కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ ఆరణ్యకే చతుర్థః ప్రపాఠకః - ప్రవర్గ్య మన్త్రాః
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥
అనువాకం 1
నమో॑ వా॒చే యా చో॑ది॒తా యా చాను॑దితా॒ తస్యై॑ వా॒చే నమో॒ నమో॑ వా॒చే నమో॑ వా॒చస్పత॑యే॒ నమ॒ ఋషి॑భ్యో మన్త్ర॒కృద్భ్యో॒ మన్త్ర॑పతిభ్యో॒ మా మామృష॑యో మన్త్ర॒కృతో॑ మన్త్ర॒పత॑యః॒ పరా॑దు॒ర్మా-ఽహమృషీ᳚-న్మన్త్ర॒కృతో॑ మన్త్ర॒పతీ॒-న్పరా॑దాం-వైఀశ్వదే॒వీం-వాఀచ॑ముద్యాసగ్ం శి॒వామద॑స్తా॒-ఞ్జుష్టా᳚-న్దే॒వేభ్య॒-శ్శర్మ॑ మే॒ ద్యౌ-శ్శర్మ॑ పృథి॒వీ శర్మ॒ విశ్వ॑మి॒ద-ఞ్జగ॑త్ ।
శర్మ॑ చ॒న్ద్రశ్చ॒ సూర్య॑శ్చ॒ శర్మ॑ బ్రహ్మప్రజాప॒తీ ॥
భూ॒తం-వఀ ॑దిష్యే॒ భువ॑నం-వఀదిష్యే॒ తేజో॑ వదిష్యే॒ యశో॑ వదిష్యే॒ తపో॑ వదిష్యే॒ బ్రహ్మ॑ వదిష్యే స॒త్యం-వఀ ॑దిష్యే॒ తస్మా॑ అ॒హమి॒ద-ము॑ప॒స్తర॑ణ॒-ముప॑స్తృణ ఉప॒స్తర॑ణ-మ్మే ప్ర॒జాయై॑ పశూ॒నా-మ్భూ॑యా-దుప॒స్తర॑ణమ॒హ-మ్ప్ర॒జాయై॑ పశూ॒నా-మ్భూ॑యాస॒-మ్ప్రాణా॑పానౌ మృ॒త్యోర్మా॑ పాత॒-మ్ప్రాణా॑పానౌ॒ మా మా॑ హాసిష్ట॒-మ్మధు॑ మనిష్యే॒ మధు॑ జనిష్యే॒ మధు॑ వఖ్ష్యామి॒ మధు॑ వదిష్యామి॒ మధు॑మతీ-న్దే॒వేభ్యో॒ వాచ॑ముద్యాసగ్ం శుశ్రూ॒షేణ్యా᳚-మ్మను॒ష్యే᳚భ్య॒స్త-మ్మా॑ దే॒వా అ॑వన్తు శో॒భాయై॑ పి॒తరో-ఽను॑మదన్తు ॥
ఓం శాన్తి॒-శ్శాన్తి॒-శ్శాన్తిః॑ ॥ 1 ॥ (అ. 1)
అనువాకం 2
యు॒ఞ్జతే॒ మన॑ ఉ॒త యు॑ఞ్జతే॒ ధియః॑ । విప్రా॒ విప్ర॑స్య బృహ॒తో వి॑ప॒శ్చితః॑ । వి హోత్రా॑ దధే వయునా॒విదేక॒ ఇత్ । మ॒హీ దే॒వస్య॑ సవి॒తుః పరి॑ష్టుతిః ॥ దే॒వస్య॑ త్వా సవి॒తుః ప్ర॑స॒వే । అ॒శ్వినో᳚-ర్బా॒హుభ్యా᳚మ్ ।
పూ॒ష్ణో హస్తా᳚భ్యా॒మాద॑దే ॥ అభ్రి॑రసి॒ నారి॑రసి ।
అ॒ద్ధ్వ॒ర॒కృ-ద్దే॒వేభ్యః॑ । ఉత్తి॑ష్ఠ బ్రహ్మణస్పతే ॥ 2 ॥
దే॒వ॒యన్త॑స్త్వేమహే । ఉప॒ ప్రయ॑న్తు మ॒రుత॑-స్సు॒దాన॑వః । ఇన్ద్ర॑ ప్రా॒శూర్భ॑వా॒ సచా᳚ ॥ ప్రైతు॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతిః॑ । ప్ర దే॒వ్యే॑తు సూ॒నృతా᳚ ।
అచ్ఛా॑ వీ॒రన్నర్య॑-మ్ప॒ఙ్క్తిరా॑ధసమ్ । దే॒వా య॒జ్ఞన్న॑యన్తు నః ॥ దేవీ᳚ ద్యావాపృథివీ॒ అను॑ మే మగ్ంసాథామ్ । ఋ॒ద్ధ్యాస॑మ॒ద్య । మ॒ఖస్య॒ శిరః॑ ॥ 3 ॥
మ॒ఖాయ॑ త్వా । మ॒ఖస్య॑ త్వా శీ॒ర్ష్ణే ॥ ఇయ॒త్యగ్ర॑ ఆసీః ।
ఋ॒ద్ధ్యాస॑మ॒ద్య । మ॒ఖస్య॒ శిరః॑ । మ॒ఖాయ॑ త్వా । మ॒ఖస్య॑ త్వా శీ॒ర్ష్ణే ॥ దేవీ᳚-ర్వమ్రీర॒స్య భూ॒తస్య॑ ప్రథమజా ఋతావరీః ॥ ఋ॒ద్ధ్యాస॑మ॒ద్య । మ॒ఖస్య॒ శిరః॑ ॥ 4 ॥
మ॒ఖాయ॑ త్వా । మ॒ఖస్య॑ త్వా శీ॒ర్ష్ణే ॥ ఇన్ద్ర॒స్యౌజో॑-ఽసి ।
ఋ॒ద్ధ్యాస॑మ॒ద్య । మ॒ఖస్య॒ శిరః॑ । మ॒ఖాయ॑ త్వా । మ॒ఖస్య॑ త్వా శీ॒ర్ష్ణే ॥ అ॒గ్ని॒జా అ॑సి ప్ర॒జాప॑తే॒ రేతః॑ । ఋ॒ద్ధ్యాస॑మ॒ద్య । మ॒ఖస్య॒ శిరః॑ ॥ 5 ॥
మ॒ఖాయ॑ త్వా । మ॒ఖస్య॑ త్వా శీ॒ర్ష్ణే ॥ ఆయు॑-ర్ధేహి ప్రా॒ణ-న్ధే॑హి । అ॒పా॒న-న్ధే॑హి వ్యా॒న-న్ధే॑హి । చఖ్షు॑-ర్ధేహి॒ శ్రోత్ర॑-న్ధేహి । మనో॑ ధేహి॒ వాచ॑-న్ధేహి । ఆ॒త్మాన॑-న్ధేహి ప్రతి॒ష్ఠా-న్ధే॑హి ।
మా-న్ధే॑హి॒ మయి॑ ధేహి ॥ మధు॑ త్వా మధు॒లా క॑రోతు ।
మ॒ఖస్య॒ శిరో॑-ఽసి ॥ 6 ॥
య॒జ్ఞస్య॑ ప॒దే స్థః॑ । గా॒య॒త్రేణ॑ త్వా॒ ఛన్ద॑సా కరోమి । త్రైష్టు॑భేన త్వా॒ ఛన్ద॑సా కరోమి । జాగ॑తేన త్వా॒ ఛన్ద॑సా కరోమి ॥ మ॒ఖస్య॒ రాస్నా॑-ఽసి । అది॑తిస్తే॒ బిల॑ఙ్గృహ్ణాతు । పాఙ్క్తే॑న॒ ఛన్ద॑సా ।
సూర్య॑స్య॒ హర॑సా శ్రాయ । మ॒ఖో॑-ఽసి ॥ 7 ॥
(ప॒తే॒ - శిర॑ - ఋతావరీర్-ఋద్ధ్యాస॑మ॒ద్య మ॒ఖస్య॒ శిరః॒ - శిరః॒ - శిరో॑-ఽసి॒ - +నవ॑ చ) (అ. 2)
(ఇయ॑తి॒ దేవీ॒రిన్ద్ర॒స్యౌజో᳚-ఽస్యగ్ని॒జా అ॒స్యాయు॑ర్ధేహి ప్రా॒ణ-మ్పఞ్చ॑)
అనువాకం 3
వృష్ణో॒ అశ్వ॑స్య ని॒ష్పద॑సి । వరు॑ణస్త్వా ధృ॒తవ్ర॑త॒ ఆధూ॑పయతు । మి॒త్రావరు॑ణయోర్
ధ్రు॒వేణ॒ ధర్మ॑ణా ॥ అ॒ర్చిషే᳚ త్వా । శో॒చిషే᳚ త్వా ।
జ్యోతి॑షే త్వా । తప॑సే త్వా ॥ అ॒భీమ-మ్మ॑హి॒నా దివ᳚మ్ ।
మి॒త్రో బ॑భూవ స॒ప్రథాః᳚ । ఉ॒త శ్రవ॑సా పృథి॒వీమ్ ॥ 8 ॥
మి॒త్రస్య॑ చర్షణీ॒ధృతః॑ ।
శ్రవో॑ దే॒వస్య॑ సాన॒సిమ్ । ద్యు॒మ్నఞ్చి॒త్రశ్ర॑వస్తమమ్ ॥ సిద్ధ్యై᳚ త్వా । దే॒వస్త్వా॑ సవి॒తోద్వ॑పతు ।
సు॒పా॒ణి-స్స్వ॑ఙ్గు॒రిః । సు॒బా॒హురు॒త శక్త్యా᳚ ॥ అప॑ద్యమానః పృథి॒వ్యామ్ । ఆశా॒ దిశ॒ ఆ పృ॑ణ । ఉత్తి॑ష్ఠ బృ॒హ-న్భ॑వ ॥ 9 ॥
ఊ॒ర్ధ్వస్తి॑ష్ఠ ధ్రు॒వస్త్వమ్ ॥ సూర్య॑స్య త్వా॒ చఖ్షు॒షా-ఽన్వీ᳚ఖ్షే । ఋ॒జవే᳚ త్వా । సా॒ధవే᳚ త్వా । సు॒ఖ్షి॒త్యై త్వా॒ భూత్యై᳚ త్వా ॥
ఇ॒దమ॒హమ॒ముమా॑ముష్యాయ॒ణం-విఀ॒శా ప॒శుభి॑-ర్బ్రహ్మవర్చ॒సేన॒ పర్యూ॑హామి ।
గా॒య॒త్రేణ॑ త్వా॒ ఛన్ద॒సా ఽఽచ్ఛృ॑ణద్మి । త్రైష్టు॑భేన త్వా॒ ఛన్ద॒సా ఽఽచ్ఛృ॑ణద్మి ।
జాగ॑తేన త్వా॒ ఛన్ద॒సా ఽఽచ్ఛృ॑ణద్మి । ఛృ॒ణత్తు॑ త్వా॒ వాక్ । ఛృ॒ణత్తు॒ త్వోర్క్ । ఛృ॒ణత్తు॑ త్వా హ॒విః ।
ఛృ॒న్ధి వాచ᳚మ్ । ఛృ॒న్ధ్యూర్జ᳚మ్ । ఛృ॒న్ధి హ॒విః ॥
దేవ॑ పురశ్చర స॒ఘ్యాస॑న్త్వా ॥ 10 ॥
(పృ॒థి॒వీం - భ॑వ॒ - వా-ఖ్షట్చ॑) (అ. 3)
అనువాకం 4
బ్రహ్మ॑-న్ప్రవ॒ర్గ్యే॑ణ॒ ప్రచ॑రిష్యామః ।
హోత॑-ర్ఘ॒ర్మమ॒భిష్టు॑హి । అగ్నీ॒ద్రౌహి॑ణౌ పురో॒డాశా॒వధి॑శ్రయ । ప్రతి॑ప్రస్థాత॒ర్విహ॑ర ।
