કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે તૃતીયાષ્ટકે સપ્તમઃ પ્રપાઠકઃ - અચ્છિદ્ર-ઙ્કાણ્ડ-મ્પ્રાયશ્ચિત્તમ્

ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥

અચ્છિદ્ર-ઙ્કાણ્ડ-મ્પ્રાયશ્ચિત્તેન મન્ત્રૈશ્ચ યજ્ઞચ્છિદ્રપૂરણાદચ્છિદ્રમુચ્યતે

અનુવાકં 1 - દર્​શપૂર્ણમાસેષ્ટિવિષયાણિ કાનિ ચિત્પ્રાયશ્ચિત્તાનિ

સર્વા॒ન્॒. વા એ॒ષો᳚-ઽગ્નૌ કામા॒-ન્પ્રવે॑શયતિ ।
યો᳚-ઽગ્નીન॑ન્વા॒ધાય॑ વ્ર॒તમુ॒પૈતિ॑ ।
સ યદનિ॑ષ્ટ્વા પ્રયા॒યાત્ । અકા॑મપ્રીતા એન॒-ઙ્કામા॒ નાનુ॒ પ્રયા॑યુઃ । અ॒તે॒જા અ॑વી॒ર્ય॑-સ્સ્યાત્ ।
સ જુ॑હુયાત્ । તુભ્ય॒-ન્તા અ॑ઙ્ગિરસ્તમ ।
વિશ્વા᳚-સ્સુક્ષિ॒તયઃ॒ પૃથ॑ક્ ।
અગ્ને॒ કામા॑ય યેમિર॒ ઇતિ॑ ।
કામા॑ને॒વાસ્મિ॑-ન્દધાતિ ॥ 1 ॥

કામ॑પ્રીતા એન॒-ઙ્કામા॒ અનુ॒પ્રયા᳚ન્તિ ।
તે॒જ॒સ્વી વી॒ર્યા॑વા-ન્ભવતિ ॥
સન્ત॑તિ॒ર્વા એ॒ષા ય॒જ્ઞસ્ય॑ ।
યો᳚-ઽગ્નીન॑ન્વા॒ધાય॑ વ્ર॒તમુ॒પૈતિ॑ ।
સ યદુ॒દ્વાય॑તિ । વિચ્છિ॑ત્તિ-રે॒વાસ્ય॒ સા ॥
ત-મ્પ્રાઞ્ચ॑મુ॒દ્ધૃત્ય॑ ।
મન॒સોપ॑તિષ્ઠેત । મનો॒ વૈ પ્ર॒જાપ॑તિઃ ।
પ્રા॒જા॒પ॒ત્યો ય॒જ્ઞઃ ॥ 2 ॥

મન॑સૈ॒વ ય॒જ્ઞગ્​મ્ સન્ત॑નોતિ । ભૂરિત્યા॑હ । ભૂ॒તો વૈ પ્ર॒જાપ॑તિઃ । ભૂતિ॑મે॒વોપૈ॑તિ ॥
વિ વા એ॒ષ ઇ॑ન્દ્રિ॒યેણ॑ વી॒ર્યે॑ણર્ધ્યતે ।
યસ્યા-હિ॑તાગ્ને-ર॒ગ્નિર॑પ॒ક્ષાય॑તિ । યાવ॒ચ્છમ્ય॑યા પ્ર॒વિદ્ધ્યે᳚ત્ ।
યદિ॒ તાવ॑દપ॒ક્ષાયે᳚ત્ । તગ્​મ્ સમ્ભ॑રેત્ ।
ઇ॒દ-ન્ત॒ એક॑-મ્પ॒ર ઉ॑ત॒ એક᳚મ્ ॥ 3 ॥

તૃ॒તીયે॑ન॒ જ્યોતિ॑ષા॒ સં​વિઁ॑શસ્વ । સં॒​વેઁશ॑નસ્ત॒નુવૈ॒ ચારુ॑રેધિ ।
પ્રિ॒યે દે॒વાના᳚-મ્પર॒મે જ॒નિત્ર॒ ઇતિ॑ । બ્રહ્મ॑ણૈ॒વૈન॒ગ્​મ્॒ સમ્ભ॑રતિ ।
સૈવ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ । યદિ॑ પરસ્ત॒-રામ॑પ॒ક્ષાયે᳚ત્ । અ॒નુ॒ પ્ર॒યાયાવ॑સ્યેત્ ।
સો એ॒વ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ ॥
ઓષ॑ધી॒ર્વા એ॒તસ્ય॑ પ॒શૂ-ન્પયઃ॒ પ્રવિ॑શતિ ।
યસ્ય॑ હ॒વિષે॑ વ॒થ્સા અ॒પાકૃ॑તા॒ ધય॑ન્તિ ॥ 4 ॥

તાન્. યદ્દુ॒હ્યાત્ । યા॒તયા᳚મ્ના હ॒વિષા॑ યજેત । યન્ન દુ॒હ્યાત્ । ય॒જ્ઞ॒પ॒રુ-ર॒ન્તરિ॑યાત્ । વા॒ય॒વ્યાં᳚-યઁવા॒ગૂ-ન્નિર્વ॑પેત્ ।
વા॒યુર્વૈ પય॑સઃ પ્રદાપયિ॒તા । સ એ॒વાસ્મૈ॒ પયઃ॒ પ્રદા॑પયતિ । પયો॒ વા ઓષ॑ધયઃ ।
પયઃ॒ પયઃ॑ ।
પય॑સૈ॒વાસ્મૈ॒ પયો-ઽવ॑રુન્ધે ॥ 5 ॥

અથોત્ત॑રસ્મૈ હ॒વિષે॑ વ॒થ્સાન॒પા કુ॑ર્યાત્ ।
સૈવ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ ॥ અ॒ન્ય॒ત॒રાન્. વા એ॒ષ દે॒વા-ન્ભા॑ગ॒ધેયે॑ન॒ વ્ય॑ર્ધયતિ ।
યે યજ॑માનસ્ય સા॒ય-ઙ્ગૃ॒હમા॒-ગચ્છ॑ન્તિ ।
યસ્ય॑ સાય-ન્દુ॒ગ્ધગ્​મ્ હ॒વિરાર્તિ॑-મા॒ર્ચ્છતિ॑ ।
ઇન્દ્રા॑ય વ્રી॒હીન્નિ॒-રુપ્યો-પ॑વસેત્ । પયો॒ વા ઓષ॑ધયઃ । પય॑ એ॒વારભ્ય॑ ગૃહી॒ત્વો-પ॑વસતિ । યત્પ્રા॒ત-સ્સ્યાત્ । તચ્છૃ॒ત-ઙ્કુ॑ર્યાત્ ॥ 6 ॥

અથેત॑ર ઐ॒ન્દ્રઃ પુ॑રો॒ડાશ॑-સ્સ્યાત્ ।
ઇ॒ન્દ્રિ॒યે એ॒વાસ્મૈ॑ સ॒મીચી॑ દધાતિ ।
પયો॒ વા ઓષ॑ધયઃ । પયઃ॒ પયઃ॑ । પય॑સૈ॒વાસ્મૈ॒ પયો-ઽવ॑રુન્ધે ।
અથોત્ત॑રસ્મૈ હ॒વિષે॑ વ॒થ્સાન॒પા કુ॑ર્યાત્ ।
સૈવ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ ॥ ઉ॒ભયા॒ન્॒. વા એ॒ષ દે॒વા-ન્ભા॑ગ॒ધેયે॑ન॒ વ્ય॑ર્ધયતિ ।
યે યજ॑માનસ્ય સા॒ય-ઞ્ચ॑ પ્રા॒તશ્ચ॑ ગૃ॒હમા॒-ગચ્છ॑ન્તિ । યસ્યો॒ભયગ્​મ્॑ હ॒વિરાર્તિ॑-મા॒ર્ચ્છતિ॑ ॥ 7 ॥

ઐ॒ન્દ્ર-મ્પઞ્ચ॑શરાવ-મોદ॒ન-ન્નિર્વ॑પેત્ ।
અ॒ગ્નિ-ન્દે॒વતા॑ના-મ્પ્રથ॒મં-યઁ॑જેત્ ।
અ॒ગ્નિમુ॑ખા એ॒વ દે॒વતાઃ᳚ પ્રીણાતિ ।
અ॒ગ્નિં-વાઁ અન્વ॒ન્યા દે॒વતાઃ᳚ ।
ઇન્દ્ર॒મન્વ॒ન્યાઃ । તા એ॒વોભયીઃ᳚ પ્રીણાતિ ।
પયો॒ વા ઓષ॑ધયઃ ।
પયઃ॒ પયઃ॑ । પય॑સૈ॒વાસ્મૈ॒ પયો-ઽવ॑રુન્ધે ।
અથોત્ત॑રસ્મૈ હ॒વિષે॑ વ॒થ્સાન॒પા કુ॑ર્યાત્ ॥ 8 ॥

સૈવ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ ॥ અ॒ર્ધો વા એ॒તસ્ય॑ ય॒જ્ઞસ્ય॑ મીયતે ।
યસ્ય॒ વ્રત્યે-ઽહ॒-ન્પત્ન્ય॑ના-લમ્ભુ॒કા ભવ॑તિ । તામ॑પ॒રુદ્ધ્ય॑ યજેત ।
સર્વે॑ણૈ॒વ ય॒જ્ઞેન॑ યજતે ।
તામિ॒ષ્ટ્વો-પ॑હ્વયેત । અમૂ॒હમ॑સ્મિ ।
સા ત્વમ્ । દ્યૌર॒હમ્ । પૃ॒થિ॒વી ત્વમ્ । સામા॒હમ્ । ઋક્ત્વમ્ । તાવેહિ॒ સમ્ભ॑વાવ । સ॒હ રેતો॑ દધાવહૈ । પુ॒ગ્​મ્॒સે પુ॒ત્રાય॒ વેત્ત॑વૈ ।
રા॒યસ્પોષા॑ય સુપ્રજા॒સ્ત્વાય॑ સુ॒વીર્યા॒યેતિ॑ ।
અ॒ર્ધ એ॒વૈના॒મુ-પ॑હ્વયતે ।
સૈવ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ ॥ 9 ॥
(દ॒ધા॒તિ॒ - ય॒જ્ઞ - ઉ॑ત॒ એકં॒ - ધય॑ન્તિ - રુન્ધે - કુર્યા - દા॒ર્છ - ત્ય॒પાકુ॑ર્યાત્ - પૃથિ॒વી ત્વમ॒ષ્ટૌ ચ॑) (અ. 1)

(સર્વા॒ન્॒. વિ વૈ યદિ॑ પરસ્ત॒રામોષ॑ધીરન્ યત॒રાનુ॒ભયા॑ન॒ર્ધો વૈ )

અનુવાકં 2 - અગ્નિહોત્રસામ્નાય્યસાધારણાનિ પ્રાયશ્ચિત્તાનિ
3.7.2.1
યદ્વિ-ષ્ષ॑ણ્ણેન જુહુ॒યાત્ ।
અપ્ર॑જા અપ॒શુર્યજ॑માન-સ્સ્યાત્ ।
યદના॑યતને નિ॒નયે᳚ત્ । અ॒ના॒ય॒ત॒ન-સ્સ્યા᳚ત્ ।
પ્રા॒જા॒પ॒ત્યય॒ર્ચા વ॑લ્મીક-વ॒પાયા॒મ-વ॑નયેત્ । પ્રા॒જા॒પ॒ત્યો વૈ વ॒લ્મીકઃ॑ । ય॒જ્ઞઃ પ્ર॒જાપ॑તિઃ । પ્ર॒જાપ॑તાવે॒વ ય॒જ્ઞ-મ્પ્રતિ॑ષ્ઠાપયતિ ।
ભૂરિત્યા॑હ । ભૂ॒તો વૈ પ્ર॒જાપ॑તિઃ ॥ 10 ॥

ભૂતિ॑મે॒વોપૈ॑તિ । ત-ત્કૃ॒ત્વા । અ॒ન્યા-ન્દુ॒ગ્ધ્વા પુન॑ર્-હોત॒વ્ય᳚મ્ । સૈવ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ ॥ યત્કી॒ટા-વ॑પન્નેન જુહુ॒યાત્ ।
અપ્ર॑જા અપ॒શુ-ર્યજ॑માન-સ્સ્યાત્ ।
યદના॑યતને નિ॒નયે᳚ત્ । અ॒ના॒ય॒ત॒ન-સ્સ્યા᳚ત્ ।
મ॒દ્ધ્ય॒મેન॑ પ॒ર્ણેન॑ દ્યાવા-પૃથિ॒વ્ય॑-ય॒ર્ચા-ઽન્તઃ॑ પરિ॒ધિ નિન॑યેત્ ।
દ્યાવા॑પૃથિ॒વ્યો-રે॒વૈન॒ત્-પ્રતિ॑ષ્ઠાપયતિ ॥ 11 ॥

તત્કૃ॒ત્વા । અ॒ન્યા-ન્દુ॒ગ્ધ્વા પુન॑ર્-હોત॒વ્ય᳚મ્ । સૈવ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ ॥ યદવ॑વૃષ્ટેન જુહુ॒યાત્ । અપ॑રૂપ-મસ્યા॒ત્મ-ઞ્જા॑યેત ।
કિ॒લાસો॑ વા॒ સ્યાદ॑ર્​શ॒સો વા᳚ । ય-ત્પ્રત્યે॒યાત્ । ય॒જ્ઞં-વિઁચ્છિ॑ન્દ્યાત્ । સ જુ॑હુયાત્ ।
મિ॒ત્રો જના᳚ન્ કલ્પયતિ પ્રજા॒નન્ન્ ॥ 12 ॥

મિ॒ત્રો દા॑ધાર પૃથિ॒વીમુ॒ત દ્યામ્ । મિ॒ત્રઃ કૃ॒ષ્ટીર-નિ॑મિષા॒ ઽભિચ॑ષ્ટે ।
સ॒ત્યાય॑ હ॒વ્ય-ઙ્ઘૃ॒તવ॑-જ્જુહો॒તેતિ॑ । મિ॒ત્રેણૈ॒વૈન॑-ત્કલ્પયતિ । તત્કૃ॒ત્વા । અ॒ન્યા-ન્દુ॒ગ્ધ્વા પુન॑ર્​હોત॒વ્ય᳚મ્ ।
સૈવ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ ॥
ય-ત્પૂર્વ॑સ્યા॒-માહુ॑ત્યાગ્​મ્ હુ॒તાયા॒-મુત્ત॒રા-ઽઽહુ॑તિ॒-સ્સ્કન્દે᳚ત્ ।
દ્વિ॒પાદ્ભિઃ॑ પ॒શુભિ॒-ર્યજ॑માનો॒ વ્યૃ॑॑દ્ધ્યેત ।
યદુત્ત॑રયા॒ ઽભિજુ॑હુ॒યાત્ ॥ 13 ॥

ચતુ॑ષ્પાદ્ભિઃ પ॒શુભિ॒-ર્યજ॑માનો॒ વ્યૃ॑દ્ધ્યેત ।
યત્ર॒ વેત્થ॑ વનસ્પતે દે॒વાના॒-ઙ્ગુહ્યા॒ નામા॑નિ ।
તત્ર॑ હ॒વ્યાનિ॑ ગામ॒યેતિ॑ વાનસ્પ॒ત્ય-ય॒ર્ચા સ॒મિધ॑-મા॒ધાય॑ । તૂ॒ષ્ણીમે॒વ પુન॑-ર્જુહુયાત્ ।
વન॒સ્પતિ॑નૈ॒વ ય॒જ્ઞસ્યાર્તા॒-ઞ્ચાના᳚ર્તા॒-ઞ્ચાહુ॑તી॒ વિદા॑ધાર । તત્કૃ॒ત્વા । અ॒ન્યા-ન્દુ॒ગ્ધ્વા પુન॑ર્-હોત॒વ્ય᳚મ્ । સૈવ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ ॥
યત્પુ॒રા પ્ર॑યા॒જેભ્યઃ॒ પ્રાંઅઙ્ગા॑ર॒-સ્સ્કન્દે᳚ત્ ।
અ॒દ્ધ્વ॒ર્યવે॑ ચ॒ યજ॑માનાય॒ ચાકગ્ગ્॑ સ્યાત્ ॥ 14 ॥

ય-દ્દ॑ક્ષિ॒ણા । બ્ર॒હ્મણે॑ ચ॒ યજ॑માનાય॒ ચાકગ્ગ્॑ સ્યાત્ । ય-ત્પ્ર॒ત્યક્ ।
હોત્રે॑ ચ॒ પત્નિ॑યૈ ચ॒ યજ॑માનાય॒ ચાકગ્ગ્॑ સ્યાત્ ।
યદુદં॑ । અ॒ગ્નીધે॑ ચ પ॒શુભ્ય॑શ્ચ॒ યજ॑માનાય॒ ચાકગ્ગ્॑ સ્યાત્ । યદ॑ભિજુહુ॒યાત્ । રુ॒દ્રો᳚-ઽસ્ય પ॒શૂ-ન્ઘાતુ॑ક-સ્સ્યાત્ ।
યન્નાભિ॑ જુહુ॒યાત્ । અશા᳚ન્તઃ॒ પ્રહ્રિ॑યેત ॥ 15 ॥

સ્રુ॒વસ્ય॒ બુદ્ધ્ને॑નાભિ॒ નિદ॑દ્ધ્યાત્ ।
મા ત॑મો॒ મા ય॒જ્ઞસ્ત॑મ॒ન્મા યજ॑માન-સ્તમત્ ।
નમ॑સ્તે અસ્ત્વાય॒તે । નમો॑ રુદ્ર પરાય॒તે ।
નમો॒ યત્ર॑ નિ॒ષીદ॑સિ ।
અ॒મુ-મ્મા હિગ્​મ્॑સીર॒મુ-મ્મા હિગ્​મ્॑સી॒રિતિ॒ યેન॒ સ્કન્દે᳚ત્ ॥ ત-મ્પ્રહ॑રેત્ ।
સ॒હસ્ર॑શૃઙ્ગો વૃષ॒ભો જા॒તવે॑દાઃ । સ્તોમ॑પૃષ્ઠો ઘૃ॒તવા᳚ન્-થ્સુ॒પ્રતી॑કઃ ।
મા નો॑ હાસીન્મેત્થિ॒તો (હાસીર્મેત્થિ॒તો) નેત્ત્વા॒ જહા॑મ ।
ગો॒પો॒ષ-ન્નો॑ વીરપો॒ષ-ઞ્ચ॑ ય॒ચ્છેતિ॑ ।
બ્રહ્મ॑ણૈ॒વૈન॒-મ્પ્રહ॑રતિ । સૈવ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ ॥ 16 ॥
(વૈ પ્ર॒જાપ॑તિઃ - સ્થાપયતિ - પ્રજા॒નન્ - ન॒ભિજુ॑હુ॒યાથ્ - સ્યા᳚-દ્- ધ્રિયેત॒ - જહા॑મ॒ ત્રિણિ॑ ચ) (અ. 2)

(યદ્વિસ્ષ॑ણ્ણેન પ્રાજાપ॒ત્યયા॒ ય-ત્કી॒ટા મ॑દ્ધ્ય॒મેન॒ યદવ॑વૃષ્ટેન॒ ય-ત્પૂર્વ॑સ્યાં॒-યઁ-ત્પુ॒રા પ્ર॑યા॒જેભ્ય॒ પ્રંઙ્ગા॑રો॒ ય-દ્દ॑ક્ષિ॒ણા ય-ત્પ્ર॒ત્યગ્યદુદઙ્ઙ્॑)

