కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే ద్వితీయాష్టకే ప్రథమః ప్రపాఠకః - అగ్నిహోత్రబ్రాహ్మణమ్

ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥

అనువాకం 1 - అగ్నిహోత్రస్యోపోద్ధాతః
అఙ్గి॑రసో॒ వై స॒త్రమా॑సత । తేషా॒-మ్పృశ్ని॑-ర్ఘర్మ॒ధుగా॑సీత్ । సర్జీ॒షేణా॑జీవత్ । తే᳚-ఽబ్రువన్న్ । కస్మై॒ ను స॒త్రమా᳚స్మహే । యే᳚-ఽస్యా ఓష॑ధీ॒ర్న జ॒నయా॑మ॒ ఇతి॑ । తే ది॒వో వృష్టి॑-మసృజన్త । యావ॑న్త-స్స్తో॒కా అ॒వాప॑ద్యన్త । తావ॑తీ॒రోష॑ధయో ఽజాయన్త ॥ తా జా॒తాః పి॒తరో॑ వి॒షేణా॑లిమ్పన్న్ ॥ 1 ॥

తాసా᳚-ఞ్జ॒గ్ధ్వా రుప్య॒న్త్యైత్ । తే᳚-ఽబ్రువన్న్ । క ఇ॒దమి॒త్థ-మ॑క॒రితి॑ । వ॒య-మ్భా॑గ॒ధేయ॑-మి॒చ్ఛమా॑నా॒ ఇతి॑ పి॒తరో᳚-ఽబ్రువన్న్ । కిం-వోఀ ॑ భాగ॒ధేయ॒మితి॑ । అ॒గ్ని॒హో॒త్ర ఏ॒వ నో-ఽప్య॒స్త్విత్య॑-బ్రువన్న్ । తేభ్య॑ ఏ॒త-ద్భా॑గ॒ధేయ॒-మ్ప్రాయ॑చ్ఛన్న్ । యద్ధు॒త్వా ని॒మార్​ష్టి॑ । తతో॒ వై త ఓష॑ధీర-స్వదయన్న్ ॥ య ఏ॒వం-వేఀద॑ ॥ 2 ॥

స్వద॑న్తే-ఽస్మా॒ ఓష॑ధయః । తే వ॒థ్సము॒-పావా॑సృజన్న్ । ఇ॒ద-న్నో॑ హ॒వ్య-మ్ప్రదా॑ప॒యేతి॑ । సో᳚-ఽబ్రవీ॒ద్వరం॑-వృఀణై । దశ॑ మా॒ రాత్రీ᳚ర్జా॒త-న్న దో॑హన్న్ । ఆ॒స॒ఙ్గ॒వ-మ్మా॒త్రా స॒హ చ॑రా॒ణీతి॑ । తస్మా᳚-ద్వ॒థ్స-ఞ్జా॒త-న్దశ॒ రాత్రీ॒ర్న దు॑హన్తి । ఆ॒స॒ఙ్గ॒వ-మ్మా॒త్రా స॒హ చర॑తి । వారే॑వృత॒గ్గ్॒హ్య॑స్య । తస్మా᳚-ద్వ॒థ్సగ్ం సగ్ం॑సృష్టధ॒యగ్ం రు॒ద్రో ఘాతు॑కః । అతి॒ హి స॒న్ధా-న్ధయ॑తి ॥ 3 ॥
(అ॒లి॒మ్ప॒న్ - వేద॒ - ఘాతు॑క॒ ఏక॑-ఞ్చ) (అ. 1)

అనువాకం 2 - అగ్నిహోత్రనిరూపణమ్
ప్ర॒జాప॑తి-ర॒గ్ని-మ॑సృజత । త-మ్ప్ర॒జా అన్వ॑సృజ్యన్త । తమ॑భా॒గ ఉపా᳚స్త । సో᳚-ఽస్య ప్ర॒జాభి॒-రపా᳚క్రామత్ । తమ॑వ॒రురు॑-థ్సమా॒నో-ఽన్వై᳚త్ । తమ॑వ॒రుధ॒-న్నాశ॑క్నోత్ । స తపో॑ ఽతప్యత । సో᳚-ఽగ్ని-రుపా॑రమ॒తాతా॑పి॒ వై స్య ప్ర॒జాప॑తి॒రితి॑ । స ర॒రాటా॒దుద॑మృష్ట ॥ 4 ॥

త-ద్ఘృ॒తమ॑భవత్ । తస్మా॒ద్యస్య॑ దఖ్షిణ॒తః కేశా॒ ఉన్మృ॑ష్టాః । తా-ఞ్జ్యే᳚ష్ఠల॒ఖ్ష్మీ ప్రా॑జాప॒త్యేత్యా॑హుః । య-ద్ర॒రాటా॑దు॒దమృ॑ష్ట । తస్మా᳚-ద్ర॒రాటే॒ కేశా॒ న స॑న్తి । తద॒గ్నౌ ప్రాగృ॑హ్ణాత్ । తద్వ్య॑చికి॒థ్సత్ । జు॒హవా॒నీ(3) మా హౌ॒షా(3)మితి॑ । త-ద్వి॑చికి॒థ్సాయై॒ జన్మ॑ ॥ య ఏ॒వం-విఀ॒ద్వాన్. వి॑చి॒కిథ్స॑తి ॥ 5 ॥

వసీ॑య ఏ॒వ చే॑తయతే ॥ తం-వాఀగ॒భ్య॑వద-జ్జు॒హుధీతి॑ । సో᳚-ఽబ్రవీత్ । కస్త్వమ॒సీతి॑ । స్వైవ తే॒ వాగిత్య॑బ్రవీత్ । సో॑-ఽజుహో॒-థ్స్వాహేతి॑ । తథ్స్వా॑హాకా॒రస్య॒ జన్మ॑ ॥ య ఏ॒వగ్గ్​ స్వా॑హాకా॒రస్య॒ జన్మ॒ వేద॑ । క॒రోతి॑ స్వాహాకా॒రేణ॑ వీ॒ర్య᳚మ్ ॥ యస్యై॒వం-విఀ॒దుష॑-స్స్వాహాకా॒రేణ॒ జుహ్వ॑తి ॥ 6 ॥

భోగా॑యై॒వాస్య॑ హు॒త-మ్భ॑వతి ॥ తస్యా॒ ఆహు॑త్యై॒ పురు॑ష-మసృజత । ద్వి॒తీయ॑-మజుహోత్ । సో-ఽశ్వ॑-మసృజత । తృ॒తీయ॑-మజుహోత్ । స గా॑మసృజత । చ॒తు॒ర్థ-మ॑జుహోత్ । సో-ఽవి॑మసృజత । ప॒ఞ్చ॒మ-మ॑జుహోత్ । సో॑-ఽజామ॑సృజత ॥ 7 ॥

సో᳚-ఽగ్ని-ర॑బిభేత్ । ఆహు॑తీభి॒ర్వై మా᳚-ఽఽప్నో॒తీతి॑ । స ప్ర॒జాప॑తి॒-మ్పునః॒ ప్రావి॑శత్ । త-మ్ప్ర॒జాప॑తి-రబ్రవీత్ । జాయ॒స్వేతి॑ । సో᳚-ఽబ్రవీత్ । కి-మ్భా॑గ॒ధేయ॑మ॒భి జ॑నిష్య॒ ఇతి॑ । తుభ్య॑మే॒వేదగ్ం హూ॑యాతా॒ ఇత్య॑బ్రవీత్ । స ఏ॒త-ద్భా॑గ॒ధేయ॑మ॒భ్య॑జాయత । యద॑గ్నిహో॒త్రమ్ ॥ 8 ॥