ప్రస్తో॑త॒-స్సామా॑ని గాయ ॥ యజు॑ర్యుక్త॒గ్ం॒ సామ॑భి॒రాక్త॑ఖన్త్వా । విశ్వై᳚-ర్దే॒వైరను॑మత-మ్మ॒రుద్భిః॑ । దఖ్షి॑ణాభిః॒ ప్రత॑త-మ్పారయి॒ష్ణుమ్ ।
స్తుభో॑ వహన్తు సుమన॒స్యమా॑నమ్ । స నో॒ రుచ॑న్ధే॒హ్యహృ॑ణీయమానః । భూర్భువ॒స్సువః॑ ।
ఓమిన్ద్ర॑వన్తః॒ ప్రచ॑రత ॥ 11 ॥
(అహృ॑ణీయమానో॒ ద్వే చ॑) (అ. 4)
అనువాకం 5
బ్రహ్మ॒-న్ప్రచ॑రిష్యామః । హోత॑-ర్ఘ॒ర్మమ॒భిష్టు॑హి ॥ య॒మాయ॑ త్వా మ॒ఖాయ॑ త్వా । సూర్య॑స్య॒ హర॑సే త్వా ॥ ప్రా॒ణాయ॒ స్వాహా᳚ వ్యా॒నాయ॒ స్వాహా॑ ఽపా॒నాయ॒ స్వాహా᳚ ।
చఖ్షు॑షే॒ స్వాహా॒ శ్రోత్రా॑య॒ స్వాహా᳚ । మన॑సే॒ స్వాహా॑ వా॒చే సర॑స్వత్యై॒ స్వాహా᳚ । దఖ్షా॑య॒ స్వాహా॒ క్రత॑వే॒ స్వాహా᳚ । ఓజ॑సే॒ స్వాహా॒ బలా॑య॒ స్వాహా᳚ ॥
దే॒వస్త్వా॑ సవి॒తా మద్ధ్వా॑-ఽనక్తు ॥ 12 ॥
పృ॒థి॒వీ-న్తప॑సస్త్రాయస్వ । అ॒ర్చిర॑సి శో॒చిర॑సి॒ జ్యోతి॑రసి॒ తపో॑-ఽసి । సగ్ంసీ॑దస్వ మ॒హాగ్ం అ॑సి । శోచ॑స్వ దేవ॒వీత॑మః । వి ధూ॒మమ॑గ్నే అరు॒ష-మ్మి॑యేద్ధ్య । సృ॒జ ప్ర॑శస్త దర్శ॒తమ్ ॥
అ॒ఞ్జన్తి॒ య-మ్ప్ర॒థయ॑న్తో॒ న విప్రాః᳚ । వ॒పావ॑న్త॒న్నాగ్నినా॒ తప॑న్తః ।
పి॒తుర్న పు॒త్ర ఉప॑సి॒ ప్రేష్ఠః॑ । ఆ ఘ॒ర్మో అ॒గ్నిమృ॒తయ॑న్నసాదీత్ ॥ 13 ॥
అ॒నా॒ధృ॒ష్యా పు॒రస్తా᳚త్ । అ॒గ్నేరాధి॑పత్యే ।
ఆయు॑ర్మే దాః । పు॒త్రవ॑తీ దఖ్షిణ॒తః । ఇన్ద్ర॒స్యాధి॑పత్యే । ప్ర॒జా-మ్మే॑ దాః । సు॒షదా॑ ప॒శ్చాత్ । దే॒వస్య॑ సవి॒తురాధి॑పత్యే । ప్రా॒ణ-మ్మే॑ దాః । ఆశ్రు॑తిరుత్తర॒తః ॥ 14 ॥
మి॒త్రావరు॑ణయో॒రాధి॑పత్యే । శ్రోత్ర॑-మ్మే దాః । విధృ॑తిరు॒పరి॑ష్టాత్ । బృహ॒స్పతే॒రాధి॑పత్యే ।
బ్రహ్మ॑ మే దాః, ఖ్ష॒త్ర-మ్మే॑ దాః । తేజో॑ మే ధా॒ వర్చో॑ మే ధాః । యశో॑ మే ధా॒ స్తపో॑ మే ధాః ।
మనో॑ మే ధాః ॥ మనో॒రశ్వా॑-ఽసి॒ భూరి॑పుత్రా ।
విశ్వా᳚భ్యో మా నా॒ష్ట్రాభ్యః॑ పాహి ॥ 15 ॥
సూ॒ప॒సదా॑ మే భూయా॒ మా మా॑ హిగ్ంసీః ॥ తపో॒ ష్వ॑గ్నే॒ అన్త॑రాగ్ం అ॒మిత్రాన్॑ ।
తపా॒శగ్ంస॑మర॒రుషః॒ పర॑స్య । తపా॑ వసో చికితా॒నో అ॒చిత్తాన్॑ । వి తే॑ తిష్ఠన్తామ॒జరా॑ అ॒యాసః॑ ॥ చిత॑-స్స్థ పరి॒చితః॑ । స్వాహా॑ మ॒రుద్భిః॒ పరి॑శ్రయస్వ । మా అ॑సి । ప్ర॒మా అ॑సి । ప్ర॒తి॒మా అ॑సి ॥ 16 ॥
స॒మ్మా అ॑సి । వి॒మా అ॑సి । ఉ॒న్మా అ॑సి । అ॒న్తరి॑ఖ్షస్యాన్త॒ర్ధిర॑సి ॥
దివ॒న్తప॑సస్త్రాయస్వ । ఆ॒భి-ర్గీ॒ర్భి-ర్యదతో॑ న ఊ॒నమ్ ।
ఆప్యా॑యయ హరివో॒ వర్ధ॑మానః । య॒దా స్తో॒తృభ్యో॒ మహి॑ గో॒త్రా రు॒జాసి॑ । భూ॒యి॒ష్ఠ॒భాజో॒ అధ॑ తే స్యామ ॥ శు॒క్రన్తే॑ అ॒న్య-ద్య॑జ॒తన్తే॑ అ॒న్యత్ ॥ 17 ॥
విషు॑రూపే॒ అహ॑నీ॒ ద్యౌరి॑వాసి । విశ్వా॒ హి మా॒యా అవ॑సి స్వధావః । భ॒ద్రా తే॑ పూషన్ని॒హ రా॒తిర॑స్తు ॥ అర్హ॑-న్బిభర్షి॒ సాయ॑కాని॒ ధన్వ॑ । అర్హ॑న్ని॒ష్కం-యఀ ॑జ॒తం-విఀ॒శ్వరూ॑పమ్ । అర్హ॑న్ని॒ద-న్ద॑యసే॒ విశ్వ॒-మబ్భు॑వమ్ । న వా ఓజీ॑యో రుద్ర॒ త్వద॑స్తి ॥ గా॒య॒త్రమ॑సి । త్రైష్టు॑భమసి । జాగ॑తమసి । మధు॒ మధు॒ మధు॑ ॥ 18 ॥
(అ॒న॒ - క్త్వ॒సా॒దీ॒ - దు॒త్త॒ర॒తః - పా॑హి - ప్రతి॒మా అ॑సి - యజ॒తన్తే॑ అ॒న్యజ్ - జాగ॑తమ॒స్యేక॑-ఞ్చ) (అ. 5)
అనువాకం 6
దశ॒ ప్రాచీ॒ర్దశ॑ భాసి దఖ్షి॒ణా । దశ॑ ప్ర॒తీచీ॒ర్దశ॑ భా॒స్యుదీ॑చీః । దశో॒ర్ధ్వా భా॑సి సుమన॒స్యమా॑నః । స నో॒ రుచ॑న్ధే॒హ్యహృ॑ణీయమానః ॥
అ॒గ్నిష్ట్వా॒ వసు॑భిః పు॒రస్తా᳚-ద్రోచయతు గాయ॒త్రేణ॒ ఛన్ద॑సా । స మా॑ రుచి॒తో రో॑చయ ॥ ఇన్ద్ర॑స్త్వా రు॒ద్రై-ర్ద॑ఖ్షిణ॒తో రో॑చయతు॒ త్రైష్టు॑భేన॒ ఛన్ద॑సా ।
స మా॑ రుచి॒తో రో॑చయ । వరు॑ణస్త్వా-ఽఽది॒త్యైః ప॒శ్చా-ద్రో॑చయతు॒ జాగ॑తేన॒ ఛన్ద॑సా ।
స మా॑ రుచి॒తో రో॑చయ ॥ 19 ॥
ద్యు॒తా॒నస్త్వా॑ మారు॒తో మ॒రుద్భి॑రుత్తర॒తో రో॑చయ॒త్వాను॑ష్టుభేన॒ ఛన్ద॑సా । స మా॑ రుచి॒తో రో॑చయ । బృహ॒స్పతి॑స్త్వా॒ విశ్వై᳚-ర్దే॒వైరు॒పరి॑ష్టా-ద్రోచయతు॒ పాఙ్క్తే॑న॒ ఛన్ద॑సా । స మా॑ రుచి॒తో రో॑చయ ॥ రో॒చి॒తస్త్వ-న్దే॑వ ఘర్మ దే॒వేష్వసి॑ ।
రో॒చి॒షీ॒యాహ-మ్మ॑ను॒ష్యే॑షు ॥
సమ్రా᳚డ్ ఘర్మ రుచి॒తస్త్వం ఏ॒వేష్వాయు॑ష్మాగ్స్తేజ॒స్వీ బ్ర॑హ్మవర్చ॒స్య॑సి । రు॒చి॒తో॑-ఽహ-మ్మ॑ను॒ష్యే᳚ష్వాయు॑ష్మాగ్-స్తేజ॒స్వీ బ్ర॑హ్మవర్చ॒సీ భూ॑యాసమ్ ॥ రుగ॑సి । రుచ॒-మ్మయి॑ ధేహి ॥ 20 ॥
మయి॒ రుక్ ॥ దశ॑ పు॒రస్తా᳚-ద్రోచసే । దశ॑ దఖ్షి॒ణా । దశ॑ ప్ర॒త్యమ్మ్ । దశోదఙ్ఙ్॑ । దశో॒ర్ధ్వో భా॑సి సుమన॒స్యమా॑నః । స న॑-స్సమ్రా॒డిష॒మూర్జ॑-న్ధేహి । వా॒జీ వా॒జినే॑ పవస్వ । రో॒చి॒తో ఘ॒ర్మో రు॑చీ॒య ॥ 21 ॥
(రో॒చ॒య॒ - ధే॒హి॒ - +నవ॑ చ) (అ. 6)
అనువాకం 7
అప॑శ్యఙ్గో॒పామని॑పద్యమానమ్ । ఆ చ॒ పరా॑ చ ప॒థిభి॒శ్చర॑న్తమ్ । స స॒ద్ధ్రీచీ॒-స్స విషూ॑చీ॒ర్వసా॑నః । ఆ వ॑రీవర్తి॒ భువ॑నేష్వ॒న్తః ॥ అత్ర॑ ప్రా॒వీః । మధు॒ మాద్ధ్వీ᳚భ్యా॒-మ్మధు॒ మాధూ॑చీభ్యామ్ । అను॑ వా-న్దే॒వవీ॑తయే ॥ సమ॒గ్నిర॒గ్నినా॑ గత । స-న్దే॒వేన॑ సవి॒త్రా । సగ్ం సూర్యే॑ణ రోచతే ॥ 22 ॥
స్వాహా॒ సమ॒గ్నిస్తప॑సా గత । స-న్దే॒వేన॑ సవి॒త్రా ।
సగ్ం సూర్యే॑ణారోచిష్ట ॥ ధ॒ర్తా ది॒వో విభా॑సి॒ రజ॑సః । పృ॒థి॒వ్యా ధ॒ర్తా । ఉ॒రోర॒న్తరి॑ఖ్షస్య ధ॒ర్తా । ధ॒ర్తా దే॒వో దే॒వానా᳚మ్ । అమ॑ర్త్యస్తపో॒జాః ॥ హృ॒దే త్వా॒ మన॑సే త్వా । ది॒వే త్వా॒ సూర్యా॑య త్వా ॥ 23 ॥