અનુવાકં 3 - મુખ્યાગ્ન્યસમ્ભવે-ઽનુકલ્પાઃ હોમાધારાઃ
વિ વા એ॒ષ ઇ॑ન્દ્રિ॒યેણ॑ વી॒ર્યે॑ણર્ધ્યતે ।
યસ્યા-હિ॑તાગ્ને-ર॒ગ્નિ-ર્મ॒થ્યમા॑નો॒ ન જાય॑તે । યત્રા॒ન્ય-મ્પશ્યે᳚ત્ । તત॑ આ॒હૃત્ય॑ હોત॒વ્ય᳚મ્ ।
અ॒ગ્ના-વે॒વાસ્યા᳚-ગ્નિહો॒ત્રગ્​મ્ હુ॒ત-મ્ભ॑વતિ ॥
યદ્ય॒ન્ય-ન્ન વિ॒ન્દેત્ । અ॒જાયાગ્​મ્॑ હોત॒વ્ય᳚મ્ । આ॒ગ્ને॒યી વા એ॒ષા । યદ॒જા । અ॒ગ્ના-વે॒વાસ્યા᳚-ગ્નિહો॒ત્રગ્​મ્ હુ॒ત-મ્ભ॑વતિ ॥ 17 ॥

અ॒જસ્ય॒ તુ નાશ્ઞી॑યાત્ । યદ॒જસ્યા᳚-શ્ઞી॒યાત્ ।
યામે॒વાગ્ના-વાહુ॑તિ-ઞ્જુહુ॒યાત્ । તામ॑દ્યાત્ । તસ્મા॑દ॒જસ્ય॒ નાશ્ય᳚મ્ ॥ યદ્ય॒જા-ન્ન વિ॒ન્દેત્ । બ્રા॒હ્મ॒ણસ્ય॒ દક્ષિ॑ણે॒ હસ્તે॑ હોત॒વ્ય᳚મ્ ।
એ॒ષ વા અ॒ગ્નિ ર્વૈ᳚શ્વાન॒રઃ । યદ્બ્રા᳚હ્મ॒ણઃ ।
અ॒ગ્ના-વે॒વાસ્યા᳚-ગ્નિહો॒ત્રગ્​મ્ હુ॒ત-મ્ભ॑વતિ ॥ 18 ॥

બ્રા॒હ્મ॒ણ-ન્તુ વ॑સ॒ત્યૈ॑ નાપ॑રુન્ધ્યાત્ । યદ્બ્રા᳚હ્મ॒ણં-વઁ॑સ॒ત્યા અ॑પરુ॒ન્ધ્યાત્ ।
યસ્મિ॑ન્ને॒-વાગ્નાવાહુ॑તિ-ઞ્જુહુ॒યાત્ । ત-મ્ભા॑ગ॒ધેયે॑ન॒ વ્ય॑ર્ધયેત્ ।
તસ્મા᳚-દ્બ્રાહ્મ॒ણો વ॑સ॒ત્યૈ॑ નાપ॒રુદ્ધ્યઃ॑ ॥ યદિ॑ બ્રાહ્મ॒ણ-ન્ન વિ॒ન્દેત્ ।
દ॒ર્ભ॒સ્ત॒બેં હો॑ત॒વ્ય᳚મ્ ।
અ॒ગ્નિ॒વાન્. વૈ દ॑ર્ભસ્ત॒બંઃ ।
અ॒ગ્નાવે॒-વાસ્યા᳚-ગ્નિહો॒ત્રગ્​મ્ હુ॒ત-મ્ભ॑વતિ ।
દ॒ર્ભાગ્​સ્તુ નાદ્ધ્યા॑સીત ॥ 19 ॥

યદ્દ॒ર્ભાન॒દ્ધ્યાસી॑ત । યામે॒વાગ્ના-વાહુ॑તિ-ઞ્જુહુ॒યાત્ । તામદ્ધ્યા॑સીત ।
તસ્મા᳚-દ્દ॒ર્ભા નાદ્ધ્યા॑સિત॒વ્યાઃ᳚ ॥
યદિ॑ દ॒ર્ભાન્ન વિ॒ન્દેત્ । અ॒ફ્સુ હો॑ત॒વ્ય᳚મ્ ।
આપો॒ વૈ સર્વા॑ દે॒વતાઃ᳚ ।
દે॒વતા᳚સ્વે॒ વાસ્યા᳚-ગ્નિહો॒ત્રગ્​મ્ હુ॒ત-મ્ભ॑વતિ ।
આપ॒સ્તુ ન પરિ॑ચક્ષીત । યદાપઃ॑ પરિ॒ચક્ષી॑ત ॥ 20 ॥

યા મે॒વાફ્સ્વાહુ॑તિ-ઞ્જુહુ॒યાત્ । તા-મ્પરિ॑ચક્ષીત ।
તસ્મા॒દાપો॒ ન પ॑રિ॒ચક્ષ્યાઃ᳚ ॥
મેદ્ધ્યા॑ ચ॒ વા એ॒તસ્યા॑મે॒દ્ધ્યા ચ॑ ત॒નુવૌ॒ સગ્​મ્સૃ॑જ્યેતે । યસ્યા-હિ॑તાગ્ને-ર॒ન્યૈર॒ગ્નિભિ॑-ર॒ગ્નય॑-સ્સગ્​મ્સૃ॒જ્યન્તે᳚ । અ॒ગ્નયે॒ વિવિ॑ચયે પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પેત્ ।
મેદ્ધ્યા᳚-ઞ્ચૈ॒વાસ્યા॑-મે॒દ્ધ્યા-ઞ્ચ॑ ત॒નુવૌ॒ વ્યાવ॑ર્તયતિ ॥ અ॒ગ્નયે᳚ વ્ર॒તપ॑તયે પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પેત્ । અ॒ગ્નિમે॒વ વ્ર॒તપ॑તિ॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒-નોપ॑ધાવતિ ।
સ એ॒વૈનં॑-વ્રઁ॒તમા-લ॑ભં​યઁતિ ॥ 21 ॥

ગર્ભ॒ગ્ગ્॒ સ્રવ॑ન્તમગ॒દમ॑કઃ । અ॒ગ્નિ-રિન્દ્ર॒-સ્ત્વષ્ટા॒ બૃહ॒સ્પતિઃ॑ । પૃ॒થિ॒વ્યા-મવ॑ચુશ્ચો-તૈ॒તત્ । નાભિ-પ્રાપ્નો॑તિ॒ નિર્-ઋ॑તિ-મ્પરા॒ચૈઃ ॥
રેતો॒ વા એ॒તદ્વાજિ॑ન॒-માહિ॑તાગ્નેઃ । યદ॑ગ્નિહો॒ત્રમ્ । તદ્યથ્સ્રવે᳚ત્ ।
રેતો᳚-ઽસ્ય॒ વાજિ॑નગ્ગ્​ સ્રવેત્ । ગર્ભ॒ગ્ગ્॒ સ્રવ॑ન્તમ-ગ॒દમ॑ક॒-રિત્યા॑હ ।
રેત॑ એ॒વાસ્મિ॒ન્ વાજિ॑ન-ન્દધાતિ ॥ 22 ॥

અ॒ગ્નિરિત્યા॑હ । અ॒ગ્નિર્વૈ રે॑તો॒ધાઃ । રેત॑ એ॒વ તદ્દ॑ધાતિ । ઇન્દ્ર॒ ઇત્યા॑હ । ઇ॒ન્દ્રિ॒ય-મે॒વાસ્મિ॑ન્-દધાતિ । ત્વષ્ટેત્યા॑હ । ત્વષ્ટા॒ વૈ પ॑શૂ॒ના-મ્મિ॑થુ॒નાનાગ્​મ્॑ રૂપ॒કૃત્ । રૂ॒પમ॒વ પ॒શુષુ॑ દધાતિ । બૃહ॒સ્પતિ॒રિત્યા॑હ ।
બ્રહ્મ॒ વૈ દે॒વાના॒-મ્બૃહ॒સ્પતિઃ॑ । બ્રહ્મ॑ણૈ॒વાસ્મૈ᳚ પ્ર॒જાઃ પ્રજ॑નયતિ ॥
પૃ॒થિ॒વ્યા-મવ॑ચુશ્ચોતૈ॒ત-દિત્યા॑હ ।
અ॒સ્યા-મે॒વૈન॒-ત્પ્રતિ॑ષ્ઠાપયતિ ॥
નાભિ પ્રાપ્નો॑તિ॒ નિર્-ઋ॑તિ-મ્પરા॒ચૈરિત્યા॑હ ।
રક્ષ॑સા॒મપ॑હત્યૈ ॥ 23 ॥
(અ॒જા-ઽગ્નાવે॒વાસ્યા᳚ગ્નિહો॒ત્રગ્​મ્ હુ॒ત-મ્ભ॑વતિ - ભવ - ત્યાસીત - પરિ॒ચક્ષી॑ત - લમ્ભયતિ - દધાતિ - દે॒વાના॒-મ્બૃહ॒સ્પતિઃ॒ પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 3)

(વિ વૈ ય-દ્ય॒ન્યમ॒જાયા᳚-મ્બ્રાહ્મ॒ણસ્ય॑ દર્ભસ્ત॒મ્બે᳚-ઽફ્સુ હો॑ત॒વ્ય᳚મ્)

અનુવાકં 4 - ઐષ્ટિકયાજમાનમન્ત્રાઃ
યાઃ પુ॒રસ્તા᳚-ત્પ્ર॒સ્રવ॑ન્તિ । ઉ॒પરિ॑ષ્ટા-થ્સ॒ર્વત॑શ્ચ॒ યાઃ । તાભી॑ ર॒શ્મિપ॑વિત્રાભિઃ । શ્ર॒દ્ધાં-યઁ॒જ્ઞમાર॑ભે ॥ દેવા॑ ગાતુવિદઃ ।
ગા॒તું-યઁ॒જ્ઞાય॑ વિન્દત । મન॑સ॒સ્પતિ॑ના દે॒વેન॑ । વાતા᳚-દ્ય॒જ્ઞઃ પ્રયુ॑જ્યતામ્ ॥ તૃ॒તીય॑સ્યૈ દિ॒વઃ । ગા॒ય॒ત્રિ॒યા સોમ॒ આભૃ॑તઃ ॥ 24 ॥

સો॒મ॒પી॒થાય॒ સન્ન॑યિતુમ્ । વક॑લ॒-મન્ત॑ર॒માદ॑દે ॥ આપો॑ દેવી-શ્શુ॒દ્ધા-સ્સ્થ॑ । ઇ॒મા પાત્રા॑ણિ શુન્ધત । ઉ॒પા॒ત॒ઙ્ક્યા॑ય દે॒વાના᳚મ્ । પ॒ર્ણ॒વ॒લ્કમુ॒ત શુ॑ન્ધત ॥
પયો॑ ગૃ॒હેષુ॒ પયો॑ અઘ્નિ॒યાસુ॑ ।
પયો॑ વ॒થ્સેષુ॒ પય॒ ઇન્દ્રા॑ય હ॒વિષે᳚ ધ્રિયસ્વ । ગા॒ય॒ત્રી પ॑ર્ણવ॒લ્કેન॑ । પય-સ્સોમ॑-ઙ્કરોત્વિ॒મમ્ ॥ 25 ॥
અ॒ગ્નિ-ઙ્ગૃ॑હ્ણામિ સુ॒રથં॒-યોઁ મ॑યો॒ ભૂઃ ।
ય ઉ॒દ્યન્ત॑મા॒ રોહ॑તિ॒ સૂર્ય॒મહ્ને᳚ ।
આ॒દિ॒ત્ય-ઞ્જ્યોતિ॑ષા॒-ઞ્જ્યોતિ॑રુત્ત॒મમ્ ।
શ્વો ય॒જ્ઞાય॑ રમતા-ન્દે॒વતા᳚ભ્યઃ ॥
વસૂ᳚-ન્રુ॒દ્રાના॑દિ॒ત્યાન્ । ઇન્દ્રે॑ણ સ॒હ દે॒વતાઃ᳚ । તાઃ પૂર્વઃ॒ પરિ॑ગૃહ્ણામિ । સ્વ આ॒યત॑ને મની॒ષયા᳚ ॥ ઇ॒મામૂર્જ॑-મ્પઞ્ચદ॒શીં-યેઁ પ્રવિ॑ષ્ટાઃ । તાન્દે॒વા-ન્પરિ॑ગૃહ્ણામિ॒ પૂર્વઃ॑ ॥ 26 ॥

અ॒ગ્નિર્-હ॑વ્ય॒વાડિ॒હ તાનાવ॑હતુ । પૌ॒ર્ણ॒મા॒સગ્​મ્ હ॒વિરિ॒દમે॑ષા॒-મ્મયિ॑ ।
આ॒મા॒વા॒સ્યગ્​મ્॑ હ॒વિરિ॒દમે॑ષા॒-મ્મયિ॑ ॥ અ॒ન્ત॒રા-ઽગ્ની પ॒શવઃ॑ । દે॒વ॒સ॒ગ્​મ્॒ સદ॒માગ॑મન્ન્ । તા-ન્પૂર્વઃ॒ પરિ॑ગૃહ્ણામિ ।
સ્વ આ॒યત॑ને મની॒ષયા᳚ ॥ ઇ॒હ પ્ર॒જા વિ॒શ્વરૂ॑પા રમન્તામ્ । અ॒ગ્નિ-ઙ્ગૃ॒હપ॑તિમ॒ભિ સં॒​વઁસા॑નાઃ । તાઃ પૂર્વઃ॒ પરિ॑ગૃહ્ણામિ ॥ 27 ॥

સ્વ આ॒યત॑ને મની॒ષયા᳚ ॥
ઇ॒હ પ॒શવો॑ વિ॒શ્વરૂ॑પા રમન્તામ્ ।
અ॒ગ્નિ-ઙ્ગૃ॒હપ॑તિમ॒ભિ સં॒​વઁસા॑નાઃ ।
તા-ન્પૂર્વઃ॒ પરિ॑ગૃહ્ણામિ । સ્વ આ॒યત॑ને મની॒ષયા᳚ ॥ અ॒ય-મ્પિ॑તૃ॒ણામ॒ગ્નિઃ ।
અવા᳚ડ્ઢ॒વ્યા પિ॒તૃભ્ય॒ આ । ત-મ્પૂર્વઃ॒ પરિ॑ગૃહ્ણામિ । અવિ॑ષ-ન્નઃ પિ॒તુ-ઙ્ક॑રત્ ॥ અજ॑સ્ર॒-ન્ત્વાગ્​મ્ સ॑ભાપા॒લાઃ ॥ 28 ॥
વિ॒જ॒યભા॑ગ॒ગ્​મ્॒ સમિ॑ન્ધતામ્ । અગ્ને॑ દી॒દાય॑ મે સભ્ય । વિજિ॑ત્યૈ શ॒રદ॑-શ્શ॒તમ્ ॥ અન્ન॑માવસ॒થીય᳚મ્ । અ॒ભિહ॑રાણિ શ॒રદ॑-શ્શ॒તમ્ । આ॒વ॒સ॒થે શ્રિય॒-મ્મન્ત્ર᳚મ્ । અહિ॑ર્બુ॒દ્ધ્નિયો॒ નિય॑ચ્છતુ ॥ ઇ॒દમ॒હ-મ॒ગ્નિ જ્યે᳚ષ્ઠેભ્યઃ । વસુ॑ભ્યો ય॒જ્ઞ-મ્પ્રબ્ર॑વીમિ ।
ઇ॒દમ॒હ-મિન્દ્ર॑ જ્યેષ્ઠેભ્યઃ ॥ 29 ॥

રુ॒દ્રેભ્યો॑ ય॒જ્ઞ-મ્પ્રબ્ર॑વીમિ । ઇ॒દમ॒હં-વઁરુ॑ણ-જ્યેષ્ઠેભ્યઃ । આ॒દિ॒ત્યેભ્યો॑ ય॒જ્ઞ-મ્પ્રબ્ર॑વીમિ ॥ પય॑સ્વતી॒-રોષ॑ધયઃ ।
પય॑સ્વદ્વી॒રુધા॒-મ્પયઃ॑ । અ॒પા-મ્પય॑સો॒ યત્પયઃ॑ । તેન॒ મામિ॑ન્દ્ર॒ સગ્​મ્સૃ॑જ ॥
અગ્ને᳚ વ્રતપતે વ્ર॒ત-ઞ્ચ॑રિષ્યામિ ।
તચ્છ॑કેય॒-ન્તન્મે॑ રાદ્ધ્યતામ્ ।
વાયો᳚ વ્રતપત॒ આદિ॑ત્ય વ્રતપતે ॥ 30 ॥

વ્ર॒તાનાં᳚-વ્રઁતપતે વ્ર॒ત-ઞ્ચ॑રિષ્યામિ । તચ્છ॑કેય॒-ન્તન્મે॑ રાદ્ધ્યતામ્ ॥
ઇ॒મા-મ્પ્રાચી॒મુદી॑ચીમ્ । ઇષ॒મૂર્જ॑મ॒ભિ સગ્ગ્​સ્કૃ॑તામ્ । બ॒હુ॒પ॒ર્ણામશુ॑ષ્કાગ્રામ્ ।
હરા॑મિ પશુ॒પામ॒હમ્ ॥ યત્કૃષ્ણો॑ રૂ॒પ-ઙ્કૃ॒ત્વા । પ્રાવિ॑શ॒સ્ત્વં-વઁન॒સ્પતીન્॑ ।
તત॒સ્ત્વામે॑કવિગ્​મ્શતિ॒ધા । સમ્ભ॑રામિ સુસ॒મ્ભૃતા᳚ ॥ 31 ॥

ત્રી-ન્પ॑રિ॒ધીગ્​સ્તિ॒સ્ર-સ્સ॒મિધઃ॑ । ય॒જ્ઞાયુ॑રનુસઞ્ચ॒રાન્ ।
ઉ॒પ॒વે॒ષ-મ્મેક્ષ॑ણ॒-ન્ધૃષ્ટિ᳚મ્ । સમ્ભ॑રામિ સુસ॒ભૃન્તા᳚ ॥ યા જા॒તા ઓષ॑ધયઃ । દે॒વેભ્ય॑ સ્ત્રિયુ॒ગ-મ્પુ॒રા । તાસા॒-મ્પર્વ॑ રાદ્ધ્યાસમ્ । પ॒રિ॒સ્ત॒ર-મા॒હરન્ન્॑ ॥
અ॒પા-મ્મેદ્ધ્યં॑-યઁ॒જ્ઞિય᳚મ્ ।
સદે॑વગ્​મ્ શિ॒વમ॑સ્તુ મે ॥ 32 ॥

આ॒ચ્છે॒ત્તા વો॒ મા રિ॑ષમ્ । જીવા॑નિ શ॒રદ॑-શ્શ॒તમ્ ॥ અપ॑રિમિતાના॒-મ્પરિ॑મિતાઃ । સન્ન॑હ્યે સુકૃ॒તાય॒કમ્ । એનો॒ મા નિગા᳚-ઙ્કત॒મચ્ચ॒ નાહમ્ । પુન॑રુ॒ત્થાય॑ બહુ॒લા ભ॑વન્તુ ॥ સ॒કૃ॒દા॒ચ્છિ॒ન્ન-મ્બ॒ર્॒હિરૂર્ણા॑મૃદુ ।
સ્યો॒ન-મ્પિ॒તૃભ્ય॑સ્ત્વા ભરામ્ય॒હમ્ । અ॒સ્મિ-ન્થ્સી॑દન્તુ મે પિ॒તર॑-સ્સો॒મ્યાઃ ।
પિ॒તા॒મ॒હાઃ પ્રપિ॑તામહાશ્ચાનુ॒ગૈ-સ્સ॒હ ॥ 33 ॥

ત્રિ॒વૃ-ત્પ॑લા॒શે દ॒ર્ભઃ । ઇયા᳚-ન્પ્રાદે॒શ સ॑મિન્તઃ । ય॒જ્ઞે પ॒વિત્ર॒-મ્પોતૃ॑તમમ્ । પયો॑ હ॒વ્ય-ઙ્ક॑રોતુ મે ॥ ઇ॒મૌ પ્રા॑ણાપા॒નૌ ।
ય॒જ્ઞસ્યાઙ્ગા॑નિ સર્વ॒શઃ । આ॒પ્યા॒યય॑ન્તૌ॒ સઞ્ચ॑રતામ્ । પ॒વિત્રે॑ હવ્ય॒શોધ॑ને ॥
પ॒વિત્રે᳚ સ્થો વૈષ્ણ॒વી । વા॒યુર્વા॒-મ્મન॑સા પુનાતુ ॥ 34 ॥

