమ॑ర్ధయతి । ద॒ర్భ॒మయ॒-మ్పరి॑ధాపయతి । ప॒విత్రం॒-వైఀ ద॒ర్భాః । పు॒నాత్యే॒వైన᳚మ్ । వాజం॒-వాఀ ఏ॒షో-ఽవ॑రురుథ్సతే । యో వా॑జ॒పేయే॑న॒ యజ॑తే । ఓష॑ధయః॒ ఖలు॒ వై వాజః॑ । య-ద్ద॑ర్భ॒మయ॑-మ్పరిధా॒పయ॑తి ॥ 40 ॥

వాజ॒స్యావ॑-రుద్ధ్యై ॥ జాయ॒ ఏహి॒ సువో॒ రోహా॒వేత్యా॑హ । పత్ని॑యా ఏ॒వైష య॒జ్ఞస్యా᳚న్-వార॒మ్భో-ఽన॑వచ్ఛిత్యై ॥ స॒ప్తద॑శా-రత్ని॒ర్యూపో॑ భవతి । స॒ప్త॒ద॒శః ప్ర॒జాప॑తిః । ప్ర॒జాప॑తే॒రాప్త్యై᳚ ॥ తూ॒ప॒ర-శ్చతు॑రశ్రి-ర్భవతి ॥ గౌ॒ధూ॒మ-ఞ్చ॒షాల᳚మ్ । న వా ఏ॒తే వ్రీ॒హయో॒ న యవాః᳚ । య-ద్గో॒ధూమాః᳚ ॥ 41 ॥

ఏ॒వమి॑వ॒ హి ప్ర॒జాప॑తి॒-స్సమృ॑ద్ధ్యై । అథో॑ అ॒ముమే॒వాస్మై॑ లో॒కమన్న॑వన్త-ఙ్కరోతి ॥ వాసో॑భి-ర్వేష్టయతి । ఏ॒ష వై యజ॑మానః । యద్యూపః॑ । స॒ర్వ॒దే॒వ॒త్యం॑-వాఀసః॑ । సర్వా॑భిరే॒వైన॑-న్దే॒వతా॑భి॒-స్సమ॑ర్ధయతి । అథో॑ ఆ॒క్రమ॑ణమే॒వ తథ్సేతుం॒-యఀజ॑మానః కురుతే । సు॒వ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్య॒ సమ॑ష్ట్యై ॥ ద్వాద॑శ వాజప్రస॒వీయా॑ని జుహోతి ॥ 42 ॥

ద్వాద॑శ॒ మాసా᳚-స్సం​వఀథ్స॒రః । సం॒​వఀ॒థ్స॒రమే॒వ ప్రీ॑ణాతి । అథో॑ సం​వఀథ్స॒రమే॒వాస్మా॒ ఉప॑ దధాతి । సు॒వ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్య॒ సమ॑ష్ట్యై ॥ ద॒శభిః॒ కల్పై॑ రోహతి । నవ॒ వై పురు॑షే ప్రా॒ణాః । నాభి॑ర్దశ॒మీ । ప్రా॒ణానే॒వ య॑థాస్థా॒న-ఙ్క॑ల్పయి॒త్వా । సు॒వ॒ర్గం-లోఀ॒కమే॑తి । ఏ॒తావ॒ద్వై పురు॑షస్య॒ స్వమ్ ॥ 43 ॥

యావ॑త్-ప్రా॒ణాః । యావ॑దే॒వాస్యాస్తి॑ । తేన॑ స॒హ సు॑వ॒ర్గం-లోఀ॒కమే॑తి ॥ సువ॑ర్దే॒వాగ్ం అ॑గ॒న్మేత్యా॑హ । సు॒వ॒ర్గమే॒వ లో॒కమే॑తి । అ॒మృతా॑ అభూ॒మేత్యా॑హ । అ॒మృత॑మివ॒ హి సు॑వ॒ర్గో లో॒కః । ప్ర॒జాప॑తేః ప్ర॒జా అ॑భూ॒మేత్యా॑హ । ప్రా॒జా॒ప॒త్యో వా అ॒యం-లోఀ॒కః । అ॒స్మాదే॒వ తేన॑ లో॒కాన్నైతి॑ ॥ 44 ॥