ఊ॒ర్ధ్వమి॒మ-మ॑ద్ధ్వ॒రఙ్కృ॑ధి । ది॒వి దే॒వేషు॒ హోత్రా॑ యచ్ఛ ॥ విశ్వా॑సా-మ్భువా-మ్పతే । విశ్వ॑స్య భువనస్పతే । విశ్వ॑స్య మనసస్పతే । విశ్వ॑స్య వచసస్పతే । విశ్వ॑స్య తపసస్పతే । విశ్వ॑స్య బ్రహ్మణస్పతే । దే॒వ॒శ్రూస్త్వన్దే॑వ ఘర్మ దే॒వా-న్పా॑హి ॥ త॒పో॒జాం-వాఀచ॑మ॒స్మే నియ॑చ్ఛ దేవా॒యువ᳚మ్ ॥ 24 ॥
గర్భో॑ దే॒వానా᳚మ్ ॥ పి॒తా మ॑తీ॒నామ్ ॥
పతిః॑ ప్ర॒జానా᳚మ్ ॥ మతిః॑ కవీ॒నామ్ ॥
సన్దే॒వో దే॒వేన॑ సవి॒త్రా-ఽయ॑తిష్ట । సగ్ం సూర్యే॑ణారుక్త ॥ ఆ॒యు॒ర్దాస్త్వమ॒స్మభ్య॑-ఙ్ఘర్మ వర్చో॒దా అ॑సి ॥ పి॒తా నో॑-ఽసి పి॒తా నో॑ బోధ ॥ ఆ॒యు॒ర్ధాస్త॑నూ॒ధాః ప॑యో॒ధాః ।
వ॒ర్చో॒దా వ॑రివో॒దా ద్ర॑విణో॒దాః ॥ 25 ॥
అ॒న్త॒రి॒ఖ్ష॒ప్ర॒ ఉ॒రోర్వరీ॑యాన్ । అ॒శీ॒మహి॑ త్వా॒ మా మా॑ హిగ్ంసీః ॥ త్వమ॑గ్నే గృ॒హప॑తి-ర్వి॒శామ॑సి । విశ్వా॑సా॒-మ్మాను॑షీణామ్ । శ॒త-మ్పూ॒ర్భిర్య॑విష్ఠ పా॒హ్యగ్ంహ॑సః । స॒మే॒ద్ధారగ్ం॑ శ॒తగ్ం హిమాః᳚ ।
త॒-న్ద్రా॒విణగ్ం॑ హార్దివా॒నమ్ । ఇ॒హైవ రా॒తయ॑-స్సన్తు ॥ త్వష్టీ॑మతీ తే సపేయ । సు॒రేతా॒ రేతో॒ దధా॑నా ।
వీ॒రం-విఀ ॑దేయ॒ తవ॑ స॒న్దృశి॑ ।
మా-ఽహగ్ం రా॒యస్పోషే॑ణ॒ వి యో॑షమ్ ॥ 26 ॥
(రో॒చ॒తే॒-సూర్య॑య త్వా - దేవా॒యువం॑ - ద్రవిణో॒దా - దధా॑నా॒ ద్వే చ॑) (అ. 7)
అనువాకం 8
దే॒వస్య॑ త్వా సవి॒తుః ప్ర॑స॒వే । అ॒శ్వినో᳚-ర్బా॒హుభ్యా᳚మ్ ।
పూ॒ష్ణో హస్తా᳚భ్యా॒మా ద॑దే ॥ అది॑త్యై॒ రాస్నా॑-ఽసి । ఇడ॒ ఏహి॑ । అది॑త॒ ఏహి॑ । సర॑స్వ॒త్యేహి॑ । అసా॒వేహి॑ ।
అసా॒వేహి॑ । అసా॒వేహి॑ ॥ 27 ॥
అది॑త్యా ఉ॒ష్ణీష॑మసి । వా॒యుర॑స్యై॒డః । పూ॒షా త్వో॒పావ॑సృజతు । అ॒శ్విభ్యా॒-మ్ప్ర దా॑పయ । యస్తే॒ స్తన॑-శ్శశ॒యో యో మ॑యో॒భూః । యేన॒ విశ్వా॒ పుష్య॑సి॒ వార్యా॑ణి । యో ర॑త్న॒ధా వ॑సు॒విద్య-స్సు॒దత్రః॑ ।
సర॑స్వతి॒ తమి॒హ ధాత॑వే-ఽకః ॥ ఉస్ర॑ ఘ॒ర్మగ్ం శిగ్ం॑ష । ఉస్ర॑ ఘ॒ర్మ-మ్పా॑హి ॥ 28 ॥
ఘ॒ర్మాయ॑ శిగ్ంష । బృహ॒స్పతి॒స్త్వోప॑సీదతు । దాన॑వ-స్స్థ॒ పేర॑వః । వి॒ష్వ॒గ్వృతో॒ లోహి॑తేన । అ॒శ్విభ్యా᳚-మ్పిన్వస్వ । సర॑స్వత్యై పిన్వస్వ ।
పూ॒ష్ణే పి॑న్వస్వ । బృహ॒స్పత॑యే పిన్వస్వ । ఇన్ద్రా॑య పిన్వస్వ । ఇన్ద్రా॑య పిన్వస్వ ॥ 29 ॥
గా॒య॒త్రో॑-ఽసి । త్రైష్టు॑భో-ఽసి । జాగ॑తమసి । స॒హోర్జో భా॒గేనోప॒ మేహి॑ । ఇన్ద్రా᳚శ్వినా॒ మధు॑న-స్సార॒ఘస్య॑ । ఘ॒ర్మ-మ్పా॑త వసవో॒ యజ॑తా॒ వట్ । స్వాహా᳚ త్వా॒ సూర్య॑స్య ర॒శ్మయే॑ వృష్టి॒వన॑యే జుహోమి । మధు॑ హ॒విర॑సి । సూర్య॑స్య॒ తప॑స్తప । ద్యావా॑పృథి॒వీభ్యా᳚-న్త్వా॒ పరి॑గృహ్ణామి ॥ 30 ॥
అ॒న్తరి॑ఖ్షేణ॒ త్వోప॑యచ్ఛామి । దే॒వానా᳚-న్త్వా పితృ॒ణామను॑మతో॒ భర్తుగ్ం॑ శకేయమ్ । తేజో॑-ఽసి ।
తేజో-ఽను॒ప్రేహి॑ । ది॒వి॒స్పృమ్మా మా॑ హిగ్ంసీః ।
అ॒న్త॒రి॒ఖ్ష॒స్పృమ్మా మా॑ హిగ్ంసీః । పృ॒థి॒వి॒స్పృమ్మా మా॑ హిగ్ంసీః ।
సువ॑రసి॒ సువ॑ర్మే యచ్ఛ ।
దివం॑-యఀచ్ఛ ది॒వో మా॑ పాహి ॥ 31 ॥
(ఏహి॑ - పాహి - పిన్వస్వ - గృహ్ణామి॒ - +నవ॑ చ) (అ. 8)
అనువాకం 9
స॒ము॒ద్రాయ॑ త్వా॒ వాతా॑య॒ స్వాహా᳚ । స॒లి॒లాయ॑ త్వా॒ వాతా॑య॒ స్వాహా᳚ । అ॒నా॒ధృ॒ష్యాయ॑ త్వా॒ వాతా॑య॒ స్వాహా᳚ । అ॒ప్ర॒తి॒ధృ॒ష్యాయ॑ త్వా॒ వాతా॑య॒ స్వాహా᳚ ।
అ॒వ॒స్యవే᳚ త్వా॒ వాతా॑య॒ స్వాహా᳚ । దువ॑స్వతే త్వా॒ వాతా॑య॒ స్వాహా᳚ । శిమి॑ద్వతే త్వా॒ వాతా॑య॒ స్వాహా᳚ । అ॒గ్నయే᳚ త్వా॒ వసు॑మతే॒ స్వాహా᳚ ।
సోమా॑య త్వా రు॒ద్రవ॑తే॒ స్వాహా᳚ ।
వరు॑ణాయ త్వా-ఽఽది॒త్యవ॑తే॒ స్వాహా᳚ ॥ 32 ॥
బృహ॒స్పత॑యే త్వా వి॒శ్వదే᳚వ్యావతే॒ స్వాహా᳚ ।
స॒వి॒త్రే త్వ॑ర్భు॒మతే॑ విభు॒మతే᳚ ప్రభు॒మతే॒ వాజ॑వతే॒ స్వాహా᳚ । య॒మాయ॒ త్వా-ఽఙ్గి॑రస్వతే పితృ॒మతే॒ స్వాహా᳚ ॥ విశ్వా॒ ఆశా॑ దఖ్షిణ॒సత్ । విశ్వా᳚-న్దే॒వాన॑యాడి॒హ । స్వాహా॑కృతస్య ఘ॒ర్మస్య॑ । మధోః᳚ పిబతమశ్వినా ।
స్వాహా॒-ఽగ్నయే॑ య॒జ్ఞియా॑య । శం-యఀజు॑ర్భిః ॥
అశ్వి॑నా ఘ॒ర్మ-మ్పా॑తగ్ం హార్దివా॒నమ్ ॥ 33 ॥
అహ॑-ర్ది॒వాభి॑-రూ॒తిభిః॑ । అను॑ వా॒-న్ద్యావా॑పృథి॒వీ మగ్ం॑సాతామ్ । స్వాహేన్ద్రా॑య ॥ స్వాహేన్ద్రా॒వట్ । ఘ॒ర్మమ॑పాతమశ్వినా హార్దివా॒నమ్ ।
అహ॑-ర్ది॒వాభి॑రూ॒తిభిః॑ । అను॑ వా॒-న్ద్యావా॑పృథి॒వీ అ॑మగ్ంసాతామ్ । త-మ్ప్రా॒వ్యం॑-యఀథా॒ వట్ । నమో॑ ది॒వే । నమః॑ పృథి॒వ్యై ॥ 34 ॥
ది॒వి ధా॑ ఇ॒మం-యఀ॒జ్ఞమ్ । య॒జ్ఞమి॒మ-న్ది॒వి ధాః᳚ । దివ॑ఙ్గచ్ఛ । అ॒న్తరి॑ఖ్షఙ్గచ్ఛ । పృ॒థి॒వీఙ్గ॑చ్ఛ । పఞ్చ॑ ప్ర॒దిశో॑ గచ్ఛ । దే॒వా-న్ఘ॑ర్మ॒పా-న్గ॑చ్ఛ । పి॒తౄ-న్ఘ॑ర్మ॒పా-న్గ॑చ్ఛ ॥ 35 ॥
(ఆ॒ది॒త్యవ॑తే॒ స్వాహా॑-హార్దివా॒నం-పృ॑థి॒వ్యా-+అ॒ష్టౌ చ॑) (అ. 9)
అనువాకం 10
ఇ॒షే పీ॑పిహి । ఊ॒ర్జే పీ॑పిహి । బ్రహ్మ॑ణే పీపిహి । ఖ్ష॒త్రాయ॑ పీపిహి । అ॒ద్భ్యః పీ॑పిహి । ఓష॑ధీభ్యః పీపిహి । వన॒స్పతి॑భ్యః పీపిహి । ద్యావా॑పృథి॒వీభ్యా᳚-మ్పీపిహి । సు॒భూ॒తాయ॑ పీపిహి । బ్ర॒హ్మ॒వ॒ర్చ॒సాయ॑ పీపిహి ॥ 36 ॥
యజ॑మానాయ పీపిహి । మహ్య॒ఞ్జ్యైష్ఠ్యా॑య పీపిహి ॥ త్విష్యై᳚ త్వా । ద్యు॒మ్నాయ॑ త్వా । ఇ॒న్ద్రి॒యాయ॑ త్వా॒ భూత్యై᳚ త్వా । ధర్మా॑-ఽసి సు॒ధర్మా మే᳚ న్య॒స్మే । బ్రహ్మా॑ణి ధారయ । ఖ్ష॒త్రాణి॑ ధారయ । విశ॑న్ధారయ ।
నేత్త్వా॒ వాత॑-స్స్క॒న్దయా᳚త్ ॥ 37 ॥