અ॒ય-મ્પ્રા॒ણશ્ચા॑પા॒નશ્ચ॑ । યજ॑માન॒-મપિ॑ગચ્છતામ્ । ય॒જ્ઞે હ્યભૂ॑તા॒-મ્પોતા॑રૌ ।
પ॒વિત્રે॑ હવ્ય॒શોધ॑ને ॥ ત્વયા॒ વેદિં॑-વિઁવિદુઃ પૃથિ॒વીમ્ । ત્વયા॑ ય॒જ્ઞો જા॑યતે વિશ્વ॒દાનિઃ॑ । અચ્છિ॑દ્રં-યઁ॒જ્ઞમન્વે॑ષિ વિ॒દ્વાન્ ।
ત્વયા॒ હોતા॒ સન્ત॑નોત્યર્ધમા॒સાન્ ॥ ત્ર॒ય॒સ્ત્રિ॒ગ્​મ્॒શો॑-ઽસિ॒ તન્તૂ॑નામ્ ।
પ॒વિત્રે॑ણ સ॒હાગ॑હિ ॥ 35 ॥

શિ॒વેયગ્​મ્ રજ્જુ॑રભિ॒ધાની᳚ । અ॒ઘ્નિ॒યા-મુપ॑સેવતામ્ ॥ અપ્ર॑સ્રગ્​મ્સાય ય॒જ્ઞસ્ય॑ ।
ઉ॒ખે ઉપ॑દધામ્ય॒હમ્ । પ॒શુભિ॒-સ્સન્ની॑ત-મ્બિભૃતામ્ । ઇન્દ્રા॑ય શૃ॒ત-ન્દધિ॑ ॥
ઉ॒પ॒વે॒ષો॑-ઽસિ ય॒જ્ઞાય॑ । ત્વા-મ્પ॑રિવે॒ષ-મ॑ધારયન્ન્ । ઇન્દ્રા॑ય હ॒વિઃ કૃ॒ણ્વન્તઃ॑ ।
શિ॒વ-શ્શ॒ગ્મો ભ॑વાસિ નઃ ॥ 36 ॥

અમૃ॑ન્મય-ન્દેવપા॒ત્રમ્ । ય॒જ્ઞસ્યાયુ॑ષિ॒ પ્રયુ॑જ્યતામ્ । તિ॒રઃ॒ પ॒વિ॒ત્રમતિ॑નીતાઃ ।
આપો॑ ધારય॒ મા-ઽતિ॑ગુઃ ॥ દે॒વેન॑ સવિ॒ત્રોત્પૂ॑તાઃ । વસો॒-સ્સૂર્ય॑સ્ય ર॒શ્મિભિઃ॑ । ગા-ન્દો॑હપવિ॒ત્રે રજ્જુ᳚મ્ । સર્વા॒ પાત્રા॑ણિ શુન્ધત ॥ એ॒તા આચ॑રન્તિ॒ મધુ॑મ॒દ્દુહા॑નાઃ ।
પ્ર॒જાવ॑તી-ર્ય॒શસો॑ વિ॒શ્વરૂ॑પાઃ ॥ 37 ॥

બ॒હ્વી ર્ભવ॑ન્તી॒રુપ॒ જાય॑માનાઃ । ઇ॒હ વ॒ ઇન્દ્રો॑ રમયતુ ગાવઃ ॥ પૂ॒ષા સ્થ॑ ॥ અ॒ય॒ક્ષ્મા વઃ॑ પ્ર॒જયા॒ સગ્​મ્સૃ॑જામિ ।
રા॒યસ્પોષે॑ણ બહુ॒લા ભવ॑ન્તીઃ । ઊર્જ॒-મ્પયઃ॒ પિન્વ॑માના ઘૃ॒ત-ઞ્ચ॑ ।
જી॒વો જીવ॑ન્તી॒રુપ॑ વ-સ્સદેયમ્ ॥ દ્યૌશ્ચે॒મં-યઁ॒જ્ઞ-મ્પૃ॑થિ॒વી ચ॒ સન્દુ॑હાતામ્ ।
ધા॒તા સોમે॑ન સ॒હ વાતે॑ન વા॒યુઃ । યજ॑માનાય॒ દ્રવિ॑ણ-ન્દધાતુ ॥ 38 ॥

ઉથ્સ॑-ન્દુહન્તિ ક॒લશ॒-ઞ્ચતુ॑ર્બિલમ્ । ઇડા᳚-ન્દે॒વી-મ્મધુ॑મતીગ્​મ્ સુવ॒ર્વિદ᳚મ્ ।
તદિ॑ન્દ્રા॒ગ્ની જિ॑ન્વતગ્​મ્ સૂ॒નૃતા॑વત્ । ત-દ્યજ॑માન-મમૃત॒ત્વે દ॑ધાતુ ॥
કામ॑ધુક્ષઃ॒ પ્રણો᳚ બ્રૂહિ । ઇન્દ્રા॑ય હ॒વિરિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ ॥ અ॒મૂં-યઁસ્યા᳚-ન્દે॒વાના᳚મ્ ।
મ॒નુ॒ષ્યા॑ણા॒-મ્પયો॑ હિ॒તમ્ ॥ બ॒હુ દુ॒ગ્ધીન્દ્રા॑ય દે॒વેભ્યઃ॑ ।
હ॒વ્ય-માપ્યા॑યતા॒-મ્પુનઃ॑ ॥ 39 ॥

વ॒થ્સેભ્યો॑ મનુ॒ષ્યે᳚ભ્યઃ । પુ॒ન॒ર્દો॒હાય॑ કલ્પતામ્ ॥ ય॒જ્ઞસ્ય॒ સન્ત॑તિરસિ ।
ય॒જ્ઞસ્ય॑ ત્વા॒ સન્ત॑તિ॒મનુ॒સન્ત॑નોમિ ॥ અદ॑સ્તમસિ॒ વિષ્ણ॑વે ત્વા ।
ય॒જ્ઞાયાપિ॑ દધામ્ય॒હમ્ । અ॒દ્ભિરરિ॑ક્તેન॒ પાત્રે॑ણ । યાઃ પૂ॒તાઃ પ॑રિ॒શેર॑તે ॥
અ॒ય-મ્પય॒-સ્સોમ॑-ઙ્કૃ॒ત્વા । સ્વાં-યોઁનિ॒-મપિ॑ગચ્છતુ ॥ 40 ॥

પ॒ર્ણ॒વ॒લ્કઃ પ॒વિત્ર᳚મ્ । સૌ॒મ્ય-સ્સોમા॒દ્ધિ નિર્મિ॑તઃ ॥ ઇ॒મૌ પ॒ર્ણ-ઞ્ચ॑ દ॒ર્ભ-ઞ્ચ॑ ।
દે॒વાનાગ્​મ્॑ હવ્ય॒શોધ॑નૌ । પ્રા॒ત॒ર્વે॒ષાય॑ ગોપાય । વિષ્ણો॑ હ॒વ્યગ્​મ્ હિ રક્ષ॑સિ ॥
ઉ॒ભાવ॒ગ્ની ઉ॑પસ્તૃણ॒તે । દે॒વતા॒ ઉપ॑વસન્તુ મે । અ॒હ-ઙ્ગ્રા॒મ્યા-નુપ॑વસામિ ।
મહ્ય॒-ઙ્ગોપ॑તયે પ॒શૂન્ ॥ 41 ॥
[આભૃ॑ત - ઇ॒મં - ગૃ॑હ્ણામિ॒ પૂર્વ॒ - સ્તાઃ પુર્વઃ॒ પરિ॑ગૃહ્ણામિ - સભાપા॒લા - ઇન્દ્ર॑જ્યેષ્ઠેભ્ય॒-આદિ॑ત્ય વ્રતપતે-સુસ॒ભ્રુન્તા॑ - મે - સ॒હ - પુ॑નાતુ - ગહિ - નો - વિ॒શ્વરૂ॑પા - દધાતુ॒ - પુન॑--ર્ ગચ્છતુ - પ॒શુન્ ] (અ. 4)

યાઃ પુ॒રસ્તા॑દિ॒મામૂર્જ॑મિ॒હ પ્ર॒જા ઇ॒હ પ॒શવો॒-ઽય-મ્પિ॑તૃ॒ણામ॒ગ્નિઃ

અનુવાકં 5 - ઐષ્ટિકયાજમાનમન્ત્રાઃ
દેવા॑ દે॒વેષુ॒ પરા᳚ક્રમદ્ધ્વમ્ । પ્રથ॑મા દ્વિ॒તીયે॑ષુ । દ્વિતી॑યા-સ્તૃ॒તીયે॑ષુ ।
ત્રિરે॑કાદશા ઇ॒હ મા॑-ઽવત । ઇ॒દગ્​મ્ શ॑કેયં॒-યઁદિ॒દ-ઙ્ક॒રોમિ॑ ।
આ॒ત્મા ક॑રોત્વા॒ત્મને᳚ । ઇ॒દ-ઙ્ક॑રિષ્યે ભેષ॒જમ્ । ઇ॒દ-મ્મે॑ વિશ્વભેષજા ।
અશ્વિ॑ના॒ પ્રાવ॑તં-યુઁ॒વમ્ ॥ ઇ॒દમ॒હગ્​મ્ સેના॑યા અ॒ભીત્વ॑ર્યૈ ॥ 42 ॥

મુખ॒મપો॑હામિ ॥ સૂર્ય॑જ્યોતિ॒ ર્વિભા॑હિ । મ॒હ॒ત ઇ॑ન્દ્રિ॒યાય॑ ॥ આપ્યા॑યતા-ઙ્ઘૃ॒તયો॑નિઃ । અ॒ગ્નિર્-હ॒વ્યા-ઽનુ॑મન્યતામ્ ।
ખમ॑ઙ્ક્ષ્વ॒ ત્વચ॑મઙ્ક્ષ્વ । સુ॒રૂ॒પ-ન્ત્વા॑ વસુ॒વિદ᳚મ્ । પ॒શૂ॒ના-ન્તેજ॑સા ।
અ॒ગ્નયે॒ જુષ્ટ॑-મ॒ભિઘા॑રયામિ ॥ સ્યો॒ન-ન્તે॒ સદ॑ન-ઙ્કરોમિ ॥ 43 ॥

ઘૃ॒તસ્ય॒ ધાર॑યા સુ॒શેવ॑-ઙ્કલ્પયામિ ॥
તસ્મિ᳚ન્-થ્સીદા॒મૃતે॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠ ।
વ્રી॒હી॒ણા-મ્મે॑ધ સુમન॒સ્યમા॑નઃ ॥
આ॒ર્દ્રઃ પ્ર॑થસ્નુ॒-ર્ભુવ॑નસ્ય ગો॒પાઃ ।
શૃ॒ત ઉથ્સ્ના॑તિ જનિ॒તા મ॑તી॒નામ્ ॥
યસ્ત॑ આ॒ત્મા પ॒શુષુ॒ પ્રવિ॑ષ્ટઃ ।
દે॒વાનાં᳚-વિઁ॒ષ્ઠામનુ॒ યો વિ॑ત॒સ્થે ।
આ॒ત્મ॒ન્વા-ન્થ્સો॑મ ઘૃ॒તવા॒ન્॒. હિ ભૂ॒ત્વા ।
દે॒વા-ન્ગ॑ચ્છ॒ સુવ॑ર્વિન્દ॒ યજ॑માનાય॒ મહ્ય᳚મ્ ॥ ઇરા॒ ભૂતિઃ॑ પૃથિ॒વ્યૈ રસો॒ મોત્ક્ર॑મીત્ ॥ 44 ॥

દેવાઃ᳚ પિતરઃ॒ પિત॑રો દેવાઃ । યો॑-ઽહમ॑સ્મિ॒ સ સન્. ય॑જે । યસ્યા᳚સ્મિ॒ ન તમ॒ન્તરે॑મિ । સ્વ-મ્મ॑ ઇ॒ષ્ટગ્ગ્​ સ્વ-ન્દ॒ત્તમ્ । સ્વ-મ્પૂ॒ર્તગ્ગ્​ સ્વગ્ગ્​ શ્રા॒ન્તમ્ । સ્વગ્​મ્ હુ॒તમ્ । તસ્ય॑ મે॒-ઽગ્નિ-રુ॑પદ્ર॒ષ્ટા । વા॒યુરુ॑પશ્રો॒તા ।
આ॒દિ॒ત્યો॑-ઽનુખ્યા॒તા । દ્યૌઃ પિ॒તા ॥ 45 ॥

પૃ॒થિ॒વી મા॒તા । પ્ર॒જાપ॑તિ॒ ર્બન્ધુઃ॑ ।
ય એ॒વાસ્મિ॒ સ સન્. ય॑જે ॥ મા ભેર્મા સં​વિઁ॑ક્થા॒ મા ત્વા॑ હિગ્​મ્સિષમ્ । મા તે॒ તેજો-ઽપ॑ક્રમીત્ ।
ભ॒ર॒તમુદ્ધ॑રે॒ મનુ॑ષિઞ્ચ । અ॒વ॒દાના॑નિ તે પ્ર॒ત્યવ॑દાસ્યામિ ।
નમ॑સ્તે અસ્તુ॒ મા મા॑ હિગ્​મ્સીઃ ॥ યદ॑વ॒દાના॑નિ તે-ઽવ॒દ્યન્ન્ । વિલો॒માકા॑ર્​ષમા॒ત્મનઃ॑ ॥ 46 ॥

આજ્યે॑ન॒ પ્રત્ય॑નજ્મ્યેનત્ । તત્ત॒ આપ્યા॑યતા॒-મ્પુનઃ॑ ॥ અજ્યા॑યો યવમા॒ત્રાત્ ।
આ॒વ્યા॒ધા-ત્કૃ॑ત્યતામિ॒દમ્ । મા રૂ॑રુપામ ય॒જ્ઞસ્ય॑ । શુ॒દ્ધગ્ગ્​ સ્વિ॑ષ્ટમિ॒દગ્​મ્ હ॒વિઃ ॥ મનુ॑ના દૃ॒ષ્ટા-ઙ્ઘૃ॒તપ॑દીમ્ । મિ॒ત્રાવરુ॑ણસમીરિતામ્ । દ॒ક્ષિ॒ણા॒ર્ધાદસ॑ભિન્ન્દન્ન્ । અવ॑દ્યા-મ્યેક॒તો મુ॑ખામ્ ॥ 47 ॥

ઇડે॑ ભા॒ગ-ઞ્જુ॑ષસ્વ નઃ । જિન્વ॒ ગા જિન્વાર્વ॑તઃ । તસ્યા᳚સ્તે ભક્ષિ॒વાણ॑-સ્સ્યામ । સ॒ર્વાત્મા॑ન-સ્સ॒ર્વગ॑ણાઃ ॥ બ્રદ્ધ્ન॒ પિન્વ॑સ્વ ।
દદ॑તો મે॒ મા ક્ષા॑યિ । કુ॒ર્વ॒તો મે॒ મોપ॑દસત્ । દિ॒શા-ઙ્ક્લૃપ્તિ॑રસિ । દિશો॑ મે કલ્પન્તામ્ । કલ્પ॑ન્તા-મ્મે॒ દિશઃ॑ ॥ 48 ॥

દૈવી᳚શ્ચ॒ માનુ॑ષીશ્ચ । અ॒હો॒રા॒ત્રે મે॑ કલ્પેતામ્ । અ॒ર્ધ॒મા॒સા મે॑ કલ્પન્તામ્ । માસા॑ મે કલ્પન્તામ્ । ઋ॒તવો॑ મે કલ્પન્તામ્ । સં॒​વઁ॒થ્સ॒રો મે॑ કલ્પતામ્ ।
ક્લૃપ્તિ॑રસિ॒ કલ્પ॑તા-મ્મે ॥
આશા॑ના-ન્ત્વા-ઽઽશાપા॒લેભ્યઃ॑ ।
ચ॒તુર્ભ્યો॑ અ॒મૃતે᳚ભ્યઃ ।
ઇ॒દ-મ્ભૂ॒તસ્યા-દ્ધ્ય॑ક્ષેભ્યઃ ॥ 49 ॥

વિ॒ધેમ॑ હ॒વિષા॑ વ॒યમ્ । ભજ॑તા-મ્ભા॒ગી ભા॒ગમ્ । મા-ઽભા॒ગો-ઽભ॑ક્ત ।
નિર॑ભા॒ગ-મ્ભ॑જામઃ । અ॒પસ્પિ॑ન્વ । ઓષ॑ધીર્જિન્વ । દ્વિ॒પાત્પા॑હિ । ચતુ॑ષ્પાદવ । દિ॒વો વૃષ્ટિ॒મેર॑ય । બ્રા॒હ્મ॒ણાના॑-મિ॒દગ્​મ્ હ॒વિઃ ॥ 50 ॥

સો॒મ્યાનાગ્​મ્॑ સોમપી॒થિના᳚મ્ । નિર્ભ॒ક્તો બ્રા᳚હ્મણઃ । નેહા-બ્રા᳚હ્મણસ્યાસ્તિ ॥
સમ॑ઙ્ક્તા-મ્બ॒ર॒ઃઇર્-હ॒વિષા॑ ઘૃ॒તેન॑ । સમા॑દિ॒ત્યૈ ર્વસુ॑ભિ॒-સ્સ-મ્મ॒રુદ્ભિઃ॑ ।
સમિન્દ્રે॑ણ॒ વિશ્વે॑ભિ ર્દે॒વેભિ॑રઙ્ક્તામ્ ।
દિ॒વ્ય-ન્નભો॑ ગચ્છતુ॒ ય-થ્સ્વાહા᳚ ॥
ઇ॒ન્દ્રા॒ણી વા॑ વિધ॒વા ભૂ॑યાસમ્ । અદિ॑તિરિવ સુપુ॒ત્રા ।
અ॒સ્થૂ॒રિ ત્વા॑ ગાર્​હપત્ય ॥ 51 ॥

ઉપ॒નિષ॑દે સુપ્રજા॒સ્ત્વાય॑ ॥
સ-મ્પત્ની॒ પત્યા॑ સુકૃ॒તેન॑ ગચ્છતામ્ ।
ય॒જ્ઞસ્ય॑ યુ॒ક્તૌ ધુર્યા॑વભૂતામ્ ।
સ॒જા॒ન્ના॒નૌ વિજ॑હતા॒-મરા॑તીઃ ।
દિ॒વિ જ્યોતિ॑ર॒જ-ર॒માર॑ભેતામ્ ॥
દશ॑ તે ત॒નુવો॑ યજ્ઞ ય॒જ્ઞિયાઃ᳚ ।
તાઃ પ્રી॑ણાતુ॒ યજ॑માનો ઘૃ॒તેન॑ । ના॒રિ॒ષ્ઠયોઃ᳚ પ્ર॒શિષ॒મીડ॑માનઃ ।
દે॒વાના॒-ન્દૈવ્યે-ઽપિ॒ યજ॑માનો॒-ઽમૃતો॑-ઽભૂત્ ॥
યં-વાઁ᳚-ન્દે॒વા અ॑કલ્પયન્ન્ ॥ 52 ॥

ઊ॒ર્જો ભા॒ગગ્​મ્ શ॑તક્રતૂ । એ॒તદ્વા॒-ન્તેન॑ પ્રીણાનિ । તેન॑ તૃપ્યતમગ્​મ્હહૌ ॥ અ॒હ-ન્દે॒વાનાગ્​મ્॑ સુ॒કૃતા॑મસ્મિ લો॒કે ।
મમે॒દમિ॒ષ્ટ-ન્ન મિથુ॑ ર્ભવાતિ । અ॒હ-ન્ના॑રિ॒ષ્ઠા-વનુ॑યજામિ વિ॒દ્વાન્ ।
યદા᳚ભ્યા॒-મિન્દ્રો॒ અદ॑ધા-દ્ભાગ॒ધેય᳚મ્ ॥ અદા॑રસૃદ્ભવત દેવ સોમ ।
અ॒સ્મિન્. ય॒જ્ઞે મ॑રુતો મૃડતા નઃ ।
મા નો॑ વિદદ॒ભિ ભા॒મો અશ॑સ્તિઃ ॥ 53 ॥