సమ॒హ-మ్ప్ర॒జయా॒ స-మ్మయా᳚ ప్ర॒జేత్యా॑హ । ఆ॒శిష॑మే॒వైతా-మాశా᳚స్తే ॥ ఆ॒స॒పు॒టై-ర్ఘ్న॑న్తి । అన్నం॒-వాఀ ఇ॒యమ్ । అ॒న్నాద్యే॑నై॒వైన॒గ్ం॒ సమ॑ర్ధయన్తి । ఊషై᳚-ర్ఘ్నన్తి । ఏ॒తే హి సా॒ఖ్షాదన్న᳚మ్ । యదూషాః᳚ । సా॒ఖ్షాదే॒వైన॑-మ॒న్నాద్యే॑న॒ సమ॑ర్ధయన్తి ॥ పు॒రస్తా᳚త్-ప్ర॒త్యఞ్చ᳚-ఙ్ఘ్నన్తి ॥ 45 ॥

పు॒రస్తా॒ద్ధి ప్ర॑తీ॒చీన॒-మన్న॑మ॒ద్యతే᳚ ॥ శీ॒ర్॒ష॒తో ఘ్న॑న్తి । శీ॒ర్॒ష॒తో హ్యన్న॑మ॒ద్యతే᳚ ॥ ది॒గ్భ్యో ఘ్న॑న్తి । ది॒గ్భ్య ఏ॒వాస్మా॑ అ॒న్నాద్య॒-మవ॑రున్ధతే ॥ ఈ॒శ్వ॒రో వా ఏ॒ష పరాం᳚-ప్ర॒దఘః॑ । యో యూప॒గ్ం॒ రోహ॑తి ॥ హిర॑ణ్యమ॒ద్ధ్య-వ॑రోహతి । అ॒మృతం॒-వైఀ హిర॑ణ్యమ్ । అ॒మృతగ్ం॑ సువ॒ర్గో లో॒కః ॥ 46 ॥

అ॒మృత॑ ఏ॒వ సు॑వ॒ర్గే లో॒కే ప్రతి॑ తిష్ఠతి ॥ శ॒తమా॑న-మ్భవతి । శ॒తాయుః॒ పురు॑ష-శ్శ॒తేన్ద్రి॑యః । ఆయు॑ష్యే॒వేన్ద్రి॒యే ప్రతి॑ తిష్ఠతి ॥ పుష్ట్యై॒ వా ఏ॒త-ద్రూ॒పమ్ । యద॒జా । త్రి-స్సం॑​వఀథ్స॒రస్యా॒న్యాన్-ప॒శూ-న్పరి॒ ప్రజా॑యతే ॥ బ॒స్తా॒జి॒న-మ॒ద్ధ్యవ॑ రోహతి । పుష్ట్యా॑మే॒వ ప్ర॒జన॑నే॒ ప్రతి॑తిష్ఠతి ॥ 47 ॥
(ప॒రి॒ధా॒పయ॑తి - గో॒ధూమా॑ - జుహోతి॒ - స్వం - నైతి॑ - ప్ర॒త్యఞ్జ॑-ఙ్ఘ్నన్తి - లో॒కో - +నవ॑ చ (అ. 7)