అ॒ముష్య॑ త్వా ప్రా॒ణే సా॑దయామి । అ॒మునా॑ స॒హ ని॑ర॒ర్థఙ్గ॑చ్ఛ । యో᳚-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి॑ ।
యఞ్చ॑ వ॒య-న్ద్వి॒ష్మః ॥ పూ॒ష్ణే శర॑సే॒ స్వాహా᳚ ।
గ్రావ॑భ్య॒-స్స్వాహా᳚ । ప్ర॒తి॒రేభ్య॒-స్స్వాహా᳚ । ద్యావా॑పృథి॒వీభ్యా॒గ్॒ స్వాహా᳚ ।
పి॒తృభ్యో॑ ఘర్మ॒పేభ్య॒-స్స్వాహా᳚ ॥
రు॒ద్రాయ॑ రు॒ద్రహో᳚త్రే॒ స్వాహా᳚ ॥ 38 ॥
అహ॒-ర్జ్యోతిః॑ కే॒తునా॑ జుషతామ్ । సు॒జ్యో॒తి-ర్జ్యోతి॑షా॒గ్॒ స్వాహా᳚ । రాత్రి॒ర్జ్యోతిః॑ కే॒తునా॑ జుషతామ్ । సు॒జ్యో॒తి-ర్జ్యోతి॑షా॒గ్॒ స్వాహా᳚ । అపీ॑పరో॒ మా-ఽహ్నో॒ రాత్రి॑యై మా పాహి । ఏ॒షా తే॑ అగ్నే స॒మిత్ । తయా॒ సమి॑ద్ధ్యస్వ । ఆయు॑ర్మే దాః । వర్చ॑సా మా-ఽఞ్జీః । అపీ॑పరో మా॒ రాత్రి॑యా॒ అహ్నో॑ మా పాహి ॥ 39 ॥
ఏ॒షా తే॑ అగ్నే స॒మిత్ । తయా॒ సమి॑ద్ధ్యస్వ । ఆయు॑ర్మే దాః । వర్చ॑సా మా-ఽఞ్జీః । అ॒గ్ని-ర్జ్యోతి॒-ర్జ్యోతి॑ర॒గ్ని-స్స్వాహా᳚ ।
సూర్యో॒ జ్యోతి॒-ర్జ్యోతి॒-స్సూర్య॒-స్స్వాహా᳚ । భూ-స్స్వాహా᳚ । హు॒తగ్ం హ॒విః । మధు॑ హ॒విః । ఇన్ద్ర॑తమే॒-ఽగ్నౌ ॥ 40 ॥
పి॒తా నో॑-ఽసి॒ మా మా॑ హిగ్ంసీః । అ॒శ్యామ॑ తే దేవఘర్మ ।
మధు॑మతో॒ వాజ॑వతః పితు॒మతః॑ । అఙ్గి॑రస్వత-స్స్వధా॒వినః॑ । అ॒శీ॒మహి॑ త్వా॒ మా మా॑ హిగ్ంసీః ॥ స్వాహా᳚ త్వా॒ సూర్య॑స్య ర॒శ్మిభ్యః॑ । స్వాహా᳚ త్వా॒ నఖ్ష॑త్రేభ్యః ॥ 41 ॥
(బ్ర॒హ్మ॒వ॒ర్చ॒సాయ॑ పీపిహి - స్క॒న్దయా᳚-ద్- రు॒ద్రాయ॑ రు॒ద్రహో᳚త్రే॒ స్వాహా - ఽహ్నో॑ మా పాహ్ - య॒గ్నౌ - +స॒ప్త చ॑) (అ. 10)
అనువాకం 11
ఘర్మ॒ యా తే॑ ది॒వి శుక్ । యా గా॑య॒త్రే ఛన్ద॑సి । యా బ్రా᳚హ్మ॒ణే । యా హ॑వి॒ర్ధానే᳚ । తాన్త॑ ఏ॒తేనావ॑యజే॒ స్వాహా᳚ ॥ ఘర్మ॒ యా తే॒-ఽన్తరి॑ఖ్షే॒ శుక్ ।
యా త్రైష్టు॑భే॒ ఛన్ద॑సి । యా రా॑జ॒న్యే᳚ । యా-ఽఽగ్నీ᳚ద్ధ్రే ।
తాన్త॑ ఏ॒తేనావ॑యజే॒ స్వాహా᳚ ॥ 42 ॥
ఘర్మ॒ యా తే॑ పృథి॒వ్యాగ్ం శుక్ । యా జాగ॑తే॒ ఛన్ద॑సి । యా వైశ్యే᳚ । యా సద॑సి । తాన్త॑ ఏ॒తేనావ॑యజే॒ స్వాహా᳚ ॥ అ॒గ్నిశ్చ॑ హవ్య॒వాహ॑నో॒ భవ॑తా-న్దా॒శుషే॒ మయః॑ ॥ అన్విద॑నుమతే॒ త్వ-మ్మన్యా॑సై॒ శఞ్చ॑నః కృధి । క్రత్వే॒ దఖ్షా॑య నో హిను॒ ప్రణ॒ ఆయూగ్ం॑షి తారిషః ॥ ది॒వస్త్వా॑ పర॒స్పాయాః᳚ । అ॒న్తరి॑ఖ్షస్య త॒నువః॑ పాహి । పృ॒థి॒వ్యాస్త్వా॒ ధర్మ॑ణా ॥ 43 ॥
వ॒యమను॑క్రామామ సువి॒తాయ॒ నవ్య॑సే ॥ బ్రహ్మ॑ణస్త్వా పర॒స్పాయాః᳚ । ఖ్ష॒త్రస్య॑ త॒నువః॑ పాహి । వి॒శస్త్వా॒ ధర్మ॑ణా । వ॒యమను॑క్రామామ సువి॒తాయ॒ నవ్య॑సే ॥ ప్రా॒ణస్య॑ త్వా పర॒స్పాయై᳚ । చఖ్షు॑షస్త॒నువః॑ పాహి । శ్రోత్ర॑స్య త్వా॒ ధర్మ॑ణా । వ॒యమను॑క్రామామ సువి॒తాయ॒ నవ్య॑సే ॥ వ॒ల్గుర॑సి శం॒-యుఀధా॑యాః ॥ 44 ॥
శిశు॒-ర్జన॑ధాయాః ॥ శఞ్చ॒ వఖ్షి॒ పరి॑ చ॒ వఖ్షి॑ ।
చతు॑-స్స్రక్తి॒ర్నాభి॑ర్-ఋ॒తస్య॑ । సదో॑ వి॒శ్వాయు॒-శ్శర్మ॑ స॒ప్రథాః᳚ । అప॒ ద్వేషో॒ అప॒ హ్వరః॑ । అ॒న్యద్వ్ర॑తస్య సశ్చిమ । ఘర్మై॒త-త్తే-ఽన్న॑మే॒త-త్పురీ॑షమ్ । తేన॒ వర్ధ॑స్వ॒ చా చ॑ ప్యాయస్వ । వ॒ర్ధి॒షీ॒మహి॑ చ వ॒యమ్ । ఆ చ॑ ప్యాసిషీ॒మహి॑ ॥ 45 ॥
రన్తి॒-ర్నామా॑సి ది॒వ్యో గ॑న్ధ॒ర్వః । తస్య॑ తే ప॒ద్వద్ధ॑వి॒ర్ధాన᳚మ్ । అ॒గ్నిరద్ధ్య॑ఖ్షాః । రు॒ద్రో-ఽధి॑పతిః ॥ సమ॒హమాయు॑షా । స-మ్ప్రా॒ణేన॑ ।
సం-వఀర్చ॑సా । స-మ్పయ॑సా । సఙ్గౌ॑ప॒త్యేన॑ । సగ్ం రా॒యస్పోషే॑ణ ॥ 46 ॥
వ్య॑సౌ । యో᳚-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి॑ । యఞ్చ॑ వ॒య-న్ద్వి॒ష్మః ॥
అచి॑క్రద॒ద్వృషా॒ హరిః॑ । మ॒హా-న్మి॒త్రో న ద॑ర్శ॒తః । సగ్ం సూర్యే॑ణ రోచతే ॥ చిద॑సి సము॒ద్రయో॑నిః । ఇన్దు॒-ర్దఖ్ష॑-శ్శ్యే॒న ఋ॒తావా᳚ । హిర॑ణ్యపఖ్ష-శ్శకు॒నో భు॑ర॒ణ్యుః । మ॒హాన్-థ్స॒ధస్థే᳚ ధ్రు॒వ ఆనిష॑త్తః ॥ 47 ॥
నమ॑స్తే అస్తు॒ మా మా॑ హిగ్ంసీః ॥ వి॒శ్వావ॑సుగ్ం సోమ గన్ధ॒ర్వమ్ । ఆపో॑ దదృ॒శుషీః᳚ । తదృ॒తేనా॒ వ్యా॑యన్న్ । తద॒న్వవై᳚త్ । ఇన్ద్రో॑ రారహా॒ణ ఆ॑సామ్ । పరి॒ సూర్య॑స్య పరి॒ధీగ్ం ర॑పశ్యత్ ॥ వి॒శ్వావ॑సుర॒భి తన్నో॑ గృణాతు । ది॒వ్యో గ॑న్ధ॒ర్వో రజ॑సో వి॒మానః॑ ।
యద్వా॑ ఘా స॒త్యము॒త యన్న వి॒ద్మ ॥ 48 ॥
ధియో॑ హిన్వా॒నో ధియ॒ ఇన్నో॑ అవ్యాత్ ॥ సస్ని॑మవిన్ద॒చ్చర॑ణే న॒దీనా᳚మ్ ।
అపా॑వృణో॒-ద్దురో॒ అశ్మ॑వ్రజానామ్ । ప్రాసా᳚-న్గన్ధ॒ర్వో అ॒మృతా॑ని వోచత్ । ఇన్ద్రో॒ దఖ్ష॒-మ్పరి॑జానాద॒హీన᳚మ్ ॥ ఏ॒తత్త్వ-న్దే॑వ ఘర్మ దే॒వో దే॒వానుపా॑గాః ।
ఇ॒దమ॒హ-మ్మ॑ను॒ష్యో॑ మను॒ష్యాన్॑ । సోమ॑పీ॒థాను॒ మేహి॑ । స॒హ ప్ర॒జయా॑ స॒హ రా॒యస్పోషే॑ణ ॥
సు॒మి॒త్రా న॒ ఆప॒ ఓష॑ధయ-స్సన్తు ॥ 49 ॥
దు॒ర్మి॒త్రాస్తస్మై॑ భూయాసుః । యో᳚-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి॑ ।
యఞ్చ॑ వ॒య-న్ద్వి॒ష్మః ॥ ఉద్వ॒య-న్తమ॑స॒స్పరి॒ పశ్య॑న్తో॒ జ్యోతి॒రుత్త॑రమ్ । దే॒వ-న్దే॑వ॒త్రా సూర్య॒మగ॑న్మ॒ జ్యోతి॑రుత్త॒మమ్ ॥ ఉదు॒ త్య-ఞ్జా॒తవే॑దస-న్దే॒వం-వఀ ॑హన్తి కే॒తవః॑ । దృ॒శే విశ్వా॑య॒ సూర్య᳚మ్ । చి॒త్ర-న్దే॒వానా॒-ముద॑గా॒దనీ॑క॒-ఞ్చఖ్షు॑ ర్మి॒త్రస్య॒ వరు॑ణస్యా॒-ఽగ్నేః ॥ ఇ॒మమూ॒ షు త్యమ॒స్మభ్యగ్ం॑ స॒నిమ్ । గా॒య॒త్రన్నవీ॑యాగ్ంసమ్ ।
అగ్నే॑ దే॒వేషు॒ ప్రవో॑చః ॥ 50 ॥