తస్మా॑దగ్నిహో॒త్ర-ము॑చ్యతే ॥ తద్ధూ॒యమా॑న-మాది॒త్యో᳚-ఽబ్రవీత్ । మా హౌ॑షీః । ఉ॒భయో॒ర్వై-నా॑వే॒తదితి॑ । సో᳚-ఽగ్ని-ర॑బ్రవీత్ । క॒థ-న్నౌ॑ హోష్య॒న్తీతి॑ । సా॒యమే॒వ తుభ్య॑-ఞ్జు॒హవన్న్॑ । ప్రా॒తర్మహ్య॒-మిత్య॑బ్రవీత్ । తస్మా॑ద॒గ్నయే॑ సా॒యగ్ం హూ॑యతే । సూర్యా॑య ప్రా॒తః ॥ 9 ॥

ఆ॒గ్నే॒యీ వై రాత్రిః॑ । ఐ॒న్ద్రమహః॑ । యదను॑దితే॒ సూర్యే᳚ ప్రా॒తర్జు॑హు॒యాత్ । ఉ॒భయ॑మే॒వాగ్నే॒యగ్గ్​ స్యా᳚త్ । ఉది॑తే॒ సూర్యే᳚ ప్రా॒తర్జు॑హోతి । తథా॒-ఽగ్నయే॑ సా॒యగ్ం హూ॑యతే । సూర్యా॑య ప్రా॒తః ॥ రాత్రిం॒-వాఀ అను॑ ప్ర॒జాః ప్ర జా॑యన్తే । అహ్నా॒ ప్రతి॑ తిష్ఠన్తి । యథ్సా॒య-ఞ్జు॒హోతి॑ ॥ 10 ॥

ప్రైవ తేన॑ జాయతే । ఉది॑తే॒ సూర్యే᳚ ప్రా॒త-ర్జు॑హోతి । ప్రత్యే॒వ తేన॑ తిష్ఠతి ॥ ప్ర॒జాప॑తిర-కామయత॒ ప్రజా॑యే॒యేతి॑ । స ఏ॒తద॑గ్నిహో॒త్ర-మ్మి॑థు॒న-మ॑పశ్యత్ । తదుది॑తే॒ సూర్యే॑-ఽజుహోత్ । యజు॑షా॒ ఽన్యత్ । తూ॒ష్ణీమ॒న్యత్ । తతో॒ వై స ప్రాజా॑యత । యస్యై॒వం-విఀ॒దుష॒ ఉది॑తే॒ సూర్యే᳚-ఽగ్నిహో॒త్ర-ఞ్జుహ్వ॑తి ॥ 11 ॥

ప్రైవ జా॑యతే । అథో॒ యథా॒ దివా᳚ ప్రజా॒నన్నేతి॑ । తా॒దృగే॒వ తత్ ॥ అథో॒ ఖల్వా॑హుః । యస్య॒ వై ద్వౌ పుణ్యౌ॑ గృ॒హే వస॑తః । యస్తయో॑ర॒న్యగ్ం రా॒ధయ॑త్య॒న్య-న్న । ఉ॒భౌ వావ స తావృ॑చ్ఛ॒తీతి॑ । అ॒గ్నిం-వాఀవాది॒త్య-స్సా॒య-మ్ప్రవి॑శతి । తస్మా॑ద॒గ్నిర్దూ॒రాన్నక్త॑-న్దదృశే ।
ఉ॒భే హి తేజ॑సీ స॒పన్ద్యే॑తే ॥ 12 ॥

ఉ॒ద్యన్తం॒-వాఀవాది॒త్య-మ॒గ్నిరను॑ స॒మారో॑హతి । తస్మా᳚ద్ధూ॒మ ఏ॒వాగ్నేర్దివా॑ దదృశే । యద॒గ్నయే॑ సా॒య-ఞ్జు॑హు॒యాత్ । ఆ సూర్యా॑య వృశ్చ్యేత । యథ్సూర్యా॑య ప్రా॒త-ర్జు॑హు॒యాత్ । ఆ-ఽగ్నయే॑ వృశ్చ్యేత । దే॒వతా᳚భ్య-స్స॒మద॑-న్దద్ధ్యాత్ । అ॒గ్నిర్జ్యోతి॒-ర్జ్యోతి॒-స్సూర్య॒-స్స్వాహేత్యే॒వ సా॒యగ్ం హో॑త॒వ్య᳚మ్ । సూర్యో॒ జ్యోతి॒-ర్జ్యోతి॑ర॒గ్ని-స్స్వాహేతి॑ ప్రా॒తః । తథో॒భాభ్యాగ్ం॑ సా॒యగ్ం హూ॑యతే ॥ 13 ॥

ఉ॒భాభ్యా᳚-మ్ప్రా॒తః । న దే॒వతా᳚భ్య-స్స॒మద॑-న్దధాతి ॥ అ॒గ్నిర్జ్యోతి॒రిత్యా॑హ । అ॒గ్నిర్వై రే॑తో॒ధాః ॥ ప్ర॒జా జ్యోతి॒రిత్యా॑హ । ప్ర॒జా ఏ॒వాస్మై॒ ప్ర జ॑నయతి ॥ సూర్యో॒ జ్యోతి॒రిత్యా॑హ । ప్ర॒జాస్వే॒వ ప్రజా॑తాసు॒ రేతో॑ దధాతి ॥ జ్యోతి॑ర॒గ్ని-స్స్వాహేత్యా॑హ । ప్ర॒జా ఏ॒వ ప్రజా॑తా అ॒స్యా-మ్ప్రతి॑ష్ఠాపయతి ॥ 14 ॥

తూ॒ష్ణీముత్త॑రా॒-మాహు॑తి-ఞ్జుహోతి । మి॒థు॒న॒త్వాయ॒ ప్రజా᳚త్యై ॥ యదుది॑తే॒ సూర్యే᳚ ప్రా॒త-ర్జు॑హు॒యాత్ । యథా-ఽతి॑థయే॒ ప్రద్రు॑తాయ శూ॒న్యాయా॑వస॒థా-యా॑హా॒ర్యగ్ం॑ హర॑న్తి । తా॒దృగే॒వ తత్ ।
క్వాహ॒ తత॒స్త-ద్భవ॒తీత్యా॑హుః । యథ్స న వేద॑ । యస్మై॒ తద్ధర॒న్తీతి॑ । తస్మా॒-ద్యదౌ॑ష॒స-ఞ్జు॒హోతి॑ । తదే॒వ స॑ప్ర॒న్తి । అథో॒ యథా॒ ప్రార్థ॑మౌష॒స-మ్ప॑రి॒ వేవే᳚ష్టి । తా॒దృగే॒వ తత్ ॥ 15 ॥
(అ॒మృ॒ష్ట॒ - వి॒చి॒కిథ్స॑తి॒ - జుహ్వ॑ - త్య॒జామ॑సృజ - తాగ్నిహో॒త్రగ్ం - సూర్యా॑య ప్రా॒త--ర్ జు॒హోతి॒ - జుహ్వ॑తి - స॒మ్పద్యే॑తే - హూయతే - స్థాపయతి - సమ్ప్ర॒తి ద్వే చ॑) (అ. 2)