అనువాకం 8 - అన్నహోమాః, అభిషేకశ్చ
స॒ప్తాన్న॑-హో॒మాఞ్జు॑హోతి । స॒ప్త వా అన్నా॑ని । యావ॑న్త్యే॒వాన్నా॑ని । తాన్యే॒వావ॑రున్ధే । స॒ప్త గ్రా॒మ్యా ఓష॑ధయః । స॒ప్తార॒ణ్యాః । ఉ॒భయీ॑షా॒-మవ॑రుద్ధ్యై ॥ అన్న॑స్యా-న్నస్య జుహోతి । అన్న॑స్యాన్న॒స్యా-వ॑రుద్ధ్యై ॥ య-ద్వా॑జపేయయా॒జ్య-న॑వరుద్ధస్యాశ్ఞీ॒యాత్ ॥ 48 ॥

అవ॑రుద్ధేన॒ వ్యృ॑ద్ధ్యేత । సర్వ॑స్య సమవ॒దాయ॑ జుహోతి । అన॑వరుద్ధ॒-స్యావ॑రుద్ధ్యై ॥ ఔదు॑మ్బరేణ స్రు॒వేణ॑ జుహోతి । ఊర్గ్వా అన్న॑-ముదు॒మ్బరః॑ । ఊ॒ర్జ ఏ॒వాన్నాద్య॒స్యావ॑రుద్ధ్యై ॥ దే॒వస్య॑ త్వా సవి॒తుః ప్ర॑స॒వ ఇత్యా॑హ । స॒వి॒తృ ప్ర॑సూత ఏ॒వైన॒-మ్బ్రహ్మ॑ణా దే॒వతా॑భి-ర॒భిషి॑ఞ్చతి ॥ అన్న॑స్యాన్నస్యా॒భిషి॑ఞ్చతి । అన్న॑స్యాన్న॒స్యావ॑రుద్ధ్యై ॥ 49 ॥

పు॒రస్తా᳚త్-ప్ర॒త్యఞ్చ॑-మ॒భిషి॑ఞ్చతి । పు॒రస్తా॒ద్ధి-ప్ర॑తీ॒చీన॒-మన్న॑మ॒ద్యతే᳚ । శీ॒ర్॒ష॒తో॑-ఽభిషి॑ఞ్చతి । శీ॒ర్॒ష॒తో హ్యన్న॑మ॒ద్యతే᳚ ॥ ఆముఖా॑ద॒న్వవ॑ స్రావయతి । ము॒ఖ॒త ఏ॒వాస్మా॑ అ॒న్నాద్య॑-న్దధాతి ॥ అ॒గ్నేస్త్వా॒ సామ్రా᳚జ్యేనా॒భిషి॑ఞ్చా॒మీత్యా॑హ । ఏ॒ష వా అ॒గ్నే-స్స॒వః । తేనై॒వైన॑-మ॒భిషి॑ఞ్చతి । ఇన్ద్ర॑స్య త్వా॒ సామ్రా᳚జ్యేనా॒భిషి॑ఞ్చా॒మీత్యా॑హ ॥ 50 ॥

ఇ॒న్ద్రి॒య-మే॒వాస్మి॑-న్నే॒తేన॑ దధాతి । బృహ॒స్పతే᳚స్త్వా॒ సామ్రా᳚జ్యేనా॒భిషి॑ఞ్చా॒-మీత్యా॑హ । బ్రహ్మ॒ వై దే॒వానా॒-మ్బృహ॒స్పతిః॑ । బ్రహ్మ॑ణై॒వైన॑-మ॒భిషి॑ఞ్చతి ॥ సో॒మ॒గ్ర॒హాగ్​శ్చా॑-వదానీ॒యాని॑ చ॒ర్త్విగ్భ్య॒ ఉప॑ హరన్తి । అ॒ముమే॒వ తై-ర్లో॒క-మన్న॑వన్త-ఙ్కరోతి । సు॒రా॒గ్ర॒హాగ్​శ్చా॑-నవదానీ॒యాని॑ చ వాజ॒సృద్భ్యః॑ । ఇ॒మమే॒వ తై-ర్లో॒క-మన్న॑వన్త-ఙ్కరోతి । అథో॑ ఉ॒భయీ᳚ష్వే॒వాభిషి॑చ్యతే ॥ వి॒మా॒థ-ఙ్కు॑ర్వతే వాజ॒సృతః॑ ॥ 51 ॥