(యా-ఽఽగ్నీ᳚ద్ధ్రే॒ తాన్తా॑ ఏ॒తేనావ॑యజే॒ స్వాహా॒ - ధర్మ॑ణా - శం॒-యుఀధా॑యాః - ప్యాసిషీ॒మహి॒-పోషే॑ణ॒-నిష॑త్తో-వి॒ద్మ-స॑న్-+త్వ॒ష్టౌ చ॑) (అ. 11)
అనువాకం 12
మ॒హీ॒నా-మ్పయో॑-ఽసి॒ విహి॑త-న్దేవ॒త్రా ।
జ్యో॒తి॒ర్భా అ॑సి॒ వన॒స్పతీ॑నా॒మోష॑ధీనా॒గ్ం॒ రసః॑ ।
వా॒జిన॑-న్త్వా వా॒జినో-ఽవ॑ నయామః ।
ఊ॒ర్ధ్వ-మ్మన॑-స్సువ॒ర్గమ్ ॥ 51 ॥ (అ. 12)
అనువాకం 13
అస్కా॒-న్ద్యౌః పృ॑థి॒వీమ్ । అస్కా॑నృష॒భో యువా॒ గాః ।
స్క॒న్నేమా విశ్వా॒ భువ॑నా । స్క॒న్నో య॒జ్ఞః ప్రజ॑నయతు ॥ అస్కా॒నజ॑ని॒ ప్రాజ॑ని । ఆ స్క॒న్నాజ్జా॑యతే॒ వృషా᳚ ।
స్క॒న్నా-త్ప్రజ॑నిషీమహి ॥ 52 ॥ (అ. 13)
అనువాకం 14
యా పు॒రస్తా᳚-ద్వి॒ద్యుదాప॑తత్ । తాన్త॑ ఏ॒తేనావ॑ యజే॒ స్వాహా᳚ । యా ద॑ఖ్షిణ॒తః । యా ప॒శ్చాత్ । యోత్త॑ర॒తః । యోపరి॑ష్టా-ద్వి॒ద్యుదాప॑తత్ । తాన్త॑ ఏ॒తేనావ॑ యజే॒ స్వాహా᳚ ॥ 53 ॥ (అ. 14)
అనువాకం 15
ప్రా॒ణాయ॒ స్వాహా᳚ వ్యా॒నాయ॒ స్వాహా॑ ఽపా॒నాయ॒ స్వాహా᳚ ।
చఖ్షు॑షే॒ స్వాహా॒ శ్రోత్రా॑య॒ స్వాహా᳚ ।
మన॑సే॒ స్వాహా॑ వా॒చే సర॑స్వత్యై॒ స్వాహా᳚ ॥ 54 ॥ (అ. 15)
అనువాకం 16
పూ॒ష్ణే స్వాహా॑ పూ॒ష్ణే శర॑సే॒ స్వాహా᳚ ।
పూ॒ష్ణే ప్ర॑ప॒త్థ్యా॑య॒ స్వాహా॑ పూ॒ష్ణే న॒రన్ధి॑షాయ॒ స్వాహా᳚ । పూ॒ష్ణే-ఽఙ్ఘృ॑ణయే॒ స్వాహా॑ పూ॒ష్ణే న॒రుణా॑య॒ స్వాహా᳚ ।
పూ॒ష్ణే సా॑కే॒తాయ॒ స్వాహా᳚ ॥ 55 ॥ (అ. 16)
అనువాకం 17
ఉద॑స్య॒ శుష్మా᳚-ద్భా॒నుర్నార్త॒ బిభ॑ర్తి । భా॒ర-మ్పృ॑థి॒వీ న భూమ॑ । ప్ర శు॒క్రైతు॑ దే॒వీ మ॑నీ॒షా । అ॒స్మ-థ్సుత॑ష్టో॒ రథో॒ న వా॒జీ । అర్చ॑న్త॒ ఏకే॒ మహి॒ సామ॑ మన్వత । తేన॒ సూర్య॑మధారయన్న్ ।
తేన॒ సూర్య॑మరోచయన్న్ । ఘ॒ర్మ-శ్శిర॒స్తద॒యమ॒గ్నిః ।
పురీ॑షమసి॒ సమ్ప్రి॑య-మ్ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॑ర్భువత్ । ప్ర॒జాపతి॑స్త్వా సాదయతు । తయా॑ దే॒వత॑యా ఽఙ్గిర॒స్వ-ద్ధ్రు॒వా సీ॑ద ॥ 56 ॥ (అ. 17)
అనువాకం 18
యాస్తే॑ అగ్న ఆ॒ర్ద్రా యోన॑యో॒ యాః కు॑లా॒యినీః᳚ ।
యే తే॑ అగ్న॒ ఇన్ద॑వో॒ యా ఉ॒ నాభ॑యః । యాస్తే॑ అగ్నే త॒నువ॒ ఊర్జో॒ నామ॑ । తాభి॒స్త్వము॒భయీ॑భి-స్సంవిఀదా॒నః । ప్ర॒జాభి॑రగ్నే॒ ద్రవి॑ణే॒హ సీ॑ద ।
ప్ర॒జాప॑తిస్త్వా సాదయతు । తయా॑ దే॒వత॑యా-ఽఙ్గిర॒స్వ-ద్ధ్రు॒వా సీ॑ద ॥ 57 ॥ (అ. 18)
అనువాకం 19
అ॒గ్నిర॑సి వైశ్వాన॒రో॑-ఽసి । సం॒వఀ॒థ్స॒రో॑-ఽసి పరివథ్స॒రో॑-ఽసి । ఇ॒దా॒వ॒థ్స॒రో॑-ఽసీదువథ్స॒రో॑-ఽసి । ఇ॒ద్వ॒థ్స॒రో॑-ఽసి వథ్స॒రో॑-ఽసి । తస్య॑ తే వస॒న్త-శ్శిరః॑ । గ్రీ॒ష్మో దఖ్షి॑ణః ప॒ఖ్షః । వ॒ర్॒షాః పుచ్ఛ᳚మ్ ।
శ॒రదుత్త॑రః ప॒ఖ్షః । హే॒మ॒న్తో మద్ధ్య᳚మ్ । పూ॒ర్వ॒ప॒ఖ్షాశ్చిత॑యః । అ॒ప॒ర॒ప॒ఖ్షాః పురీ॑షమ్ । అ॒హో॒రా॒త్రాణీష్ట॑కాః । తస్య॑ తే॒ మాసా᳚శ్చార్ధమా॒సాశ్చ॑ కల్పన్తామ్ ।
ఋ॒తవ॑స్తే కల్పన్తామ్ । సం॒వఀ॒థ్స॒రస్తే॑ కల్పతామ్ ।
అ॒హో॒రా॒త్రాణి॑ తే కల్పన్తామ్ । ఏతి॒ ప్రేతి॒ వీతి॒ సమిత్యుదితి॑ ।
ప్ర॒జాప॑తిస్త్వా సాదయతు । తయా॑ దే॒వత॑యా-ఽఙ్గిర॒స్వ-ద్ధ్రు॒వా సీ॑ద ॥ 58 ॥
(చిత॑యో॒ నవ॑ చ) (అ. 19)
అనువాకం 20
భూర్భువ॒స్సువః॑ । ఊ॒ర్ధ్వ ఊ॒ షుణ॑ ఊ॒తయే᳚ । ఊ॒ర్ధ్వో నః॑ పా॒హ్యగ్ంహ॑సః ॥
వి॒ధున్ద॑ద్రా॒ణగ్ం సమ॑నే బహూ॒నామ్ । యువా॑న॒గ్ం॒ సన్త॑-మ్పలి॒తో జ॑గార । దే॒వస్య॑ పశ్య॒ కావ్య॑-మ్మహి॒త్వా-ఽద్యా మ॒మార॑ । స హ్య॒-స్సమా॑న ॥
యదృ॒తే చి॑దభి॒శ్రిషః॑ । పు॒రా జ॒ర్తృభ్య॑ ఆ॒తృదః॑ ।
సన్ధా॑తా స॒న్ధి-మ్మ॒ఘవా॑ పురో॒వసుః॑ ॥ 59 ॥
నిష్క॑ర్తా॒ విహ్రు॑త॒-మ్పునః॑ ॥ పున॑రూ॒ర్జా ని వ॑ర్తస్వ॒ పున॑రగ్న ఇ॒షా-ఽఽయు॑షా । పున॑ర్నః పాహి వి॒శ్వతః॑ ॥ స॒హ ర॒య్యా ని వ॑ర్త॒స్వాగ్నే॒ పిన్వ॑స్వ॒ ధార॑యా । వి॒శ్వఫ్స్ని॑యా వి॒శ్వత॒స్పరి॑ ॥ మా నో॑ ఘర్మ వ్యథి॒తో వి॑వ్యథో నః । మా నః॒ పర॒మధ॑ర॒మ్మా రజో॑-ఽనైః । మోష్వ॑స్మాగ్ స్తమ॑స్యన్త॒రా ధాః᳚ । మా రు॒ద్రియా॑సో అ॒భిగు॑ర్వృ॒ధానః॑ ॥ మా నః॒ క్రతు॑భిర్-హీడి॒తేభి॑ర॒స్మాన్ । ద్విషా॑ సునీతే॒ మా పరా॑దాః ।
మా నో॑ రు॒ద్రో నిర్-ఋ॑తి॒ర్మా నో॒ అస్తా᳚ ।
మా ద్యావా॑పృథి॒వీ హీ॑డిషాతామ్ ॥ 60 ॥
ఉప॑ నో మిత్రావరుణావి॒హావ॑తమ్ । అ॒న్వాదీ᳚ద్ధ్యాథామి॒హ న॑-స్సఖాయా । ఆ॒ది॒త్యానా॒-మ్ప్రసి॑తిర్హే॒తిః । ఉ॒గ్రా శ॒తాపా᳚ష్ఠా ఘ॒ విషా॒ పరి॑ణో వృణక్తు ॥
ఇ॒మ-మ్మే॑ వరుణ శ్రుధీ॒ హవ॑మ॒ద్యా చ॑ మృడయ । త్వామ॑వ॒స్యురా చ॑కే ॥ తత్త్వా॑ యామి॒ బ్రహ్మ॑ణా॒ వన్ద॑మాన॒-స్తదా శా᳚స్తే॒ యజ॑మానో హ॒విర్భిః॑ । అహే॑డమానో వరుణే॒హ బో॒ద్ధ్యురు॑శగ్ంస॒ మా న॒ ఆయుః॒ ప్రమో॑షీః ॥ త్వ-న్నో॑ అగ్నే॒ వరు॑ణస్య వి॒ద్వా-న్దే॒వస్య॒ హేడో-ఽవ॑ యాసి సీష్ఠాః । యజి॑ష్ఠో॒ వహ్ని॑ తమ॒-శ్శోశు॑చానో॒ విశ్వా॒ ద్వేషాగ్ం॑సి॒ ప్రము॑ముగ్ధ్య॒స్మత్ ॥
స త్వన్నో॑ అన్గే-ఽవ॒మో భ॑వో॒తీ నేది॑ష్ఠో అ॒స్యా ఉ॒షసో॒ వ్యు॑ష్టౌ । అవ॑ యఖ్ష్వ నో॒ వరు॑ణ॒గ్ం॒ రరా॑ణో వీ॒హి మృ॑డీ॒కగ్ం సు॒హవో॑ న ఏధి ॥ త్వమ॑గ్నే అ॒యా-ఽసి॑ । అ॒యా సన్మన॑సా హి॒తః । అ॒యా సనఃఅ॒వ్యమూ॑హిషే । అ॒యా నో॑ ధేహి భేష॒జమ్ । ఇ॒ష్టో అ॒గ్నిరాహు॑తః । స్వాహా॑కృతః పిపర్తు నః । స్వ॒గా దే॒వేభ్య॑ ఇ॒ద-న్నమః॑ ॥
ఉద్వ॒య-న్తమ॑స॒స్పరి॒ పశ్య॑న్తో॒ జ్యోతి॒రుత్త॑రమ్ । దే॒వ-న్దే॑వ॒త్రా సూర్య॒మగ॑న్మ॒ జ్యోతి॑రుత్త॒మమ్ ॥ ఉదు॒ త్య-ఞ్జా॒తవే॑దస-న్దే॒వం-వఀ ॑హన్తి కే॒తవః॑ । దృ॒శే విశ్వా॑య॒ సూర్య᳚మ్ । చి॒త్ర-న్దే॒వానా॒-ముద॑గా॒దనీ॑క॒-ఞ్చఖ్షు॑ ర్మి॒త్రస్య॒ వరు॑ణస్యా॒-ఽగ్నేః ॥