મા નો॑ વિદ-દ્વ॒જના॒ દ્વેષ્યા॒ યા ॥
ઋ॒ષ॒ભં-વાઁ॒જિનં॑-વઁ॒યમ્ ।
પૂ॒ર્ણમા॑સં-યઁજામહે । સ નો॑ દોહતાગ્​મ્ સુ॒વીર્ય᳚મ્ । રા॒યસ્પોષગ્​મ્॑ સહ॒સ્રિણ᳚મ્ । પ્રા॒ણાય॑ સુ॒રાધ॑સે । પૂ॒ર્ણમા॑સાય॒ સ્વાહા᳚ ॥
અ॒મા॒વા॒સ્યા॑ સુ॒ભગા॑ સુ॒શેવા᳚ । ધે॒નુરિ॑વ॒ ભૂય॑ આ॒પ્યાય॑માના । સા નો॑ દોહતાગ્​મ્ સુ॒વીર્ય᳚મ્ । રા॒યસ્પોષગ્​મ્॑ સહ॒સ્રિણ᳚મ્ ।
અ॒પા॒નાય॑ સુ॒રાધ॑સે । અ॒મા॒વા॒સ્યા॑યૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥ અ॒ભિસ્તૃ॑ણીહિ॒ પરિ॑ધેહિ॒ વેદિ᳚મ્ ।
જા॒મિ-મ્મા હિગ્​મ્॑સીરમુ॒યા શયા॑ના ।
હો॒તૃ॒ષદ॑ના॒ હરિ॑તા-સ્સુ॒વર્ણાઃ᳚ । નિ॒ષ્કા ઇ॒મે યજ॑માનસ્ય બ્ર॒દ્ધ્ને ॥ 54 ॥
(અ॒ભીત્વ॑ર્યૈ - કરોમિ - ક્રમીત્ - પિ॒તા - ઽઽત્મન॑ - એક॒તોમુ॑ખાં - મે॒ દિશો - ઽધ્ય॑ક્ષેભ્યો - હ॒વિ--ર્ ગા॑ર્​હપત્યા - કલ્પય॒ - ન્નશ॑સ્તિઃ॒ - સા નો॑ દોહતાગ્​મ્ સુ॒વીર્યગ્​મ્॑ સ॒પ્ત ચ॑) (અ. 5)

અનુવાકં 6 - ઐષ્ટિકયાજમાનમન્ત્રાઃ
પરિ॑સ્તૃણીત॒ પરિ॑ધત્તા॒ગ્નિમ્ । પરિ॑હિતો॒-ઽગ્નિ ર્યજ॑માન-મ્ભુનક્તુ । અ॒પાગ્​મ્ રસ॒ ઓષ॑ધીનાગ્​મ્ સુ॒વર્ણઃ॑ । નિ॒ષ્કા ઇ॒મે યજ॑માનસ્ય સન્તુ કામ॒દુઘાઃ᳚ । અ॒મુત્રા॒મુષ્મિ॑ન્ ઁલો॒કે ॥
ભૂપ॑તે॒ ભુવ॑નપતે । મ॒હ॒તો ભૂ॒તસ્ય॑ પતે । બ્ર॒હ્માણ॑-ન્ત્વા વૃણીમહે ॥
અ॒હ-મ્ભૂપ॑તિર॒હ-મ્ભુવ॑નપતિઃ ।
અ॒હ-મ્મ॑હ॒તો ભૂ॒તસ્ય॒ પતિઃ॑ ॥ 55 ॥

દે॒વેન॑ સવિ॒ત્રા પ્રસૂ॑ત॒ આર્ત્વિ॑જ્ય-ઙ્કરિષ્યામિ । દેવ॑ સવિતરે॒ત-ન્ત્વા॑ વૃણતે ।
બૃહ॒સ્પતિ॒-ન્દૈવ્ય॑-મ્બ્ર॒હ્માણ᳚મ્ । તદ॒હ-મ્મન॑સે॒ પ્રબ્ર॑વીમિ । મનો॑ ગાયત્રિ॒યૈ ।
ગા॒ય॒ત્રી ત્રિ॒ષ્ટુભે᳚ । ત્રિ॒ષ્ટુ-બ્જગ॑ત્યૈ । જગ॑ત્યનુ॒ષ્ટુભે᳚ । અ॒નુ॒ષ્ટુ-ક્પ॒ઙ્ક્ત્યૈ । પ॒ઙ્ક્તિઃ પ્ર॒જાપ॑તયે ॥ 56 ॥

પ્ર॒જાપ॑તિ॒ ર્વિશ્વે᳚ભ્યો દે॒વેભ્યઃ॑ । વિશ્વે॑ દે॒વા બૃહ॒સ્પત॑યે । બૃહ॒સ્પતિ॒-ર્બ્રહ્મ॑ણે ।
બ્રહ્મ॒ ભૂર્ભુવ॒-સ્સુવઃ॑ । બૃહ॒સ્પતિ॑ ર્દે॒વાના᳚-મ્બ્ર॒હ્મા । અ॒હ-મ્મ॑નુ॒ષ્યા॑ણામ્ । બૃહ॑સ્પતે ય॒જ્ઞ-ઙ્ગો॑પાય ॥ ઇ॒દ-ન્તસ્મૈ॑ હ॒ર્મ્ય-ઙ્ક॑રોમિ । યો વો॑ દેવા॒શ્ચર॑તિ બ્રહ્મ॒ચર્ય᳚મ્ । મે॒ધા॒વી દિ॒ક્ષુ મન॑સા તપ॒સ્વી ॥ 57 ॥

અ॒ન્તર્દૂ॒તશ્ચ॑રતિ॒ માનુ॑ષીષુ ॥
ચતુ॑-શ્શિખણ્ડા યુવ॒તિ-સ્સુ॒પેશાઃ᳚ ।
ઘૃ॒તપ્ર॑તીકા॒ ભુવ॑નસ્ય॒ મદ્ધ્યે᳚ । મ॒ર્મૃ॒જ્યમા॑ના મહ॒તે સૌભ॑ગાય ।
મહ્ય॑-ન્ધુક્ષ્વ॒ યજ॑માનાય॒ કામાન્॑ ॥
ભૂમિ॑ ર્ભૂ॒ત્વા મ॑હિ॒માન॑-મ્પુપોષ ।
તતો॑ દે॒વી વ॑ર્ધયતે॒ પયાગ્​મ્॑સિ ।
ય॒જ્ઞિયા॑ ય॒જ્ઞં-વિઁચ॒યન્તિ॒ શઞ્ચ॑ ।
ઓષ॑ધી॒રાપ॑ ઇ॒હ શક્વ॑રીશ્ચ ॥
યો મા॑ હૃ॒દા મન॑સા॒ યશ્ચ॑ વા॒ચા ॥ 58 ॥

યો બ્રહ્મ॑ણા॒ કર્મ॑ણા॒ દ્વેષ્ટિ॑ દેવાઃ ।
ય-શ્શ્રુ॒તેન॒ હૃદ॑યેનેષ્ણ॒તા ચ॑ ।
તસ્યે᳚ન્દ્ર॒ વજ્રે॑ણ॒ શિર॑શ્છિનદ્મિ ॥
ઊર્ણા॑મૃદુ॒ પ્રથ॑માનગ્ગ્​ સ્યો॒નમ્ ।
દે॒વેભ્યો॒ જુષ્ટ॒ગ્​મ્॒ સદ॑નાય બ॒ર્॒હિઃ । સુ॒વ॒ર્ગે લો॒કે યજ॑માન॒ગ્​મ્॒ હિ ધે॒હિ ।
મા-ન્નાક॑સ્ય પૃ॒ષ્ઠે પ॑ર॒મે વ્યો॑મન્ન્ ॥ ચતુ॑-શ્શિખણ્ડા યુવ॒તિ-સ્સુ॒પેશાઃ᳚ ।
ઘૃ॒તપ્ર॑તીકા વ॒યુના॑નિ વસ્તે ।
સા સ્તી॒ર્યમા॑ણા મહ॒તે સૌભ॑ગાય ॥ 59 ॥

સા મે॑ ધુક્ષ્વ॒ યજ॑માનાય॒ કામાન્॑ ।
શિ॒વા ચ॑ મે શ॒ગ્મા ચૈ॑ધિ ।
સ્યો॒ના ચ॑ મે સુ॒ષદા॑ ચૈધિ ।
ઊર્જ॑સ્વતી ચ મે॒ પય॑સ્વતી ચૈધિ ।
ઇષ॒મૂર્જ॑-મ્મે પિન્વસ્વ । બ્રહ્મ॒ તેજો॑ મે પિન્વસ્વ । ક્ષ॒ત્રમોજો॑ મે પિન્વસ્વ ।
વિશ॒-મ્પુષ્ટિ॑-મ્મે પિન્વસ્વ ।
આયુ॑ર॒ન્નાદ્ય॑-મ્મે પિન્વસ્વ ।
પ્ર॒જા-મ્પ॒શૂ-ન્મે॑ પિન્વસ્વ ॥ 60 ॥

અ॒સ્મિન્. ય॒જ્ઞ ઉપ॒ ભૂય॒ ઇન્નુ મે᳚ ।
અવિ॑ક્ષોભાય પરિ॒ધીન્દ॑ધામિ ।
ધ॒ર્તા ધ॒રુણો॒ ધરી॑યાન્ ।
અ॒ગ્નિ ર્દ્વેષાગ્​મ્॑સિ॒ નિરિ॒તો નુ॑દાતૈ ॥
વિચ્છિ॑નદ્મિ॒ વિધૃ॑તીભ્યાગ્​મ્ સ॒પત્નાન્॑ ।
જા॒તા-ન્ભ્રાતૃ॑વ્યા॒ન્॒. યે ચ॑ જનિ॒ષ્યમા॑ણાઃ ।
વિ॒શો ય॒ન્ત્રાભ્યાં॒-વિઁધ॑મામ્યેનાન્ । અ॒હગ્ગ્​સ્વાના॑-મુત્ત॒મો॑-ઽસાનિ દેવાઃ ।
વિ॒શો ય॒ન્ત્રે નુ॒દમા॑ને॒ અરા॑તિમ્ । વિશ્વ॑-મ્પા॒પ્માન॒મમ॑તિ-ન્દુર્મરા॒યુમ્ ॥ 61 ॥

સીદ॑ન્તી દે॒વી સુ॑કૃ॒તસ્ય॑ લો॒કે ।
ધૃતી᳚ સ્થો॒ વિધૃ॑તી॒ સ્વધૃ॑તી ।
પ્રા॒ણાન્મયિ॑ ધારયતમ્ । પ્ર॒જા-મ્મયિ॑ ધારયતમ્ । પ॒શૂન્મયિ॑ ધારયતમ્ ॥
અ॒ય-મ્પ્ર॑સ્ત॒ર ઉ॒ભય॑સ્ય ધ॒ર્તા ।
ધ॒ર્તા પ્ર॑યા॒જાના॑-મુ॒તાનૂ॑યા॒જાના᳚મ્ ।
સ દા॑ધાર સ॒મિધો॑ વિ॒શ્વરૂ॑પાઃ ।
તસ્મિ॒ન્-થ્સ્રુચો॒ અદ્ધ્યાસા॑દયામિ ॥
આરો॑હ પ॒થો જુ॑હુ દેવ॒યાનાન્॑ ॥ 62 ॥

યત્રર્​ષ॑યઃ પ્રથમ॒જા યે પુ॑રા॒ણાઃ । હિર॑ણ્યપક્ષા-ઽજિ॒રા સમ્ભૃ॑તાઙ્ગા ।
વહા॑સિ મા સુ॒કૃતાં॒-યઁત્ર॑ લો॒કાઃ ॥
અવા॒હ-મ્બા॑ધ ઉપ॒ભૃતા॑ સ॒પત્નાન્॑ ।
જા॒તા-ન્ભ્રાતૃ॑વ્યા॒ન્॒. યે ચ॑ જનિ॒ષ્યમા॑ણાઃ । દોહૈ॑ ય॒જ્ઞગ્​મ્ સુ॒દુઘા॑મિવ ધે॒નુમ્ ।
અ॒હમુત્ત॑રો ભૂયાસમ્ । અધ॑રે॒ મથ્સ॒પત્નાઃ᳚ ॥
યો મા॑ વા॒ચા મન॑સા દુર્મરા॒યુઃ ।
હૃ॒દા-ઽરા॑તી॒યા-દ॑ભિ॒દાસ॑-દગ્ને ॥ 63 ॥

ઇ॒દમ॑સ્ય ચિ॒ત્તમધ॑ર-ન્ધ્રુ॒વાયાઃ᳚ । અ॒હમુત્ત॑રો ભૂયાસમ્ । અધ॑રે॒ મથ્સ॒પત્નાઃ᳚ ॥
ઋ॒ષ॒ભો॑-ઽસિ શાક્વ॒રઃ । ઘૃ॒તાચી॑નાગ્​મ્ સૂ॒નુઃ । પ્રિ॒યેણ॒ નામ્ના᳚ પ્રિ॒યે સદ॑સિ સીદ ॥
સ્યો॒નો મે॑ સીદ સુ॒ષદઃ॑ પૃથિ॒વ્યામ્ ।
પ્રથ॑યિ પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિ॑-સ્સુવ॒ર્ગે લો॒કે ।
દિ॒વિ સી॑દ પૃથિ॒વ્યા-મ॒ન્તરિ॑ક્ષે ।
અ॒હમુત્ત॑રો ભૂયાસમ્ ॥ 64 ॥

અધ॑રે॒ મથ્સ॒પત્નાઃ᳚ ॥
ઇ॒યગ્ગ્​ સ્થા॒લી ઘૃ॒તસ્ય॑ પૂ॒ર્ણા ।
અચ્છિ॑ન્નપયા-શ્શ॒તધા॑ર॒ ઉથ્સઃ॑ ।
મા॒રુ॒તેન॒ શર્મ॑ણા॒ દૈવ્યે॑ન ॥
ય॒જ્ઞો॑-ઽસિ સ॒ર્વત॑-શ્શ્રિ॒તઃ । સ॒ર્વતો॒ મા-મ્ભૂ॒ત-મ્ભ॑વિ॒ષ્ય-ચ્છ્ર॑યતામ્ । શ॒ત-મ્મે॑ સન્ત્વા॒શિષઃ॑ । સ॒હસ્ર॑-મ્મે સન્તુ સૂ॒નૃતાઃ᳚ । ઇરા॑વતીઃ પશુ॒મતીઃ᳚ । પ્ર॒જાપ॑તિરસિ સ॒ર્વત॑-શ્શ્રિ॒તઃ ॥ 65 ॥
સ॒ર્વતો॒ મા-મ્ભૂ॒ત-મ્ભ॑વિ॒ષ્ય-ચ્છ્ર॑યતામ્ । શ॒ત-મ્મે॑ સન્ત્વા॒શિષઃ॑ ।
સ॒હસ્ર॑-મ્મે સન્તુ સૂ॒નૃતાઃ᳚ । ઇરા॑વતીઃ પશુ॒મતીઃ᳚ ॥ ઇ॒દમિ॑ન્દ્રિ॒ય-મ॒મૃતં॑-વીઁ॒ર્ય᳚મ્ । અ॒નેનેન્દ્રા॑ય પ॒શવો॑-ઽચિકિથ્સન્ન્ ।
તેન॑ દેવા અવ॒તોપ॒ મામ્ । ઇ॒હેષ॒મૂર્જં॒-યઁશ॒-સ્સહ॒ ઓજ॑-સ્સનેયમ્ । શૃ॒ત-મ્મયિ॑ શ્રયતામ્ ॥ ય-ત્પૃ॑થિ॒વી-મચ॑ર॒ત્તત્-પ્રવિ॑ષ્ટમ્ ॥ 66 ॥

યેનાસિ॑ઞ્ચ॒-દ્બલ॒મિન્દ્રે᳚ પ્ર॒જાપ॑તિઃ ।
ઇ॒દ-ન્તચ્છુ॒ક્ર-મ્મધુ॑ વા॒જિની॑વત્ ।
યેનો॒-પરિ॑ષ્ટા॒દધિ॑નો-ન્મહે॒ન્દ્રમ્ ।
દધિ॒ મા-ન્ધિ॑નોતુ ॥
અ॒યં-વેઁ॒દઃ પૃ॑થિ॒વી-મન્વ॑વિન્દત્ ।
ગુહા॑ સ॒તી-ઙ્ગહ॑ને॒ ગહ્વ॑રેષુ ।
સ વિ॑ન્દતુ॒ યજ॑માનાય લો॒કમ્ ।
અચ્છિ॑દ્રં-યઁ॒જ્ઞ-મ્ભૂરિ॑કર્મા કરોતુ ॥
અ॒યં-યઁ॒જ્ઞ-સ્સમ॑સદદ્ધ॒વિષ્માન્॑ ।
ઋ॒ચા સામ્ના॒ યજુ॑ષા દે॒વતા॑ભિઃ ॥ 67 ॥

તેન॑ લો॒કાન્-થ્સૂર્ય॑વતો જયેમ ।
ઇન્દ્ર॑સ્ય સ॒ખ્ય-મ॑મૃત॒ત્વ-મ॑શ્યામ્ ॥
યો નઃ॒ કની॑ય ઇ॒હ કા॒મયા॑તૈ ।
અ॒સ્મિન્. ય॒જ્ઞે યજ॑માનાય॒ મહ્ય᳚મ્ ।
અપ॒ તમિ॑ન્દ્રા॒ગ્ની ભુવ॑નાન્નુદેતામ્ ।
અ॒હ-મ્પ્ર॒જાં-વીઁ॒રવ॑તીં-વિઁદેય ॥
અગ્ને॑ વાજજિત્ । વાજ॑-ન્ત્વા સરિ॒ષ્યન્ત᳚મ્ ।
વાજ॑-ઞ્જે॒ષ્યન્ત᳚મ્ । વા॒જિનં॑-વાઁજ॒જિત᳚મ્ ॥ 68 ॥

વા॒જ॒જિ॒ત્યાયૈ॒ સમ્મા᳚ર્જ્મિ । અ॒ગ્નિમ॑ન્ના॒-દમ॒ન્નાદ્યા॑ય ॥ ઉપ॑હૂતો॒ દ્યૌઃ પિ॒તા ।
ઉપ॒ મા-ન્દ્યૌઃ પિ॒તા હ્વ॑યતામ્ । અ॒ગ્નિ-રાગ્ની᳚દ્ધ્રાત્ । આયુ॑ષે॒ વર્ચ॑સે । જી॒વાત્વૈ પુણ્યા॑ય । ઉપ॑હૂતા પૃથિ॒વી મા॒તા । ઉપ॒ મા-મ્મા॒તા પૃ॑થિ॒વી હ્વ॑યતામ્ । અ॒ગ્નિ-રાગ્ની᳚દ્ધ્રાત્ ॥ 69 ॥

આયુ॑ષે॒ વર્ચ॑સે । જી॒વાત્વૈ પુણ્યા॑ય ॥
મનો॒ જ્યોતિ॑ ર્જુષતા॒માજ્ય᳚મ્ ।
વિચ્છિ॑ન્નં-યઁ॒જ્ઞગ્​મ્ સમિ॒મ-ન્દ॑ધાતુ । બૃહ॒સ્પતિ॑-સ્તનુતામિ॒મ-ન્નઃ॑ ।
વિશ્વે॑ દે॒વા ઇ॒હ મા॑દયન્તામ્ ॥
ય-ન્તે॑ અગ્ન આવૃ॒શ્ચામિ॑ । અ॒હં-વાઁ᳚ ક્ષિપિ॒તશ્ચરન્ન્॑ । પ્ર॒જા-ઞ્ચ॒ તસ્ય॒ મૂલ॑-ઞ્ચ ।
ની॒ચૈર્દે॑વા॒ નિવૃ॑શ્ચત ॥ 70 ॥