అనువాకం 3 - ఉపయోఖ్ష్యమాణస్య హవిష-స్సంస్కారః
రు॒ద్రో వా ఏ॒షః । యద॒గ్నిః । పత్నీ᳚ స్థా॒లీ । యన్మద్ధ్యే॒-ఽగ్నే-ర॑ధి॒శ్రయే᳚త్ । రు॒ద్రాయ॒ పత్నీ॒మపి॑ దద్ధ్యాత్ । ప్ర॒మాయు॑కా స్యాత్ । ఉదీ॒చో-ఽఙ్గా॑రాన్ని॒రూహ్యాధి॑ శ్రయతి । పత్ని॑యై గోపీ॒థాయ॑ ॥ వ్య॑న్తాన్ కరోతి । తథా॒ పత్న్య-ప్ర॑మాయుకా భవతి ॥ 16 ॥

ఘ॒ర్మో వా ఏ॒షో-ఽశా᳚న్తః । అహ॑రహః॒ ప్రవృ॑జ్యతే । యద॑గ్నిహో॒త్రమ్ । ప్రతి॑షిఞ్చే-త్ప॒శుకా॑మస్య । శా॒న్తమి॑వ॒ హి ప॑శ॒వ్య᳚మ్ ॥ న ప్రతి॑షిఞ్చే-ద్బ్రహ్మవర్చ॒సకా॑మస్య । సమి॑ద్ధమివ॒ హి బ్ర॑హ్మవర్చ॒సమ్ ॥ అథో॒ ఖలు॑ । ప్ర॒తి॒షిచ్య॑మే॒వ । యత్-ప్ర॑తిషి॒ఞ్చతి॑ ॥ 17 ॥

తత్-ప॑శ॒వ్య᳚మ్ । యజ్జు॒హోతి॑ । తద్బ్ర॑హ్మవర్చ॒సి । ఉ॒భయ॑మే॒వాకః॑ ॥ ప్రచ్యు॑తం॒-వాఀ ఏ॒తద॒స్మా-ల్లో॒కాత్ । అగ॑త-న్దేవలో॒కమ్ । యచ్ఛృ॒తగ్ం హ॒విరన॑భిఘారితమ్ । అ॒భిద్యో॑తయతి । అ॒భ్యే॑వైన॑ద్ఘారయతి । అథో॑ దేవ॒త్రైవైన॑-ద్గమయతి ॥ 18 ॥

పర్య॑గ్ని కరోతి । రఖ్ష॑సా॒-మప॑హత్యై ॥ త్రిః పర్య॑గ్ని కరోతి । త్ర్యా॑వృ॒ద్ధి య॒జ్ఞః । అథో॑ మేద్ధ్య॒త్వాయ॑ ॥ యత్-ప్రా॒చీన॑-ముద్వా॒సయే᳚త్ । యజ॑మానగ్ం శు॒చా ఽర్ప॑యేత్ । య-ద్ద॑ఖ్షి॒ణా । పి॒తృ॒దే॒వ॒త్యగ్గ్॑ స్యాత్ । యత్-ప్ర॒త్యక్ ॥ 19 ॥

పత్నీగ్ం॑ శు॒చా ఽర్ప॑యేత్ । ఉ॒దీ॒చీన॒-ముద్వా॑సయతి । ఏ॒షా వై దే॑వమను॒ష్యాణాగ్ం॑ శా॒న్తా దిక్ । తామే॒వైన॒దనూ-ద్వా॑సయతి॒ శాన్త్యై᳚ ॥ వర్త్మ॑ కరోతి । య॒జ్ఞస్య॒ సన్త॑త్యై ॥ నిష్ట॑పతి । ఉపై॒వ తథ్స్తృ॑ణాతి ॥ చ॒తురున్న॑యతి । చతు॑ష్పాదః ప॒శవః॑ ॥ 20 ॥

ప॒శూనే॒వా-వ॑రున్ధే ॥ సర్వా᳚న్-పూ॒ర్ణానున్న॑యతి । సర్వే॒ హి పుణ్యా॑ రా॒ద్ధాః ॥ అ॒నూచ॒ ఉన్న॑యతి । ప్ర॒జాయా॑ అనూచీన॒త్వాయ॑ । అ॒నూచ్యే॒వాస్య॑ ప్ర॒జా ఽర్ధు॑కా భవతి ॥ స-మ్మృ॑శతి॒ వ్యావృ॑త్త్యై ॥ నాహో᳚ష్య॒న్నుప॑ సాదయేత్ । యదహో᳚ష్యన్నుప సా॒దయే᳚త్ । యథా॒ ఽన్యస్మా॑ ఉపని॒ధాయ॑ ॥ 21 ॥

అ॒న్యస్మై᳚ ప్ర॒యచ్ఛ॑తి । తా॒దృగే॒వ తత్ । ఆ-ఽస్మై॑ వృశ్చ్యేత । యదే॒వ గార్​హ॑పత్యే-ఽధి॒శ్రయ॑తి । తేన॒ గార్​హ॑పత్య-మ్ప్రీణాతి ॥ అ॒గ్నిర॑బిభేత్ । ఆహు॑తయో॒ మా-ఽత్యే᳚ష్య॒న్తీతి॑ । స ఏ॒తాగ్ం స॒మిధ॑-మపశ్యత్ । తామా-ఽధ॑త్త । తతో॒ వా అ॒గ్నావాహు॑తయో-ఽద్ధ్రియన్త ॥ 22 ॥

యదే॑నగ్ం స॒మయ॑చ్ఛత్ । తథ్స॒మిధ॑-స్సమి॒త్త్వమ్ । స॒మిధ॒మాద॑ధాతి । సమే॒వైనం॑-యఀచ్ఛతి । ఆహు॑తీనా॒-న్ధృత్యై᳚ । అథో॑ అగ్నిహో॒త్రమే॒వేద్ధ్మవ॑త్-కరోతి । ఆహు॑తీనా॒-మ్ప్రతి॑ష్ఠిత్యై ॥ బ్ర॒హ్మ॒వా॒దినో॑ వదన్తి । యదేకాగ్ం॑ స॒మిధ॑మా॒ధాయ॒ ద్వే ఆహు॑తీ జు॒హోతి॑ । అథ॒ కస్యాగ్ం॑ స॒మిధి॑ ద్వి॒తీయా॒-మాహు॑తి-ఞ్జుహో॒తీతి॑ ॥ 23 ॥

య-ద్ద్వే స॒మిధా॑వాద॒ద్ధ్యాత్ । భ్రాతృ॑వ్యమస్మై జనయేత్ । ఏకాగ్ం॑ స॒మిధ॑మా॒ధాయ॑ । యజు॑షా॒ ఽన్యామాహు॑తి-ఞ్జుహోతి । ఉ॒భే ఏ॒వ స॒మిద్వ॑తీ॒ ఆహు॑తీ జుహోతి । నాస్మై॒ భ్రాతృ॑వ్య-ఞ్జనయతి ॥ ఆదీ᳚ప్తాయా-ఞ్జుహోతి । సమి॑ద్ధమివ॒ హి బ్ర॑హ్మవర్చ॒సమ్ । అథో॒ యథా-ఽతి॑థి॒-ఞ్జ్యోతి॑ష్కృ॒త్వా ప॑రి॒వేవే᳚ష్టి । తా॒దృగే॒వ తత్ ॥ చ॒తురున్న॑యతి । ద్విర్జు॑హోతి । తస్మా᳚-ద్ద్వి॒పా-చ్చతు॑ష్పాదమత్తి । అథో᳚ ద్వి॒పద్యే॒వ చతు॑ష్పదః॒ ప్రతి॑ష్ఠాపయతి ॥ 24 ॥
(భ॒వ॒తి॒ - ప్ర॒తి॒షి॒ఞ్చతి॑ - గమయతి - ప్ర॒త్యక్ - ప॒శవ॑ - ఉపని॒ధా - యా᳚ద్ఘ్రియ॒న్ - తేతి॒ - తచ్చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 3)