వయ॑-స్సుప॒ర్ణా ఉప॑సేదు॒రిన్ద్ర᳚మ్ । ప్రి॒యమే॑ధా॒ ఋష॑యో॒ నాధ॑మానాః । అప॑ ధ్వా॒న్తమూ᳚ర్ణు॒హి పూ॒ర్ధి చఖ్షుః॑ । ము॒ము॒గ్ధ్య॑స్మా-న్ని॒ధయే॑వ బ॒ద్ధాన్ ॥ 61 ॥
(పు॒రో॒వసు॑ర్హీడిషాతాగ్ం సుప॒ర్ణాః) (అ. 20)
అనువాకం 21
భూర్భువ॒స్సువః॑ । మయి॒ త్యది॑న్ద్రి॒య-మ్మ॒హత్ । మయి॒ దఖ్షో॒ మయి॒ క్రతుః॑ । మయి॑ ధాయి సు॒వీర్య᳚మ్ । త్రిశు॑గ్ఘ॒ర్మో విభా॑తు మే । ఆకూ᳚త్యా॒ మన॑సా స॒హ ।
వి॒రాజా॒ జ్యోతి॑షా స॒హ । య॒జ్ఞేన॒ పయ॑సా స॒హ । బ్రహ్మ॑ణా॒ తేజ॑సా స॒హ । ఖ్ష॒త్రేణ॒ యశ॑సా స॒హ । స॒త్యేన॒ తప॑సా స॒హ । తస్య॒ దోహ॑మశీమహి ।
తస్య॑ సు॒మ్నమ॑శీమహి । తస్య॑ భ॒ఖ్షమ॑శీమహి ।
తస్య॑ త॒ ఇన్ద్రే॑ణ పీ॒తస్య॒ మధు॑మతః ।
ఉప॑హూత॒స్యోప॑హూతో భఖ్షయామి ॥ 62 ॥
(యశ॑సా స॒హ షట్చ॑) (అ. 21)
అనువాకం 22
యాస్తే॑ అగ్నే ఘో॒రాస్త॒నువః॑ । ఖ్షుచ్చ॒ తృష్ణా॑ చ । అస్ను॒క్చానా॑హుతిశ్చ । అ॒శ॒న॒యా చ॑ పిపా॒సా చ॑ । సే॒దిశ్చామ॑తిశ్చ । ఏ॒తాస్తే॑ అగ్నే ఘో॒రాస్త॒నువః॑ ।
తాభి॑ర॒ముఙ్గ॑చ్ఛ । యో᳚-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి॑ ।
యఞ్చ॑ వ॒య-న్ద్వి॒ష్మః ॥ 63 ॥ (అ. 22)
అనువాకం 23
స్నిక్చ॒ స్నీహి॑తిశ్చ॒ స్నిహి॑తిశ్చ । ఉ॒ష్ణా చ॑ శీ॒తా చ॑ ।
ఉ॒గ్రా చ॑ భీ॒మా చ॑ । స॒దామ్నీ॑ సే॒దిరని॑రా । ఏ॒తాస్తే॑ అగ్నే ఘో॒రాస్త॒నువః॑ । తాభి॑ర॒ముఙ్గ॑చ్ఛ । యో᳚-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి॑ । యఞ్చ॑ వ॒య-న్ద్వి॒ష్మః ॥ 64 ॥ (అ. 23)
అనువాకం 24
ధుని॑శ్చ ధ్వా॒న్తశ్చ॑ ధ్వ॒నశ్చ॑ ధ్వ॒నయగ్గ్॑శ్చ ।
ని॒లి॒మ్పశ్చ॑ విలి॒మ్పశ్చ॑ విఖ్షి॒పః ॥ 65 ॥ (అ. 24)
అనువాకం 25
ఉ॒గ్రశ్చ॒ ధుని॑శ్చ ధ్వా॒న్తశ్చ॑ ధ్వ॒నశ్చ॑ ధ్వ॒నయగ్గ్॑శ్చ । స॒హ॒స॒హ్వాగ్శ్చ॒ సహ॑మానశ్చ॒ సహ॑స్వాగ్శ్చ॒ సహీ॑యాగ్శ్చ ।
ఏత్య॒ ప్రేత్య॑ విఖ్షి॒పః ॥ 66 ॥ (అ. 25)
అనువాకం 26
అ॒హో॒రా॒త్రే త్వోదీ॑రయతామ్ । అ॒ర్ధ॒మా॒సాస్త్వోదీ᳚-ఞ్జయన్తు । మాసా᳚స్త్వా శ్రపయన్తు । ఋ॒తవ॑స్త్వా పచన్తు ।
సం॒వఀ॒థ్స॒రస్త్వా॑ హన్త్వసౌ ॥ 67 ॥ (అ. 26)
అనువాకం 27
ఖట్ ఫ-డ్జ॒హి । ఛి॒న్ధీ భి॒న్ధీ హ॒న్ధీ కట్ ।
ఇతి॒ వాచః॑ క్రూరా॒ణి ॥ 68 ॥ (అ. 27)
అనువాకం 28
విగా ఇ॑న్ద్ర వి॒చర᳚న్-థ్స్పాశయస్వ । స్వ॒పన్త॑మిన్ద్ర పశు॒మన్త॑మిచ్ఛ । వజ్రే॑ణా॒ము-మ్బో॑ధయ దుర్వి॒దత్ర᳚మ్ । స్వ॒ప॒తో᳚-ఽస్య॒ ప్రహ॑ర॒ భోజ॑నేభ్యః ॥
అగ్నే॑ అ॒గ్నినా॒ సంవఀ ॑దస్వ । మృత్యో॑ మృ॒త్యునా॒ సంవఀ ॑దస్వ । నమ॑స్తే అస్తు భగవః ॥ స॒కృత్తే॑ అగ్నే॒ నమః॑ । ద్విస్తే॒ నమః॑ । త్రిస్తే॒ నమః॑ । చ॒తుస్తే॒ నమః॑ । ప॒ఞ్చ॒కృత్వ॑స్తే॒ నమః॑ ।
ద॒శ॒కృత్వ॑స్తే॒ నమః॑ । శ॒త॒కృత్వ॑స్తే॒ నమః॑ । ఆ॒స॒హ॒స్ర॒కృత్వ॑స్తే॒ నమః॑ । అ॒ప॒రి॒మి॒త॒కృత్వ॑స్తే॒ నమః॑ । నమ॑స్తే అస్తు॒ మా మా॑ హిగ్ంసీః ॥ 69 ॥
(త్రిస్తే॒ నమ॑-స్స॒ప్త చ॑) (అ. 28)
అనువాకం 29
అసృ॑-న్ముఖో రుధి॒రేణా॒వ్య॑క్తః । య॒మస్య॑ దూ॒త-శ్శ్వపా॒-ద్విధా॑వసి । గృద్ధ్ర॑-స్సుప॒ర్ణః కు॒ణప॒న్నిషే॑వసే ।
య॒మస్య॑ దూ॒తః ప్రహి॑తో భ॒వస్య॑ చో॒భయోః᳚ ॥ 70 ॥ (అ. 29)
అనువాకం 30
యదే॒త-ద్వృ॑క॒సో భూ॒త్వా । వాగ్ దే᳚వ్యభి॒రాయ॑సి । ద్వి॒షన్త॑-మ్మే॒-ఽభిరా॑య । త-మ్మృ॑త్యో మృ॒త్యవే॑ నయ । స ఆర్త్యా-ఽఽర్తి॒మార్చ్ఛ॑తు ॥ 71 ॥ (అ. 30)
అనువాకం 31
యదీ॑షి॒తో యది॑ వా స్వకా॒మీ । భ॒యేడ॑కో॒ వద॑తి॒ వాచ॑మే॒తామ్ । తామి॑న్ద్రా॒గ్నీ బ్రహ్మ॑ణా సంవిఀదా॒నౌ ।
శి॒వామ॒స్మభ్య॑-ఙ్కృణుతఙ్గృ॒హేషు॑ ॥ 72 ॥ (అ. 31)
అనువాకం 32
దీర్ఘ॑ముఖి॒ దుర్హ॑ణు । మా స్మ॑ దఖ్షిణ॒తో వ॑దః ।
యది॑ దఖ్షిణ॒తో వదా᳚-ద్ద్వి॒షన్త॒-మ్మే-ఽవ॑ బాధాసై ॥ 73 ॥ (అ. 32)
అనువాకం 33
ఇ॒త్థాదులూ॑క॒ ఆప॑ప్తత్ । హి॒ర॒ణ్యా॒ఖ్షో అయో॑ముఖః ।
రఖ్ష॑సాన్దూ॒త ఆగ॑తః । తమి॒తో నా॑శయాగ్నే ॥ 74 ॥ (అ. 33)
అనువాకం 34
యదే॒త-ద్భూ॒తాన్య॑న్వా॒విశ్య॑ । దైవీం॒-వాఀచం॑-వఀ॒దసి॑ । ద్వి॒షతో॑ నః॒ పరా॑వద । తా-న్మృ॑త్యో మృ॒త్యవే॑ నయ । త ఆర్త్యా-ఽఽర్తి॒మార్చ్ఛ॑న్తు ।
అ॒గ్నినా॒-ఽగ్ని-స్సంవఀ ॑దతామ్ ॥ 75 ॥ (అ. 34)
అనువాకం 35
ప్ర॒సార్య॑ స॒క్థ్యౌ॑ పత॑సి । స॒వ్యమఖ్షి॑ ని॒పేపి॑ చ ।
మేహ క॑స్యచ॒నామ॑మత్ ॥ 76 ॥ (అ. 35)
అనువాకం 36
అత్రి॑ణా త్వా క్రిమే హన్మి । కణ్వే॑న జ॒మద॑గ్నినా ।
వి॒శ్వావ॑సో॒-ర్బ్రహ్మ॑ణా హ॒తః । క్రిమీ॑ణా॒గ్ం॒ రాజా᳚ ।
అప్యే॑షాగ్ స్థ॒పతి॑ర్హ॒తః । అథో॑ మా॒తా-ఽథో॑ పి॒తా ।
అథో᳚ స్థూ॒రా అథో᳚ ఖ్షు॒ద్రాః । అథో॑ కృ॒ష్ణా అథో᳚ శ్వే॒తాః । అథో॑ ఆ॒శాతి॑కా హ॒తాః ।
శ్వే॒తాభి॑-స్స॒హ సర్వే॑ హ॒తాః ॥ 77 ॥ (అ. 36)
అనువాకం 37
ఆహ॒రావ॑ద్య । శృ॒తస్య॑ హ॒విషో॒ యథా᳚ । త-థ్స॒త్యమ్ ।
యద॒ముం-యఀ॒మస్య॒ జమ్భ॑యోః । ఆద॑ధామి॒ తథా॒ హి తత్ । ఖణ్ఫణ్మ్రసి॑ ॥ 78 ॥ (అ. 37)
అనువాకం 38
బ్రహ్మ॑ణా త్వా శపామి । బ్రహ్మ॑ణస్త్వా శ॒పథే॑న శపామి । ఘో॒రేణ॑ త్వా॒ భృగూ॑ణా॒ఞ్చఖ్షు॑షా॒ ప్రేఖ్షే᳚ । రౌ॒ద్రేణ॒ త్వాఙ్గి॑రసా॒-మ్మన॑సా ధ్యాయామి ।
అ॒ఘస్య॑ త్వా॒ ధార॑యా విద్ధ్యామి ।
అధ॑రో॒ మ-త్ప॑ద్యస్వాసౌ ॥ 79 ॥ (అ. 38)
అనువాకం 39