અગ્ને॒ યો નો॑-ઽભિ॒દાસ॑તિ । સ॒મા॒નો યશ્ચ॒ નિષ્ટ્યઃ॑ । ઇ॒દ્ધ્મસ્યે॑વ પ્ર॒ક્ષાય॑તઃ ।
મા તસ્યોચ્છે॑ષિ॒ કિઞ્ચ॒ન । યો મા-ન્દ્વેષ્ટિ॑ જાતવેદઃ । ય-ઞ્ચા॒હ-ન્દ્વેષ્મિ॒ યશ્ચ॒ મામ્ । સર્વા॒ગ્॒સ્તાન॑ગ્ને॒ સન્દ॑હ ।
યાગ્​શ્ચા॒હ-ન્દ્વેષ્મિ॒ યે ચ॒ મામ્ ॥ અગ્ને॑ વાજજિત્ ।
વાજ॑-ન્ત્વા સસૃ॒વાગ્​મ્સ᳚મ્ ॥ 71 ॥

વાજ॑-ઞ્જિગિ॒વાગ્​મ્સ᳚મ્ । વા॒જિનં॑-વાઁજ॒જિત᳚મ્ । વા॒જ॒જિ॒ત્યાયૈ॒ સમ્મા᳚ર્જ્મિ । અ॒ગ્નિ-મ॑ન્ના॒દ-મ॒ન્નાદ્યા॑ય ॥ વેદિ॑ ર્બ॒ર॒ઃઇ-શ્શૃ॒તગ્​મ્ હ॒વિઃ ।
ઇ॒દ્ધ્મઃ પ॑રિ॒ધય॒-સ્સ્રુચઃ॑ । આજ્યં॑-યઁ॒જ્ઞ ઋચો॒ યજુઃ॑ । યા॒જ્યા᳚શ્ચ વષટ્કા॒રાઃ । સ-મ્મે॒ સન્ન॑તયો નમન્તામ્ ।
ઇ॒દ્ધ્મ॒સં॒-નહ॑ને હુ॒તે ॥ 72 ॥

દિ॒વઃ ખીલો-ઽવ॑તતઃ । પૃ॒થિ॒વ્યા અદ્ધ્યુત્થિ॑તઃ । તેના॑ સ॒હસ્ર॑કાણ્ડેન । દ્વિ॒ષન્તગ્​મ્॑ શોચયામસિ । દ્વિ॒ષન્મે॑ બ॒હુ શો॑ચતુ ।
ઓષ॑ધે॒ મો અ॒હગ્​મ્ શુ॑ચમ્ ॥ યજ્ઞ॒ નમ॑સ્તે યજ્ઞ । નમો॒ નમ॑શ્ચ તે યજ્ઞ । શિ॒વેન॑ મે॒ સન્તિ॑ષ્ઠસ્વ । સ્યો॒નેન॑ મે॒ સન્તિ॑ષ્ઠસ્વ ॥ 73 ॥

સુ॒ભૂ॒તેન॑ મે॒ સન્તિ॑ષ્ઠસ્વ । બ્ર॒હ્મ॒વ॒ર્ચ॒સેન॑ મે॒ સન્તિ॑ષ્ઠસ્વ ।
ય॒જ્ઞસ્યર્ધિ॒મનુ॒ સન્તિ॑ષ્ઠસ્વ । ઉપ॑ તે યજ્ઞ॒ નમઃ॑ । ઉપ॑ તે॒ નમઃ॑ ।
ઉપ॑ તે॒ નમઃ॑ ॥ ત્રિષ્ફ॒લી ક્રિ॒યમા॑ણાનામ્ । યો ન્ય॒ઙ્ગો અ॑વ॒શિષ્ય॑તે ।
રક્ષ॑સા-મ્ભાગ॒ધેય᳚મ્ । આપ॒સ્ત-ત્પ્રવ॑હતાદિ॒તઃ ॥ 74 ॥

ઉ॒લૂખ॑લે॒ મુસ॑લે॒ યચ્ચ॒ શૂર્પે᳚ ।
આ॒શિ॒શ્લેષ॑ દૃ॒ષદિ॒ યત્ક॒પાલે᳚ ।
અ॒વ॒પ્રુષો॑ વિ॒પ્રુષ॒-સ્સં​યઁ॑જામિ ।
વિશ્વે॑ દે॒વા હ॒વિરિ॒દ-ઞ્જુ॑ષન્તામ્ ।
ય॒જ્ઞે યા વિ॒પ્રુષ॒-સ્સન્તિ॑ બ॒હ્વીઃ ।
અ॒ગ્નૌ તા-સ્સર્વા॒-સ્સ્વિ॑ષ્ટા॒-સ્સુહુ॑તા જુહોમિ ॥ ઉ॒દ્યન્ન॒દ્ય મિ॑ત્રમહઃ ।
સ॒પત્ના᳚ન્મે અનીનશઃ । દિવૈ॑નાન્. વિ॒દ્યુતા॑ જહિ ।
નિ॒મ્રોચ॒ન્નધ॑રાન્ કૃધિ ॥ 75 ॥

ઉ॒દ્યન્ન॒દ્ય વિ નો॑ ભજ । પિ॒તા પુ॒ત્રેભ્યો॒ યથા᳚ । દી॒ર્ઘા॒યુ॒ત્વસ્ય॑ હેશિષે । તસ્ય॑ નો દેહિ સૂર્ય ॥ ઉ॒દ્યન્ન॒દ્ય મિ॑ત્રમહઃ । આ॒રોહ॒ન્નુત્ત॑રા॒-ન્દિવ᳚મ્ । હૃ॒દ્રો॒ગ-મ્મમ॑ સૂર્ય । હ॒રિ॒માણ॑-ઞ્ચ નાશય ॥ શુકે॑ષુ મે હરિ॒માણ᳚મ્ ।
રો॒પ॒ણાકા॑સુ દદ્ધ્મસિ ॥ 76 ॥

અથો॑ હારિદ્ર॒વેષુ॑ મે । હ॒રિ॒માણ॒-ન્નિદ॑દ્ધ્મસિ ॥ ઉદ॑ગાદ॒ય-મા॑દિ॒ત્યઃ ।
વિશ્વે॑ન॒ સહ॑સા સ॒હ । દ્વિ॒ષન્ત॒-મ્મમ॑ ર॒ન્ધયન્ન્॑ । મો અ॒હ-ન્દ્વિ॑ષ॒તો ર॑ધમ્ ॥
યો ન॒-શ્શપા॒દશ॑પતઃ । યશ્ચ॑ ન॒-શ્શપ॑ત॒-શ્શપા᳚ત્ । ઉ॒ષાશ્ચ॒ તસ્મૈ॑ નિ॒મ્રુક્ચ॑ । સર્વ॑-મ્પા॒પગ્​મ્ સમૂ॑હતામ્ ॥ 77 ॥

યો ન॑-સ્સ॒પત્નો॒ યો રણઃ॑ । મર્તો॑-ઽભિ॒દાસ॑તિ દેવાઃ। ઇ॒દ્ધ્મસ્યે॑વ પ્ર॒ક્ષાય॑તઃ ।
મા તસ્યોચ્છે॑ષિ॒ કિઞ્ચ॒ન ॥ અવ॑સૃષ્ટઃ॒ પરા॑પત । શ॒રો બ્રહ્મ॑સગ્​મ્શિતઃ ।
ગચ્છા॒-ઽમિત્રા॒-ન્પ્રવિ॑શ । મૈષા॒-ઙ્કઞ્ચ॒નોચ્છિ॑ષઃ ॥ 78 ॥
(પતિઃ॑ - પ્ર॒જાપ॑તયે - તપ॒સ્વી - વા॒ચા - સૌભ॑ગાય - પ॒શૂન્મે॑ પિન્વસ્વ - દુર્મરા॒યું - દે॑વ॒યાના॑ - નગ્ને॒ - ઽન્તરિ॑ક્ષે॒-ઽહમુત્ત॑રો ભૂયાસં -પ્ર॒જાપ॑તિરસિ સ॒ર્વત॑-શ્શ્રિ॒તઃ - પ્રવિ॑ષ્ટં - દે॒વતા॑ભિ--ર્ વાજ॒જિતં॑ -
પૃથિ॒વી હ્વ॑યતામ॒ગ્નિરાગ્ની᳚દ્ધ્રા-દ્- વૃશ્ચત - સસૃ॒વાગ્​મ્સગ્​મ્॑ - હુ॒તે - સ્યો॒નેન॑ મે॒ સમ્તિ॑ષ્ઠસ્વે॒ - તઃ - કૃ॑ધિ- દધ્મ - સ્યૂહતા - +મ॒ષ્ટૌ ચ॑) (અ. 6)

અનુવાકં 7 - સોમાઙ્ગ.ભૂતેષુ મન્ત્રેષુ-દીક્ષામારભ્યાગ્નીષોમયિ પશુપર્યન્તે પ્રયોગે શેષભૂતા મન્ત્રાઃ
સક્ષે॒દ-મ્પ॑શ્ય । વિધ॑ર્તરિ॒દ-મ્પ॑શ્ય । નાકે॒દ-મ્પ॑શ્ય । ર॒મતિઃ॒ પનિ॑ષ્ઠા ।
ઋ॒તં-વઁર્​ષિ॑ષ્ઠમ્ । અ॒મૃતા॒ યાન્યા॒હુઃ । સૂર્યો॒ વરિ॑ષ્ઠો અ॒ક્ષભિ॒ર્વિભા॑તિ ।
અન॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી દે॒વપુ॑ત્રે ॥ દી॒ક્ષા-ઽસિ॒ તપ॑સો॒ યોનિઃ॑ । તપો॑-ઽસિ॒ બ્રહ્મ॑ણો॒ યોનિઃ॑ ॥ 79 ॥

બ્રહ્મા॑સિ ક્ષ॒ત્રસ્ય॒ યોનિઃ॑ । ક્ષ॒ત્રમ॑સ્યૃ॒તસ્ય॒ યોનિઃ॑ ।
ઋ॒તમ॑સિ॒ ભૂરાર॑ભે । શ્ર॒દ્ધા-મ્મન॑સા । દી॒ક્ષા-ન્તપ॑સા । વિશ્વ॑સ્ય॒ ભુવ॑ન॒સ્યાધિ॑પત્નીમ્ । સર્વે॒ કામા॒ યજ॑માનસ્ય સન્તુ ॥
વાત॑-મ્પ્રા॒ણ-મ્મન॑સા॒-ઽન્વાર॑ભામહે । પ્ર॒જાપ॑તિં॒-યોઁ ભુવ॑નસ્ય ગો॒પાઃ ।
સ નો॑ મૃ॒ત્યોસ્ત્રા॑યતા॒-મ્પાત્વગ્​મ્હ॑સઃ ॥ 80 ॥

જ્યોગ્જી॒વા જ॒રામ॑શીમહિ ॥ ઇન્દ્ર॑ શાક્વર ગાય॒ત્રી-મ્પ્રપ॑દ્યે । તા-ન્તે॑ યુનજ્મિ । ઇન્દ્ર॑ શાક્વર ત્રિ॒ષ્ટુભ॒-મ્પ્રપ॑દ્યે । તા-ન્તે॑ યુનજ્મિ ।
ઇન્દ્ર॑ શાક્વર॒ જગ॑તી॒-મ્પ્રપ॑દ્યે । તા-ન્તે॑ યુનજ્મિ ।
ઇન્દ્ર॑ શાક્વરાનુ॒ષ્ટુભ॒-મ્પ્રપ॑દ્યે । તા-ન્તે॑ યુનજ્મિ । ઇન્દ્ર॑ શાક્વર પ॒ઙ્ક્તિ-મ્પ્રપ॑દ્યે ॥ 81 ॥

તા-ન્તે॑ યુનજ્મિ ॥ આ-ઽહ-ન્દી॒ક્ષામ॑રુહ-મૃ॒તસ્ય॒ પત્ની᳚મ્ । ગા॒ય॒ત્રેણ॒ છન્દ॑સા॒ બ્રહ્મ॑ણા ચ । ઋ॒તગ્​મ્ સ॒ત્યે॑-ઽધાયિ । સ॒ત્યમૃ॒તે॑-ઽધાયિ ।
ઋ॒ત-ઞ્ચ॑ મે સ॒ત્ય-ઞ્ચા॑ભૂતામ્ । જ્યોતિ॑રભૂવ॒ગ્​મ્॒ સુવ॑રગમમ્ ।
સુ॒વ॒ર્ગં-લોઁ॒ક-ન્નાક॑સ્ય પૃ॒ષ્ઠમ્ । બ્ર॒દ્ધ્નસ્ય॑ વિ॒ષ્ટપ॑મગમમ્ ॥
પૃ॒થિ॒વી દી॒ક્ષા ॥ 82 ॥

તયા॒-ઽગ્નિ ર્દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ । યયા॒-ઽગ્નિ ર્દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ । તયા᳚ ત્વા દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષયામિ । અ॒ન્તરિ॑ક્ષ-ન્દી॒ક્ષા ।
તયા॑ વા॒યુ ર્દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ ।
યયા॑ વા॒યુ ર્દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ ।
તયા᳚ ત્વા દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષયામિ । દ્યૌ ર્દી॒ક્ષા ।
તયા॑-ઽઽદિ॒ત્યો દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ ।
યયા॑-ઽઽદિ॒ત્યો દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ ॥ 83 ॥

તયા᳚ ત્વા દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષયામિ । દિશો॑ દી॒ક્ષા ।
તયા॑ ચ॒ન્દ્રમા॑ દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ ।
યયા॑ ચ॒ન્દ્રમા॑ દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ ।
તયા᳚ ત્વા દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષયામિ ।
આપો॑ દી॒ક્ષા । તયા॒ વરુ॑ણો॒ રાજા॑ દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ । યયા॒ વરુ॑ણો॒ રાજા॑ દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ । તયા᳚ ત્વા દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષયામિ ।
ઓષ॑ધયો દી॒ક્ષા ॥ 84 ॥

તયા॒ સોમો॒ રાજા॑ દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ। યયા॒ સોમો॒ રાજા॑ દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ ।
તયા᳚ ત્વા દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષયામિ । વાગ્ દી॒ક્ષા ।
તયા᳚ પ્રા॒ણો દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ ।
યયા᳚ પ્રા॒ણો દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒તઃ ।
તયા᳚ ત્વા દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષયામિ । પૃ॒થિ॒વી ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષતામ્ ।
અ॒ન્તરિ॑ક્ષ-ન્ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષતામ્ ।
દ્યૌસ્ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષતામ્ ॥ 85 ॥

દિશ॑સ્ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષન્તામ્ । આપ॑સ્ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષન્તામ્ ।
ઓષ॑ધયસ્ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષન્તામ્ । વાક્ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષતામ્ ।
ઋચ॑સ્ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષન્તામ્ । સામા॑નિ ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષન્તામ્ ।
યજૂગ્​મ્॑ષિ ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષન્તામ્ । અહ॑શ્ચ॒ રાત્રિ॑શ્ચ । કૃ॒ષિશ્ચ॒ વૃષ્ટિ॑શ્ચ । ત્વિષિ॒શ્ચા-પ॑ચિતિશ્ચ ॥ 86 ॥

આપ॒શ્ચૌષ॑ધયશ્ચ । ઊર્ક્ચ॑ સૂ॒નૃતા॑ ચ । તાસ્ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષન્તામ્ ॥
સ્વે દક્ષે॒ દક્ષ॑પિતે॒હ સી॑દ । દે॒વાનાગ્​મ્॑ સુ॒મ્નો મ॑હ॒તે રણા॑ય । સ્વા॒સ॒સ્થ-સ્ત॒નુવા॒ સં​વિઁ॑શસ્વ । પિ॒તેવૈ॑ધિ સૂ॒નવ॒ આ સુ॒શેવઃ॑ ।
શિ॒વો મા॑ શિ॒વમાવિ॑શ । સ॒ત્ય-મ્મ॑ આ॒ત્મા । શ્ર॒દ્ધા મે ઽક્ષિ॑તિઃ ॥ 87 ॥

તપો॑ મે પ્રતિ॒ષ્ઠા । સ॒વિ॒તૃ-પ્ર॑સૂતા મા॒ દિશો॑ દીક્ષયન્તુ । સ॒ત્યમ॑સ્મિ ॥ અ॒હ-ન્ત્વદ॑સ્મિ॒ મદ॑સિ॒ ત્વમે॒તત્ । મમા॑સિ॒ યોનિ॒સ્તવ॒ યોનિ॑રસ્મિ । મમૈ॒વ સન્વહ॑ હ॒વ્યાન્ય॑ગ્ને ।
પુ॒ત્રઃ પિ॒ત્રે લો॑ક॒કૃ-જ્જા॑તવેદઃ ॥
આ॒જુહ્વા॑ન-સ્સુ॒પ્રતી॑કઃ પુ॒રસ્તા᳚ત્ ।
અગ્ને॒ સ્વાં-યોઁનિ॒માસી॑દ સા॒દ્ધ્યા ।
અ॒સ્મિન્-થ્સ॒ધસ્થે॒ અદ્ધ્યુત્ત॑રસ્મિન્ન્ ॥ 88 ॥

વિશ્વે॑ દેવા॒ યજ॑માનશ્ચ સીદત ॥
એક॑મિ॒ષે વિષ્ણુ॒સ્ત્વા-ઽન્વે॑તુ ।
દ્વે ઊ॒ર્જે વિષ્ણુ॒સ્ત્વા-ઽન્વે॑તુ ।
ત્રીણિ॑ વ્ર॒તાય॒ વિષ્ણુ॒સ્ત્વા-ઽન્વે॑તુ ।
ચ॒ત્વારિ॒ માયો॑ ભવાય॒ વિષ્ણુ॒સ્ત્વા-ઽન્વે॑તુ ।
પઞ્ચ॑ પ॒શુભ્યો॒ વિષ્ણુ॒સ્ત્વા-ઽન્વે॑તુ । ષડ્રા॒યસ્પોષા॑ય॒ વિષ્ણુ॒સ્ત્વા-ઽન્વે॑તુ ।
સ॒પ્ત સ॒પ્તભ્યો॒ હોત્રા᳚ભ્યો॒ વિષ્ણુ॒સ્ત્વા-ઽન્વે॑તુ ॥
સખા॑ય-સ્સ॒પ્તપ॑દા અભૂમ । સ॒ખ્ય-ન્તે॑ ગમેયમ્ ॥ 89 ॥

સ॒ખ્યાત્તે॒ મા યો॑ષમ્ । સ॒ખ્યાન્મે॒ મા યો᳚ષ્ઠાઃ ॥ સા-ઽસિ॑ સુબ્રહ્મણ્યે ।
તસ્યા᳚સ્તે પૃથિ॒વી પાદઃ॑ । સા-ઽસિ॑ સુબ્રહ્મણ્યે । તસ્યા᳚સ્તે॒-ઽન્તરિ॑ક્ષ॒-મ્પાદઃ॑ ।
સા-ઽસિ॑ સુબ્રહ્મણ્યે । તસ્યા᳚સ્તે॒ દ્યૌઃ પાદઃ॑ । સા-ઽસિ॑ સુબ્રહ્મણ્યે । તસ્યા᳚સ્તે॒ દિશઃ॒ પાદઃ॑ ॥ 90 ॥

પ॒રો ર॑જાસ્તે પઞ્ચ॒મઃ પાદઃ॑ । સા ન॒ ઇષ॒મૂર્જ॑-ન્ધુક્ષ્વ । તેજ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । બ્ર॒હ્મ॒વ॒ર્ચ॒સ-મ॒ન્નાદ્ય᳚મ્ ॥ વિમિ॑મે ત્વા॒ પય॑સ્વતીમ્ । દે॒વાના᳚-ન્ધે॒નુગ્​મ્ સુ॒દુઘા॒-મન॑પ-સ્ફુરન્તીમ્ । ઇન્દ્ર॒-સ્સોમ॑-મ્પિબતુ ।
ક્ષેમો॑ અસ્તુ નઃ ॥ ઇ॒મા-ન્ન॑રાઃ કૃણુત॒ વેદિ॒મેત્ય॑ । વસુ॑મતીગ્​મ્ રુ॒દ્રવ॑તી-માદિ॒ત્યવ॑તીમ્ ॥ 91 ॥

