କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଦ୍ଵିତୀୟାଷ୍ଟକେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରବ୍ରାହ୍ମଣମ୍

ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତୟେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ୟୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥

ଅନୁଵାକଂ 1 - ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରସ୍ୟୋପୋଦ୍ଧାତଃ
ଅଙ୍ଗି॑ରସୋ॒ ଵୈ ସ॒ତ୍ରମା॑ସତ । ତେଷା॒-ମ୍ପୃଶ୍ନି॑-ର୍ଘର୍ମ॒ଧୁଗା॑ସୀତ୍ । ସର୍ଜୀ॒ଷେଣା॑ଜୀଵତ୍ । ତେ᳚-ଽବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । କସ୍ମୈ॒ ନୁ ସ॒ତ୍ରମା᳚ସ୍ମହେ । ୟେ᳚-ଽସ୍ୟା ଓଷ॑ଧୀ॒ର୍ନ ଜ॒ନୟା॑ମ॒ ଇତି॑ । ତେ ଦି॒ଵୋ ଵୃଷ୍ଟି॑-ମସୃଜନ୍ତ । ୟାଵ॑ନ୍ତ-ସ୍ସ୍ତୋ॒କା ଅ॒ଵାପ॑ଦ୍ୟନ୍ତ । ତାଵ॑ତୀ॒ରୋଷ॑ଧୟୋ ଽଜାୟନ୍ତ ॥ ତା ଜା॒ତାଃ ପି॒ତରୋ॑ ଵି॒ଷେଣା॑ଲିମ୍ପନ୍ନ୍ ॥ 1 ॥

ତାସା᳚-ଞ୍ଜ॒ଗ୍ଧ୍ଵା ରୁପ୍ୟ॒ନ୍ତ୍ୟୈତ୍ । ତେ᳚-ଽବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । କ ଇ॒ଦମି॒ତ୍ଥ-ମ॑କ॒ରିତି॑ । ଵ॒ୟ-ମ୍ଭା॑ଗ॒ଧେୟ॑-ମି॒ଚ୍ଛମା॑ନା॒ ଇତି॑ ପି॒ତରୋ᳚-ଽବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । କିଂ-ଵୋଁ॑ ଭାଗ॒ଧେୟ॒ମିତି॑ । ଅ॒ଗ୍ନି॒ହୋ॒ତ୍ର ଏ॒ଵ ନୋ-ଽପ୍ୟ॒ସ୍ତ୍ଵିତ୍ୟ॑-ବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । ତେଭ୍ୟ॑ ଏ॒ତ-ଦ୍ଭା॑ଗ॒ଧେୟ॒-ମ୍ପ୍ରାୟ॑ଚ୍ଛନ୍ନ୍ । ୟଦ୍ଧୁ॒ତ୍ଵା ନି॒ମାର୍​ଷ୍ଟି॑ । ତତୋ॒ ଵୈ ତ ଓଷ॑ଧୀର-ସ୍ଵଦୟନ୍ନ୍ ॥ ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 2 ॥

ସ୍ଵଦ॑ନ୍ତେ-ଽସ୍ମା॒ ଓଷ॑ଧୟଃ । ତେ ଵ॒ଥ୍ସମୁ॒-ପାଵା॑ସୃଜନ୍ନ୍ । ଇ॒ଦ-ନ୍ନୋ॑ ହ॒ଵ୍ୟ-ମ୍ପ୍ରଦା॑ପ॒ୟେତି॑ । ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ॒ଦ୍ଵରଂ॑-ଵୃଁଣୈ । ଦଶ॑ ମା॒ ରାତ୍ରୀ᳚ର୍ଜା॒ତ-ନ୍ନ ଦୋ॑ହନ୍ନ୍ । ଆ॒ସ॒ଙ୍ଗ॒ଵ-ମ୍ମା॒ତ୍ରା ସ॒ହ ଚ॑ରା॒ଣୀତି॑ । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଵ॒ଥ୍ସ-ଞ୍ଜା॒ତ-ନ୍ଦଶ॒ ରାତ୍ରୀ॒ର୍ନ ଦୁ॑ହନ୍ତି । ଆ॒ସ॒ଙ୍ଗ॒ଵ-ମ୍ମା॒ତ୍ରା ସ॒ହ ଚର॑ତି । ଵାରେ॑ଵୃତ॒ଗ୍ଗ୍॒ହ୍ୟ॑ସ୍ୟ । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଵ॒ଥ୍ସଗ୍​ମ୍ ସଗ୍​ମ୍॑ସୃଷ୍ଟଧ॒ୟଗ୍​ମ୍ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଘାତୁ॑କଃ । ଅତି॒ ହି ସ॒ନ୍ଧା-ନ୍ଧୟ॑ତି ॥ 3 ॥
(ଅ॒ଲି॒ମ୍ପ॒ନ୍ - ଵେଦ॒ - ଘାତୁ॑କ॒ ଏକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 1)

ଅନୁଵାକଂ 2 - ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରନିରୂପଣମ୍
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର॒ଗ୍ନି-ମ॑ସୃଜତ । ତ-ମ୍ପ୍ର॒ଜା ଅନ୍ଵ॑ସୃଜ୍ୟନ୍ତ । ତମ॑ଭା॒ଗ ଉପା᳚ସ୍ତ । ସୋ᳚-ଽସ୍ୟ ପ୍ର॒ଜାଭି॒-ରପା᳚କ୍ରାମତ୍ । ତମ॑ଵ॒ରୁରୁ॑-ଥ୍ସମା॒ନୋ-ଽନ୍ଵୈ᳚ତ୍ । ତମ॑ଵ॒ରୁଧ॒-ନ୍ନାଶ॑କ୍ନୋତ୍ । ସ ତପୋ॑ ଽତପ୍ୟତ । ସୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ରୁପା॑ରମ॒ତାତା॑ପି॒ ଵୈ ସ୍ୟ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ରିତି॑ । ସ ର॒ରାଟା॒ଦୁଦ॑ମୃଷ୍ଟ ॥ 4 ॥

ତ-ଦ୍ଘୃ॒ତମ॑ଭଵତ୍ । ତସ୍ମା॒ଦ୍ୟସ୍ୟ॑ ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ କେଶା॒ ଉନ୍ମୃ॑ଷ୍ଟାଃ । ତା-ଞ୍ଜ୍ୟେ᳚ଷ୍ଠଲ॒କ୍ଷ୍ମୀ ପ୍ରା॑ଜାପ॒ତ୍ୟେତ୍ୟା॑ହୁଃ । ୟ-ଦ୍ର॒ରାଟା॑ଦୁ॒ଦମୃ॑ଷ୍ଟ । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ର॒ରାଟେ॒ କେଶା॒ ନ ସ॑ନ୍ତି । ତଦ॒ଗ୍ନୌ ପ୍ରାଗୃ॑ହ୍ଣାତ୍ । ତଦ୍ଵ୍ୟ॑ଚିକି॒ଥ୍ସତ୍ । ଜୁ॒ହଵା॒ନୀ(3) ମା ହୌ॒ଷା(3)ମିତି॑ । ତ-ଦ୍ଵି॑ଚିକି॒ଥ୍ସାୟୈ॒ ଜନ୍ମ॑ ॥ ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍. ଵି॑ଚି॒କିଥ୍ସ॑ତି ॥ 5 ॥

ଵସୀ॑ୟ ଏ॒ଵ ଚେ॑ତୟତେ ॥ ତଂ-ଵାଁଗ॒ଭ୍ୟ॑ଵଦ-ଜ୍ଜୁ॒ହୁଧୀତି॑ । ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀତ୍ । କସ୍ତ୍ଵମ॒ସୀତି॑ । ସ୍ଵୈଵ ତେ॒ ଵାଗିତ୍ୟ॑ବ୍ରଵୀତ୍ । ସୋ॑-ଽଜୁହୋ॒-ଥ୍ସ୍ଵାହେତି॑ । ତଥ୍ସ୍ଵା॑ହାକା॒ରସ୍ୟ॒ ଜନ୍ମ॑ ॥ ୟ ଏ॒ଵଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଵା॑ହାକା॒ରସ୍ୟ॒ ଜନ୍ମ॒ ଵେଦ॑ । କ॒ରୋତି॑ ସ୍ଵାହାକା॒ରେଣ॑ ଵୀ॒ର୍ୟ᳚ମ୍ ॥ ୟସ୍ୟୈ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦୁଷ॑-ସ୍ସ୍ଵାହାକା॒ରେଣ॒ ଜୁହ୍ଵ॑ତି ॥ 6 ॥

ଭୋଗା॑ୟୈ॒ଵାସ୍ୟ॑ ହୁ॒ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି ॥ ତସ୍ୟା॒ ଆହୁ॑ତ୍ୟୈ॒ ପୁରୁ॑ଷ-ମସୃଜତ । ଦ୍ଵି॒ତୀୟ॑-ମଜୁହୋତ୍ । ସୋ-ଽଶ୍ଵ॑-ମସୃଜତ । ତୃ॒ତୀୟ॑-ମଜୁହୋତ୍ । ସ ଗା॑ମସୃଜତ । ଚ॒ତୁ॒ର୍ଥ-ମ॑ଜୁହୋତ୍ । ସୋ-ଽଵି॑ମସୃଜତ । ପ॒ଞ୍ଚ॒ମ-ମ॑ଜୁହୋତ୍ । ସୋ॑-ଽଜାମ॑ସୃଜତ ॥ 7 ॥

ସୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ର॑ବିଭେତ୍ । ଆହୁ॑ତୀଭି॒ର୍ଵୈ ମା᳚-ଽଽପ୍ନୋ॒ତୀତି॑ । ସ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ମ୍ପୁନଃ॒ ପ୍ରାଵି॑ଶତ୍ । ତ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରବ୍ରଵୀତ୍ । ଜାୟ॒ସ୍ଵେତି॑ । ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀତ୍ । କି-ମ୍ଭା॑ଗ॒ଧେୟ॑ମ॒ଭି ଜ॑ନିଷ୍ୟ॒ ଇତି॑ । ତୁଭ୍ୟ॑ମେ॒ଵେଦଗ୍​ମ୍ ହୂ॑ୟାତା॒ ଇତ୍ୟ॑ବ୍ରଵୀତ୍ । ସ ଏ॒ତ-ଦ୍ଭା॑ଗ॒ଧେୟ॑ମ॒ଭ୍ୟ॑ଜାୟତ । ୟଦ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମ୍ ॥ 8 ॥