ఇ॒న్ద్రి॒యస్యావ॑రుద్ధ్యై ॥ అని॑రుక్తాభిః ప్రాతస్సవ॒నే స్తు॑వతే । అని॑రుక్తః ప్ర॒జాప॑తిః । ప్ర॒జాప॑తే॒రాప్త్యై᳚ । వాజ॑వతీభి॒-ర్మాద్ధ్య॑న్దినే । అన్నం॒-వైఀ వాజః॑ । అన్న॑మే॒వా-వ॑రున్ధే । శి॒పి॒వి॒ష్టవ॑తీభి-స్తృతీయసవ॒నే । య॒జ్ఞో వై విష్ణుః॑ । ప॒శవ॒-శ్శిపిః॑ । య॒జ్ఞ ఏ॒వ ప॒శుషు॒ ప్రతి॑ తిష్ఠతి ॥ బృ॒హదన్త్య॑-మ్భవతి । అన్త॑మే॒వైనగ్గ్॑ శ్రి॒యై గ॑మయతి ॥ 52 ॥
(అ॒శ్ఞీ॒యా - దన్న॑స్యాన్న॒స్యా వ॑రుద్ధ్యా॒ - ఇన్ద్ర॑స్య త్వా॒ సామ్రా᳚జ్యేనా॒భిషి॑ఞ్చా॒ మీత్యా॑హ-వాజ॒సృతః॒ - శిపి॒ స్త్రీణి॑ చ) (అ. 8)

అనువాకం 9 - అతిగ్రాహ్యాః, పఞ్చైన్ద్రాః
నృ॒షద॒-న్త్వేత్యా॑హ । ప్ర॒జా వై నౄన్ । ప్ర॒జానా॑మే॒వైతేన॑ సూయతే । ద్రు॒షద॒మిత్యా॑హ । వన॒స్పత॑యో॒ వై ద్రు । వన॒స్పతీ॑నామే॒వై తేన॑ సూయతే । భు॒వ॒న॒సద॒-మిత్యా॑హ । య॒దా వై వసీ॑యా॒-న్భవ॑తి । భువ॑నమగ॒న్నితి॒ వై తమా॑హుః । భువ॑నమే॒వైతేన॑ గచ్ఛతి ॥ 53 ॥

అ॒ఫ్సు॒షద॑-న్త్వా ఘృత॒సద॒-మిత్యా॑హ । అ॒పామే॒వైతేన॑ ఘృ॒తస్య॑ సూయతే । వ్యో॒మ॒సద॒-మిత్యా॑హ । య॒దా వై వసీ॑యా॒-న్భవ॑తి । వ్యో॑మాగ॒న్నితి॒ వై తమా॑హుః । వ్యో॑మై॒వైతేన॑ గచ్ఛతి ॥ పృ॒థి॒వి॒షద॑-న్త్వా-ఽన్తరిఖ్ష॒సద॒-మిత్యా॑హ । ఏ॒షామే॒వైతేన॑ లో॒కానాగ్ం॑ సూయతే । తస్మా᳚-ద్వాజపే-యయా॒జీ న క-ఞ్చ॒న ప్ర॒త్యవ॑రోహతి । అపీ॑వ॒ హి దే॒వతా॑నాగ్ం సూ॒యతే᳚ ॥ 54 ॥

నా॒క॒సద॒-మిత్యా॑హ । య॒దావై వసీ॑యా॒-న్భవ॑తి । నాక॑మగ॒న్నితి॒ వై తమా॑హుః । నాక॑మే॒వైతేన॑ గచ్ఛతి ॥ యే గ్రహాః᳚ పఞ్చజ॒నీనా॒ ఇత్యా॑హ । ప॒ఞ్చ॒జ॒నానా॑-మే॒వైతేన॑ సూయతే ॥ అ॒పాగ్ం రస॒ముద్వ॑యస॒-మిత్యా॑హ । అ॒పామే॒వైతేన॒ రస॑స్య సూయతే । సూర్య॑రశ్మిగ్ం స॒మాభృ॑త॒-మిత్యా॑హ సశుక్ర॒త్వాయ॑ ॥ 55 ॥
(గ॒చ్ఛ॒తి॒ - సూ॒యతే॒ - +నవ॑ చ) (అ. 9)