ఉత్తు॑ద శిమిజావరి । తల్పే॑జే॒ తల్ప॒ ఉత్తు॑ద । గి॒రీగ్ం రను॒ ప్రవే॑శయ । మరీ॑చీ॒రుప॒ సన్ను॑ద ।
యావ॑ది॒తః పు॒రస్తా॑దు॒దయా॑తి॒ సూర్యః॑ ।
తావ॑ది॒తో॑-ఽమున్నా॑శయ । యో᳚-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి॑ ।
యఞ్చ॑ వ॒య-న్ద్వి॒ష్మః ॥ 80 ॥ (అ. 39)
అనువాకం 40
భూర్భువ॒స్సువో॒ భూర్భువ॒స్సువో॒ భూర్భువ॒స్సువః॑ ।
భువో᳚-ఽద్ధాయి॒ భువో᳚-ఽద్ధాయి॒ భువో᳚-ఽద్ధాయి ।
నృ॒మ్ణాయి నృ॒మ్ణ-న్నృ॒మ్ణాయి నృ॒మ్ణ-న్నృ॒మ్ణాయి నృ॒మ్ణమ్ । ని॒ధా య్యో॑-ఽవాయి ని॒ధా య్యో॑-ఽవాయి ని॒ధా య్యో॑-ఽవాయి । ఏ అ॒స్మే అ॒స్మే । సువ॒ర్న జ్యోతీః᳚ ॥ 81 ॥ (అ. 40)
అనువాకం 41
పృ॒థి॒వీ స॒మిత్ । తామ॒గ్ని-స్సమి॑న్ధే । సా-ఽగ్నిగ్ం సమి॑న్ధే । తామ॒హగ్ం సమి॑న్ధే । సా మా॒ సమి॑ద్ధా । ఆయు॑షా॒ తేజ॑సా । వర్చ॑సా శ్రి॒యా । యశ॑సా బ్రహ్మవర్చ॒సేన॑ । అ॒న్నాద్యే॑న॒ సమి॑న్తా॒గ్॒ స్వాహా᳚ ॥
అ॒న్తరి॑ఖ్షగ్ం స॒మిత్ ॥ 82 ॥
తాం-వాఀ॒యు-స్సమి॑న్ధే । సా వా॒యుగ్ం సమి॑న్ధే । తామ॒హగ్ం సమి॑న్ధే । సా మా॒ సమి॑ద్ధా । ఆయు॑షా॒ తేజ॑సా । వర్చ॑సా శ్రి॒యా । యశ॑సా బ్రహ్మవర్చ॒సేన॑ । అ॒న్నాద్యే॑న॒ సమి॑న్తా॒గ్॒ స్వాహా᳚ ।
ద్యౌ-స్స॒మిత్ । తామా॑ది॒త్య-స్సమి॑న్ధే ॥ 83 ॥
సా-ఽఽది॒త్యగ్ం సమి॑న్ధే । తామ॒హగ్ం సమి॑న్ధే । సా మా॒ సమి॑ద్ధా । ఆయు॑షా॒ తేజ॑సా । వర్చ॑సా శ్రి॒యా । యశ॑సా బ్రహ్మవర్చ॒సేన॑ । అ॒న్నాద్యే॑న॒ సమి॑న్తా॒గ్॒ స్వాహా᳚ ॥ ప్రా॒జా॒ప॒త్యా మే॑ స॒మిద॑సి సపత్న॒ఖ్షయ॑ణీ ।
భ్రా॒తృ॒వ్య॒హా మే॑-ఽసి॒ స్వాహా᳚ ॥ అగ్నే᳚ వ్రతపతే వ్ర॒తఞ్చ॑రిష్యామి ॥ 84 ॥
తచ్ఛ॑కేయ॒-న్తన్మే॑ రాద్ధ్యతామ్ । వాయో᳚ వ్రతపత॒ ఆది॑త్య వ్రతపతే । వ్ర॒తానాం᳚-వ్రఀతపతే వ్ర॒తఞ్చ॑రిష్యామి । తచ్ఛ॑కేయ॒-న్తన్మే॑ రాద్ధ్యతామ్ ॥ ద్యౌ-స్స॒మిత్ । తామా॑ది॒త్య-స్సమి॑న్ధే । సా-ఽఽది॒త్యగ్ం సమి॑న్ధే ।
తామ॒హగ్ం సమి॑న్ధే । సా మా॒ సమి॑ద్ధా । ఆయు॑షా॒ తేజ॑సా ॥ 85 ॥
వర్చ॑సా శ్రి॒యా । యశ॑సా బ్రహ్మవర్చ॒సేన॑ । అ॒న్నాద్యే॑న॒ సమి॑న్తా॒గ్॒ స్వాహా᳚ ।
అ॒న్తరి॑ఖ్షగ్ం స॒మిత్ । తాం-వాఀ॒యు-స్సమి॑న్ధే । సా వా॒యుగ్ం సమి॑న్ధే । తామ॒హగ్ం సమి॑న్ధే । సా మా॒ సమి॑ద్ధా । ఆయు॑షా॒ తేజ॑సా । వర్చ॑సా శ్రి॒యా ॥ 86 ॥
యశ॑సా బ్రహ్మవర్చ॒సేన॑ । అ॒న్నాద్యే॑న॒ సమి॑న్తా॒గ్॒ స్వాహా᳚ । పృ॒థి॒వీ స॒మిత్ । తామ॒గ్ని-స్సమి॑న్ధే । సా-ఽగ్నిగ్ం సమి॑న్ధే । తామ॒హగ్ం సమి॑న్ధే ।
సా మా॒ సమి॑ద్ధా । ఆయు॑షా॒ తేజ॑సా । వర్చ॑సా శ్రి॒యా ।
యశ॑సా బ్రహ్మవర్చ॒సేన॑ ॥ 87 ॥
అ॒న్నాద్యే॑న॒ సమి॑న్తా॒గ్॒ స్వాహా᳚ । ప్రా॒జా॒ప॒త్యా మే॑ స॒మిద॑సి సపత్న॒ఖ్షయ॑ణీ । భ్రా॒తృ॒వ్య॒హా మే॑-ఽసి॒ స్వాహా᳚ । ఆది॑త్య వ్రతపతే వ్ర॒తమ॑చారిషమ్ ।
తద॑శక॒-న్తన్మే॑-ఽరాధి । వాయో᳚ వ్రతప॒తే-ఽగ్నే᳚ వ్రతపతే । వ్ర॒తానాం᳚-వ్రఀతపతే వ్ర॒తమ॑చారిషమ్ । తద॑శక॒-న్తన్మే॑-ఽరాధి ॥ 88 ॥
(స॒మిథ్ - సమి॑న్ధే - వ్ర॒తఞ్చ॑రిష్యా॒ - మ్యాయు॑షా॒ తేజ॑సా॒ - వర్చ॑సా శ్రి॒యా - యశ॑సా బ్రహ్మవర్చ॒సేనా॒ - +ష్టౌ చ॑) (అ. 41)
అనువాకం 42
శన్నో॒ వాతః॑ పవతా-మ్మాత॒రిశ్వా॒ శన్న॑స్తపతు॒ సూర్యః॑ । అహా॑ని॒ శ-మ్భ॑వన్తు న॒-శ్శగ్ం రాత్రిః॒ ప్రతి॑ధీయతామ్ ॥ శము॒షా నో॒ వ్యు॑చ్ఛతు॒ శమా॑ది॒త్య ఉదే॑తు నః । శి॒వా న॒-శ్శన్త॑మా భవ సుమృడీ॒కా సర॑స్వతి । మా తే॒ వ్యో॑మ స॒న్దృశి॑ ॥
ఇడా॑యై॒ వాస్త్వ॑సి వాస్తు॒మ-ద్వా᳚స్తు॒మన్తో॑ భూయాస్మ॒ మా వాస్తో᳚-శ్ఛిథ్స్మహ్య వా॒స్తు-స్స భూ॑యా॒-ద్యో᳚-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి॒ యఞ్చ॑ వ॒య-న్ద్వి॒ష్మః ॥
ప్ర॒తి॒ష్ఠా-ఽసి॑ ప్రతి॒ష్ఠావ॑న్తో భూయాస్మ॒ మా ప్ర॑తి॒ష్ఠాయా᳚- శ్ఛిథ్స్మహ్య ప్రతి॒ష్ఠః
స భూ॑యా॒-ద్యో᳚-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి॒ యఞ్చ॑ వ॒య-న్ద్వి॒ష్మః ॥ ఆ వా॑త వాహి భేష॒జం ఀవి వా॑త వాహి॒ యద్రపః॑ ।
త్వగ్ం హి వి॒శ్వభే॑షజో దే॒వానా᳚-న్దూ॒త ఈయ॑సే ॥
ద్వావి॒మౌ వాతౌ॑ వాత॒ ఆ సిన్ధా॒రా ప॑రా॒వతః॑ ॥ 89 ॥
దఖ్ష॑-మ్మే అ॒న్య ఆ॒వాతు॒ పరా॒-ఽన్యో వా॑తు॒ య-ద్రపః॑ ॥
యద॒దో వా॑త తే గృ॒హే॑-ఽమృత॑స్య ని॒ధిర్హి॒తః ।
తతో॑ నో దేహి జీ॒వసే॒ తతో॑ నో ధేహి భేష॒జమ్ ॥
తతో॑ నో॒ మహ॒ ఆవ॑హ॒ వాత॒ ఆవా॑తు భేష॒జమ్ ।
శ॒మ్భూ-ర్మ॑యో॒భూర్నో॑ హృ॒దే ప్ర ణ॒ ఆయూగ్ం॑షి తారిషత్ ॥ ఇన్ద్ర॑స్య గృ॒హో॑-ఽసి॒ త-న్త్వా॒ ప్రప॑ద్యే॒ సగు॒స్సాశ్వః॑ । స॒హ యన్మే॒ అస్తి॒ తేన॑ ॥
భూః ప్రప॑ద్యే॒ భువః॒ ప్రప॑ద్యే॒ సువః॒ ప్రప॑ద్యే॒ భూర్భువ॒స్సువః॒ ప్రప॑ద్యే వా॒యుం
ప్రప॒ద్యే-ఽనా᳚ర్తా-న్దే॒వతా॒-మ్ప్రప॒ద్యే ఽశ్మా॑నమాఖ॒ణ-మ్ప్రప॑ద్యే ప్ర॒జాప॑తేర్
బ్రహ్మకో॒శ-మ్బ్రహ్మ॒ ప్రప॑ద్య॒ ఓ-మ్ప్రప॑ద్యే ॥
అ॒న్తరి॑ఖ్ష-మ్మ ఉ॒ర్వ॑న్తర॑-మ్బృ॒హద॒గ్నయః॒ పర్వ॑తాశ్చ॒ యయా॒ వాత॑-స్స్వ॒స్త్యా స్వ॑స్తి॒మాన్తయా᳚ స్వ॒స్త్యా స్వ॑స్తి॒ మాన॑సాని ॥
ప్రాణా॑పానౌ మృ॒త్యోర్మా॑ పాత॒-మ్ప్రాణా॑పానౌ॒ మా మా॑ హాసిష్ట॒-మ్మయి॑ మే॒ధా-మ్మయి॑ ప్ర॒జా-మ్మయ్య॒గ్ని స్తేజో॑ దధాతు॒ మయి॑ మే॒ధా-మ్మయి॑ ప్ర॒జా-మ్మయీన్ద్ర॑ ఇన్ద్రి॒య-న్ద॑ధాతు॒ మయి॑ మే॒ధా-మ్మయి॑ ప్ర॒జా-మ్మయి॒ సూర్యో॒
భ్రాజో॑ దధాతు ॥ 90 ॥