అనువాకం 4 - ఉపయుక్తస్య హవిష-స్సంస్కారః
ఉ॒త్త॒రావ॑తీం॒-వైఀ దే॒వా ఆహు॑తి॒మజు॑హవుః । అవా॑చీ॒మసు॑రాః । తతో॑ దే॒వా అభ॑వన్న్ । పరా-ఽసు॑రాః । య-ఙ్కా॒మయే॑త॒ వసీ॑యాన్-థ్స్యా॒దితి॑ । కనీ॑య॒స్తస్య॒ పూర్వగ్ం॑ హు॒త్వా । ఉత్త॑ర॒-మ్భూయో॑ జుహుయాత్ । ఏ॒షా వా ఉ॑త్త॒రావ॒త్యాహు॑తిః । తా-న్దే॒వా అ॑జుహవుః । తత॒స్తే॑-ఽభవన్న్ ॥ 25 ॥

యస్యై॒వ-ఞ్జుహ్వ॑తి । భవ॑త్యే॒వ ॥ య-ఙ్కా॒మయే॑త॒ పాపీ॑యాన్-థ్స్యా॒దితి॑ । భూయ॒స్తస్య॒ పూర్వగ్ం॑ హు॒త్వా । ఉత్త॑ర॒-ఙ్కనీ॑యో జుహుయాత్ । ఏ॒షా వా అవా॒చ్యాహు॑తిః । తామసు॑రా అజుహవుః । తత॒స్తే పరా॑-ఽభవన్న్ । యస్యై॒వ-ఞ్జుహ్వ॑తి । పరై॒వ భ॑వతి ॥ 26 ॥

హు॒త్వోప॑ సాదయ॒త్యజా॑మిత్వాయ । అథో॒ వ్యావృ॑త్త్యై ॥ గార్​హ॑పత్య॒-మ్ప్రతీ᳚ఖ్షతే । అన॑నుద్ధ్యాయిన-మే॒వైన॑-ఙ్కరోతి ॥ అ॒గ్ని॒హో॒త్రస్య॒ వై స్థా॒ణుర॑స్తి । తం-యఀ ఋ॒చ్ఛేత్ । య॒జ్ఞ॒స్థా॒ణుమృ॑చ్ఛేత్ । ఏ॒ష వా అ॑గ్నిహో॒త్రస్య॑ స్థా॒ణుః । యత్-పూర్వా-ఽఽహు॑తిః । తాం-యఀదుత్త॑రయా॒-ఽభి జు॑హు॒యాత్ ॥ 27 ॥

య॒జ్ఞ॒స్థా॒ణు-మృ॑చ్ఛేత్ । అ॒తి॒హాయ॒ పూర్వా॒మాహు॑తి-ఞ్జుహోతి । య॒జ్ఞ॒స్థా॒ణుమే॒వ పరి॑ వృణక్తి । అథో॒ భ్రాతృ॑వ్యమే॒వాప్త్వా ఽతి॑క్రామతి ॥ అ॒వా॒చీనగ్ం॑ సా॒యముప॑ మార్​ష్టి । రేత॑ ఏ॒వ త-ద్ద॑ధాతి । ఊ॒ర్ధ్వ-మ్ప్రా॒తః । ప్ర జ॑నయత్యే॒వ తత్ ॥ బ్ర॒హ్మ॒వా॒దినో॑ వదన్తి । చ॒తురున్న॑యతి ॥ 28 ॥

ద్విర్జు॑హోతి । అథ॒ క్వ॑ ద్వే ఆహు॑తీ భవత॒ ఇతి॑ । అ॒గ్నౌ వై᳚శ్వాన॒ర ఇతి॑ బ్రూయాత్ । ఏ॒ష వా అ॒గ్నిర్వై᳚శ్వాన॒రః । యద్బ్రా᳚హ్మ॒ణః । హు॒త్వా ద్విః ప్రాశ్ఞా॑తి । అ॒గ్నావే॒వ వై᳚శ్వాన॒రే ద్వే ఆహు॑తీ జుహోతి ॥ ద్విర్జు॒హోతి॑ । ద్విర్నిమా᳚ర్​ష్టి । ద్విః ప్రాశ్ఞా॑తి ॥ 29 ॥

షట్-థ్సమ్ప॑ద్యన్తే । షడ్వా ఋ॒తవః॑ । ఋ॒తూనే॒వ ప్రీ॑ణాతి । బ్ర॒హ్మ॒వా॒దినో॑ వదన్తి । కి॒-న్దే॒వ॒త్య॑-మగ్నిహో॒త్రమితి॑ । వై॒శ్వ॒దే॒వమితి॑ బ్రూయాత్ । య-ద్యజు॑షా జు॒హోతి॑ । తదై᳚న్ద్రా॒గ్నమ్ । యత్-తూ॒ష్ణీమ్ । తత్-ప్రా॑జాప॒త్యమ్ ॥ 30 ॥

యన్ని॒మార్​ష్టి॑ । తదోష॑ధీనామ్ । యద్ద్వి॒తీయ᳚మ్ । తత్-పి॑తృ॒ణామ్ । యత్-ప్రాశ్ఞా॑తి । త-ద్గర్భా॑ణామ్ । తస్మా॒-ద్గర్భా॒ అన॑శ్నన్తో వర్ధన్తే । యదా॒చామ॑తి । తన్మ॑ను॒ష్యా॑ణామ్ ॥ ఉద॑మ్పర్యా॒వృత్యాచా॑మతి ॥ 31 ॥

ఆ॒త్మనో॑ గోపీ॒థాయ॑ ॥ నిర్ణే॑నేక్తి॒ శుద్ధ్యై᳚ ॥ నిష్ట॑పతి స్వ॒గాకృ॑త్యై । ఉ-ద్ది॑శతి । స॒ప్త॒ర్॒షీనే॒వ ప్రీ॑ణాతి ॥ ద॒ఖ్షి॒ణా ప॒ర్యావ॑ర్తతే । స్వమే॒వ వీ॒ర్య॑మను॑ ప॒ర్యావ॑ర్తతే । తస్మా॒-ద్దఖ్షి॒ణో-ఽర్ధ॑ ఆ॒త్మనో॑ వీ॒ర్యా॑వత్తరః । అథో॑ ఆది॒త్యస్యై॒వావృత॒మను॑ ప॒ర్యావ॑ర్తతే ॥ హు॒త్వోప॒ సమి॑న్ధే ॥ 32 ॥

బ్ర॒హ్మ॒వ॒ర్చ॒సస్య॒ సమి॑ద్ధ్యై ॥ న బ॒ర॒ఃఇరను॒ ప్ర హ॑రేత్ । అసగ్గ్॑స్థితో॒ వా ఏ॒ష య॒జ్ఞః । యద॑గ్నిహో॒త్రమ్ । యద॑ను ప్ర॒హరే᳚త్ । య॒జ్ఞం-విఀచ్ఛి॑న్ద్యాత్ । తస్మా॒న్నాను॑ ప్ర॒హృత్య᳚మ్ । య॒జ్ఞస్య॒ సన్త॑త్యై ॥ అ॒పో ని న॑యతి । అ॒వ॒భృ॒థస్యై॒వ రూ॒పమ॑కః ॥ 33 ॥
(అ॒భ॒వ॒న్ - భ॒వ॒తి॒ - జు॒హు॒యాన్ - న॑యతి - మార్​ష్టి॒ ద్విః ప్రాశ్ఞా॑తి - ప్రాజాప॒త్య - మాచా॑మతీ - న్ధే - ఽకః) (అ. 4)