అనువాకం 10 - పిణ్డపితృయజ్ఞః దర్​శపూర్ణమాసబ్రాహ్మణశేషః
ఇన్ద్రో వృ॒త్రగ్ం హ॒త్వా । అసు॑రా-న్పరా॒భావ్య॑ । సో॑-ఽమావా॒స్యా᳚-మ్ప్రత్యాగ॑చ్ఛత్ । తే పి॒తరః॑ పూర్వే॒ద్యు-రాగ॑చ్ఛన్న్ । పి॒తౄన్. య॒జ్ఞో॑-ఽగచ్ఛత్ । త-న్దే॒వాః పున॑రయాచన్త । తమే᳚భ్యో॒ న పున॑రదదుః । తే᳚-ఽబ్రువ॒న్ వరం॑-వృఀణామహై । అథ॑ వః॒ పున॑ర్దాస్యామః । అ॒స్మభ్య॑మే॒వ పూ᳚ర్వే॒ద్యుః క్రి॑యాతా॒ ఇతి॑ ॥ 56 ॥

తమే᳚భ్యః॒ పున॑రదదుః । తస్మా᳚త్-పి॒తృభ్యః॑ పూర్వే॒ద్యుః క్రి॑యతే । య-త్పి॒తృభ్యః॑ పూర్వే॒ద్యుః క॒రోతి॑ । పి॒తృభ్య॑ ఏ॒వ త-ద్య॒జ్ఞ-న్ని॒ష్క్రీయ॒ యజ॑మానః॒ ప్రత॑నుతే ॥ సోమా॑య పి॒తృపీ॑తాయ స్వ॒ధా నమ॒ ఇత్యా॑హ । పి॒తురే॒వాధి॑ సోమపీ॒థమవ॑ రున్ధే । న హి పి॒తా ప్ర॒మీయ॑మాణ॒ ఆహై॒ష సో॑మపీ॒థ ఇతి॑ । ఇ॒న్ద్రి॒యం-వైఀ సో॑మపీ॒థః । ఇ॒న్ద్రి॒యమే॒వ సో॑మపీ॒థమవ॑-రున్ధే । తేన᳚న్ద్రి॒యేణ॑ ద్వి॒తీయా᳚-ఞ్జా॒యామ॒భ్య॑శ్ఞుతే ॥ 57 ॥

ఏ॒త-ద్వై బ్రాహ్మ॑ణ-మ్పు॒రా వా॑జశ్రవ॒సా వి॒దామ॑క్రన్న్ । తస్మా॒-త్తే ద్వేద్వే॑ జా॒యే అ॒భ్యా᳚ఖ్షత । య ఏ॒వం-వేఀద॑ । అ॒భి ద్వి॒తీయా᳚-ఞ్జా॒యామ॑శ్ఞుతే ॥ అ॒గ్నయే॑ కవ్య॒వాహ॑నాయ స్వ॒ధా నమ॒ ఇత్యా॑హ । య ఏ॒వ పి॑తృ॒ణామ॒గ్నిః । త-మ్ప్రీ॑ణాతి ॥ తి॒స్ర ఆహు॑తీ-ర్జుహోతి ॥ త్రిర్నిద॑ధాతి ॥ షట్-థ్సమ్ప॑ద్యన్తే ॥ 58 ॥