ద్యు॒భిర॒క్తుభిః॒ పరి॑పాత-మ॒స్మానరి॑ష్టేభి-రశ్వినా॒ సౌభ॑గేభిః । తన్నో॑ మి॒త్రో వరు॑ణో మామహన్తా॒ మది॑తి॒-స్సిన్ధుః॑ పృథి॒వీ ఉ॒త ద్యౌః ॥
కయా॑ నశ్చి॒త్ర ఆభు॑వదూ॒తీ స॒దావృ॑ధ॒-స్సఖా᳚ । కయా॒ శచి॑ష్ఠయా వృ॒తా ॥ కస్త్వా॑ స॒త్యో మదా॑నా॒-మ్మగ్ంహి॑ష్ఠో మథ్స॒దన్ధ॑సః ।
దృ॒ఢా చి॑దా॒రుజే॒ వసు॑ ॥ అ॒భీ షు ణ॒-స్సఖీ॑నామవి॒తా జ॑రితౄ॒ణామ్ । శ॒త-మ్భ॑వాస్యూ॒తిభిః॑ ॥
వయ॑-స్సుప॒ర్ణా ఉప॑సేదు॒రిన్ద్ర॑-మ్ప్రి॒యమే॑ధా॒ ఋష॑యో॒ నాధ॑మానాః ।
అప॑ ధ్వా॒న్తమూ᳚ర్ణు॒హి పూ॒ర్ధి చఖ్షు॑-ర్ముము॒గ్ధ్య॑స్మా-న్ని॒ధయే॑వ బ॒ద్ధాన్ ॥ 91 ॥
శన్నో॑ దే॒వీర॒భిష్ట॑య॒ ఆపో॑ భవన్తు పీ॒తయే᳚ । శం-యోఀర॒భిస్ర॑వన్తు నః ॥ ఈశా॑నా॒ వార్యా॑ణా॒-ఙ్ఖ్షయ॑న్తీశ్చర్షణీ॒నామ్ । అ॒పో యా॑చామి భేష॒జమ్ ॥
సు॒మి॒త్రా న॒ ఆప॒ ఓష॑ధయ-స్సన్తు దుర్మి॒త్రాస్తస్మై॑ భూయాసు॒-ర్యో᳚-ఽస్మాన్-ద్వేష్టి॒ యఞ్చ॑ వ॒య-న్ద్వి॒ష్మః ॥
ఆపో॒ హి ష్ఠా మ॑యో॒భువ॒స్తా న॑ ఊ॒ర్జే ద॑ధాతన । మ॒హే రణా॑య॒ చఖ్ష॑సే ॥ యో వ॑-శ్శి॒వత॑మో॒ రస॒స్తస్య॑ భాజయతే॒హ నః॑ । ఉ॒శ॒తీరి॑వ మా॒తరః॑ ॥
తస్మా॒ అర॑-ఙ్గమామ వో॒ యస్య॒ ఖ్షయా॑య॒ జిన్వ॑థ ॥ 92 ॥
ఆపో॑ జ॒నయ॑థా చ నః ॥
పృ॒థి॒వీ శా॒న్తా సా-ఽగ్నినా॑ శా॒న్తా సా మే॑ శా॒న్తా శుచగ్ం॑ శమయతు ॥ అ॒న్తరి॑ఖ్షగ్ం శా॒న్త-న్త-ద్వా॒యునా॑ శా॒న్త-న్తన్మే॑ శా॒న్తగ్ం శుచగ్ం॑ శమయతు ।
ద్యౌ-శ్శా॒న్తా సా-ఽఽది॒త్యేన॑ శా॒న్తా సా మే॑ శా॒న్తా శుచగ్ం॑ శమయతు ॥ పృ॒థి॒వీ శాన్తి॑ర॒న్తరి॑ఖ్ష॒గ్ం॒ శాన్తి॒-ర్ద్యౌ-శ్శాన్తి॒-ర్దిశ॒-శ్శాన్తి॑ రవాన్తరది॒శా-శ్శాన్తి॑ ర॒గ్ని-శ్శాన్తి॑-ర్వా॒యు-శ్శాన్తి॑ రాది॒త్య-శ్శాన్తి॑
శ్చ॒న్ద్రమా॒-శ్శాన్తి॒-ర్నఖ్ష॑త్రాణి॒ శాన్తి॒ రాప॒-శ్శాన్తి॒ రోష॑ధయ॒-శ్శాన్తి॒-ర్వన॒స్పత॑య॒-శ్శాన్తి॒-ర్గౌ-శ్శాన్తి॑ ర॒జా శాన్తి॒ రశ్వ॒-శ్శాన్తిః॒ పురు॑ష॒-శ్శాన్తి॒-ర్బ్రహ్మ॒ శాన్తి॑-ర్బ్రాహ్మ॒ణ-శ్శాన్తి॒-శ్శాన్తి॑రే॒వ శాన్తి॒-శ్శాన్తి॑ర్మే అస్తు॒ శాన్తిః॑ ॥
తయా॒-ఽహగ్ం శా॒న్త్యా స॑ర్వశా॒న్త్యా మహ్య॑-న్ద్వి॒పదే॒ చతు॑ష్పదే చ॒ శాన్తి॑-ఙ్కరోమి॒ శాన్తి॑ర్మే అస్తు॒ శాన్తిః॑ ॥
ఏహ॒ శ్రీశ్చ॒ హ్రీశ్చ॒ ధృతి॑శ్చ॒ తపో॑ మే॒ధా ప్ర॑తి॒ష్ఠా శ్ర॒ద్ధా స॒త్య-న్ధర్మ॑శ్చై॒తాని॒ మోత్తి॑ష్ఠన్త॒-మనూత్తి॑ష్ఠన్తు॒ మా మా॒గ్॒ శ్రీశ్చ॒ హ్రీశ్చ॒ ధృతి॑శ్చ॒ తపో॑ మే॒ధా ప్ర॑తి॒ష్ఠా శ్ర॒ద్ధా స॒త్య-న్ధర్మ॑శ్చై॒తాని॑ మా॒ మా హా॑సిషుః ॥
ఉదాయు॑షా స్వా॒యుషోదోష॑ధీనా॒గ్ం॒ రసే॒నో-త్ప॒ర్జన్య॑స్య॒ శుష్మే॒ణోద॑స్థా-మ॒మృతా॒గ్ం॒ అను॑ ॥ తచ్చఖ్షు॑-ర్దే॒వహి॑త-మ్పు॒రస్తా᳚ చ్ఛు॒క్రము॒చ్చర॑త్ ।
పశ్యే॑మ శ॒రద॑-శ్శ॒త-ఞ్జీవే॑మ శ॒రద॑-శ్శ॒త-న్నన్దా॑మ శ॒రద॑-శ్శ॒త-మ్మోదా॑మ శ॒రద॑-శ్శ॒త-మ్భవా॑మ శ॒రద॑-శ్శ॒తగ్ం శృ॒ణవా॑మ శ॒రద॑-శ్శ॒త-మ్ప్రబ్ర॑వామ శ॒రద॑-శ్శ॒త మజీ॑తా-స్స్యామ శ॒రద॑-శ్శ॒త-ఞ్జ్యోక్చ॒ సూర్య॑-న్దృ॒శే ॥ 93 ॥
య ఉద॑గా-న్మహ॒తో-ఽర్ణవా᳚-ద్వి॒భ్రాజ॑మాన-స్సరి॒రస్య॒ మద్ధ్యా॒థ్స మా॑ వృష॒భో లో॑హితా॒ఖ్ష-స్సూర్యో॑ విప॒శ్చి-న్మన॑సా పునాతు ॥ బ్రహ్మ॑ణ॒-శ్శ్చోత॑న్యసి॒ బ్రహ్మ॑ణ ఆ॒ణీ స్థో॒ బ్రహ్మ॑ణ ఆ॒వప॑నమసి ధారి॒తేయ-మ్పృ॑థి॒వీ బ్రహ్మ॑ణా మ॒హీ ధా॑రి॒తమే॑నేన మ॒హద॒న్తరి॑ఖ్ష॒-న్దివ॑-న్దాధార పృథి॒వీగ్ం సదే॑వాం॒-యఀద॒హం-వేఀద॒ తద॒హ-న్ధా॑రయాణి॒ మా మద్వేదో-ఽధి॒ విస్ర॑సత్ ॥ మే॒ధా॒మ॒నీ॒షే మా-ఽఽవి॑శతాగ్ం స॒మీచీ॑ భూ॒తస్య॒ భవ్య॒స్యావ॑రుద్ధ్యై॒ సర్వ॒మాయు॑రయాణి॒
సర్వ॒మాయు॑రయాణి ॥ ఆ॒భి-ర్గీ॒ర్భి-ర్యదతో॑ న ఊ॒నమాప్యా॑యయ హరివో॒ వర్ధ॑మానః ।
య॒దా స్తో॒తృభ్యో॒ మహి॑ గో॒త్రా రు॒జాసి॑ భూయిష్ఠ॒భాజో॒ అధ॑ తే స్యామ ॥ బ్రహ్మ॒ ప్రావా॑దిష్మ॒ తన్నో॒ మా హా॑సీత్ ॥ ఓం శాన్తి॒-శ్శాన్తి॒-శ్శాన్తిః॑ ॥ 94 ॥
(ప॒రా॒వతో॑-దధాతు-బ॒ద్ధాన్-జిన్వ॑థ-దృ॒శే-+స॒ప్త చ॑) (అ. 42)
(నమో॑ - యు॒ఞ్జతే॒ - వృష్ణో॒ అశ్వ॑స్య॒ - బ్రహ్మ॑-న్ప్రవ॒ర్గ్యే॑ణ॒ - బ్రహ్మ॒-న్ప్రచ॑రిష్యామో॒ - దశ॒ ప్రాచీ॒ - రప॑శ్యఙ్గో॒పాం - దే॒వస్య॑ - సము॒ద్రా - యే॒షే పీ॑పిహి॒ - ఘర్మ॒ యా తే॑ - మహీ॒నా-ఞ్చ॒త్వా - ర్యస్కా॒న్॒. - యా పు॒రస్తా᳚-థ్స॒ప్త స॑ప్త - ప్రా॒ణాయ॒ త్రీణి॑ - పూ॒ష్ణే చ॒త్వా-ర్యు - ద॒స్యైకా॑దశ॒ - యాస్తే॑ స॒ప్తా - గ్ని-ర్ధ్రు॒వసీః॒ దైకా॒న్న విగ్ం॑శతి॒--ర్ భూరూ॒ర్ధ్వ స్త్రి॒గ్ం॒శత-ద్- భూ-ర్మయి॒ షోడ॑శ॒ - యాస్తే॑ ఘో॒రా నవ॒ - స్నిక్చా॒ష్టౌ - ధుని॑శ్చ॒ ద్వే - ఉ॒గ్రశ్చ॒ త్రీణ్య॑ - హోరా॒త్రే పఞ్చ॒ - ఖ-ట్త్రీణి॒ - విగా-స్స॒ప్తద॒శా - సృ॑-న్ముఖ-శ్చ॒త్వారి॒ - యదే॒త-ద్వృ॑క॒సః పఞ్చ॒ - యదీ॑షి॒త శ్చ॒త్వారి॒ - దీర్ఘ॑ముఖి॒ త్రీణీ॒ - త్థా చ్చ॒త్వారి॒ - యదే॒త-ద్భూ॒తాని॒ షట్ - ప్ర॒సార్య॒ త్రీణ్య - త్రి॑ణా॒ దశా- హ॒రావ॑ద్య॒ - బ్రహ్మ॑ణా॒ షట్-థ్షడ్ - ఉత్తు॑దా॒ష్టౌ - భూ-ష్షట్ - పృ॑థి॒వ్య॑ష్ట ష॑ష్టిః॒ - శన్న॑-స్స॒ప్తప॑ఞ్చా॒శ-ద్ద్విచ॑త్వారిగ్ంశత్ )
(నమో॑ వా॒చే - బ్రహ్మ॑-న్ప్రవ॒ర్గ్యే॑ణ॒ - మయి॒ రు - గ॒న్తరి॑ఖ్షేణ - పి॒తా నో॑-ఽసి - మహీ॒నా - ముప॑ నో॒ - యదే॒త-ద్- భూ--ర్ ద్యూ॒భి శ్చతు॑-ర్నవతిః)
॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ ఆరణ్యకే చతుర్థః ప్రపాఠక-స్సమాప్తః ॥