ତସ୍ମା॑ଦଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ମୁ॑ଚ୍ୟତେ ॥ ତଦ୍ଧୂ॒ୟମା॑ନ-ମାଦି॒ତ୍ୟୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀତ୍ । ମା ହୌ॑ଷୀଃ । ଉ॒ଭୟୋ॒ର୍ଵୈ-ନା॑ଵେ॒ତଦିତି॑ । ସୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ର॑ବ୍ରଵୀତ୍ । କ॒ଥ-ନ୍ନୌ॑ ହୋଷ୍ୟ॒ନ୍ତୀତି॑ । ସା॒ୟମେ॒ଵ ତୁଭ୍ୟ॑-ଞ୍ଜୁ॒ହଵନ୍ନ୍॑ । ପ୍ରା॒ତର୍ମହ୍ୟ॒-ମିତ୍ୟ॑ବ୍ରଵୀତ୍ । ତସ୍ମା॑ଦ॒ଗ୍ନୟେ॑ ସା॒ୟଗ୍​ମ୍ ହୂ॑ୟତେ । ସୂର୍ୟା॑ୟ ପ୍ରା॒ତଃ ॥ 9 ॥

ଆ॒ଗ୍ନେ॒ୟୀ ଵୈ ରାତ୍ରିଃ॑ । ଐ॒ନ୍ଦ୍ରମହଃ॑ । ୟଦନୁ॑ଦିତେ॒ ସୂର୍ୟେ᳚ ପ୍ରା॒ତର୍ଜୁ॑ହୁ॒ୟାତ୍ । ଉ॒ଭୟ॑ମେ॒ଵାଗ୍ନେ॒ୟଗ୍ଗ୍​ ସ୍ୟା᳚ତ୍ । ଉଦି॑ତେ॒ ସୂର୍ୟେ᳚ ପ୍ରା॒ତର୍ଜୁ॑ହୋତି । ତଥା॒-ଽଗ୍ନୟେ॑ ସା॒ୟଗ୍​ମ୍ ହୂ॑ୟତେ । ସୂର୍ୟା॑ୟ ପ୍ରା॒ତଃ ॥ ରାତ୍ରିଂ॒-ଵାଁ ଅନୁ॑ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର ଜା॑ୟନ୍ତେ । ଅହ୍ନା॒ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠନ୍ତି । ୟଥ୍ସା॒ୟ-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॑ ॥ 10 ॥

ପ୍ରୈଵ ତେନ॑ ଜାୟତେ । ଉଦି॑ତେ॒ ସୂର୍ୟେ᳚ ପ୍ରା॒ତ-ର୍ଜୁ॑ହୋତି । ପ୍ରତ୍ୟେ॒ଵ ତେନ॑ ତିଷ୍ଠତି ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିର-କାମୟତ॒ ପ୍ରଜା॑ୟେ॒ୟେତି॑ । ସ ଏ॒ତଦ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ମ୍ମି॑ଥୁ॒ନ-ମ॑ପଶ୍ୟତ୍ । ତଦୁଦି॑ତେ॒ ସୂର୍ୟେ॑-ଽଜୁହୋତ୍ । ୟଜୁ॑ଷା॒ ଽନ୍ୟତ୍ । ତୂ॒ଷ୍ଣୀମ॒ନ୍ୟତ୍ । ତତୋ॒ ଵୈ ସ ପ୍ରାଜା॑ୟତ । ୟସ୍ୟୈ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦୁଷ॒ ଉଦି॑ତେ॒ ସୂର୍ୟେ᳚-ଽଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ଞ୍ଜୁହ୍ଵ॑ତି ॥ 11 ॥

ପ୍ରୈଵ ଜା॑ୟତେ । ଅଥୋ॒ ୟଥା॒ ଦିଵା᳚ ପ୍ରଜା॒ନନ୍ନେତି॑ । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ ॥ ଅଥୋ॒ ଖଲ୍ଵା॑ହୁଃ । ୟସ୍ୟ॒ ଵୈ ଦ୍ଵୌ ପୁଣ୍ୟୌ॑ ଗୃ॒ହେ ଵସ॑ତଃ । ୟସ୍ତୟୋ॑ର॒ନ୍ୟଗ୍​ମ୍ ରା॒ଧୟ॑ତ୍ୟ॒ନ୍ୟ-ନ୍ନ । ଉ॒ଭୌ ଵାଵ ସ ତାଵୃ॑ଚ୍ଛ॒ତୀତି॑ । ଅ॒ଗ୍ନିଂ-ଵାଁଵାଦି॒ତ୍ୟ-ସ୍ସା॒ୟ-ମ୍ପ୍ରଵି॑ଶତି । ତସ୍ମା॑ଦ॒ଗ୍ନିର୍ଦୂ॒ରାନ୍ନକ୍ତ॑-ନ୍ଦଦୃଶେ ।
ଉ॒ଭେ ହି ତେଜ॑ସୀ ସ॒ପନ୍ଦ୍ୟେ॑ତେ ॥ 12 ॥

ଉ॒ଦ୍ୟନ୍ତଂ॒-ଵାଁଵାଦି॒ତ୍ୟ-ମ॒ଗ୍ନିରନୁ॑ ସ॒ମାରୋ॑ହତି । ତସ୍ମା᳚ଦ୍ଧୂ॒ମ ଏ॒ଵାଗ୍ନେର୍ଦିଵା॑ ଦଦୃଶେ । ୟଦ॒ଗ୍ନୟେ॑ ସା॒ୟ-ଞ୍ଜୁ॑ହୁ॒ୟାତ୍ । ଆ ସୂର୍ୟା॑ୟ ଵୃଶ୍ଚ୍ୟେତ । ୟଥ୍ସୂର୍ୟା॑ୟ ପ୍ରା॒ତ-ର୍ଜୁ॑ହୁ॒ୟାତ୍ । ଆ-ଽଗ୍ନୟେ॑ ଵୃଶ୍ଚ୍ୟେତ । ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ୟ-ସ୍ସ॒ମଦ॑-ନ୍ଦଦ୍ଧ୍ୟାତ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଜ୍ୟୋତି॒-ର୍ଜ୍ୟୋତି॒-ସ୍ସୂର୍ୟ॒-ସ୍ସ୍ଵାହେତ୍ୟେ॒ଵ ସା॒ୟଗ୍​ମ୍ ହୋ॑ତ॒ଵ୍ୟ᳚ମ୍ । ସୂର୍ୟୋ॒ ଜ୍ୟୋତି॒-ର୍ଜ୍ୟୋତି॑ର॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵାହେତି॑ ପ୍ରା॒ତଃ । ତଥୋ॒ଭାଭ୍ୟାଗ୍​ମ୍॑ ସା॒ୟଗ୍​ମ୍ ହୂ॑ୟତେ ॥ 13 ॥

ଉ॒ଭାଭ୍ୟା᳚-ମ୍ପ୍ରା॒ତଃ । ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ୟ-ସ୍ସ॒ମଦ॑-ନ୍ଦଧାତି ॥ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଜ୍ୟୋତି॒ରିତ୍ୟା॑ହ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ ରେ॑ତୋ॒ଧାଃ ॥ ପ୍ର॒ଜା ଜ୍ୟୋତି॒ରିତ୍ୟା॑ହ । ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ପ୍ର ଜ॑ନୟତି ॥ ସୂର୍ୟୋ॒ ଜ୍ୟୋତି॒ରିତ୍ୟା॑ହ । ପ୍ର॒ଜାସ୍ଵେ॒ଵ ପ୍ରଜା॑ତାସୁ॒ ରେତୋ॑ ଦଧାତି ॥ ଜ୍ୟୋତି॑ର॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵାହେତ୍ୟା॑ହ । ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵ ପ୍ରଜା॑ତା ଅ॒ସ୍ୟା-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠାପୟତି ॥ 14 ॥

ତୂ॒ଷ୍ଣୀମୁତ୍ତ॑ରା॒-ମାହୁ॑ତି-ଞ୍ଜୁହୋତି । ମି॒ଥୁ॒ନ॒ତ୍ଵାୟ॒ ପ୍ରଜା᳚ତ୍ୟୈ ॥ ୟଦୁଦି॑ତେ॒ ସୂର୍ୟେ᳚ ପ୍ରା॒ତ-ର୍ଜୁ॑ହୁ॒ୟାତ୍ । ୟଥା-ଽତି॑ଥୟେ॒ ପ୍ରଦ୍ରୁ॑ତାୟ ଶୂ॒ନ୍ୟାୟା॑ଵସ॒ଥା-ୟା॑ହା॒ର୍ୟଗ୍​ମ୍॑ ହର॑ନ୍ତି । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ ।
କ୍ଵାହ॒ ତତ॒ସ୍ତ-ଦ୍ଭଵ॒ତୀତ୍ୟା॑ହୁଃ । ୟଥ୍ସ ନ ଵେଦ॑ । ୟସ୍ମୈ॒ ତଦ୍ଧର॒ନ୍ତୀତି॑ । ତସ୍ମା॒-ଦ୍ୟଦୌ॑ଷ॒ସ-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ତଦେ॒ଵ ସ॑ପ୍ର॒ନ୍ତି । ଅଥୋ॒ ୟଥା॒ ପ୍ରାର୍ଥ॑ମୌଷ॒ସ-ମ୍ପ॑ରି॒ ଵେଵେ᳚ଷ୍ଟି । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ ॥ 15 ॥
(ଅ॒ମୃ॒ଷ୍ଟ॒ - ଵି॒ଚି॒କିଥ୍ସ॑ତି॒ - ଜୁହ୍ଵ॑ - ତ୍ୟ॒ଜାମ॑ସୃଜ - ତାଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରଗ୍​ମ୍ - ସୂର୍ୟା॑ୟ ପ୍ରା॒ତ--ର୍ ଜୁ॒ହୋତି॒ - ଜୁହ୍ଵ॑ତି - ସ॒ମ୍ପଦ୍ୟେ॑ତେ - ହୂୟତେ - ସ୍ଥାପୟତି - ସମ୍ପ୍ର॒ତି ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 2)