షడ్వా ఋ॒తవః॑ । ఋ॒తూనే॒వ ప్రీ॑ణాతి ॥ తూ॒ష్ణీ-మ్మేఖ్ష॑ణ॒-మాద॑ధాతి । అస్తి॑ వా॒ హి ష॒ష్ఠ ఋ॒తుర్న వా᳚ ॥ దే॒వాన్. వై పి॒తౄ-న్ప్రీ॒తాన్ । మ॒ను॒ష్యాః᳚ పి॒తరో-ఽను॒ ప్రపి॑పతే । తి॒స్ర ఆహు॑తీ-ర్జుహోతి । త్రిర్నిద॑ధాతి । షట్-థ్సమ్ప॑ద్యన్తే । షడ్వా ఋ॒తవః॑ ॥ 59 ॥

ఋ॒తవః॒ ఖలు॒ వై దే॒వాః పి॒తరః॑ । ఋ॒తూనే॒వ దే॒వా-న్పి॒తౄ-న్ప్రీ॑ణాతి । తాన్ప్రీ॒తాన్ । మ॒ను॒ష్యాః᳚ పి॒తరో-ఽను॒ ప్రపి॑పతే ॥ స॒కృ॒దా॒చ్ఛి॒న్న-మ్బ॒ర్॒హి-ర్భ॑వతి । స॒కృది॑వ॒ హి పి॒తరః॑ ॥ త్రిర్నిద॑ధాతి । తృ॒తీయే॒ వా ఇ॒తో లో॒కే పి॒తరః॑ । తానే॒వ ప్రీ॑ణాతి ॥ పరాం॒ఆవ॑ర్తతే ॥ 60 ॥

హ్లీకా॒ హి పి॒తరః॑ ॥ ఒష్మణో᳚ వ్యా॒వృత॒ ఉపా᳚స్తే । ఊ॒ష్మభా॑గా॒ హి పి॒తరః॑ ॥ బ్ర॒హ్మ॒వా॒దినో॑ వదన్తి । ప్రాశ్యాం(3)న ప్రాశ్యా(3)మితి॑ । య-త్ప్రా᳚శ్ఞీ॒యాత్ । జన్య॒మన్న॑మద్యాత్ । ప్ర॒మాయు॑క-స్స్యాత్ । యన్న ప్రా᳚శ్ఞీ॒యాత్ । అహ॑వి-స్స్యాత్ ॥ 61 ॥

పి॒తృభ్య॒ ఆవృ॑శ్చ్యేత । అ॒వ॒ఘ్రేయ॑మే॒వ । తన్నేవ॒ ప్రాశి॑త॒-న్నేవాప్రా॑శితమ్ ॥ వీ॒రం-వాఀ॒ వై పి॒తరః॑ ప్ర॒యన్తో॒ హర॑న్తి । వీ॒రం-వాఀ ॑ దదతి । ద॒శా-ఞ్ఛి॑నత్తి । హర॑ణభాగా॒ హి పి॒తరః॑ । పి॒తౄనే॒వ ని॒రవ॑దయతే ॥ ఉత్త॑ర॒ ఆయు॑షి॒ లోమ॑ ఛిన్దీత । పి॒తృ॒ణాగ్​ హ్యే॑తర్​హి॒ నేదీ॑యః ॥ 62 ॥

నమ॑స్కరోతి । న॒మ॒స్కా॒రో హి పి॑తృ॒ణామ్ ॥ నమో॑ వః పితరో॒ రసా॑య । నమో॑ వః పితర॒-శ్శుష్మా॑య । నమో॑ వః పితరో జీ॒వాయ॑ । నమో॑ వః పితర-స్స్వ॒ధాయై᳚ । నమో॑ వః పితరో మ॒న్యవే᳚ । నమో॑ వః పితరో ఘో॒రాయ॑ । పిత॑రో॒ నమో॑ వః । య ఏ॒తస్మి॑న్ ఀలో॒కే స్థ ॥ 63 ॥