అనువాకం 5 - కామ్యాని హోమద్రవ్యాణి
బ్ర॒హ్మ॒వా॒దినో॑ వదన్తి । అ॒గ్ని॒హో॒త్రప్రా॑యణా య॒జ్ఞాః । కి-మ్ప్రా॑యణ-మగ్నిహో॒త్రమితి॑ । వ॒థ్సో వా అ॑గ్నిహో॒త్రస్య॒ ప్రాయ॑ణమ్ । అ॒గ్ని॒హో॒త్రం-యఀజ్ఞానా᳚మ్ ॥ తస్య॑ పృథి॒వీ సదః॑ । అ॒న్తరి॑ఖ్ష॒-మాగ్నీ᳚ద్ధ్రమ్ । ద్యౌర్-హ॑వి॒ర్ధాన᳚మ్ । ది॒వ్యా ఆపః॒ ప్రోఖ్ష॑ణయః । ఓష॑ధయో బ॒ర॒ఃఇః ॥ 34 ॥
వన॒స్పత॑య ఇ॒ద్ధ్మః । దిశః॑ పరి॒ధయః॑ । ఆ॒ది॒త్యో యూపః॑ । యజ॑మానః ప॒శుః । స॒ము॒ద్రో॑-ఽవభృ॒థః । సం॒​వఀ॒థ్స॒ర-స్స్వ॑గాకా॒రః । తస్మా॒దాహి॑తాగ్నే॒-స్సర్వ॑మే॒వ బ॑ర్​హి॒ష్య॑-న్ద॒త్త-మ్భ॑వతి । య-థ్సా॒య-ఞ్జు॒హోతి॑ । రాత్రి॑మే॒వ తేన॑ దఖ్షి॒ణ్యా᳚-ఙ్కురుతే । యత్-ప్రా॒తః ॥ 35 ॥

అహ॑రే॒వ తేన॑ దఖ్షి॒ణ్య॑-ఙ్కురుతే । యత్-తతో॒ దదా॑తి । సా దఖ్షి॑ణా ॥ యావ॑న్తో॒ వై దే॒వా అహు॑త॒మాదన్న్॑ । తే పరా॑-ఽభవన్న్ । త ఏ॒తద॑గ్నిహో॒త్రగ్ం సర్వ॑స్యై॒వ స॑మవ॒దాయా॑జుహవుః । తస్మా॑దాహుః । అ॒గ్ని॒హో॒త్రం-వైఀ దే॒వా గృ॒హాణా॒-న్నిష్కృ॑తి-మపశ్య॒న్నితి॑ । య-థ్సా॒య-ఞ్జు॒హోతి॑ । రాత్రి॑యా ఏ॒వ తద్ధు॒తాద్యా॑య ॥ 36 ॥

యజ॑మాన॒స్యా-ప॑రాభావాయ । యత్-ప్రా॒తః । అహ్న॑ ఏ॒వ తద్ధు॒తాద్యా॑య । యజ॑మాన॒స్యా-ప॑రాభావాయ । యత్-తతో॒-ఽశ్నాతి॑ । హు॒తమే॒వ తత్ ॥ ద్వయోః॒ పయ॑సా జుహుయాత్-ప॒శుకా॑మస్య । ఏ॒తద్వా అ॑గ్నిహో॒త్ర-మ్మి॑థు॒నమ్ । య ఏ॒వం-వేఀద॑ । ప్ర ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॑-ర్మిథు॒నై-ర్జా॑యతే ॥ 37 ॥

ఇ॒మామే॒వ పూర్వ॑యా దు॒హే । అ॒మూముత్త॑రయా । అ॒ధి॒శ్రిత్యోత్త॑ర॒మా న॑యతి । యోనా॑వే॒వ త-ద్రేత॑-స్సిఞ్చతి ప్ర॒జన॑నే ॥ ఆజ్యే॑న జుహుయా॒త్-తేజ॑స్కామస్య । తేజో॒ వా ఆజ్య᳚మ్ । తే॒జ॒స్వ్యే॑వ భ॑వతి । పయ॑సా ప॒శుకా॑మస్య । ఏ॒తద్వై ప॑శూ॒నాగ్ం రూ॒పమ్ । రూ॒పేణై॒వాస్మై॑ ప॒శూనవ॑ రున్ధే ॥ 38 ॥

ప॒శు॒మానే॒వ భ॑వతి । ద॒ద్ధ్నేన్ద్రి॒య కా॑మస్య । ఇ॒న్ద్రి॒యం-వైఀ దధి॑ । ఇ॒న్ద్రి॒యా॒వ్యే॑వ భ॑వతి । య॒వా॒గ్వా᳚ గ్రామ॑కామస్యౌష॒ధా వై మ॑ను॒ష్యాః᳚ । భా॒గ॒ధేయే॑నై॒వాస్మై॑ సజా॒తానవ॑-రున్ధే । గ్రా॒మ్యే॑వ భ॑వతి ॥
అయ॑జ్ఞో॒ వా ఏ॒షః । యో॑సా॒మా ॥ 39 ॥

చ॒తురున్న॑యతి । చతు॑రఖ్షరగ్ం రథన్త॒రమ్ । ర॒థ॒న్త॒రస్యై॒ష వర్ణః॑ । ఉ॒పరీ॑వ హరతి । అ॒న్తరి॑ఖ్షం-వాఀమదే॒వ్యమ్ । వా॒మ॒దే॒వ్యస్యై॒ష వర్ణః॑ । ద్విర్జు॑హోతి । ద్వ్య॑ఖ్షర-మ్బృ॒హత్ । బృ॒హ॒త ఏ॒ష వర్ణః॑ । అ॒గ్ని॒హో॒త్రమే॒వ త-థ్సామ॑న్వత్-కరోతి ॥ 40 ॥

యో వా అ॑గ్నిహో॒త్రస్యో॑ప॒సదో॒ వేద॑ । ఉపై॑నముప॒సదో॑ నమన్తి । వి॒న్దత॑ ఉపస॒త్తార᳚మ్ । ఉ॒న్నీయోప॑ సాదయతి । పృ॒థి॒వీమే॒వ ప్రీ॑ణాతి । హో॒ష్యన్నుప॑ సాదయతి । అ॒న్తరి॑ఖ్షమే॒వ ప్రీ॑ణాతి । హు॒త్వోప॑ సాదయతి । దివ॑మే॒వ ప్రీ॑ణాతి । ఏ॒తా వా అ॑గ్నిహో॒త్రస్యో॑ప॒సదః॑ ॥ 41 ॥

య ఏ॒వం-వేఀద॑ । ఉపై॑న-ముప॒సదో॑ నమన్తి । వి॒న్దత॑ ఉపస॒త్తార᳚మ్ ॥ యో వా అ॑గ్నిహో॒త్రస్యాశ్రా॑విత-మ్ప్ర॒త్యాశ్రా॑విత॒గ్ం॒ హోతా॑ర-మ్బ్ర॒హ్మాణం॑-వఀషట్కా॒రం-వేఀద॑ । తస్య॒ త్వే॑వ హు॒తమ్ । ప్రా॒ణో వా అ॑గ్నిహో॒త్రస్యాశ్రా॑వితమ్ । అ॒పా॒నః ప్ర॒త్యాశ్రా॑వితమ్ । మనో॒ హోతా᳚ । చఖ్షు॑-ర్బ్ర॒హ్మా । ని॒మే॒షో వ॑షట్కా॒రః ॥ 42 ॥