ଅନୁଵାକଂ 3 - ଉପୟୋକ୍ଷ୍ୟମାଣସ୍ୟ ହଵିଷ-ସ୍ସଂସ୍କାରଃ
ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଵା ଏ॒ଷଃ । ୟଦ॒ଗ୍ନିଃ । ପତ୍ନୀ᳚ ସ୍ଥା॒ଲୀ । ୟନ୍ମଦ୍ଧ୍ୟେ॒-ଽଗ୍ନେ-ର॑ଧି॒ଶ୍ରୟେ᳚ତ୍ । ରୁ॒ଦ୍ରାୟ॒ ପତ୍ନୀ॒ମପି॑ ଦଦ୍ଧ୍ୟାତ୍ । ପ୍ର॒ମାୟୁ॑କା ସ୍ୟାତ୍ । ଉଦୀ॒ଚୋ-ଽଙ୍ଗା॑ରାନ୍ନି॒ରୂହ୍ୟାଧି॑ ଶ୍ରୟତି । ପତ୍ନି॑ୟୈ ଗୋପୀ॒ଥାୟ॑ ॥ ଵ୍ୟ॑ନ୍ତାନ୍ କରୋତି । ତଥା॒ ପତ୍ନ୍ୟ-ପ୍ର॑ମାୟୁକା ଭଵତି ॥ 16 ॥

ଘ॒ର୍ମୋ ଵା ଏ॒ଷୋ-ଽଶା᳚ନ୍ତଃ । ଅହ॑ରହଃ॒ ପ୍ରଵୃ॑ଜ୍ୟତେ । ୟଦ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମ୍ । ପ୍ରତି॑ଷିଞ୍ଚେ-ତ୍ପ॒ଶୁକା॑ମସ୍ୟ । ଶା॒ନ୍ତମି॑ଵ॒ ହି ପ॑ଶ॒ଵ୍ୟ᳚ମ୍ ॥ ନ ପ୍ରତି॑ଷିଞ୍ଚେ-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସକା॑ମସ୍ୟ । ସମି॑ଦ୍ଧମିଵ॒ ହି ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସମ୍ ॥ ଅଥୋ॒ ଖଲୁ॑ । ପ୍ର॒ତି॒ଷିଚ୍ୟ॑ମେ॒ଵ । ୟତ୍-ପ୍ର॑ତିଷି॒ଞ୍ଚତି॑ ॥ 17 ॥

ତତ୍-ପ॑ଶ॒ଵ୍ୟ᳚ମ୍ । ୟଜ୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ତଦ୍ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସି । ଉ॒ଭୟ॑ମେ॒ଵାକଃ॑ ॥ ପ୍ରଚ୍ୟୁ॑ତଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତଦ॒ସ୍ମା-ଲ୍ଲୋ॒କାତ୍ । ଅଗ॑ତ-ନ୍ଦେଵଲୋ॒କମ୍ । ୟଚ୍ଛୃ॒ତଗ୍​ମ୍ ହ॒ଵିରନ॑ଭିଘାରିତମ୍ । ଅ॒ଭିଦ୍ୟୋ॑ତୟତି । ଅ॒ଭ୍ୟେ॑ଵୈନ॑ଦ୍ଘାରୟତି । ଅଥୋ॑ ଦେଵ॒ତ୍ରୈଵୈନ॑-ଦ୍ଗମୟତି ॥ 18 ॥

ପର୍ୟ॑ଗ୍ନି କରୋତି । ରକ୍ଷ॑ସା॒-ମପ॑ହତ୍ୟୈ ॥ ତ୍ରିଃ ପର୍ୟ॑ଗ୍ନି କରୋତି । ତ୍ର୍ୟା॑ଵୃ॒ଦ୍ଧି ୟ॒ଜ୍ଞଃ । ଅଥୋ॑ ମେଦ୍ଧ୍ୟ॒ତ୍ଵାୟ॑ ॥ ୟତ୍-ପ୍ରା॒ଚୀନ॑-ମୁଦ୍ଵା॒ସୟେ᳚ତ୍ । ୟଜ॑ମାନଗ୍​ମ୍ ଶୁ॒ଚା ଽର୍ପ॑ୟେତ୍ । ୟ-ଦ୍ଦ॑କ୍ଷି॒ଣା । ପି॒ତୃ॒ଦେ॒ଵ॒ତ୍ୟଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ୟାତ୍ । ୟତ୍-ପ୍ର॒ତ୍ୟକ୍ ॥ 19 ॥

ପତ୍ନୀଗ୍​ମ୍॑ ଶୁ॒ଚା ଽର୍ପ॑ୟେତ୍ । ଉ॒ଦୀ॒ଚୀନ॒-ମୁଦ୍ଵା॑ସୟତି । ଏ॒ଷା ଵୈ ଦେ॑ଵମନୁ॒ଷ୍ୟାଣାଗ୍​ମ୍॑ ଶା॒ନ୍ତା ଦିକ୍ । ତାମେ॒ଵୈନ॒ଦନୂ-ଦ୍ଵା॑ସୟତି॒ ଶାନ୍ତ୍ୟୈ᳚ ॥ ଵର୍ତ୍ମ॑ କରୋତି । ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॒ ସନ୍ତ॑ତ୍ୟୈ ॥ ନିଷ୍ଟ॑ପତି । ଉପୈ॒ଵ ତଥ୍ସ୍ତୃ॑ଣାତି ॥ ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ୟତି । ଚତୁ॑ଷ୍ପାଦଃ ପ॒ଶଵଃ॑ ॥ 20 ॥

ପ॒ଶୂନେ॒ଵା-ଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ସର୍ଵା᳚ନ୍-ପୂ॒ର୍ଣାନୁନ୍ନ॑ୟତି । ସର୍ଵେ॒ ହି ପୁଣ୍ୟା॑ ରା॒ଦ୍ଧାଃ ॥ ଅ॒ନୂଚ॒ ଉନ୍ନ॑ୟତି । ପ୍ର॒ଜାୟା॑ ଅନୂଚୀନ॒ତ୍ଵାୟ॑ । ଅ॒ନୂଚ୍ୟେ॒ଵାସ୍ୟ॑ ପ୍ର॒ଜା ଽର୍ଧୁ॑କା ଭଵତି ॥ ସ-ମ୍ମୃ॑ଶତି॒ ଵ୍ୟାଵୃ॑ତ୍ତ୍ୟୈ ॥ ନାହୋ᳚ଷ୍ୟ॒ନ୍ନୁପ॑ ସାଦୟେତ୍ । ୟଦହୋ᳚ଷ୍ୟନ୍ନୁପ ସା॒ଦୟେ᳚ତ୍ । ୟଥା॒ ଽନ୍ୟସ୍ମା॑ ଉପନି॒ଧାୟ॑ ॥ 21 ॥

ଅ॒ନ୍ୟସ୍ମୈ᳚ ପ୍ର॒ୟଚ୍ଛ॑ତି । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ । ଆ-ଽସ୍ମୈ॑ ଵୃଶ୍ଚ୍ୟେତ । ୟଦେ॒ଵ ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟେ-ଽଧି॒ଶ୍ରୟ॑ତି । ତେନ॒ ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟ-ମ୍ପ୍ରୀଣାତି ॥ ଅ॒ଗ୍ନିର॑ବିଭେତ୍ । ଆହୁ॑ତୟୋ॒ ମା-ଽତ୍ୟେ᳚ଷ୍ୟ॒ନ୍ତୀତି॑ । ସ ଏ॒ତାଗ୍​ମ୍ ସ॒ମିଧ॑-ମପଶ୍ୟତ୍ । ତାମା-ଽଧ॑ତ୍ତ । ତତୋ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନାଵାହୁ॑ତୟୋ-ଽଦ୍ଧ୍ରିୟନ୍ତ ॥ 22 ॥

ୟଦେ॑ନଗ୍​ମ୍ ସ॒ମୟ॑ଚ୍ଛତ୍ । ତଥ୍ସ॒ମିଧ॑-ସ୍ସମି॒ତ୍ତ୍ଵମ୍ । ସ॒ମିଧ॒ମାଦ॑ଧାତି । ସମେ॒ଵୈନଂ॑-ୟଁଚ୍ଛତି । ଆହୁ॑ତୀନା॒-ନ୍ଧୃତ୍ୟୈ᳚ । ଅଥୋ॑ ଅଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମେ॒ଵେଦ୍ଧ୍ମଵ॑ତ୍-କରୋତି । ଆହୁ॑ତୀନା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ୟୈ ॥ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । ୟଦେକାଗ୍​ମ୍॑ ସ॒ମିଧ॑ମା॒ଧାୟ॒ ଦ୍ଵେ ଆହୁ॑ତୀ ଜୁ॒ହୋତି॑ । ଅଥ॒ କସ୍ୟାଗ୍​ମ୍॑ ସ॒ମିଧି॑ ଦ୍ଵି॒ତୀୟା॒-ମାହୁ॑ତି-ଞ୍ଜୁହୋ॒ତୀତି॑ ॥ 23 ॥

ୟ-ଦ୍ଦ୍ଵେ ସ॒ମିଧା॑ଵାଦ॒ଦ୍ଧ୍ୟାତ୍ । ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟମସ୍ମୈ ଜନୟେତ୍ । ଏକାଗ୍​ମ୍॑ ସ॒ମିଧ॑ମା॒ଧାୟ॑ । ୟଜୁ॑ଷା॒ ଽନ୍ୟାମାହୁ॑ତି-ଞ୍ଜୁହୋତି । ଉ॒ଭେ ଏ॒ଵ ସ॒ମିଦ୍ଵ॑ତୀ॒ ଆହୁ॑ତୀ ଜୁହୋତି । ନାସ୍ମୈ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟ-ଞ୍ଜନୟତି ॥ ଆଦୀ᳚ପ୍ତାୟା-ଞ୍ଜୁହୋତି । ସମି॑ଦ୍ଧମିଵ॒ ହି ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସମ୍ । ଅଥୋ॒ ୟଥା-ଽତି॑ଥି॒-ଞ୍ଜ୍ୟୋତି॑ଷ୍କୃ॒ତ୍ଵା ପ॑ରି॒ଵେଵେ᳚ଷ୍ଟି । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ ॥ ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ୟତି । ଦ୍ଵିର୍ଜୁ॑ହୋତି । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଦ୍ଵି॒ପା-ଚ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପାଦମତ୍ତି । ଅଥୋ᳚ ଦ୍ଵି॒ପଦ୍ୟେ॒ଵ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦଃ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠାପୟତି ॥ 24 ॥
(ଭ॒ଵ॒ତି॒ - ପ୍ର॒ତି॒ଷି॒ଞ୍ଚତି॑ - ଗମୟତି - ପ୍ର॒ତ୍ୟକ୍ - ପ॒ଶଵ॑ - ଉପନି॒ଧା - ୟା᳚ଦ୍ଘ୍ରିୟ॒ନ୍ - ତେତି॒ - ତଚ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 3)