વર્​ષ્મ॑ન્દિ॒વઃ । નાભા॑ પૃથિ॒વ્યાઃ ।
યથા॒-ઽયં-યઁજ॑માનો॒ ન રિષ્યે᳚ત્ ।
દે॒વસ્ય॑ સવિ॒તુ-સ્સ॒વે ॥
ચતુ॑-શ્શિખણ્ડા યુવ॒તિ-સ્સુ॒પેશાઃ᳚ ।
ઘૃ॒તપ્ર॑તીકા॒ ભુવ॑નસ્ય॒ મદ્ધ્યે᳚ ।
તસ્યાગ્​મ્॑ સુપ॒ર્ણાવધિ॒ યૌ નિવિ॑ષ્ટૌ ।
તયો᳚ ર્દે॒વાના॒મધિ॑ ભાગ॒ધેય᳚મ્ ॥
અપ॒ જન્ય॑-મ્ભ॒ય-ન્નુ॑દ । અપ ચ॒ક્રાણિ॑ વર્તય । ગૃ॒હગ્​મ્ સોમ॑સ્ય ગચ્છતમ્ ॥
ન વા ઉ॑વે॒તન્મ્રિ॑યસે॒ ન રિ॑ષ્યસિ ।
દે॒વાગ્​મ્ ઇદે॑ષિ પ॒થિભિ॑-સ્સુ॒ગેભિઃ॑ ।
યત્ર॒ યન્તિ॑ સુ॒કૃતો॒ નાપિ॑ દુ॒ષ્કૃતઃ॑ ।
તત્ર॑ ત્વા દે॒વ-સ્સ॑વિ॒તા દ॑ધાતુ ॥ 92 ॥
(બ્રહ્મ॑ણો॒ યોનિ॒ - રગ્​મ્હ॑સઃ - પ॒ઙ્ક્તિ-મ્પ્રપ॑દ્યે - દી॒ક્ષા - યયો॑-ઽઽદિ॒ત્યો દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષિ॒ત - સ્તયા᳚ ત્વા દી॒ક્ષયા॑ દીક્ષયા॒મ્યોષ॑ધયો દી॒ક્ષા - દ્યૌસ્ત્વા॒ દીક્ષ॑માણ॒મનુ॑ દીક્ષતા॒ - મપ॑ચિતિ॒શ્ચા - ક્ષિ॑તિ॒ - રુત્ત॑રસ્મિન્ - ગમેયં॒ - દિશઃ॒ પાદ॑ - આદિ॒ત્યવ॑તીં - ઁવર્તય॒ પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 7)

અનુવાકં 8 - પશુવિષયા અચ્છિદ્રમન્ત્રાઃ
યદ॒સ્ય પા॒રે રજ॑સઃ । શુ॒ક્ર-ઞ્જ્યોતિ॒-રજા॑યત । તન્નઃ॑ પર્​ષ॒દતિ॒ દ્વિષઃ॑ ।
અગ્ને॑ વૈશ્વાનર॒ સ્વાહા᳚ ॥ યસ્મા᳚દ્ભી॒ષા-ઽવા॑શિષ્ઠાઃ । તતો॑ નો॒ અભ॑ય-ઙ્કૃધિ ।
પ્ર॒જાભ્ય॒-સ્સર્વા᳚ભ્યો મૃડ । નમો॑ રુ॒દ્રાય॑ મી॒ઢુષે᳚ ॥ યસ્મા᳚દ્ભી॒ષા ન્યષ॑દઃ ।
તતો॑ નો॒ અભ॑ય-ઙ્કૃધિ ॥ 93 ॥

પ્ર॒જાભ્ય॒-સ્સર્વા᳚ભ્યો મૃડ । નમો॑ રુ॒દ્રાય॑ મી॒ઢુષે᳚ ॥ ઉદુ॑સ્ર તિષ્ઠ॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠ॒ મા રિ॑ષઃ । મેમં-યઁ॒જ્ઞં-યઁજ॑માન-ઞ્ચ રીરિષઃ । સુ॒વ॒ર્ગે લો॒કે યજ॑માન॒ગ્​મ્॒ હિ ધે॒હિ । શ-ન્ન॑ એધિ દ્વિ॒પદે॒ શ-ઞ્ચતુ॑ષ્પદે ॥
યસ્મા᳚દ્ભી॒ષા-ઽવે॑પિષ્ઠાઃ પ॒લાયિ॑ષ્ઠા-સ્સ॒મજ્ઞા᳚સ્થાઃ । તતો॑ નો॒ અભ॑ય-ઙ્કૃધિ ।
પ્ર॒જાભ્ય॒-સ્સર્વા᳚ભ્યો મૃડ । નમો॑ રુ॒દ્રાય॑ મી॒ઢુષે᳚ ॥ 94 ॥

ય ઇ॒દમકઃ॑ । તસ્મૈ॒ નમઃ॑ । તસ્મૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥
ન વા ઉ॑વે॒તન્મ્રિ॑યસે॒ ન રિ॑ષ્યસિ દે॒વાગ્​મ્ ઇદે॑ષિ પ॒થિભિ॑-સ્સુ॒ગેભિઃ॑ । હરી॑ તે॒ યુઞ્જા॒ પૃષ॑તી અભૂતા॒મુપા᳚સ્થા-દ્વા॒જી ધુ॒રિ રાસ॑ભસ્ય ॥ । આશા॑ના-ન્ત્વા ઽઽશાપા॒લેભ્યઃ॑ । ચ॒તુર્ભ્યો॑ અ॒મૃતે᳚ભ્યઃ । ઇ॒દ-મ્ભૂ॒તસ્યાધ્ય॑ક્ષેભ્યઃ । વિ॒ધેમ॑ હ॒વિષા॑ વ॒યમ્ ॥
વિશ્વા॒ આશા॒ મધુ॑ના॒ સગ્​મ્સૃ॑જામિ । અ॒ન॒મી॒વા આપ॒ ઓષ॑ધયો ભવન્તુ । અ॒યં-યઁજ॑માનો॒ મૃધો॒ વ્ય॑સ્યતામ્ । અગૃ॑ભીતાઃ પ॒શવ॑-સ્સન્તુ॒ સર્વે᳚ ॥ ॥ ય॒જ્ઞસ્ય॒ હિ સ્થ ઋ॒ત્વિયૌ᳚ ।
ઇન્દ્રા᳚ગ્ની॒ ચેત॑નસ્ય ચ । હુ॒તા॒હુ॒તસ્ય॑ તૃપ્યતમ્ । અહુ॑તસ્ય હુ॒તસ્ય॑ ચ । હુ॒તસ્ય॒ ચાહુ॑તસ્ય ચ । અહુ॑તસ્ય હુ॒તસ્ય॑ ચ । ઇન્દ્રા᳚ગ્ની અ॒સ્ય સોમ॑સ્ય । વી॒ત-મ્પિ॑બત-ઞ્જુ॒ષેથા᳚મ્ ॥
મા યજ॑માન॒-ન્તમો॑ વિદત્ । મર્ત્વિજો॒ મો ઇ॒માઃ પ્ર॒જાઃ । મા ય-સ્સોમ॑મિ॒મ-મ્પિબા᳚ત્ । સગ્​મ્સૃ॑ષ્ટમુ॒ભય॑-ઙ્કૃ॒તમ્ ॥ 95 ॥
(કૃ॒ધિ॒ - મી॒ઢુષે - ઽહુ॑તસ્ય ચ સ॒પ્ત ચ॑) (અ. 8)

અનુવાકં 9 - ઉપાંશ્વભિષવા મન્ત્રાઃ
અ॒ના॒ગસ॑સ્ત્વા વ॒યમ્ । ઇન્દ્રે॑ણ॒ પ્રેષિ॑તા॒ ઉપ॑ । વા॒યુષ્ટે॑ અસ્ત્વગ્​મ્શ॒ભૂઃ । મિ॒ત્રસ્તે॑ અસ્ત્વગ્​મ્શ॒ભૂઃ । વરુ॑ણસ્તે અસ્ત્વગ્​મ્શ॒ભૂઃ ॥
અપા᳚-ઙ્ક્ષયા॒ ઋત॑સ્ય ગર્ભાઃ । ભુવ॑નસ્ય ગોપા॒-શ્શ્યેના॑ અતિથયઃ । પર્વ॑તાના-ઙ્કકુભઃ પ્ર॒યુતો॑ નપાતારઃ । વ॒ગ્નુનેન્દ્રગ્ગ્॑ હ્વયત ।
ઘોષે॒ણામી॑-વાગ્​શ્ચાતયત ॥ 96 ॥

યુ॒ક્તા-સ્સ્થ॒ વહ॑ત ॥ દે॒વા ગ્રાવા॑ણ॒ ઇન્દુ॒રિન્દ્ર॒ ઇત્ય॑વાદિષુઃ । એન્દ્ર॑મચુચ્યવુઃ પર॒મસ્યાઃ᳚ પરા॒વતઃ॑ । આ-ઽસ્મા-થ્સ॒ધસ્થા᳚ત્ ।
ઓરોર॒ન્તરિ॑ક્ષાત્ । આ સુ॑ભૂ॒તમ॑સુષવુઃ । બ્ર॒હ્મ॒વ॒ર્ચ॒સ-મ્મ॒ આ-ઽસુ॑ષવુઃ ।
સ॒મ॒રે રક્ષાગ્॑સ્યવધિષુઃ । અપ॑હત-મ્બ્રહ્મ॒જ્યસ્ય॑ ॥ વાક્ચ॑ ત્વા॒ મન॑શ્ચ શ્રિણીતામ્ ॥ 97 ॥

પ્રા॒ણશ્ચ॑ ત્વા-ઽપા॒નશ્ચ॑ શ્રીણીતામ્ ।
ચક્ષુ॑શ્ચ ત્વા॒ શ્રોત્ર॑-ઞ્ચ શ્રીણીતામ્ ।
દક્ષ॑શ્ચ ત્વા॒ બલ॑-ઞ્ચ શ્રીણીતામ્ । ઓજ॑શ્ચ ત્વા॒ સહ॑શ્ચ શ્રીણીતામ્ । આયુ॑શ્ચ ત્વા જ॒રા ચ॑ શ્રીણીતામ્ । આ॒ત્મા ચ॑ ત્વા ત॒નૂશ્ચ॑ શ્રીણીતામ્ । શૃ॒તો॑-ઽસિ શૃ॒ત-ઙ્કૃ॑તઃ । શૃ॒તાય॑ ત્વા શૃ॒તેભ્ય॑સ્ત્વા ॥
યમિન્દ્ર॑મા॒હુ ર્વરુ॑ણં॒-યઁમા॒હુઃ । ય-મ્મિ॒ત્રમા॒હુ-ર્યમુ॑ સ॒ત્યમા॒હુઃ ॥ 98 ॥

યો દે॒વાના᳚-ન્દે॒વત॑મસ્તપો॒જાઃ । તસ્મૈ᳚ ત્વા॒ તેભ્ય॑સ્ત્વા ॥ મયિ॒ ત્યદિ॑ન્દ્રિ॒ય-મ્મ॒હત્ । મયિ॒ દક્ષો॒ મયિ॒ ક્રતુઃ॑ । મયિ॑ ધાયિ સુ॒વીર્ય᳚મ્ । ત્રિશુ॑ગ્ઘ॒ર્મો વિભા॑તુ મે । આકૂ᳚ત્યા॒ મન॑સા સ॒હ ।
વિ॒રાજા॒ જ્યોતિ॑ષા સ॒હ । ય॒જ્ઞેન॒ પય॑સા સ॒હ ।
તસ્ય॒ દોહ॑મશીમહિ ॥ 99 ॥

તસ્ય॑ સુ॒મ્નમ॑શીમહિ । તસ્ય॑ ભ॒ક્ષમ॑શીમહિ ।
વાગ્જુ॑ષા॒ણા સોમ॑સ્ય તૃપ્યતુ ॥ મિ॒ત્રો જનાન્॑ યાતયતિ પ્રજા॒ન-ન્મિ॒ત્રો દા॑ધાર પૃથિ॒વીમુ॒ત દ્યામ્ । મિ॒ત્રઃ કૃ॒ષ્ટીરનિ॑મિષા॒-ઽભિ ચ॑ષ્ટે સ॒ત્યાય॑ હ॒વ્ય-ઙ્ઘૃ॒તવ॑-દ્વિધેમ ॥ પ્ર સ મિ॑ત્ર॒ મર્તો॑ અસ્તુ॒ પ્રય॑સ્વા॒ન્. યસ્ત॑ આદિત્ય॒ શિક્ષ॑તિ વ્ર॒તેન॑ । ન હ॑ન્યતે॒ ન જી॑યતે॒ ત્વોતો॒ નૈન॒મગ્​મ્હો॑ અશ્નો॒ત્યન્તિ॑તો॒ ન દૂ॒રાત્ ॥ ॥ યસ્મા॒ન્ન જા॒તઃ પરો॑ અ॒ન્યો અસ્તિ॑ । ય આ॑વિ॒વેશ॒ ભુવ॑નાનિ॒ વિશ્વા᳚ ।
પ્ર॒જાપ॑તિઃ પ્ર॒જયા॑ સં​વિઁદા॒નઃ ।
ત્રીણિ॒ જ્યોતીગ્​મ્॑ષિ સચતે॒ સ ષો॑ડ॒શી ॥
એ॒ષ બ્ર॒હ્મા ય ઋ॒ત્વિયઃ॑ ।
ઇન્દ્રો॒ નામ॑ શ્રુ॒તો ગ॒ણે ॥ 100 ॥

પ્ર તે॑ મ॒હે વિ॒દથે॑ ઽશગ્​મ્સિષ॒ગ્​મ્॒ હરી᳚ । ય ઋ॒ત્વિયઃ॒ પ્ર તે॑ વન્વે ।
વ॒નુષો॑ હર્ય॒ત-મ્મદ᳚મ્ ॥ ઇન્દ્રો॒ નામ॑ ઘૃ॒ત-ન્ન યઃ । હરિ॑ભિ॒શ્ચારુ॒ સેચ॑તે ।
શ્રુ॒તો ગ॒ણ આ ત્વા॑ વિશન્તુ । હરિ॑વર્પસ॒ગિંરઃ॑ ॥
ઇન્દ્રાધિ॑પ॒તે-ઽધિ॑પતિ॒સ્ત્વ-ન્દે॒વાના॑મસિ । અધિ॑પતિ॒-મ્મામ્ । આયુ॑ષ્મન્તં॒-વઁર્ચ॑સ્વન્ત-મ્મનુ॒ષ્યે॑ષુ કુરુ ॥ 101 ॥

ઇન્દ્ર॑શ્ચ સ॒મ્રા-ડ્વરુ॑ણશ્ચ॒ રાજા᳚ ।
તૌ તે॑ ભ॒ક્ષ-ઞ્ચ॑ક્રતુ॒રગ્ર॑ એ॒તમ્ ।
તયો॒રનુ॑ ભ॒ક્ષ-મ્ભ॑ક્ષયામિ ।
વાગ્જુ॑ષા॒ણા સોમ॑સ્ય તૃપ્યતુ ॥
પ્ર॒જાપ॑તિ ર્વિ॒શ્વક॑ર્મા । તસ્ય॒ મનો॑ દે॒વં-યઁ॒જ્ઞેન॑ રાદ્ધ્યાસમ્ । અ॒ર્થે॒ ગા અ॒સ્ય જ॑હિતઃ । અ॒વ॒સાન॑પતે-ઽવ॒સાન॑-મ્મે વિન્દ ॥
નમો॑ રુ॒દ્રાય॑ વાસ્તો॒ષ્પત॑યે ।
આય॑ને વિ॒દ્રવ॑ણે ॥ 102 ॥

ઉ॒દ્યાને॒ યત્પ॒રાય॑ણે । આ॒વર્ત॑ને વિ॒વર્ત॑ને ।
યો ગો॑પા॒યતિ॒ તગ્​મ્ હુ॑વે ॥
યાન્ય॑પા॒મિત્યા॒-ન્યપ્ર॑તીત્તા॒-ન્યસ્મિ॑ ।
ય॒મસ્ય॑ બ॒લિના॒ ચરા॑મિ ।
ઇ॒હૈવ સન્તઃ॒ પ્રતિ॒ તદ્યા॑તયામઃ ।
જી॒વા જી॒વેભ્યો॒ નિહ॑રામ એનત્ ॥
અ॒નૃ॒ણા અ॒સ્મિન્ન॑-નૃ॒ણાઃ પર॑સ્મિન્ન્ ।
તૃ॒તીયે॑ લો॒કે અ॑નૃ॒ણા-સ્સ્યા॑મ ।
યે દે॑વ॒યાના॑ ઉ॒ત પિ॑તૃ॒યાણાઃ᳚ ॥ 103 ॥

સર્વા᳚-ન્પ॒થો અ॑નૃ॒ણા આક્ષી॑યેમ ॥
ઇ॒દમૂ॒ નુ શ્રેયો॑-ઽવ॒સાન॒-માગ॑ન્મ ।
શિ॒વે નો॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી ઉ॒ભે ઇ॒મે । ગોમ॒દ્ધન॑-વ॒દશ્વ॑વ॒-દૂર્જ॑સ્વત્ ।
સુ॒વીરા॑ વી॒રૈરનુ॒ સઞ્ચ॑રેમ ॥ અ॒ર્કઃ પ॒વિત્ર॒ગ્​મ્॒ રજ॑સો વિ॒માનઃ॑ ।
પુ॒નાતિ॑ દે॒વાના॒-મ્ભુવ॑નાનિ॒ વિશ્વા᳚ । દ્યાવા॑પૃથિ॒વી પય॑સા સં​વિઁદા॒ને ।
ઘૃ॒ત-ન્દુ॑હાતે અ॒મૃત॒-મ્પ્રપી॑ને ॥ પ॒વિત્ર॑મ॒ર્કો રજ॑સો વિ॒માનઃ॑ ।
પુ॒નાતિ॑ દે॒વાના॒-મ્ભુવ॑નાનિ॒ વિશ્વા᳚ ।
સુવ॒ ર્જ્યોતિ॒ ર્યશો॑ મ॒હત્ ।
અ॒શી॒મહિ॑ ગા॒ધમુ॒ત પ્ર॑તિ॒ષ્ઠામ્ ॥ 104 ॥
(ચા॒ત॒ય॒ત॒ - શ્રી॒ણી॒તા॒ગ્​મ્॒ - સ॒ત્યમા॒હુ - ર॑શીમહિ - ગ॒ણે - કુ॑રુ - વિ॒દ્રવ॑ણે - પિતૃ॒યાણા॑ - અ॒ર્કો રજ॑સો વિ॒માન॒સ્ત્રીણિ॑ ચ) (અ. 9)

અનુવાકં 10 - સૌમિકપ્રાયાશ્ચિત્તમન્ત્રાઃ
ઉદ॑સ્તામ્ફ્સી-થ્સવિ॒તા મિ॒ત્રો અ॑ર્ય॒મા ।
સર્વા॑-ન॒મિત્રા॑-નવધીદ્યુ॒ગેન॑ ।
બૃ॒હન્ત॒-મ્મામ॑કર-દ્વી॒રવ॑ન્તમ્ । ર॒થ॒ન્ત॒રે શ્ર॑યસ્વ॒ સ્વાહા॑ પૃથિ॒વ્યામ્ ।
વા॒મ॒દે॒વ્યે શ્ર॑યસ્વ॒ સ્વાહા॒-ઽન્તરિ॑ક્ષે । બૃ॒હ॒તિ શ્ર॑યસ્વ॒ સ્વાહા॑ દિ॒વિ ।
બૃ॒હ॒તા ત્વોપ॑સ્તભ્નોમિ ॥
આ ત્વા॑ દદે॒ યશ॑સે વી॒ર્યા॑ય ચ ।
અ॒સ્માસ્વ॑-ઘ્નિયા યૂ॒ય-ન્દ॑ધાથેન્દ્રિ॒ય-મ્પયઃ॑ ॥ યસ્તે᳚ દ્ર॒ફ્સો યસ્ત॑ ઉદ॒ર્॒ષઃ ॥ 105 ॥