య ఏ॒వం-వేఀద॑ । తస్య॒ త్వే॑వ హు॒తమ్ ॥ సా॒యం॒-యాఀవా॑నశ్చ॒ వై దే॒వాః ప్రా॑త॒ర్యావా॑ణశ్చా-గ్నిహో॒త్రిణో॑ గృ॒హమాగ॑చ్ఛన్తి । తాన్. యన్న త॒ర్పయే᳚త్ । ప్ర॒జయా᳚-ఽస్య ప॒శుభి॒ర్వి తి॑ష్ఠేరన్న్ । యత్త॒ర్పయే᳚త్ । తృ॒ప్తా ఏ॑న-మ్ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॑స్తర్పయేయుః ॥ స॒జూర్దే॒వై-స్సా॒యం-యాఀవ॑భి॒రితి॑ సా॒యగ్ం స-మ్మృ॑శతి । స॒జూర్దే॒వైః ప్రా॒తర్యావ॑భి॒రితి॑ ప్రా॒తః । యే చై॒వ దే॒వా-స్సా॑యం॒-యాఀవా॑నో॒ యే చ॑ ప్రాత॒ర్యావా॑ణః ॥ 43 ॥

తానే॒వోభయాగ్॑ స్తర్పయతి । త ఏ॑న-న్తృ॒ప్తాః ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॑ స్తర్పయన్తి ॥ అ॒రు॒ణో హ॑ స్మా॒హౌప॑వేశిః । అ॒గ్ని॒హో॒త్ర ఏ॒వాహగ్ం సా॒య-మ్ప్రా॑త॒ర్వజ్ర॒-మ్భ్రాతృ॑వ్యేభ్యః॒ ప్ర హ॑రామి । తస్మా॒-న్మత్పాపీ॑యాగ్ంసో॒ భ్రాతృ॑వ్యా॒ ఇతి॑ । చ॒తురున్న॑యతి । ద్విర్జు॑హోతి । స॒మి-థ్స॑ప్త॒మీ । స॒ప్తప॑దా॒ శక్వ॑రీ । శా॒క్వ॒రో వజ్రః॑ । అ॒గ్ని॒హో॒త్ర ఏ॒వ తథ్సా॒య-మ్ప్రా॑త॒ర్వజ్రం॒-యఀజ॑మానో॒ భ్రాతృ॑వ్యాయ॒ ప్ర హ॑రతి । భవ॑త్యా॒త్మనా᳚ । పరా᳚-ఽస్య॒ భ్రాతృ॑వ్యో భవతి ॥ 44 ॥
(బ॒ర్॒హిః - ప్రా॒త--ర్ హు॒తాద్యా॑య - జాయతే - రున్ధే - ఽసా॒మా - క॑రో - త్యే॒తా వా అ॑గ్నిహో॒త్రస్యో॑ ప॒సదో॑ - వషట్కా॒ర - శ్చ॑ ప్రాత॒ర్యావా॑ణో॒ - వజ్ర॒స్త్రీణి॑ చ) (అ. 5)

అనువాకం 6 - అభ్యుద్ద్రవణమ్, హోమాభావప్రతీకారశ్చ
ప్ర॒జాప॑తి-రకామయ-తాత్మ॒న్ వన్మే॑ జాయే॒తేతి॑ । సో॑-ఽజుహోత్ । తస్యా᳚త్మ॒న్ వద॑జాయత । అ॒గ్ని-ర్వా॒యురా॑-ది॒త్యః । తే᳚-ఽబ్రువన్న్ । ప్ర॒జాప॑తి-రహౌషీ-దాత్మ॒న్-వన్మే॑ జాయే॒తేతి॑ । తస్య॑ వ॒యమ॑జనిష్మహి । జాయ॑తా-న్న ఆత్మ॒న్-వదితి॒ తే॑-ఽజుహవుః । ప్రా॒ణానా॑మ॒గ్నిః । త॒నువై॑ వా॒యుః ॥ 45 ॥

చఖ్షు॑ష ఆది॒త్యః । తేషాగ్ం॑ హు॒తాద॑జాయత॒ గౌరే॒వ ॥ తస్యై॒ పయ॑సి॒ వ్యాయ॑చ్ఛన్త । మమ॑ హు॒తాద॑జని॒ మమేతి॑ । తే ప్ర॒జాప॑తి-మ్ప్ర॒శ్నమా॑యన్న్ । స ఆ॑ది॒త్యో᳚-ఽగ్ని-మ॑బ్రవీత్ । య॒త॒రో నౌ॒ జయా᳚త్ । తన్నౌ॑ స॒హాస॒దితి॑ । కస్యై కో-ఽహౌ॑షీ॒దితి॑ ప్ర॒జాప॑తి-రబ్రవీ॒త్-కస్యై క॒ ఇతి॑ । ప్రా॒ణానా॑మ॒హమిత్య॒గ్నిః ॥ 46 ॥

త॒నువా॑ అ॒హమితి॑ వా॒యుః । చఖ్షు॑షో॒-ఽహమిత్యా॑ది॒త్యః । య ఏ॒వ ప్రా॒ణానా॒మహౌ॑షీత్ । తస్య॑ హు॒తాద॑జ॒నీతి॑ । అ॒గ్నేర్-హు॒తాద॑జ॒నీతి॑ । తద॑గ్నిహో॒త్రస్యా᳚-గ్నిహోత్ర॒త్వమ్ । గౌర్వా అ॑గ్నిహో॒త్రమ్ । య ఏ॒వం-వేఀద॒ గౌర॑గ్నిహో॒త్రమితి॑ । ప్రా॒ణా॒పా॒నాభ్యా॑-మే॒వాగ్నిగ్ం సమ॑ర్ధయతి । అవ్య॑ర్ధుకః ప్రాణాపా॒నాభ్యా᳚-మ్భవతి ॥ 47 ॥

య ఏ॒వం-వేఀద॑ ॥ తౌ వా॒యుర॑బ్రవీత్ । అను॒ మా భ॑జత॒మితి॑ । యదే॒వ గార్​హ॑పత్యే-ఽధి॒శ్రిత్యా॑-హవ॒నీయ॑-మ॒భ్యు॑ద్ద్రవాన్॑ । తేన॒ త్వా-మ్ప్రీ॑ణా॒నిత్య॑-బ్రూతామ్ । తస్మా॒-ద్య-ద్గార్​హ॑పత్యే-ఽధి॒-శ్రిత్యా॑హవ॒నీయ॑-మ॒భ్యు॑ద్ద్రవ॑తి । వా॒యుమే॒వ తేన॑ ప్రీణాతి ॥ ప్ర॒జాప॑తి-ర్దే॒వతా᳚-స్సృ॒జమా॑నః । అ॒గ్నిమే॒వ దే॒వతా॑నా-మ్ప్రథ॒మ-మ॑సృజత । సో᳚-ఽన్యదా॑ల॒మ్-భ్య॑మవి॑త్త్వా ॥ 48 ॥