ଅନୁଵାକଂ 4 - ଉପୟୁକ୍ତସ୍ୟ ହଵିଷ-ସ୍ସଂସ୍କାରଃ
ଉ॒ତ୍ତ॒ରାଵ॑ତୀଂ॒-ଵୈଁ ଦେ॒ଵା ଆହୁ॑ତି॒ମଜୁ॑ହଵୁଃ । ଅଵା॑ଚୀ॒ମସୁ॑ରାଃ । ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଅଭ॑ଵନ୍ନ୍ । ପରା-ଽସୁ॑ରାଃ । ୟ-ଙ୍କା॒ମୟେ॑ତ॒ ଵସୀ॑ୟାନ୍-ଥ୍ସ୍ୟା॒ଦିତି॑ । କନୀ॑ୟ॒ସ୍ତସ୍ୟ॒ ପୂର୍ଵଗ୍​ମ୍॑ ହୁ॒ତ୍ଵା । ଉତ୍ତ॑ର॒-ମ୍ଭୂୟୋ॑ ଜୁହୁୟାତ୍ । ଏ॒ଷା ଵା ଉ॑ତ୍ତ॒ରାଵ॒ତ୍ୟାହୁ॑ତିଃ । ତା-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅ॑ଜୁହଵୁଃ । ତତ॒ସ୍ତେ॑-ଽଭଵନ୍ନ୍ ॥ 25 ॥

ୟସ୍ୟୈ॒ଵ-ଞ୍ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ଭଵ॑ତ୍ୟେ॒ଵ ॥ ୟ-ଙ୍କା॒ମୟେ॑ତ॒ ପାପୀ॑ୟାନ୍-ଥ୍ସ୍ୟା॒ଦିତି॑ । ଭୂୟ॒ସ୍ତସ୍ୟ॒ ପୂର୍ଵଗ୍​ମ୍॑ ହୁ॒ତ୍ଵା । ଉତ୍ତ॑ର॒-ଙ୍କନୀ॑ୟୋ ଜୁହୁୟାତ୍ । ଏ॒ଷା ଵା ଅଵା॒ଚ୍ୟାହୁ॑ତିଃ । ତାମସୁ॑ରା ଅଜୁହଵୁଃ । ତତ॒ସ୍ତେ ପରା॑-ଽଭଵନ୍ନ୍ । ୟସ୍ୟୈ॒ଵ-ଞ୍ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ପରୈ॒ଵ ଭ॑ଵତି ॥ 26 ॥

ହୁ॒ତ୍ଵୋପ॑ ସାଦୟ॒ତ୍ୟଜା॑ମିତ୍ଵାୟ । ଅଥୋ॒ ଵ୍ୟାଵୃ॑ତ୍ତ୍ୟୈ ॥ ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟ॒-ମ୍ପ୍ରତୀ᳚କ୍ଷତେ । ଅନ॑ନୁଦ୍ଧ୍ୟାୟିନ-ମେ॒ଵୈନ॑-ଙ୍କରୋତି ॥ ଅ॒ଗ୍ନି॒ହୋ॒ତ୍ରସ୍ୟ॒ ଵୈ ସ୍ଥା॒ଣୁର॑ସ୍ତି । ତଂ-ୟଁ ଋ॒ଚ୍ଛେତ୍ । ୟ॒ଜ୍ଞ॒ସ୍ଥା॒ଣୁମୃ॑ଚ୍ଛେତ୍ । ଏ॒ଷ ଵା ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରସ୍ୟ॑ ସ୍ଥା॒ଣୁଃ । ୟତ୍-ପୂର୍ଵା-ଽଽହୁ॑ତିଃ । ତାଂ-ୟଁଦୁତ୍ତ॑ରୟା॒-ଽଭି ଜୁ॑ହୁ॒ୟାତ୍ ॥ 27 ॥

ୟ॒ଜ୍ଞ॒ସ୍ଥା॒ଣୁ-ମୃ॑ଚ୍ଛେତ୍ । ଅ॒ତି॒ହାୟ॒ ପୂର୍ଵା॒ମାହୁ॑ତି-ଞ୍ଜୁହୋତି । ୟ॒ଜ୍ଞ॒ସ୍ଥା॒ଣୁମେ॒ଵ ପରି॑ ଵୃଣକ୍ତି । ଅଥୋ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟମେ॒ଵାପ୍ତ୍ଵା ଽତି॑କ୍ରାମତି ॥ ଅ॒ଵା॒ଚୀନଗ୍​ମ୍॑ ସା॒ୟମୁପ॑ ମାର୍​ଷ୍ଟି । ରେତ॑ ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦ॑ଧାତି । ଊ॒ର୍ଧ୍ଵ-ମ୍ପ୍ରା॒ତଃ । ପ୍ର ଜ॑ନୟତ୍ୟେ॒ଵ ତତ୍ ॥ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ୟତି ॥ 28 ॥

ଦ୍ଵିର୍ଜୁ॑ହୋତି । ଅଥ॒ କ୍ଵ॑ ଦ୍ଵେ ଆହୁ॑ତୀ ଭଵତ॒ ଇତି॑ । ଅ॒ଗ୍ନୌ ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ର ଇତି॑ ବ୍ରୂୟାତ୍ । ଏ॒ଷ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରଃ । ୟଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣଃ । ହୁ॒ତ୍ଵା ଦ୍ଵିଃ ପ୍ରାଶ୍ଞା॑ତି । ଅ॒ଗ୍ନାଵେ॒ଵ ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରେ ଦ୍ଵେ ଆହୁ॑ତୀ ଜୁହୋତି ॥ ଦ୍ଵିର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ଦ୍ଵିର୍ନିମା᳚ର୍​ଷ୍ଟି । ଦ୍ଵିଃ ପ୍ରାଶ୍ଞା॑ତି ॥ 29 ॥

ଷଟ୍-ଥ୍ସମ୍ପ॑ଦ୍ୟନ୍ତେ । ଷଡ୍ଵା ଋ॒ତଵଃ॑ । ଋ॒ତୂନେ॒ଵ ପ୍ରୀ॑ଣାତି । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । କି॒-ନ୍ଦେ॒ଵ॒ତ୍ୟ॑-ମଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମିତି॑ । ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒ଦେ॒ଵମିତି॑ ବ୍ରୂୟାତ୍ । ୟ-ଦ୍ୟଜୁ॑ଷା ଜୁ॒ହୋତି॑ । ତଦୈ᳚ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନମ୍ । ୟତ୍-ତୂ॒ଷ୍ଣୀମ୍ । ତତ୍-ପ୍ରା॑ଜାପ॒ତ୍ୟମ୍ ॥ 30 ॥

ୟନ୍ନି॒ମାର୍​ଷ୍ଟି॑ । ତଦୋଷ॑ଧୀନାମ୍ । ୟଦ୍ଦ୍ଵି॒ତୀୟ᳚ମ୍ । ତତ୍-ପି॑ତୃ॒ଣାମ୍ । ୟତ୍-ପ୍ରାଶ୍ଞା॑ତି । ତ-ଦ୍ଗର୍ଭା॑ଣାମ୍ । ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଗର୍ଭା॒ ଅନ॑ଶ୍ନନ୍ତୋ ଵର୍ଧନ୍ତେ । ୟଦା॒ଚାମ॑ତି । ତନ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ୟା॑ଣାମ୍ ॥ ଉଦ॑ମ୍ପର୍ୟା॒ଵୃତ୍ୟାଚା॑ମତି ॥ 31 ॥

ଆ॒ତ୍ମନୋ॑ ଗୋପୀ॒ଥାୟ॑ ॥ ନିର୍ଣେ॑ନେକ୍ତି॒ ଶୁଦ୍ଧ୍ୟୈ᳚ ॥ ନିଷ୍ଟ॑ପତି ସ୍ଵ॒ଗାକୃ॑ତ୍ୟୈ । ଉ-ଦ୍ଦି॑ଶତି । ସ॒ପ୍ତ॒ର୍॒ଷୀନେ॒ଵ ପ୍ରୀ॑ଣାତି ॥ ଦ॒କ୍ଷି॒ଣା ପ॒ର୍ୟାଵ॑ର୍ତତେ । ସ୍ଵମେ॒ଵ ଵୀ॒ର୍ୟ॑ମନୁ॑ ପ॒ର୍ୟାଵ॑ର୍ତତେ । ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଦକ୍ଷି॒ଣୋ-ଽର୍ଧ॑ ଆ॒ତ୍ମନୋ॑ ଵୀ॒ର୍ୟା॑ଵତ୍ତରଃ । ଅଥୋ॑ ଆଦି॒ତ୍ୟସ୍ୟୈ॒ଵାଵୃତ॒ମନୁ॑ ପ॒ର୍ୟାଵ॑ର୍ତତେ ॥ ହୁ॒ତ୍ଵୋପ॒ ସମି॑ନ୍ଧେ ॥ 32 ॥

ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସସ୍ୟ॒ ସମି॑ଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥ ନ ବ॒ର॒ଃଇରନୁ॒ ପ୍ର ହ॑ରେତ୍ । ଅସଗ୍ଗ୍॑ସ୍ଥିତୋ॒ ଵା ଏ॒ଷ ୟ॒ଜ୍ଞଃ । ୟଦ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମ୍ । ୟଦ॑ନୁ ପ୍ର॒ହରେ᳚ତ୍ । ୟ॒ଜ୍ଞଂ-ଵିଁଚ୍ଛି॑ନ୍ଦ୍ୟାତ୍ । ତସ୍ମା॒ନ୍ନାନୁ॑ ପ୍ର॒ହୃତ୍ୟ᳚ମ୍ । ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॒ ସନ୍ତ॑ତ୍ୟୈ ॥ ଅ॒ପୋ ନି ନ॑ୟତି । ଅ॒ଵ॒ଭୃ॒ଥସ୍ୟୈ॒ଵ ରୂ॒ପମ॑କଃ ॥ 33 ॥
(ଅ॒ଭ॒ଵ॒ନ୍ - ଭ॒ଵ॒ତି॒ - ଜୁ॒ହୁ॒ୟାନ୍ - ନ॑ୟତି - ମାର୍​ଷ୍ଟି॒ ଦ୍ଵିଃ ପ୍ରାଶ୍ଞା॑ତି - ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ୟ - ମାଚା॑ମତୀ - ନ୍ଧେ - ଽକଃ) (ଅ. 4)

ଅନୁଵାକଂ 5 - କାମ୍ୟାନି ହୋମଦ୍ରଵ୍ୟାଣି
ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । ଅ॒ଗ୍ନି॒ହୋ॒ତ୍ରପ୍ରା॑ୟଣା ୟ॒ଜ୍ଞାଃ । କି-ମ୍ପ୍ରା॑ୟଣ-ମଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମିତି॑ । ଵ॒ଥ୍ସୋ ଵା ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରସ୍ୟ॒ ପ୍ରାୟ॑ଣମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନି॒ହୋ॒ତ୍ରଂ-ୟଁଜ୍ଞାନା᳚ମ୍ ॥ ତସ୍ୟ॑ ପୃଥି॒ଵୀ ସଦଃ॑ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ମାଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ରମ୍ । ଦ୍ୟୌର୍-ହ॑ଵି॒ର୍ଧାନ᳚ମ୍ । ଦି॒ଵ୍ୟା ଆପଃ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ଣୟଃ । ଓଷ॑ଧୟୋ ବ॒ର॒ଃଇଃ ॥ 34 ॥
ଵନ॒ସ୍ପତ॑ୟ ଇ॒ଦ୍ଧ୍ମଃ । ଦିଶଃ॑ ପରି॒ଧୟଃ॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟୋ ୟୂପଃ॑ । ୟଜ॑ମାନଃ ପ॒ଶୁଃ । ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରୋ॑-ଽଵଭୃ॒ଥଃ । ସଂ॒​ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସ୍ଵ॑ଗାକା॒ରଃ । ତସ୍ମା॒ଦାହି॑ତାଗ୍ନେ॒-ସ୍ସର୍ଵ॑ମେ॒ଵ ବ॑ର୍​ହି॒ଷ୍ୟ॑-ନ୍ଦ॒ତ୍ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି । ୟ-ଥ୍ସା॒ୟ-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ରାତ୍ରି॑ମେ॒ଵ ତେନ॑ ଦକ୍ଷି॒ଣ୍ୟା᳚-ଙ୍କୁରୁତେ । ୟତ୍-ପ୍ରା॒ତଃ ॥ 35 ॥

ଅହ॑ରେ॒ଵ ତେନ॑ ଦକ୍ଷି॒ଣ୍ୟ॑-ଙ୍କୁରୁତେ । ୟତ୍-ତତୋ॒ ଦଦା॑ତି । ସା ଦକ୍ଷି॑ଣା ॥ ୟାଵ॑ନ୍ତୋ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵା ଅହୁ॑ତ॒ମାଦନ୍ନ୍॑ । ତେ ପରା॑-ଽଭଵନ୍ନ୍ । ତ ଏ॒ତଦ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରଗ୍​ମ୍ ସର୍ଵ॑ସ୍ୟୈ॒ଵ ସ॑ମଵ॒ଦାୟା॑ଜୁହଵୁଃ । ତସ୍ମା॑ଦାହୁଃ । ଅ॒ଗ୍ନି॒ହୋ॒ତ୍ରଂ-ଵୈଁ ଦେ॒ଵା ଗୃ॒ହାଣା॒-ନ୍ନିଷ୍କୃ॑ତି-ମପଶ୍ୟ॒ନ୍ନିତି॑ । ୟ-ଥ୍ସା॒ୟ-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ରାତ୍ରି॑ୟା ଏ॒ଵ ତଦ୍ଧୁ॒ତାଦ୍ୟା॑ୟ ॥ 36 ॥

ୟଜ॑ମାନ॒ସ୍ୟା-ପ॑ରାଭାଵାୟ । ୟତ୍-ପ୍ରା॒ତଃ । ଅହ୍ନ॑ ଏ॒ଵ ତଦ୍ଧୁ॒ତାଦ୍ୟା॑ୟ । ୟଜ॑ମାନ॒ସ୍ୟା-ପ॑ରାଭାଵାୟ । ୟତ୍-ତତୋ॒-ଽଶ୍ନାତି॑ । ହୁ॒ତମେ॒ଵ ତତ୍ ॥ ଦ୍ଵୟୋଃ॒ ପୟ॑ସା ଜୁହୁୟାତ୍-ପ॒ଶୁକା॑ମସ୍ୟ । ଏ॒ତଦ୍ଵା ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ମ୍ମି॑ଥୁ॒ନମ୍ । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ପ୍ର ପ୍ର॒ଜୟା॑ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ମିଥୁ॒ନୈ-ର୍ଜା॑ୟତେ ॥ 37 ॥

ଇ॒ମାମେ॒ଵ ପୂର୍ଵ॑ୟା ଦୁ॒ହେ । ଅ॒ମୂମୁତ୍ତ॑ରୟା । ଅ॒ଧି॒ଶ୍ରିତ୍ୟୋତ୍ତ॑ର॒ମା ନ॑ୟତି । ୟୋନା॑ଵେ॒ଵ ତ-ଦ୍ରେତ॑-ସ୍ସିଞ୍ଚତି ପ୍ର॒ଜନ॑ନେ ॥ ଆଜ୍ୟେ॑ନ ଜୁହୁୟା॒ତ୍-ତେଜ॑ସ୍କାମସ୍ୟ । ତେଜୋ॒ ଵା ଆଜ୍ୟ᳚ମ୍ । ତେ॒ଜ॒ସ୍ଵ୍ୟେ॑ଵ ଭ॑ଵତି । ପୟ॑ସା ପ॒ଶୁକା॑ମସ୍ୟ । ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ପ॑ଶୂ॒ନାଗ୍​ମ୍ ରୂ॒ପମ୍ । ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ପ॒ଶୂନଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ॥ 38 ॥

ପ॒ଶୁ॒ମାନେ॒ଵ ଭ॑ଵତି । ଦ॒ଦ୍ଧ୍ନେନ୍ଦ୍ରି॒ୟ କା॑ମସ୍ୟ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ୟଂ-ଵୈଁ ଦଧି॑ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ୟା॒ଵ୍ୟେ॑ଵ ଭ॑ଵତି । ୟ॒ଵା॒ଗ୍ଵା᳚ ଗ୍ରାମ॑କାମସ୍ୟୌଷ॒ଧା ଵୈ ମ॑ନୁ॒ଷ୍ୟାଃ᳚ । ଭା॒ଗ॒ଧେୟେ॑ନୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ସଜା॒ତାନଵ॑-ରୁନ୍ଧେ । ଗ୍ରା॒ମ୍ୟେ॑ଵ ଭ॑ଵତି ॥
ଅୟ॑ଜ୍ଞୋ॒ ଵା ଏ॒ଷଃ । ୟୋ॑ସା॒ମା ॥ 39 ॥

ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ୟତି । ଚତୁ॑ରକ୍ଷରଗ୍​ମ୍ ରଥନ୍ତ॒ରମ୍ । ର॒ଥ॒ନ୍ତ॒ରସ୍ୟୈ॒ଷ ଵର୍ଣଃ॑ । ଉ॒ପରୀ॑ଵ ହରତି । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ-ଵାଁମଦେ॒ଵ୍ୟମ୍ । ଵା॒ମ॒ଦେ॒ଵ୍ୟସ୍ୟୈ॒ଷ ଵର୍ଣଃ॑ । ଦ୍ଵିର୍ଜୁ॑ହୋତି । ଦ୍ଵ୍ୟ॑କ୍ଷର-ମ୍ବୃ॒ହତ୍ । ବୃ॒ହ॒ତ ଏ॒ଷ ଵର୍ଣଃ॑ । ଅ॒ଗ୍ନି॒ହୋ॒ତ୍ରମେ॒ଵ ତ-ଥ୍ସାମ॑ନ୍ଵତ୍-କରୋତି ॥ 40 ॥

ୟୋ ଵା ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରସ୍ୟୋ॑ପ॒ସଦୋ॒ ଵେଦ॑ । ଉପୈ॑ନମୁପ॒ସଦୋ॑ ନମନ୍ତି । ଵି॒ନ୍ଦତ॑ ଉପସ॒ତ୍ତାର᳚ମ୍ । ଉ॒ନ୍ନୀୟୋପ॑ ସାଦୟତି । ପୃ॒ଥି॒ଵୀମେ॒ଵ ପ୍ରୀ॑ଣାତି । ହୋ॒ଷ୍ୟନ୍ନୁପ॑ ସାଦୟତି । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମେ॒ଵ ପ୍ରୀ॑ଣାତି । ହୁ॒ତ୍ଵୋପ॑ ସାଦୟତି । ଦିଵ॑ମେ॒ଵ ପ୍ରୀ॑ଣାତି । ଏ॒ତା ଵା ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରସ୍ୟୋ॑ପ॒ସଦଃ॑ ॥ 41 ॥

ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ଉପୈ॑ନ-ମୁପ॒ସଦୋ॑ ନମନ୍ତି । ଵି॒ନ୍ଦତ॑ ଉପସ॒ତ୍ତାର᳚ମ୍ ॥ ୟୋ ଵା ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରସ୍ୟାଶ୍ରା॑ଵିତ-ମ୍ପ୍ର॒ତ୍ୟାଶ୍ରା॑ଵିତ॒ଗ୍​ମ୍॒ ହୋତା॑ର-ମ୍ବ୍ର॒ହ୍ମାଣଂ॑-ଵଁଷଟ୍କା॒ରଂ-ଵେଁଦ॑ । ତସ୍ୟ॒ ତ୍ଵେ॑ଵ ହୁ॒ତମ୍ । ପ୍ରା॒ଣୋ ଵା ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରସ୍ୟାଶ୍ରା॑ଵିତମ୍ । ଅ॒ପା॒ନଃ ପ୍ର॒ତ୍ୟାଶ୍ରା॑ଵିତମ୍ । ମନୋ॒ ହୋତା᳚ । ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ବ୍ର॒ହ୍ମା । ନି॒ମେ॒ଷୋ ଵ॑ଷଟ୍କା॒ରଃ ॥ 42 ॥

ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ତସ୍ୟ॒ ତ୍ଵେ॑ଵ ହୁ॒ତମ୍ ॥ ସା॒ୟଂ॒-ୟାଁଵା॑ନଶ୍ଚ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାଃ ପ୍ରା॑ତ॒ର୍ୟାଵା॑ଣଶ୍ଚା-ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରିଣୋ॑ ଗୃ॒ହମାଗ॑ଚ୍ଛନ୍ତି । ତାନ୍. ୟନ୍ନ ତ॒ର୍ପୟେ᳚ତ୍ । ପ୍ର॒ଜୟା᳚-ଽସ୍ୟ ପ॒ଶୁଭି॒ର୍ଵି ତି॑ଷ୍ଠେରନ୍ନ୍ । ୟତ୍ତ॒ର୍ପୟେ᳚ତ୍ । ତୃ॒ପ୍ତା ଏ॑ନ-ମ୍ପ୍ର॒ଜୟା॑ ପ॒ଶୁଭି॑ସ୍ତର୍ପୟେୟୁଃ ॥ ସ॒ଜୂର୍ଦେ॒ଵୈ-ସ୍ସା॒ୟଂ-ୟାଁଵ॑ଭି॒ରିତି॑ ସା॒ୟଗ୍​ମ୍ ସ-ମ୍ମୃ॑ଶତି । ସ॒ଜୂର୍ଦେ॒ଵୈଃ ପ୍ରା॒ତର୍ୟାଵ॑ଭି॒ରିତି॑ ପ୍ରା॒ତଃ । ୟେ ଚୈ॒ଵ ଦେ॒ଵା-ସ୍ସା॑ୟଂ॒-ୟାଁଵା॑ନୋ॒ ୟେ ଚ॑ ପ୍ରାତ॒ର୍ୟାଵା॑ଣଃ ॥ 43 ॥

ତାନେ॒ଵୋଭୟାଗ୍॑ ସ୍ତର୍ପୟତି । ତ ଏ॑ନ-ନ୍ତୃ॒ପ୍ତାଃ ପ୍ର॒ଜୟା॑ ପ॒ଶୁଭି॑ ସ୍ତର୍ପୟନ୍ତି ॥ ଅ॒ରୁ॒ଣୋ ହ॑ ସ୍ମା॒ହୌପ॑ଵେଶିଃ । ଅ॒ଗ୍ନି॒ହୋ॒ତ୍ର ଏ॒ଵାହଗ୍​ମ୍ ସା॒ୟ-ମ୍ପ୍ରା॑ତ॒ର୍ଵଜ୍ର॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟେଭ୍ୟଃ॒ ପ୍ର ହ॑ରାମି । ତସ୍ମା॒-ନ୍ମତ୍ପାପୀ॑ୟାଗ୍​ମ୍ସୋ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟା॒ ଇତି॑ । ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ୟତି । ଦ୍ଵିର୍ଜୁ॑ହୋତି । ସ॒ମି-ଥ୍ସ॑ପ୍ତ॒ମୀ । ସ॒ପ୍ତପ॑ଦା॒ ଶକ୍ଵ॑ରୀ । ଶା॒କ୍ଵ॒ରୋ ଵଜ୍ରଃ॑ । ଅ॒ଗ୍ନି॒ହୋ॒ତ୍ର ଏ॒ଵ ତଥ୍ସା॒ୟ-ମ୍ପ୍ରା॑ତ॒ର୍ଵଜ୍ରଂ॒-ୟଁଜ॑ମାନୋ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟାୟ॒ ପ୍ର ହ॑ରତି । ଭଵ॑ତ୍ୟା॒ତ୍ମନା᳚ । ପରା᳚-ଽସ୍ୟ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟୋ ଭଵତି ॥ 44 ॥
(ବ॒ର୍॒ହିଃ - ପ୍ରା॒ତ--ର୍ ହୁ॒ତାଦ୍ୟା॑ୟ - ଜାୟତେ - ରୁନ୍ଧେ - ଽସା॒ମା - କ॑ରୋ - ତ୍ୟେ॒ତା ଵା ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରସ୍ୟୋ॑ ପ॒ସଦୋ॑ - ଵଷଟ୍କା॒ର - ଶ୍ଚ॑ ପ୍ରାତ॒ର୍ୟାଵା॑ଣୋ॒ - ଵଜ୍ର॒ସ୍ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 5)

ଅନୁଵାକଂ 6 - ଅଭ୍ୟୁଦ୍ଦ୍ରଵଣମ୍, ହୋମାଭାଵପ୍ରତୀକାରଶ୍ଚ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରକାମୟ-ତାତ୍ମ॒ନ୍ ଵନ୍ମେ॑ ଜାୟେ॒ତେତି॑ । ସୋ॑-ଽଜୁହୋତ୍ । ତସ୍ୟା᳚ତ୍ମ॒ନ୍ ଵଦ॑ଜାୟତ । ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ଵା॒ୟୁରା॑-ଦି॒ତ୍ୟଃ । ତେ᳚-ଽବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରହୌଷୀ-ଦାତ୍ମ॒ନ୍-ଵନ୍ମେ॑ ଜାୟେ॒ତେତି॑ । ତସ୍ୟ॑ ଵ॒ୟମ॑ଜନିଷ୍ମହି । ଜାୟ॑ତା-ନ୍ନ ଆତ୍ମ॒ନ୍-ଵଦିତି॒ ତେ॑-ଽଜୁହଵୁଃ । ପ୍ରା॒ଣାନା॑ମ॒ଗ୍ନିଃ । ତ॒ନୁଵୈ॑ ଵା॒ୟୁଃ ॥ 45 ॥

ଚକ୍ଷୁ॑ଷ ଆଦି॒ତ୍ୟଃ । ତେଷାଗ୍​ମ୍॑ ହୁ॒ତାଦ॑ଜାୟତ॒ ଗୌରେ॒ଵ ॥ ତସ୍ୟୈ॒ ପୟ॑ସି॒ ଵ୍ୟାୟ॑ଚ୍ଛନ୍ତ । ମମ॑ ହୁ॒ତାଦ॑ଜନି॒ ମମେତି॑ । ତେ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ମ୍ପ୍ର॒ଶ୍ନମା॑ୟନ୍ନ୍ । ସ ଆ॑ଦି॒ତ୍ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ମ॑ବ୍ରଵୀତ୍ । ୟ॒ତ॒ରୋ ନୌ॒ ଜୟା᳚ତ୍ । ତନ୍ନୌ॑ ସ॒ହାସ॒ଦିତି॑ । କସ୍ୟୈ କୋ-ଽହୌ॑ଷୀ॒ଦିତି॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରବ୍ରଵୀ॒ତ୍-କସ୍ୟୈ କ॒ ଇତି॑ । ପ୍ରା॒ଣାନା॑ମ॒ହମିତ୍ୟ॒ଗ୍ନିଃ ॥ 46 ॥

ତ॒ନୁଵା॑ ଅ॒ହମିତି॑ ଵା॒ୟୁଃ । ଚକ୍ଷୁ॑ଷୋ॒-ଽହମିତ୍ୟା॑ଦି॒ତ୍ୟଃ । ୟ ଏ॒ଵ ପ୍ରା॒ଣାନା॒ମହୌ॑ଷୀତ୍ । ତସ୍ୟ॑ ହୁ॒ତାଦ॑ଜ॒ନୀତି॑ । ଅ॒ଗ୍ନେର୍-ହୁ॒ତାଦ॑ଜ॒ନୀତି॑ । ତଦ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରସ୍ୟା᳚-ଗ୍ନିହୋତ୍ର॒ତ୍ଵମ୍ । ଗୌର୍ଵା ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମ୍ । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ଗୌର॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମିତି॑ । ପ୍ରା॒ଣା॒ପା॒ନାଭ୍ୟା॑-ମେ॒ଵାଗ୍ନିଗ୍​ମ୍ ସମ॑ର୍ଧୟତି । ଅଵ୍ୟ॑ର୍ଧୁକଃ ପ୍ରାଣାପା॒ନାଭ୍ୟା᳚-ମ୍ଭଵତି ॥ 47 ॥

ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ତୌ ଵା॒ୟୁର॑ବ୍ରଵୀତ୍ । ଅନୁ॒ ମା ଭ॑ଜତ॒ମିତି॑ । ୟଦେ॒ଵ ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟେ-ଽଧି॒ଶ୍ରିତ୍ୟା॑-ହଵ॒ନୀୟ॑-ମ॒ଭ୍ୟୁ॑ଦ୍ଦ୍ରଵାନ୍॑ । ତେନ॒ ତ୍ଵା-ମ୍ପ୍ରୀ॑ଣା॒ନିତ୍ୟ॑-ବ୍ରୂତାମ୍ । ତସ୍ମା॒-ଦ୍ୟ-ଦ୍ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟେ-ଽଧି॒-ଶ୍ରିତ୍ୟା॑ହଵ॒ନୀୟ॑-ମ॒ଭ୍ୟୁ॑ଦ୍ଦ୍ରଵ॑ତି । ଵା॒ୟୁମେ॒ଵ ତେନ॑ ପ୍ରୀଣାତି ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଦେ॒ଵତା᳚-ସ୍ସୃ॒ଜମା॑ନଃ । ଅ॒ଗ୍ନିମେ॒ଵ ଦେ॒ଵତା॑ନା-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମ-ମ॑ସୃଜତ । ସୋ᳚-ଽନ୍ୟଦା॑ଲ॒ମ୍-ଭ୍ୟ॑ମଵି॑ତ୍ତ୍ଵା ॥ 48 ॥

ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିମ॒ଭି ପ॒ର୍ୟାଵ॑ର୍ତତ । ସ ମୃ॒ତ୍ୟୋ-ର॑ବିଭେତ୍ । ସୋ॑-ଽମୁମା॑ଦି॒ତ୍ୟ-ମା॒ତ୍ମନୋ॒ ନିର॑ମିମୀତ । ତଗ୍​ମ୍ହୁ॒ତ୍ଵା ପରା᳚ମ୍ପ॒ର୍ୟାଵ॑ର୍ତତ । ତତୋ॒ ଵୈ ସ ମୃ॒ତ୍ୟୁମପା॑ଜୟତ୍ । ଅପ॑ ମୃ॒ତ୍ୟୁ-ଞ୍ଜ॑ୟତି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ତସ୍ମା॒-ଦ୍ୟସ୍ୟୈ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦୁଷଃ॑ । ଉ॒ତୈକା॒ହମୁ॒ତ ଦ୍ଵ୍ୟ॒ହ-ନ୍ନ ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ହୁ॒ତମେ॒ଵାସ୍ୟ॑ ଭଵତି । ଅ॒ସୌ ହ୍ୟା॑ଦି॒ତ୍ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମ୍ ॥ 49 ॥
(ତ॒ନୁଵୈ॑ ଵା॒ୟୁ - ର॒ଗ୍ନି--ର୍ ଭ॑ଵ॒ - ତ୍ୟଵି॑ତ୍ତ୍ଵା - ଭଵ॒ତ୍ୟେକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 6)

ଅନୁଵାକଂ 7 - ହଵିଷ-ସ୍ସର୍ଵଦେଵତାସମ୍ବନ୍ଧେନ ପ୍ରଶଂସା
ରୌ॒ଦ୍ର-ଙ୍ଗଵି॑ । ଵା॒ୟ॒ଵ୍ୟ॑-ମୁପ॑ସୃଷ୍ଟମ୍ । ଆ॒ଶ୍ଵି॒ନ-ନ୍ଦୁ॒ହ୍ୟମା॑ନମ୍ । ସୌ॒ମ୍ୟ-ନ୍ଦୁ॒ଗ୍ଧମ୍ । ଵା॒ରୁ॒ଣମଧି॑ଶ୍ରିତମ୍ । ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒ଦେ॒ଵା ଭି॒ନ୍ଦଵଃ॑ । ପୌ॒ଷ୍ଣମୁଦ॑ନ୍ତମ୍ । ସା॒ର॒ସ୍ଵ॒ତଂ-ଵିଁ॒ଷ୍ୟନ୍ଦ॑ମାନମ୍ । ମୈ॒ତ୍ରଗ୍​ମ୍ ଶରଃ॑ । ଧା॒ତୁରୁଦ୍ଵା॑ସିତମ୍ । ବୃହ॒ସ୍ପତେ॒ରୁନ୍ନୀ॑ତମ୍ । ସ॒ଵି॒ତୁଃ ପ୍ରକ୍ରା᳚ନ୍ତମ୍ । ଦ୍ୟା॒ଵା॒ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ୟଗ୍ଗ୍॑ ହ୍ରି॒ୟମା॑ଣମ୍ । ଐ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନ-ମୁପ॑ସନ୍ନମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପୂର୍ଵା ଽଽହୁ॑ତିଃ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒-ରୁତ୍ତ॑ରା । ଐ॒ନ୍ଦ୍ରଗ୍​ମ୍ ହୁ॒ତମ୍ ॥ 50 ॥
(ଉଦ୍ଵା॑ସିତଗ୍​ମ୍ ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 7)

ଅନୁଵାକଂ 8 - ଦୋହନପ୍ରକାରୋ-ଽଗ୍ନିହୋତ୍ରହୋତ୍ରଶ୍ଚ
ଦ॒କ୍ଷି॒ଣ॒ତ ଉପ॑ ସୃଜତି । ପି॒ତୃ॒ଲୋ॒କମେ॒ଵ ତେନ॑ ଜୟତି ॥ ପ୍ରାଚୀ॒ମାଵ॑ର୍ତୟତି । ଦେ॒ଵ॒ଲୋ॒କମେ॒ଵ ତେନ॑ ଜୟତି । ଉଦୀ॑ଚୀମା॒ଵୃତ୍ୟ॑ ଦୋଗ୍ଧି । ମ॒ନୁ॒ଷ୍ୟ॒ଲୋ॒କମେ॒ଵ ତେନ॑ ଜୟତି ॥ ପୂର୍ଵୌ॑ ଦୁହ୍ୟାଜ୍ଜ୍ୟେ॒ଷ୍ଠସ୍ୟ॑ ଜ୍ୟୈଷ୍ଠିନେ॒ୟସ୍ୟ॑ । ୟୋ ଵା॑ ଗ॒ତଶ୍ରୀ॒-ସ୍ସ୍ୟାତ୍ । ଅପ॑ରୌ ଦୁହ୍ୟାତ୍-କନି॒ଷ୍ଠସ୍ୟ॑ କାନିଷ୍ଠିନେ॒ୟସ୍ୟ॑ । ୟୋ ଵା॒ ବୁଭୂ॑ଷେତ୍ ॥ 51 ॥

ନ ସ-ମ୍ମୃ॑ଶତି । ପା॒ପ॒ଵ॒ସ୍ୟ॒ସସ୍ୟ॒ ଵ୍ୟାଵୃ॑ତ୍ତ୍ୟୈ ॥ ଵା॒ୟ॒ଵ୍ୟଂ॑-ଵାଁ ଏ॒ତଦୁପ॑ସୃଷ୍ଟମ୍ । ଆ॒ଶ୍ଵି॒ନ-ନ୍ଦୁ॒ହ୍ୟମା॑ନମ୍ । ମୈ॒ତ୍ର-ନ୍ଦୁ॒ଗ୍ଧମ୍ । ଅ॒ର୍ୟ॒ମ୍ଣ ଉ॑ଦ୍ଵା॒ସ୍ୟମା॑ନମ୍ । ତ୍ଵା॒ଷ୍ଟ୍ର-ମୁ॑ନ୍ନୀ॒ୟମା॑ନମ୍ । ବୃହ॒ସ୍ପତେ॒-ରୁନ୍ନୀ॑ତମ୍ । ସ॒ଵି॒ତୁଃ ପ୍ରକ୍ରା᳚ନ୍ତମ୍ । ଦ୍ୟା॒ଵା॒ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ୟଗ୍ଗ୍॑ ହ୍ରି॒ୟମା॑ଣମ୍ ॥ 52 ॥

ଐ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନମୁପ॑ ସାଦିତମ୍ । ସର୍ଵା᳚ଭ୍ୟୋ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ୟୋ ଜୁହୋତି । ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॑ ॥ ୟଥା॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ଧେ॒ନୁ-ନ୍ତୀ॒ର୍ଥେ ତ॒ର୍ପୟ॑ତି । ଏ॒ଵମ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରୀ ୟଜ॑ମାନ-ନ୍ତର୍ପୟତି । ତୃପ୍ୟ॑ତି ପ୍ର॒ଜୟା॑ ପ॒ଶୁଭିଃ॑ । ପ୍ରସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଞ୍ଜା॑ନାତି । ପଶ୍ୟ॑ତି ପୁ॒ତ୍ରମ୍ । ପଶ୍ୟ॑ତି॒ ପୌତ୍ର᳚ମ୍ । ପ୍ର ପ୍ର॒ଜୟା॑ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ମିଥୁ॒ନୈ-ର୍ଜା॑ୟତେ । ୟସ୍ୟୈ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦୁଷୋ᳚-ଽଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ଞ୍ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ୟ ଉ॑ ଚୈନ ଦେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 53 ॥
(ବଭୂ॑ଷେ- ଦ୍ଧ୍ରି॒ୟମା॑ଣଂ - ଜାୟତେ॒ ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 8)

ଅନୁଵାକଂ 9 - ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରସ୍ୟାସଂସୃଷ୍ଟହୋମମନ୍ତ୍ରୌ
ତ୍ରୟୋ॒ ଵୈ ପ୍ରୈ॑ୟମେ॒ଧା ଆ॑ସନ୍ନ୍ । ତେଷା॒-ନ୍ତ୍ରିରେକୋ᳚-ଽଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ମ॑ଜୁହୋତ୍ । ଦ୍ଵିରେକଃ॑ । ସ॒କୃଦେକଃ॑ । ତେଷାଂ॒-ୟଁସ୍ତ୍ରିରଜୁ॑ହୋତ୍ । ସ ଋ॒ଚା-ଽଜୁ॑ହୋତ୍ । ୟୋ ଦ୍ଵିଃ । ସ ୟଜୁ॑ଷା । ୟ-ସ୍ସ॒କୃତ୍ । ସ ତୂ॒ଷ୍ଣୀମ୍ ॥ 54 ॥

ୟଶ୍ଚ॒ ୟଜୁ॒ଷା ଽଜୁ॑ହୋ॒ଦ୍ୟଶ୍ଚ॑ ତୂ॒ଷ୍ଣୀମ୍ । ତାଵୁ॒ଭାଵା᳚ର୍ଧ୍ନୁତାମ୍ । ତସ୍ମା॒-ଦ୍ୟଜୁ॒ଷା ଽଽହୁ॑ତିଃ॒ ପୂର୍ଵା॑ ହୋତ॒ଵ୍ୟା᳚ । ତୂ॒ଷ୍ଣୀମୁତ୍ତ॑ରା । ଉ॒ଭେ ଏ॒ଵର୍ଧୀ ଅଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ଜ୍ୟୋତି॒-ର୍ଜ୍ୟୋତି॑ର॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵାହେତି॑ ସା॒ୟ-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତି । ରେତ॑ ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦ॑ଧାତି । ସୂର୍ୟୋ॒ ଜ୍ୟୋତି॒-ର୍ଜ୍ୟୋତି॒-ସ୍ସୂର୍ୟ॒-ସ୍ସ୍ଵାହେତି॑ ପ୍ରା॒ତଃ । ରେତ॑ ଏ॒ଵ ହି॒ତ-ମ୍ପ୍ର ଜ॑ନୟତି ॥ ରେତୋ॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ୟ॑ ହି॒ତ-ନ୍ନ ପ୍ର ଜା॑ୟତେ ॥ 55 ॥