દૈવ્યઃ॑ કે॒તુ ર્વિશ્વ॒-મ્ભુવ॑ન-માવિ॒વેશ॑ ।
સ નઃ॑ પા॒હ્યરિ॑ષ્ટ્યૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥
અનુ॑ મા॒ સર્વો॑ ય॒જ્ઞો॑-ઽયમે॑તુ ।
વિશ્વે॑ દે॒વા મ॒રુત॒-સ્સામા॒ર્કઃ ।
આ॒પ્રિય॒ ॑007આ;છન્દાગ્​મ્॑સિ નિ॒વિદો॒ યજૂગ્​મ્॑ષિ । અ॒સ્યૈ પૃ॑થિ॒વ્યૈ યદ્ય॒જ્ઞિય᳚મ્ ॥
પ્ર॒જાપ॑તે ર્વર્ત॒નિમનુ॑ વર્તસ્વ ।
અનુ॑ વી॒રૈરનુ॑ રાદ્ધ્યામ॒ ગોભિઃ॑ ।
અન્વશ્વૈ॒રનુ॒ સર્વૈ॑રુ પુ॒ષ્ટૈઃ ।
અનુ॑ પ્ર॒જયા-ઽન્વિ॑ન્દ્રિ॒યેણ॑ ॥ 106 ॥

દે॒વા નો॑ ય॒જ્ઞ-મૃ॑જુ॒ધા ન॑યન્તુ ॥
પ્રતિ॑ ક્ષ॒ત્રે પ્રતિ॑ તિષ્ઠામિ રા॒ષ્ટ્રે ।
પ્રત્યશ્વે॑ષુ॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠામિ॒ ગોષુ॑ ।
પ્રતિ॑ પ્ર॒જાયા॒-મ્પ્રતિ॑ તિષ્ઠામિ॒ ભવ્યે᳚ ।
વિશ્વ॑મ॒ન્યા-ઽભિ॑ વાવૃ॒ધે । તદ॒ન્યસ્યા॒-મધિ॑શ્રિ॒તમ્ । દિ॒વે ચ॑ વિ॒શ્વક॑ર્મણે ।
પૃ॒થિ॒વ્યૈ ચા॑કર॒-ન્નમઃ॑ ॥ અસ્કા॒ન્દ્યૌઃ પૃ॑થિ॒વીમ્ । અસ્કા॑નૃષ॒ભો યુવા॒ ગાઃ ॥ 107 ॥

સ્ક॒ન્નેમા વિશ્વા॒ ભુવ॑ના । સ્ક॒ન્નો ય॒જ્ઞઃ પ્રજ॑નયતુ । અસ્કા॒નજ॑નિ॒ પ્રાજ॑નિ ।
આ સ્ક॒ન્નાજ્જા॑યતે॒ વૃષા᳚ । સ્ક॒ન્ના-ત્પ્રજ॑નિષીમહિ ॥ યે દે॒વા યેષા॑મિ॒દ-મ્ભા॑ગ॒ધેય॑-મ્બ॒ભૂવ॑ । યેષા᳚-મ્પ્રયા॒જા ઉ॒તાનૂ॑યા॒જાઃ । ઇન્દ્ર॑જ્યેષ્ઠેભ્યો॒ વરુ॑ણરાજભ્યઃ । અ॒ગ્નિહો॑તૃભ્યો દે॒વેભ્ય॒-સ્સ્વાહા᳚ ॥ ઉ॒ત ત્યા નો॒ દિવા॑ મ॒તિઃ ॥ 108 ॥

અદિ॑તિરૂ॒ત્યા-ઽઽગ॑મત્ । સા શન્તા॑ચી॒ મય॑સ્કરત્ । અપ॒ સ્રિધઃ॑ ॥ ઉ॒ત ત્યા દૈવ્યા॑ ભિ॒ષજા᳚ । શ-ન્ન॑સ્કરતો અ॒શ્વિના᳚ । યૂ॒યાતા॑-મ॒સ્મદ્રપઃ॑ ।
અપ॒ સ્રિધઃ॑ ॥ શમ॒ગ્નિ-ર॒ગ્નિભિ॑સ્કરત્ । શ-ન્ન॑સ્તપતુ॒ સૂર્યઃ॑ । શં-વાઁતો॑ વાત્વર॒પાઃ ॥ 109 ॥

અપ॒ સ્રિધઃ॑ ॥ તદિત્પ॒દ-ન્ન વિચિ॑કેત વિ॒દ્વાન્ ।
યન્મૃ॒તઃ પુન॑ર॒પ્યેતિ॑ જી॒વાન્ । ત્રિ॒વૃદ્ય-દ્ભુવ॑નસ્ય રથ॒વૃત્ । જી॒વો ગર્ભો॒ ન મૃ॒ત-સ્સ જી॑વાત્ ॥ પ્રત્ય॑સ્મૈ॒ પિપી॑ષતે । વિ॒શ્વા॑નિ વિ॒દુષે॑ ભર । અ॒ર॒-ઙ્ગ॒માય॒ જગ્મ॑વે ।
અપ॑શ્ચાદ્દધ્વને॒ નરે᳚ (ઓ-રપ॑શ્ચાદ્દઘ્વને॒ નરે᳚) ॥ ઇન્દુ॒રિન્દુ॒મ-વા॑ગાત્ ।
ઇન્દો॒રિન્દ્રો॑-ઽપાત્ । તસ્ય॑ ત ઇન્દ॒વિન્દ્ર॑-પીતસ્ય॒ મધુ॑મતઃ । ઉપ॑હૂત॒સ્યોપ॑હૂતો ભક્ષયામિ ॥ 110 ॥
(ઉ॒દ॒ર્॒ષ - ઇ॑ન્દ્રિ॒યેણ॒ - ગા - મ॒તિ - ર॑ર॒પા - અ॑ગા॒ત્રીણિ॑ ચ) (અ. 10)

અનુવાકં 11 - દર્​શપૂર્ણમાસપ્રાયશ્ચિત્તમન્ત્રાઃ
બ્રહ્મ॑ પ્રતિ॒ષ્ઠા મન॑સો॒ બ્રહ્મ॑ વા॒ચઃ । બ્રહ્મ॑ ય॒જ્ઞાનાગ્​મ્॑ હ॒વિષા॒-માજ્ય॑સ્ય ।
અતિ॑રિક્ત॒-ઙ્કર્મ॑ણો॒ યચ્ચ॑ હી॒નમ્ । ય॒જ્ઞઃ પર્વા॑ણિ પ્રતિ॒રન્ને॑તિ ક॒લ્પયન્ન્॑ ।
સ્વાહા॑કૃ॒તા-ઽઽહુ॑તિરેતુ દે॒વાન્ ॥ આશ્રા॑વિતમ॒ત્યાશ્રા॑વિતમ્ ।
વષ॑ટ્કૃત-મ॒ત્યનૂ᳚ક્ત-ઞ્ચ ય॒જ્ઞે ।
અતિ॑રિક્ત॒-ઙ્કર્મ॑ણો॒ યચ્ચ॑ હી॒નમ્ ।
ય॒જ્ઞઃ પર્વા॑ણિ પ્રતિ॒રન્ને॑તિ ક॒લ્પયન્ન્॑ ।
સ્વાહા॑કૃ॒તા-ઽઽહુ॑તિરેતુ દે॒વાન્ ॥ 111 ॥

યદ્વો॑ દેવા અતિપા॒દયા॑નિ । વા॒ચા ચિ॒ત્પ્રય॑ત-ન્દેવ॒ હેડ॑નમ્ । અ॒રા॒યો અ॒સ્માગ્​મ્ અ॒ભિ-દુ॑ચ્છુના॒યતે᳚। અ॒ન્યત્રા॒સ્મ-ન્મ॑રુત॒સ્ત-ન્નિધે॑તન ॥ ત॒ત-મ્મ॒ આપ॒સ્તદુ॑ તાયત॒ પુનઃ॑ । સ્વાદિ॑ષ્ઠા ધી॒તિરુ॒ચથા॑ય શસ્યતે ।
અ॒યગ્​મ્ સ॑મુ॒દ્ર ઉ॒ત વિ॒શ્વભે॑ષજઃ ।
સ્વાહા॑-કૃતસ્ય॒ સમુ॑તૃપ્ણુત ર્ભુવઃ ॥
ઉદ્વ॒ય-ન્તમ॑સ॒સ્પરિ॒ પશ્ય॑ન્તો॒ જ્યોતિ॒રુત્ત॑રમ્ । દે॒વ-ન્દે॑વ॒ત્રા સૂર્ય॒મગ॑ન્મ॒ જ્યોતિ॑રુત્ત॒મમ્ ॥ ।
ઉદુ॒ ત્ય-ઞ્જા॒તવે॑દસ-ન્દે॒વં-વઁ॑હન્તિ કે॒તવઃ॑ । દૃ॒શે વિશ્વા॑ય॒ સૂર્ય᳚મ્ ॥ ચિ॒ત્ર-ન્દે॒વાના॒-મુદ॑ગા॒દની॑ક॒-ઞ્ચક્ષુ॑-ર્મિ॒ત્રસ્ય॒ વરુ॑ણસ્યા॒-ઽગ્નેઃ । આ-ઽ પ્રા॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી અ॒ન્તરિ॑ક્ષ॒ગ્​મ્॒ સૂર્ય॑ આ॒ત્મા જગ॑તસ્ત॒સ્થુષ॑શ્ચ ॥ ॥ 112 ॥

ઇ॒મ-મ્મે॑ વરુણ શ્રુધી॒ હવ॑મ॒દ્યા ચ॑ મૃડય । ત્વામ॑વ॒સ્યુરા ચ॑કે ॥ તત્ત્વા॑ યામિ॒ બ્રહ્મ॑ણા॒ વન્દ॑માન॒-સ્તદા શા᳚સ્તે॒ યજ॑માનો હ॒વિર્ભિઃ॑ । અહે॑ડમાનો વરુણે॒હ બો॒ધ્યુરુ॑શગ્​મ્સ॒ મા ન॒ આયુઃ॒ પ્રમો॑ષીઃ ॥ ।
ત્વ-ન્નો॑ અગ્ને॒ વરુ॑ણસ્ય વિ॒દ્વા-ન્દે॒વસ્ય॒ હેડો-ઽવ॑ યાસિ સીષ્ઠાઃ । યજિ॑ષ્ઠો॒ વહ્નિ॑ તમ॒-શ્શોશુ॑ચાનો॒ વિશ્વા॒ દ્વેષાગ્​મ્॑સિ॒ પ્રમુ॑મુગ્ધ્ય॒સ્મત્ ॥
સ ત્વન્નો॑ અગ્ને-ઽવ॒મો ભ॑વો॒તી નેદિ॑ષ્ઠો અ॒સ્યા ઉ॒ષસો॒ વ્યુ॑ષ્ટૌ । અવ॑ યક્ષ્વ નો॒ વરુ॑ણ॒ગ્​મ્॒ રરા॑ણો વી॒હિ મૃ॑ડી॒કગ્​મ્ સુ॒હવો॑ ન એધિ ॥ । ત્વમ॑ગ્ને અ॒યા-ઽસિ॑ । અ॒યા સન્મન॑સા હિ॒તઃ । અ॒યા સનઃઅ॒વ્યમૂ॑હિષે । અ॒યા નો॑ ધેહિ ભેષ॒જમ્ । ઇ॒ષ્ટો અ॒ગ્નિરાહુ॑તઃ । સ્વાહા॑કૃતઃ પિપર્તુ નઃ । સ્વ॒ગા દે॒વેભ્ય॑ ઇ॒દ-ન્નમઃ॑ ॥ પ્રજા॑પતે॒ ન ત્વદે॒તાન્ય॒ન્યો વિશ્વા॑ જા॒તાનિ॒ પરિ॒ તા બ॑ભૂવ । યત્કા॑માસ્તે જુહુ॒મસ્તન્નો॑ અસ્તુ વ॒યગ્ગ્​ સ્યા॑મ॒ પત॑યો રયી॒ણામ્ ॥ ॥ ઇ॒મ-ઞ્જી॒વેભ્યઃ॑ પરિ॒ધિ-ન્દ॑ધામિ । મૈષા-ન્નુ॑ ગા॒દપ॑રો॒ અર્ધ॑મે॒તમ્ । શ॒ત-ઞ્જી॑વન્તુ શ॒રદઃ॑ પુરૂ॒ચીઃ । તિ॒રો મૃ॒ત્યુ-ન્દ॑ધતા॒-મ્પર્વ॑તેન ॥
ઇ॒ષ્ટેભ્ય॒-સ્સ્વાહા॒ વષ॒ડનિ॑ષ્ટેભ્ય॒-સ્સ્વાહા᳚ । ભે॒ષ॒જ-ન્દુરિ॑ષ્ટ્યૈ॒ સ્વાહા॒ નિષ્કૃ॑ત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ । દૌરા᳚ર્ધ્યૈ॒ સ્વાહા॒ દૈવી᳚ભ્ય-સ્ત॒નૂભ્ય॒-સ્સ્વાહા᳚ ॥ 113 ॥

ઋદ્ધ્યૈ॒ સ્વાહા॒ સમૃ॑દ્ધ્યૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥
યત॑ ઇન્દ્ર॒ ભયા॑મહે ।
તતો॑ નો॒ અભ॑ય-ઙ્કૃધિ । મઘ॑વઞ્છ॒ગ્ધિ તવ॒ તન્ન॑ ઊ॒તયે᳚ । વિ દ્વિષો॒ વિ મૃધો॑ જહિ ॥ સ્વ॒સ્તિ॒દા વિ॒શસ્પતિઃ॑ । વૃ॒ત્ર॒હા વિમૃધો॑ વ॒શી । વૃષેન્દ્રઃ॑ પુ॒ર એ॑તુ નઃ । સ્વ॒સ્તિ॒દા અ॑ભય-ઙ્ક॒રઃ ॥ આ॒ભિ ર્ગી॒ર્ભિ ર્યદતો॑ ન ઊ॒નમ્ ॥ 114 ॥

આપ્યા॑યય હરિવો॒ વર્ધ॑માનઃ ।
ય॒દા સ્તો॒તૃભ્યો॒ મહિ॑ ગો॒ત્રા રુ॒જાસિ॑ ।
ભૂ॒યિ॒ષ્ઠ॒ભાજો॒ અધ॑ તે સ્યામ ॥ અના᳚જ્ઞાતં॒-યઁદાજ્ઞા॑તમ્ । ય॒જ્ઞસ્ય॑ ક્રિ॒યતે॒ મિથુ॑ । અગ્ને॒ તદ॑સ્ય કલ્પય । ત્વગ્​મ્ હિ વેત્થ॑ યથાત॒થમ્ ॥ પુરુ॑ષ સમ્મિતો ય॒જ્ઞઃ । ય॒જ્ઞઃ પુરુ॑ષ સમ્મિતઃ । અગ્ને॒ તદ॑સ્ય કલ્પય ।
ત્વગ્​મ્ હિ વેત્થ॑ યથાત॒થમ્ ॥ ય-ત્પા॑ક॒ત્રા મન॑સા દી॒નદ॑ક્ષા॒ ન । ય॒જ્ઞસ્ય॑ મ॒ન્વતે॒ મર્તા॑સઃ । અ॒ગ્નિષ્ટદ્ધોતા᳚ કૃતુ॒વિદ્વિ॑જા॒નન્ન્ ।
યજિ॑ષ્ઠો દે॒વાગ્​મ્ ઋ॑તુ॒શો ય॑જાતિ ॥ 115 ॥
(દે॒વાગ્​ - શ્ચિ॒ત્રં - ત॒નૂભ્ય॒-સ્સ્વાહો॒ - નં - પુરુ॑ષસમ્મિ॒તો-ઽગ્ને॒ તદ॑સ્ય કલ્પય॒ પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 11)

અનુવાકં 12 - અગ્નિષ્ટોમાદૌ યજમાનજપ્યા મન્ત્રવિશેષાઃ
યદ્દે॑વા દેવ॒હેડ॑નમ્ । દેવા॑સશ્ચકૃ॒મા વ॒યમ્ । આદિ॑ત્યા॒-સ્તસ્મા᳚ન્મા મુઞ્ચત ।
ઋ॒તસ્ય॒ર્તેન॒ મામુ॒ત ॥ દેવા॑ જીવનકા॒મ્યા યત્ । વા॒ચા-ઽનૃ॑તમૂદિ॒મ । અ॒ગ્નિર્મા॒ તસ્મા॒દેન॑સઃ । ગાર્​હ॑પત્યઃ॒ પ્રમુ॑ઞ્ચતુ । દુ॒રિ॒તા યાનિ॑ ચકૃ॒મ । ક॒રોતુ॒ મામ॑ને॒ નસ᳚મ્ ॥ 116 ॥
ઋ॒તેન॑ દ્યાવાપૃથિવી । ઋ॒તેન॒ ત્વગ્​મ્ સ॑રસ્વતિ । ઋ॒તાન્મા॑ મુઞ્ચ॒તાગ્​મ્હ॑સઃ । યદ॒ન્ય કૃ॑તમારિ॒મ ॥ સ॒જા॒ત॒શ॒ગ્​મ્॒સાદુ॒ત વા॑ જામિશ॒ગ્​મ્॒સાત્ । જ્યાય॑સ॒-શ્શગ્​મ્સા॑દુ॒ત વા॒ કની॑યસઃ । અના᳚જ્ઞાત-ન્દે॒વકૃ॑તં॒-યઁદેનઃ॑ । તસ્મા॒ત્ત્વમ॒સ્મા-ઞ્જા॑તવેદો મુમુગ્ધિ ॥ યદ્વા॒ચા યન્મન॑સા । બા॒હુભ્યા॑-મૂ॒રુભ્યા॑-મષ્ઠી॒વદ્ભ્યા᳚મ્ ॥ 117 ॥

શિ॒શ્ઞૈ ર્યદનૃ॑ત-ઞ્ચકૃ॒મા વ॒યમ્ । અ॒ગ્નિર્મા॒ તસ્મા॒દેન॑સઃ ॥ યદ્ધસ્તા᳚ભ્યા-ઞ્ચ॒કર॒ કિલ્બિ॑ષાણિ । અ॒ક્ષાણાં᳚-વઁ॒ગ્નુમુ॑પ॒ જિઘ્ન॑માનઃ । દૂ॒રે॒પ॒શ્યા ચ॑ રાષ્ટ્ર॒ભૃચ્ચ॑ । તાન્ય॑ફ્સ॒રસા॒-વનુ॑દત્તા-મૃ॒ણાનિ॑ ॥
અદી᳚વ્યન્નૃ॒ણં-યઁદ॒હ-ઞ્ચ॒કાર॑ । યદ્વા-ઽદા᳚સ્યન્-થ્સઞ્જ॒ગારા॒ જને᳚ભ્યઃ ।
અ॒ગ્નિર્મા॒ તસ્મા॒દેન॑સઃ ॥ યન્મયિ॑ મા॒તા ગર્ભે॑ સ॒તિ ॥ 118 ॥

એન॑શ્ચ॒કાર॒ યત્પિ॒તા । અ॒ગ્નિર્મા॒ તસ્મા॒દેન॑સઃ ॥ યદા॑ પિ॒પેષ॑ મા॒તર॑-મ્પિ॒તર᳚મ્ ।
પુ॒ત્રઃ પ્રમુ॑દિતો॒ ધયન્ન્॑ । અહિગ્​મ્॑સિતૌ પિ॒તરૌ॒ મયા॒ તત્ । તદ॑ગ્ને અનૃ॒ણો ભ॑વામિ ॥ યદ॒ન્તરિ॑ક્ષ-મ્પૃથિ॒વીમુ॒ત દ્યામ્ ।
યન્મા॒તર॑-મ્પિ॒તરં॑-વાઁ જિહિગ્​મ્સિ॒મ ।
અ॒ગ્નિર્મા॒ તસ્મા॒દેન॑સઃ ॥ યદા॒શસા॑ નિ॒શસા॒ યત્પ॑રા॒શસા᳚ ॥ 119 ॥