ప్ర॒జాప॑తిమ॒భి ప॒ర్యావ॑ర్తత । స మృ॒త్యో-ర॑బిభేత్ । సో॑-ఽముమా॑ది॒త్య-మా॒త్మనో॒ నిర॑మిమీత । తగ్ంహు॒త్వా పరా᳚మ్ప॒ర్యావ॑ర్తత । తతో॒ వై స మృ॒త్యుమపా॑జయత్ । అప॑ మృ॒త్యు-ఞ్జ॑యతి । య ఏ॒వం-వేఀద॑ ॥ తస్మా॒-ద్యస్యై॒వం-విఀ॒దుషః॑ । ఉ॒తైకా॒హము॒త ద్వ్య॒హ-న్న జుహ్వ॑తి । హు॒తమే॒వాస్య॑ భవతి । అ॒సౌ హ్యా॑ది॒త్యో᳚-ఽగ్నిహో॒త్రమ్ ॥ 49 ॥
(త॒నువై॑ వా॒యు - ర॒గ్ని--ర్ భ॑వ॒ - త్యవి॑త్త్వా - భవ॒త్యేక॑-ఞ్చ) (అ. 6)

అనువాకం 7 - హవిష-స్సర్వదేవతాసమ్బన్ధేన ప్రశంసా
రౌ॒ద్ర-ఙ్గవి॑ । వా॒య॒వ్య॑-ముప॑సృష్టమ్ । ఆ॒శ్వి॒న-న్దు॒హ్యమా॑నమ్ । సౌ॒మ్య-న్దు॒గ్ధమ్ । వా॒రు॒ణమధి॑శ్రితమ్ । వై॒శ్వ॒దే॒వా భి॒న్దవః॑ । పౌ॒ష్ణముద॑న్తమ్ । సా॒ర॒స్వ॒తం-విఀ॒ష్యన్ద॑మానమ్ । మై॒త్రగ్ం శరః॑ । ధా॒తురుద్వా॑సితమ్ । బృహ॒స్పతే॒రున్నీ॑తమ్ । స॒వి॒తుః ప్రక్రా᳚న్తమ్ । ద్యా॒వా॒పృ॒థి॒వ్యగ్గ్॑ హ్రి॒యమా॑ణమ్ । ఐ॒న్ద్రా॒గ్న-ముప॑సన్నమ్ । అ॒గ్నేః పూర్వా ఽఽహు॑తిః । ప్ర॒జాప॑తే॒-రుత్త॑రా । ఐ॒న్ద్రగ్ం హు॒తమ్ ॥ 50 ॥
(ఉద్వా॑సితగ్ం స॒ప్త చ॑) (అ. 7)

అనువాకం 8 - దోహనప్రకారో-ఽగ్నిహోత్రహోత్రశ్చ
ద॒ఖ్షి॒ణ॒త ఉప॑ సృజతి । పి॒తృ॒లో॒కమే॒వ తేన॑ జయతి ॥ ప్రాచీ॒మావ॑ర్తయతి । దే॒వ॒లో॒కమే॒వ తేన॑ జయతి । ఉదీ॑చీమా॒వృత్య॑ దోగ్ధి । మ॒ను॒ష్య॒లో॒కమే॒వ తేన॑ జయతి ॥ పూర్వౌ॑ దుహ్యాజ్జ్యే॒ష్ఠస్య॑ జ్యైష్ఠినే॒యస్య॑ । యో వా॑ గ॒తశ్రీ॒-స్స్యాత్ । అప॑రౌ దుహ్యాత్-కని॒ష్ఠస్య॑ కానిష్ఠినే॒యస్య॑ । యో వా॒ బుభూ॑షేత్ ॥ 51 ॥

న స-మ్మృ॑శతి । పా॒ప॒వ॒స్య॒సస్య॒ వ్యావృ॑త్త్యై ॥ వా॒య॒వ్యం॑-వాఀ ఏ॒తదుప॑సృష్టమ్ । ఆ॒శ్వి॒న-న్దు॒హ్యమా॑నమ్ । మై॒త్ర-న్దు॒గ్ధమ్ । అ॒ర్య॒మ్ణ ఉ॑ద్వా॒స్యమా॑నమ్ । త్వా॒ష్ట్ర-ము॑న్నీ॒యమా॑నమ్ । బృహ॒స్పతే॒-రున్నీ॑తమ్ । స॒వి॒తుః ప్రక్రా᳚న్తమ్ । ద్యా॒వా॒పృ॒థి॒వ్యగ్గ్॑ హ్రి॒యమా॑ణమ్ ॥ 52 ॥

ఐ॒న్ద్రా॒గ్నముప॑ సాదితమ్ । సర్వా᳚భ్యో॒ వా ఏ॒ష దే॒వతా᳚భ్యో జుహోతి । యో᳚-ఽగ్నిహో॒త్ర-ఞ్జు॒హోతి॑ ॥ యథా॒ ఖలు॒ వై ధే॒ను-న్తీ॒ర్థే త॒ర్పయ॑తి । ఏ॒వమ॑గ్నిహో॒త్రీ యజ॑మాన-న్తర్పయతి । తృప్య॑తి ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభిః॑ । ప్రసు॑వ॒ర్గం-లోఀ॒క-ఞ్జా॑నాతి । పశ్య॑తి పు॒త్రమ్ । పశ్య॑తి॒ పౌత్ర᳚మ్ । ప్ర ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॑-ర్మిథు॒నై-ర్జా॑యతే । యస్యై॒వం-విఀ॒దుషో᳚-ఽగ్నిహో॒త్ర-ఞ్జుహ్వ॑తి । య ఉ॑ చైన దే॒వం-వేఀద॑ ॥ 53 ॥
(బభూ॑షే- ద్ధ్రి॒యమా॑ణం - జాయతే॒ ద్వే చ॑) (అ. 8)

అనువాకం 9 - అగ్నిహోత్రస్యాసంసృష్టహోమమన్త్రౌ
త్రయో॒ వై ప్రై॑యమే॒ధా ఆ॑సన్న్ । తేషా॒-న్త్రిరేకో᳚-ఽగ్నిహో॒త్ర-మ॑జుహోత్ । ద్విరేకః॑ । స॒కృదేకః॑ । తేషాం॒-యఀస్త్రిరజు॑హోత్ । స ఋ॒చా-ఽజు॑హోత్ । యో ద్విః । స యజు॑షా । య-స్స॒కృత్ । స తూ॒ష్ణీమ్ ॥ 54 ॥

యశ్చ॒ యజు॒షా ఽజు॑హో॒ద్యశ్చ॑ తూ॒ష్ణీమ్ । తావు॒భావా᳚ర్ధ్నుతామ్ । తస్మా॒-ద్యజు॒షా ఽఽహు॑తిః॒ పూర్వా॑ హోత॒వ్యా᳚ । తూ॒ష్ణీముత్త॑రా । ఉ॒భే ఏ॒వర్ధీ అవ॑రున్ధే । అ॒గ్ని-ర్జ్యోతి॒-ర్జ్యోతి॑ర॒గ్ని-స్స్వాహేతి॑ సా॒య-ఞ్జు॑హోతి । రేత॑ ఏ॒వ త-ద్ద॑ధాతి । సూర్యో॒ జ్యోతి॒-ర్జ్యోతి॒-స్సూర్య॒-స్స్వాహేతి॑ ప్రా॒తః । రేత॑ ఏ॒వ హి॒త-మ్ప్ర జ॑నయతి ॥ రేతో॒ వా ఏ॒తస్య॑ హి॒త-న్న ప్ర జా॑యతే ॥ 55 ॥

యస్యా᳚గ్నిహో॒త్రమహు॑త॒గ్ం॒ సూర్యో॒-ఽభ్యు॑దేతి॑ । య-ద్యన్తే॒ స్యాత్ । ఉ॒న్నీయ॒ ప్రాంఉ॒దాద్ర॑వేత్ । స ఉ॑ప॒సాద్యాతమి॑తో-రాసీత । స య॒దా తామ్యే᳚త్ । అథ॒ భూ-స్స్వాహేతి॑ జుహుయాత్ । ప్ర॒జాప॑తి॒ర్వై భూ॒తః । తమే॒వో-పా॑సరత్ । స ఏ॒వైన॒-న్తత॒ ఉన్న॑యతి । నార్తి॒మార్చ్ఛ॑తి॒ యజ॑మానః ॥ 56 ॥
(తూ॒ష్ణీం - జా॑యతే॒ - యజ॑మానః) (అ. 9)