యు॒ష్మాగ్​స్తే-ఽను॑ । యే᳚-ఽస్మిఀల్లో॒కే । మా-న్తే ను॑ । య ఏ॒తస్మి॑ఀల్లో॒కే స్థ । యూ॒య-న్తేషాం॒-వఀసి॑ష్ఠా భూయాస్త । యే᳚-ఽస్మిఀల్లో॒కే । అ॒హ-న్తేషాం॒-వఀసి॑ష్ఠో భూయాస॒మిత్యా॑హ । వసి॑ష్ఠ-స్సమా॒నానా᳚-మ్భవతి । య ఏ॒వం-విఀ॒ద్వాన్-పి॒తృభ్యః॑ క॒రోతి॑ ॥ ఏ॒ష వై మ॑ను॒ష్యా॑ణాం-యఀ॒జ్ఞః ॥ 64 ॥

దే॒వానాం॒-వాఀ ఇత॑రే య॒జ్ఞాః । తేన॒ వా ఏ॒త-త్పి॑తృలో॒కే చ॑రతి ॥ య-త్పి॒తృభ్యః॑ క॒రోతి॑ । స ఈ᳚శ్వ॒రః ప్రమే॑తోః । ప్రా॒జా॒ప॒త్యయ॒ర్చా పున॒రైతి॑ । య॒జ్ఞో వై ప్ర॒జాప॑తిః । య॒జ్ఞేనై॒వ స॒హ పున॒రైతి॑ । న ప్ర॒మాయు॑కో భవతి ॥ పి॒తృ॒లో॒కే వా ఏ॒త-ద్యజ॑మానశ్చరతి । య-త్పి॒తృభ్యః॑ క॒రోతి॑ । స ఈ᳚శ్వ॒ర ఆర్తి॒మార్తోః᳚ । ప్ర॒జాప॑తి॒-స్త్వావైన॒-న్తత॒ ఉన్నే॑తుమర్​హ॒తీత్యా॑హుః । య-త్ప్రా॑జాప॒త్యయ॒ర్చా పున॒రైతి॑ । ప్ర॒జాప॑తిరే॒వైన॒-న్తత॒ ఉన్న॑యతి । నార్తి॒మార్చ్ఛ॑తి॒ యజ॑మానః ॥ 65 ॥
(ఇత్య॑ - శ్ఞుతే - పద్యన్తే - పద్యన్తే॒ షడ్వా ఋ॒తవో॑ - వర్త॒తే-ఽ - హ॑వి-స్స్యా॒న్ - నేదీ॑యః॒ - స్థ - య॒జ్ఞో - యజ॑మానశ్చరతి॒ య-త్పి॒తృభ్యః॑ క॒రోతి॒ పఞ్చ॑ చ) (అ. 10)

(దే॒వా॒సు॒రా అ॒గ్నీషోమ॑యో--ర్ దే॒వా వై యథా॒ దర్​శం॑ - దే॒వా వై యద॒న్యై-ర్గ్రహై᳚--ర్ బ్రహ్మవా॒దినో॒ నాగ్ని॑ష్టో॒మో న - సా॑వి॒త్రం - దే॒వస్యా॒హం - తా॒ర్ప్యగ్ం - స॒ప్తాన్న॑హో॒మాన్ - నృ॒షదం॒ - త్వేన్ద్రో॑ వృ॒త్రగ్ం హ॒త్వా దశ॑)

(దే॒వా॒సు॒రా - వా॒జ్యే॑వైనం॒ - తస్మా᳚-ద్వాజపేయయా॒జీ - దే॒వస్యా॒హం - ఀవాజ॒స్యావ॑రుద్ధ్యా- ఇన్ద్రి॒యమే॒వాస్మి॒న్॒. - హ్లీకా॒ హి పి॒తరః॒ పఞ్చ॑షష్టిః)

(దే॒వా॒సు॒రా - యజ॑మానః)

॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥

॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే ప్రథమాష్టకే తృతీయః ప్రపాఠక-స్సమాప్తః ॥