ୟସ୍ୟା᳚ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମହୁ॑ତ॒ଗ୍​ମ୍॒ ସୂର୍ୟୋ॒-ଽଭ୍ୟୁ॑ଦେତି॑ । ୟ-ଦ୍ୟନ୍ତେ॒ ସ୍ୟାତ୍ । ଉ॒ନ୍ନୀୟ॒ ପ୍ରାଂଉ॒ଦାଦ୍ର॑ଵେତ୍ । ସ ଉ॑ପ॒ସାଦ୍ୟାତମି॑ତୋ-ରାସୀତ । ସ ୟ॒ଦା ତାମ୍ୟେ᳚ତ୍ । ଅଥ॒ ଭୂ-ସ୍ସ୍ଵାହେତି॑ ଜୁହୁୟାତ୍ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵୈ ଭୂ॒ତଃ । ତମେ॒ଵୋ-ପା॑ସରତ୍ । ସ ଏ॒ଵୈନ॒-ନ୍ତତ॒ ଉନ୍ନ॑ୟତି । ନାର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତି॒ ୟଜ॑ମାନଃ ॥ 56 ॥
(ତୂ॒ଷ୍ଣୀଂ - ଜା॑ୟତେ॒ - ୟଜ॑ମାନଃ) (ଅ. 9)

ଅନୁଵାକଂ 10 - ଵହ୍ନେରଵସ୍ଥାଵିଶେଷାନୁସାରେଣ ହୋମଃ
ୟଦ॒ଗ୍ନି-ମୁ॒ଦ୍ଧର॑ତି । ଵସ॑ଵ॒ସ୍ତର୍​ହ୍ୟ॒ଗ୍ନିଃ । ତସ୍ମି॒ନ୍॒. ୟସ୍ୟ॒ ତଥା॑ଵିଧେ॒ ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ଵସୁ॑ଷ୍ଵେ॒ଵାସ୍ୟା᳚ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରଗ୍​ମ୍ ହୁ॒ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି ॥ ନିହି॑ତୋ ଧୂପା॒ୟଞ୍ଛେ॑ତେ । ରୁ॒ଦ୍ରାସ୍ତହ୍ୟ॒ର୍ଗ୍ନିଃ । ତସ୍ମି॒ନ୍.॒ ୟସ୍ୟ॒ ତଥା॑ଵିଧେ॒ ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ରୁ॒ଦ୍ରେଷ୍ଵେ॒ଵାସ୍ୟା᳚ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରଗ୍​ମ୍ ହୁ॒ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି ॥ ପ୍ର॒ଥ॒ମମି॒ଦ୍ଧ୍ମମ॒ର୍ଚିରା ଲ॑ଭତେ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟାସ୍ତର୍​ହ୍ୟ॒ଗ୍ନିଃ ॥ 57 ॥

ତସ୍ମି॒ନ୍॒. ୟସ୍ୟ॒ ତଥା॑ଵିଧେ॒ ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟେଷ୍ଵେ॒ଵାସ୍ୟା᳚ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରଗ୍​ମ୍ ହୁ॒ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି ॥ ସର୍ଵ॑ ଏ॒ଵ ସ॑ର୍ଵ॒ଶ ଇ॒ଦ୍ଧ୍ମ ଆଦୀ᳚ପ୍ତୋ ଭଵତି । ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵାସ୍ତହ୍ୟ॒ର୍ଗ୍ନିଃ । ତସ୍ମି॒ନ୍॒. ୟସ୍ୟ॒ ତଥା॑ଵିଧେ॒ ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ଵିଶ୍ଵେ᳚ଷ୍ଵେ॒ଵାସ୍ୟ॑ ଦେ॒ଵେଷ୍ଵ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରଗ୍​ମ୍ ହୁ॒ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି ॥ ନି॒ତ॒ରାମ॒ର୍ଚିରୁ॒ପାଵୈ॑ତି ଲୋହି॒ନୀକେ॑ଵ ଭଵତି । ଇନ୍ଦ୍ର॒ସ୍ତର୍​ହ୍ୟ॒ଗ୍ନିଃ । ତସ୍ମି॒ନ୍॒. ୟସ୍ୟ॒ ତଥା॑ଵିଧେ॒ ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଏ॒ଵାସ୍ୟା᳚ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରଗ୍​ମ୍ ହୁ॒ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି ॥ 58 ॥

ଅଙ୍ଗା॑ରା ଭଵନ୍ତି । ତେଭ୍ୟୋ-ଽଙ୍ଗା॑ରେଭ୍ୟୋ॒-ଽର୍ଚିରୁଦେ॑ତି । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ସ୍ତର୍​ହ୍ୟ॒ଗ୍ନିଃ । ତସ୍ମି॒ନ୍॒. ୟସ୍ୟ॒ ତଥା॑ଵିଧେ॒ ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତାଵେ॒ଵାସ୍ୟା᳚ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରଗ୍​ମ୍ ହୁ॒ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି ॥ ଶରୋ-ଽଙ୍ଗା॑ରା॒ ଅଦ୍ଧ୍ୟୂ॑ହନ୍ତେ । ବ୍ରହ୍ମ॒-ତର୍​ହ୍ୟ॒ଗ୍ନିଃ । ତସ୍ମି॒ନ୍.॒ ୟସ୍ୟ॒ ତଥା॑ଵିଧେ॒ ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ବ୍ରହ୍ମ॑ନ୍ନେ॒ଵାସ୍ୟା᳚ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରଗ୍​ମ୍ ହୁ॒ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି ॥ ଵସୁ॑ଷୁ ରୁ॒ଦ୍ରେଷ୍ଵା॑ଦି॒ତ୍ୟେଷୁ॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ଷୁ ଦେ॒ଵେଷୁ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରେ᳚ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତୌ॒ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନ୍॑ । ଅପ॑ରିଵର୍ଗମେ॒ଵାସ୍ୟୈ॒ତାସୁ॑ ଦେ॒ଵତା॑ସୁ ହୁ॒ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି । ୟସ୍ୟୈ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦୁଷୋ᳚-ଽଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ଞ୍ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ୟ ଉ॑ ଚୈନ ଦେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 59 ॥
(ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟାସ୍ତର୍​ହ୍ୟ॒ଗ୍ନି--ର୍ ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଏ॒ଵାସ୍ୟା᳚ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରଗ୍​ମ୍ ହୁ॒ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି - ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 10)

(ୟଦ॒ଗ୍ନି-ନ୍ନିହି॑ତଃ ପ୍ରଥ॒ମଗ୍​ମ୍ ସର୍ଵ॑ ଏ॒ଵ ନି॑ତ॒ରାମଙ୍ଗା॑ରା॒-ଶ୍ଶରୋ-ଽଙ୍ଗା॑ରା॒
ବ୍ରହ୍ମ॒ଵସୁ॑ଷ୍ଵ॒ଷ୍ଟୌ)

ଅନୁଵାକଂ 11 - କାଲଭେଦେନ ସମନ୍ତ୍ରକ-ମ୍ପରିଷେଚନମ୍
ଋ॒ତ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ସ॒ତ୍ୟେନ॒ ପରି॑ଷିଞ୍ଚା॒ମୀତି॑ ସା॒ୟ-ମ୍ପରି॑ଷିଞ୍ଚତି । ସ॒ତ୍ୟ-ନ୍ତ୍ଵ॒ର୍ତେନ॒ ପରି॑ଷିଞ୍ଚା॒ମୀତି॑ ପ୍ରା॒ତଃ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵା ଋ॒ତମ୍ । ଅ॒ସାଵା॑ଦି॒ତ୍ୟ-ସ୍ସ॒ତ୍ୟମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିମେ॒ଵ ତଦା॑ଦି॒ତ୍ୟେନ॑ ସା॒ୟ-ମ୍ପରି॑ଷିଞ୍ଚତି । ଅ॒ଗ୍ନିନା॑ ଽଽଦି॒ତ୍ୟ-ମ୍ପ୍ରା॒ତସ୍ସଃ । ୟାଵ॑ଦହୋରା॒ତ୍ରେ ଭଵ॑ତଃ । ତାଵ॑ଦସ୍ୟ ଲୋ॒କସ୍ୟ॑ । ନାର୍ତି॒ର୍ନ ରିଷ୍ଟିଃ॑ । ନାନ୍ତୋ॒ ନ ପ॑ର୍ୟ॒ନ୍ତୋ᳚-ଽସ୍ତି । ୟସ୍ୟୈ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦୁଷୋ᳚-ଽଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ର-ଞ୍ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ୟ ଉ॑ ଚୈନ ଦେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 60 ॥
(ଅ॒ସ୍ତି॒ ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 11)

(ଅଙ୍ଗି॑ରସଃ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିର॒ଗ୍ନିଗ୍​ମ୍ - ରୁ॒ଦ୍ର - ଉ॑ତ୍ତ॒ରାଵ॑ତୀଂ - ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ᳚ ଽଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରପ୍ରା॑ୟଣା ୟ॒ଜ୍ଞାଃ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରକାମୟତାତ୍ମ॒ନ୍ଵ-ଦ୍- ରୌ॒ଦ୍ର-ଙ୍ଗଵି॑ -ଦକ୍ଷିଣ॒ତ - ସ୍ତ୍ରୟୋ॒ ଵୈ - ୟଦ॒ଗ୍ନି - ମୃ॒ତ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ସ॒ତ୍ୟେନୈକା॑ଦଶ)

(ଅଙ୍ଗି॑ରସଃ॒ - ପ୍ରୈଵ ତେନ॑ - ପ॒ଶୂନେ॒ଵ - ୟନ୍ନି॒ମାର୍​ଷ୍ଟି॒ - ୟୋ ଵା ଅ॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରସ୍ୟୋ॑ପ॒ସଦୋ॑ - ଦକ୍ଷିଣ॒ତ-ଷ୍ଷ॑ଷ୍ଟିଃ )

(ଅଙ୍ଗି॑ରସୋ॒ - ୟ ଉ॑ ଚୈନ ଦେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑)

॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥

॥ କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଦ୍ଵିତୀୟାଷ୍ଟକେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