అనువాకం 10 - వహ్నేరవస్థావిశేషానుసారేణ హోమః
యద॒గ్ని-ము॒ద్ధర॑తి । వస॑వ॒స్తర్​హ్య॒గ్నిః । తస్మి॒న్॒. యస్య॒ తథా॑విధే॒ జుహ్వ॑తి । వసు॑ష్వే॒వాస్యా᳚గ్నిహో॒త్రగ్ం హు॒త-మ్భ॑వతి ॥ నిహి॑తో ధూపా॒యఞ్ఛే॑తే । రు॒ద్రాస్తహ్య॒ర్గ్నిః । తస్మి॒న్.॒ యస్య॒ తథా॑విధే॒ జుహ్వ॑తి । రు॒ద్రేష్వే॒వాస్యా᳚గ్నిహో॒త్రగ్ం హు॒త-మ్భ॑వతి ॥ ప్ర॒థ॒మమి॒ద్ధ్మమ॒ర్చిరా ల॑భతే । ఆ॒ది॒త్యాస్తర్​హ్య॒గ్నిః ॥ 57 ॥

తస్మి॒న్॒. యస్య॒ తథా॑విధే॒ జుహ్వ॑తి । ఆ॒ది॒త్యేష్వే॒వాస్యా᳚గ్నిహో॒త్రగ్ం హు॒త-మ్భ॑వతి ॥ సర్వ॑ ఏ॒వ స॑ర్వ॒శ ఇ॒ద్ధ్మ ఆదీ᳚ప్తో భవతి । విశ్వే॑ దే॒వాస్తహ్య॒ర్గ్నిః । తస్మి॒న్॒. యస్య॒ తథా॑విధే॒ జుహ్వ॑తి । విశ్వే᳚ష్వే॒వాస్య॑ దే॒వేష్వ॑గ్నిహో॒త్రగ్ం హు॒త-మ్భ॑వతి ॥ ని॒త॒రామ॒ర్చిరు॒పావై॑తి లోహి॒నీకే॑వ భవతి । ఇన్ద్ర॒స్తర్​హ్య॒గ్నిః । తస్మి॒న్॒. యస్య॒ తథా॑విధే॒ జుహ్వ॑తి । ఇన్ద్ర॑ ఏ॒వాస్యా᳚గ్నిహో॒త్రగ్ం హు॒త-మ్భ॑వతి ॥ 58 ॥

అఙ్గా॑రా భవన్తి । తేభ్యో-ఽఙ్గా॑రేభ్యో॒-ఽర్చిరుదే॑తి । ప్ర॒జాప॑తి॒స్తర్​హ్య॒గ్నిః । తస్మి॒న్॒. యస్య॒ తథా॑విధే॒ జుహ్వ॑తి । ప్ర॒జాప॑తావే॒వాస్యా᳚గ్నిహో॒త్రగ్ం హు॒త-మ్భ॑వతి ॥ శరో-ఽఙ్గా॑రా॒ అద్ధ్యూ॑హన్తే । బ్రహ్మ॒-తర్​హ్య॒గ్నిః । తస్మి॒న్.॒ యస్య॒ తథా॑విధే॒ జుహ్వ॑తి । బ్రహ్మ॑న్నే॒వాస్యా᳚గ్నిహో॒త్రగ్ం హు॒త-మ్భ॑వతి ॥ వసు॑షు రు॒ద్రేష్వా॑ది॒త్యేషు॒ విశ్వే॑షు దే॒వేషు॑ । ఇన్ద్రే᳚ ప్ర॒జాప॑తౌ॒ బ్రహ్మన్న్॑ । అప॑రివర్గమే॒వాస్యై॒తాసు॑ దే॒వతా॑సు హు॒త-మ్భ॑వతి । యస్యై॒వం-విఀ॒దుషో᳚-ఽగ్నిహో॒త్ర-ఞ్జుహ్వ॑తి । య ఉ॑ చైన దే॒వం-వేఀద॑ ॥ 59 ॥
(ఆ॒ది॒త్యాస్తర్​హ్య॒గ్ని--ర్ ఇన్ద్ర॑ ఏ॒వాస్యా᳚గ్నిహో॒త్రగ్ం హు॒త-మ్భ॑వతి - దే॒వేషు॑ చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 10)

(యద॒గ్ని-న్నిహి॑తః ప్రథ॒మగ్ం సర్వ॑ ఏ॒వ ని॑త॒రామఙ్గా॑రా॒-శ్శరో-ఽఙ్గా॑రా॒
బ్రహ్మ॒వసు॑ష్వ॒ష్టౌ)

అనువాకం 11 - కాలభేదేన సమన్త్రక-మ్పరిషేచనమ్
ఋ॒త-న్త్వా॑ స॒త్యేన॒ పరి॑షిఞ్చా॒మీతి॑ సా॒య-మ్పరి॑షిఞ్చతి । స॒త్య-న్త్వ॒ర్తేన॒ పరి॑షిఞ్చా॒మీతి॑ ప్రా॒తః । అ॒గ్నిర్వా ఋ॒తమ్ । అ॒సావా॑ది॒త్య-స్స॒త్యమ్ । అ॒గ్నిమే॒వ తదా॑ది॒త్యేన॑ సా॒య-మ్పరి॑షిఞ్చతి । అ॒గ్నినా॑ ఽఽది॒త్య-మ్ప్రా॒తస్సః । యావ॑దహోరా॒త్రే భవ॑తః । తావ॑దస్య లో॒కస్య॑ । నార్తి॒ర్న రిష్టిః॑ । నాన్తో॒ న ప॑ర్య॒న్తో᳚-ఽస్తి । యస్యై॒వం-విఀ॒దుషో᳚-ఽగ్నిహో॒త్ర-ఞ్జుహ్వ॑తి । య ఉ॑ చైన దే॒వం-వేఀద॑ ॥ 60 ॥
(అ॒స్తి॒ ద్వే చ॑) (అ. 11)

(అఙ్గి॑రసః - ప్ర॒జాప॑తిర॒గ్నిగ్ం - రు॒ద్ర - ఉ॑త్త॒రావ॑తీం - బ్రహ్మవా॒దినో᳚ ఽగ్నిహో॒త్రప్రా॑యణా య॒జ్ఞాః - ప్ర॒జాప॑తిరకామయతాత్మ॒న్వ-ద్- రౌ॒ద్ర-ఙ్గవి॑ -దఖ్షిణ॒త - స్త్రయో॒ వై - యద॒గ్ని - మృ॒త-న్త్వా॑ స॒త్యేనైకా॑దశ)

(అఙ్గి॑రసః॒ - ప్రైవ తేన॑ - ప॒శూనే॒వ - యన్ని॒మార్​ష్టి॒ - యో వా అ॑గ్నిహో॒త్రస్యో॑ప॒సదో॑ - దఖ్షిణ॒త-ష్ష॑ష్టిః )

(అఙ్గి॑రసో॒ - య ఉ॑ చైన దే॒వం-వేఀద॑)

॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥

॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే ద్వితీయాష్టకే ప్రథమః ప్రపాఠక-స్సమాప్తః ॥