યદેન॑શ્ચ કૃ॒મા નૂત॑નં॒-યઁત્પુ॑રા॒ણમ્ । અ॒ગ્નિર્મા॒ તસ્મા॒દેન॑સઃ ॥ અતિ॑ક્રામામિ દુરિ॒તં-યઁદેનઃ॑ । જહા॑મિ રિ॒પ્ર-મ્પ॑ર॒મે સ॒ધસ્થે᳚ ।
યત્ર॒ યન્તિ॑ સુ॒કૃતો॒ નાપિ॑ દુ॒ષ્કૃતઃ॑ । તમારો॑હામિ સુ॒કૃતા॒-ન્નુ લો॒કમ્ ॥
ત્રિ॒તે દે॒વા અ॑મૃજતૈ॒-તદેનઃ॑ ।
ત્રિ॒ત એ॒તન્મ॑નુ॒ષ્યે॑ષુ મામૃજે ।
તતો॑ મા॒ યદિ॒ કિઞ્ચિ॑દાન॒શે ।
અ॒ગ્નિર્મા॒ તસ્મા॒દેન॑સઃ ॥ 120 ॥

ગાર્​હ॑પત્યઃ॒ પ્રમુ॑ઞ્ચતુ । દુ॒રિ॒તા યાનિ॑ ચકૃ॒મ । ક॒રોતુ॒ મામ॑ને॒નસ᳚મ્ ॥ દિ॒વિ જા॒તા અ॒ફ્સુ જા॒તાઃ । યા જા॒તા ઓષ॑ધીભ્યઃ । અથો॒ યા અ॑ગ્નિ॒જા આપઃ॑ । તા ન॑-શ્શુન્ધન્તુ॒ શુન્ધ॑નીઃ ॥
યદાપો॒ નક્ત॑-ન્દુરિ॒ત-ઞ્ચરા॑મ ।
યદ્વા॒ દિવા॒ નૂત॑નં॒-યઁત્પુ॑રા॒ણમ્ ।
હિર॑ણ્ય-વર્ણા॒સ્તત॒ ઉત્પુ॑નીત નઃ ॥
ઇ॒મ-મ્મે॑ વરુણ શ્રુધી॒ હવ॑મ॒દ્યા ચ॑ મૃડય । ત્વામ॑વ॒સ્યુરા ચ॑કે ॥
તત્ત્વા॑ યામિ॒ બ્રહ્મ॑ણા॒ વન્દ॑માન॒-સ્તદા શા᳚સ્તે॒ યજ॑માનો હ॒વિર્ભિઃ॑ । અહે॑ડમાનો વરુણે॒હ બો॒ધ્યુરુ॑શગ્​મ્સ॒ મા ન॒ આયુઃ॒ પ્રમો॑ષીઃ ॥ । ત્વ-ન્નો॑ અગ્ને॒ વરુ॑ણસ્ય વિ॒દ્વા-ન્દે॒વસ્ય॒ હેડો-ઽવ॑ યાસિ સીષ્ઠાઃ । યજિ॑ષ્ઠો॒ વહ્નિ॑ તમ॒-શ્શોશુ॑ચાનો॒ વિશ્વા॒ દ્વેષાગ્​મ્॑સિ॒ પ્રમુ॑મુગ્ધ્ય॒સ્મત્ ॥ સ ત્વન્નો॑ અગ્ને-ઽવ॒મો ભ॑વો॒તી નેદિ॑ષ્ઠો અ॒સ્યા ઉ॒ષસો॒ વ્યુ॑ષ્ટૌ । અવ॑ યક્ષ્વ નો॒ વરુ॑ણ॒ગ્​મ્॒ રરા॑ણો વી॒હિ મૃ॑ડી॒કગ્​મ્ સુ॒હવો॑ ન એધિ ॥ । ત્વમ॑ગ્ને અ॒યા-ઽસિ॑ । અ॒યા સન્મન॑સા હિ॒તઃ । અ॒યા સનઃઅ॒વ્યમૂ॑હિષે । અ॒યા નો॑ ધેહિ ભેષ॒જમ્ । ઇ॒ષ્ટો અ॒ગ્નિરાહુ॑તઃ । સ્વાહા॑કૃતઃ પિપર્તુ નઃ । સ્વ॒ગા દે॒વેભ્ય॑ ઇ॒દ-ન્નમઃ॑ ॥ ॥ 121 ॥
(અ॒ને॒નસ॑ - મષ્ઠી॒વદ્ભ્યાગ્​મ્॑ - સ॒તિ - પ॑રા॒શસા॑-ઽઽન॒શે᳚ - ઽગ્નિર્મા॒ તસ્મા॒દેન॑સઃ - પુનીત ન॒સ્ત્રીણિ॑ ચ) (અ. 12)

(ય-દ્દે॑વા॒ ગાર્​હ॑પત્યો॒ યદ્ધસ્તા᳚ભ્યાં॒-યઁન્મયિ॑ મા॒તા યદા॑પિ॒પેષ॒
ઁયદ॒ન્તરિ॑ક્ષં॒-યઁદા॒શસા-ઽતિ॑ક્રામામિ ત્રિ॒તે દે॒વા દિ॒વિ જા॒તા અ॒ફ્સુ જા॒તા યદાપ॑ ઇ॒મ-મ્મે॑ વરુણા॒ તત્ત્વા॑ યામિ॒ ત્વ-ન્નો॑ અગ્ને॒ સ ત્વ-ન્નો॑ અગ્ને॒ ત્વમ॑ગ્ને અ॒યા-ઽસિ॑)

અનુવાકં 13 - અવભૃથે કર્મણિ ઋજીષપ્રોક્ષણમન્ત્રાઃ
યત્તે॒ ગ્રાવ્.ણ્ણા॑ ચિચ્છિ॒દુ-સ્સો॑મ રાજન્ન્ ।
પ્રિ॒યાણ્યઙ્ગા॑નિ॒ સ્વધિ॑તા॒ પરૂગ્​મ્॑ષિ । તથ્સન્ધ॒-થ્સ્વાજ્યે॑નો॒ત વ॑ર્ધયસ્વ ।
અ॒ના॒ગસો॒ અધ॒મિથ્સ॒ક્ષં​યેઁ॑મ ॥ યત્તે॒ ગ્રાવા॑ બા॒હુચ્યુ॑તો॒ અચુ॑ચ્યવુઃ ।
નરો॒ યત્તે॑ દુદુ॒હુ ર્દક્ષિ॑ણેન ।
તત્ત॒ આપ્યા॑યતા॒-ન્તત્તે᳚ । નિષ્ટ્યા॑યતા-ન્દેવ
સોમ ॥ યત્તે॒ ત્વચ॑-મ્બિભિ॒દુર્યચ્ચ॒ યોનિ᳚મ્ ।
યદા॒સ્થાના॒-ત્પ્રચ્યુ॑તો॒ વેન॑સિ॒ ત્મના᳚ ॥ 122 ॥

ત્વયા॒ તથ્સો॑મ ગુ॒પ્તમ॑સ્તુ નઃ ।
સા ન॑-સ્સ॒ધાં-ઽસ॑ત્પર॒મે વ્યો॑મન્ન્ ॥
અહા॒ચ્છરી॑ર॒-મ્પય॑સા સ॒મેત્ય॑ । અ॒ન્યો᳚-ઽન્યો ભવતિ॒ વર્ણો॑ અસ્ય । તસ્મિ॑ન્ વ॒યમુપ॑હૂતા॒સ્તવ॑ સ્મઃ । આ નો॑ ભજ॒ સદ॑સિ વિ॒શ્વરૂ॑પે ॥
નૃ॒ચક્ષા॒-સ્સોમ॑ ઉ॒ત શુ॒શ્રુગ॑સ્તુ ।
મા નો॒ વિહા॑સી॒દ્ગિર॑ આવૃણા॒નઃ ।
અના॑ગા-સ્ત॒નુવો॑ વાવૃધા॒નઃ ।
આ નો॑ રૂ॒પં-વઁ॑હતુ॒ જાય॑માનઃ ॥ 123 ॥

ઉપ॑ક્ષરન્તિ જુ॒હ્વો॑ ઘૃ॒તેન॑ । પ્રિ॒યાણ્યઙ્ગા॑નિ॒ તવ॑ વ॒ર્ધય॑ન્તીઃ । તસ્મૈ॑ તે સોમ॒ નમ॒ ઇદ્વષ॑ટ્ચ । ઉપ॑ મા રાજન્-થ્સુકૃ॒તે હ્વ॑યસ્વ ॥
સ-મ્પ્રા॑ણાપા॒નાભ્યા॒ગ્​મ્॒ સમુ॒ ચક્ષુ॑ષા॒ ત્વમ્ । સગ્ગ્​ શ્રોત્રે॑ણ ગચ્છસ્વ સોમ રાજન્ન્ ।
યત્ત॒ આસ્થિ॑ત॒ગ્​મ્॒ શમુ॒ તત્તે॑ અસ્તુ । જા॒ની॒તાન્ન॑-સ્સ॒ગમ્મ॑ને પથી॒નામ્ ॥ એ॒ત-ઞ્જા॑નીતાત્પર॒મે વ્યો॑મન્ન્ । વૃકા᳚-સ્સધસ્થા વિ॒દ રૂ॒પમ॑સ્ય ॥ 124 ॥

યદા॒ગચ્છા᳚-ત્પ॒થિભિ॑ ર્દેવ॒યાનૈઃ᳚ । ઇ॒ષ્ટા॒પૂ॒ર્તે કૃ॑ણુતા-દા॒વિર॑સ્મૈ ॥
અરિ॑ષ્ટો રાજન્નગ॒દઃ પરે॑હિ । નમ॑સ્તે અસ્તુ॒ ચક્ષ॑સે રઘૂય॒તે । નાક॒મારો॑હ સ॒હ યજ॑માનેન । સૂર્ય॑-ઙ્ગચ્છતાત્પર॒મે વ્યો॑મન્ન્ ॥
અભૂ᳚દ્દે॒વ-સ્સ॑વિ॒તા વન્દ્યો॒ નુ નઃ॑ । ઇ॒દાની॒મહ્ન॑ ઉપ॒વાચ્યો॒ નૃભિઃ॑ ।
વિ યો રત્ના॒ ભજ॑તિ માન॒વેભ્યઃ॑ । શ્રેષ્ઠ॑-ન્નો॒ અત્ર॒ દ્રવિ॑ણં॒-યઁથા॒ દધ॑ત્ ॥
ઉપ॑ નો મિત્રાવરુણા-વિ॒હાવ॑તમ્ । અ॒ન્વાદી᳚દ્ધ્યા-થામિ॒હ ન॑-સ્સખાયા । આ॒દિ॒ત્યાના॒-મ્પ્રસિ॑તિર્-હે॒તિઃ । ઉ॒ગ્રા શ॒તાપા᳚ષ્ઠા ઘ॒વિષા॒ પરિ॑ણો વૃણક્તુ ॥
આ પ્યા॑યસ્વ॒ સમે॑તુ તે વિ॒શ્વત॑-સ્સોમ॒ વૃષ્ણિ॑યમ્ । ભવા॒ વાજ॑સ્ય સઙ્ગ॒થે ॥ સ-ન્તે॒ પયાગ્​મ્॑સિ॒ સમુ॑ યન્તુ॒ વાજા॒-સ્સં-વૃઁષ્ણિ॑યા-ન્યભિમાતિ॒ષાહઃ॑ । આ॒પ્યાય॑માનો અ॒મૃતા॑ય સોમ દિ॒વિ શ્રવાગ્॑સ્યુત્ત॒માનિ॑ ધિષ્વ ॥ ॥ 125 ॥
(ત્મના॒ - જાય॑માનો - ઽસ્ય॒ - દધ॒-ત્પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 13)

અનુવાકં 14 - અવભૃથે કર્મણિ સેચનાદિમન્ત્રાઃ
યદ્દિ॑દી॒ક્ષે મન॑સા॒ યચ્ચ॑ વા॒ચા । યદ્વા᳚ પ્રા॒ણૈશ્ચક્ષુ॑ષા॒ યચ્ચ॒ શ્રોત્રે॑ણ ।
યદ્રેત॑સા મિથુ॒નેના-પ્યા॒ત્મના᳚ ।
અ॒દ્ભ્યો લો॒કા દ॑ધિ॒રે તેજ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ ।
શુ॒ક્રા દી॒ક્ષાયૈ॒ તપ॑સો વિ॒મોચ॑નીઃ ।
આપો॑ વિમો॒ક્ત્રી ર્મયિ॒ તેજ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ ॥
યદૃ॒ચા સામ્ના॒ યજુ॑ષા । પ॒શૂ॒ના-ઞ્ચર્મ॑ન્. હ॒વિષા॑ દિદી॒ક્ષે ।
યચ્છન્દો॑ભિ॒-રોષ॑ધીભિ॒-ર્વન॒સ્પતૌ᳚ ।
અ॒દ્ભ્યો લો॒કા દ॑ધિ॒રે (દ॑ધિરે॒) તેજ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ ॥ 126 ॥

શુ॒ક્રા દી॒ક્ષાયૈ॒ તપ॑સો વિ॒મોચ॑નીઃ ।
આપો॑ વિમો॒ક્ત્રી ર્મયિ॒ તેજ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ ॥
યેન॒ બ્રહ્મ॒ યેન॑ ક્ષ॒ત્રમ્ । યેને᳚ન્દ્રા॒ગ્ની પ્ર॒જાપ॑તિ॒-સ્સોમો॒ વરુ॑ણો॒ યેન॒ રાજા᳚ ।
વિશ્વે॑ દે॒વા ઋષ॑યો॒ યેન॑ પ્રા॒ણાઃ ।
અ॒દ્ભ્યો લો॒કા દ॑ધિરે॒ તેજ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ ।
શુ॒ક્રા દી॒ક્ષાયૈ॒ તપ॑સો વિ॒મોચ॑નીઃ ।
આપો॑ વિમો॒ક્ત્રી ર્મયિ॒ તેજ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ ॥
અ॒પા-મ્પુષ્પ॑મ॒સ્યો-ષ॑ધીના॒ગ્​મ્॒ રસઃ॑ । સોમ॑સ્ય પ્રિ॒ય-ન્ધામ॑ ॥ 127 ॥

અ॒ગ્નેઃ પ્રિ॒યત॑મગ્​મ્ હ॒વિ-સ્સ્વાહા᳚ ॥ અ॒પા-મ્પુષ્પ॑-મ॒સ્યોષ॑ધીના॒ગ્​મ્॒ રસઃ॑ ।
સોમ॑સ્ય પ્રિ॒ય-ન્ધામ॑ । ઇન્દ્ર॑સ્ય પ્રિ॒યત॑મગ્​મ્ હ॒વિ-સ્સ્વાહા᳚ । અ॒પા-મ્પુષ્પ॑મ॒સ્યો-ષ॑ધીના॒ગ્​મ્॒ રસઃ॑ । સોમ॑સ્ય પ્રિ॒ય-ન્ધામ॑ ।
વિશ્વે॑ષા-ન્દે॒વાના᳚-મ્પ્રિ॒યત॑મગ્​મ્ હ॒વિ-સ્સ્વાહા᳚ ॥ વ॒યગ્​મ્ સો॑મ વ્ર॒તે તવ॑ ।
મન॑સ્ત॒નૂષુ॒ પિપ્ર॑તઃ । પ્ર॒જાવ॑ન્તો અશીમહિ ॥ 128 ॥

દે॒વેભ્યઃ॑ પિ॒તૃભ્ય॒-સ્સ્વાહા᳚ । સો॒મ્યેભ્યઃ॑ પિ॒તૃભ્ય॒-સ્સ્વાહા᳚ । ક॒વ્યેભ્યઃ॑ પિ॒તૃભ્ય॒-સ્સ્વાહા᳚ ॥ દેવા॑સ ઇ॒હ મા॑દયદ્ધ્વમ્ ।
સોમ્યા॑સ ઇ॒હ મા॑દયદ્ધ્વમ્ । કવ્યા॑સ ઇ॒હ મા॑દયદ્ધ્વમ્ ॥ અન॑ન્તરિતાઃ પિ॒તર॑-સ્સો॒મ્યા-સ્સો॑મપી॒થાત્ ॥ અપૈ॑તુ મૃ॒ત્યુર॒મૃત॑-ન્ન॒ આગન્ન્॑ । વૈ॒વ॒સ્વ॒તો નો॒ અભ॑ય-ઙ્કૃણોતુ ।
પ॒ર્ણં-વઁન॒સ્પતે॑રિવ ॥ 129 ॥

અ॒ભિ ન॑-શ્શીયતાગ્​મ્ ર॒યિઃ । સચ॑તા-ન્ન॒-શ્શચી॒પતિઃ॑ ॥ પર॑-મ્મૃત્યો॒ અનુ॒પરે॑હિ॒ પન્થા᳚મ્ । યસ્તે॒ સ્વ ઇત॑રો દેવ॒યાના᳚ત્ । ચક્ષુ॑ષ્મતે શૃણ્વ॒તે તે᳚ બ્રવીમિ । મા નઃ॑ પ્ર॒જાગ્​મ્ રી॑રિષો॒ મોત વી॒રાન્ ॥ ઇ॒દમૂ॒ નુ શ્રેયો॑-ઽવ॒સાન॒-માગ॑ન્મ । યદ્ગો॒જિ-દ્ધ॑ન॒જિ-દ॑શ્વ॒જિદ્યત્ ।
પ॒ર્ણં-વઁન॒સ્પતે॑રિવ । અ॒ભિ ન॑-શ્શીયતાગ્​મ્ ર॒યિઃ । સચ॑તા-ન્ન॒-શ્શચી॒પતિઃ॑ ॥ 130 ॥
(વન॒સ્પતા॑વ॒દ્ભ્યો લો॒કા દ॑ધિરે॒ તેજ॑ ઇન્દ્રિ॒ય-ન્ધામા॑ - શીમહી - વા॒ - ભિ ન॑-શ્શીયતાગ્​મ્ ર॒યિરેક॑-ઞ્ચ) (અ. 14)

(સર્વા॒ન્॒. - ય-દ્વિષ્ષ॑ણ્ણેન॒ - વિ વૈ - યાઃ પુ॒રસ્તા॒-દ્- દેવા॑ દે॒વેષુ॒ - પરિ॑સ્તણિત॒ - સક્ષે॒દં - ઁયદ॒સ્ય પા॒રે॑ - ઽના॒ગસ॒ - ઉદ॑સ્તા-મ્ફ્સી॒-દ્- બ્રહ્મ॑ પ્રતિ॒ષ્ઠા - ય-દ્દે॑વ॒ - યત્તે॒ ગ્રાવ.ણ્ણા॒ - ય-દ્દિ॑દી॒ક્ષે ચતુ॑ર્દશ)

(સર્વા॒ન્ - ભૂતિ॑મે॒વ - યામે॒વાફ્સ્વાહુ॑તિમ્ - ઁવ્ર॒તાનાં᳚ - પર્ણવ॒લ્કઃ - સો॒મ્યાના॑ - મ॒સ્મિન્. ય॒જ્ઞે - ઽગ્ને॒ યો નો॒ - જ્યોગ્જી॒વાઃ - પ॒રોર॑જાસ્તે॒ - પ્ર તે॑ મ॒હે - બ્રહ્મ॑ પ્રતિ॒ષ્ઠા - ગાર્​હ॑પત્યા સ્ત્રિ॒ગ્​મ્॒શદુ॑ત્તરશ॒તં)

(સર્વા॒ન્॒. વૈ - શચી॒પતિઃ॑)

॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥
॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે તૃતીયાષ્ટકે સપ્તમઃ પ્રપાઠક-સ્સમાપ્તઃ ॥