కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే తృతీయాష్టకే షష్ఠః ప్రపాఠకః - పశుహౌత్రం
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥
అనువాకం 1 - యూపసంస్కారాః
అ॒ఞ్జన్తి॒ త్వామ॑ద్ధ్వ॒రే దే॑వ॒యన్తః॑ । వన॑స్పతే॒ మధు॑నా॒ దైవ్యే॑న । యదూ॒ర్ధ్వస్తి॑ష్ఠా॒-ద్ద్రవి॑ణే॒హ ధ॑త్తాత్ । యద్వా॒ ఖ్షయో॑ మా॒తుర॒స్యా ఉ॒పస్థే᳚ ॥ ఉచ్ఛ్ర॑యస్వ వనస్పతే । వర్ష్మ॑-న్పృథి॒వ్యా అధి॑ । సుమి॑తీ మీ॒యమా॑నః ।
వర్చో॑ధా య॒జ్ఞవా॑హసే ॥ సమి॑ద్ధస్య॒ శ్రయ॑మాణః పు॒రస్తా᳚త్ । బ్రహ్మ॑ వన్వా॒నో అ॒జరగ్ం॑ సు॒వీర᳚మ్ ॥ 1 ॥
ఆ॒రే అ॒స్మదమ॑తి॒-మ్బాధ॑మానః । ఉచ్ఛ్ర॑యస్వ మహ॒తే సౌభ॑గాయ ॥ ఊ॒ర్ధ్వ ఊ॒షుణ॑ ఊ॒తయే᳚ । తిష్ఠా॑ దే॒వో న స॑వి॒తా । ఊ॒ర్ధ్వో వాజ॑స్య॒ సని॑తా॒ యద॒ఞ్జిభిః॑ । వా॒ఘద్భి॑-ర్వి॒హ్వయా॑మహే ॥
ఊ॒ర్ధ్వో నః॑ పా॒హ్యగ్ంహ॑సో॒ ని కే॒తునా᳚ । విశ్వ॒గ్ం॒ సమ॒త్రిణ॑-న్దహ ।
కృ॒ధీ న॑ ఊ॒ర్ధ్వాఞ్చ॒ రథా॑య జీ॒వసే᳚ ।
వి॒దా దే॒వేషు॑ నో॒ దువః॑ ॥ 2 ॥
జా॒తో జా॑యతే సుదిన॒త్వే అహ్నా᳚మ్ । సమ॒ర్య ఆ వి॒దథే॒ వర్ధ॑మానః । పు॒నన్తి॒ ధీరా॑ అ॒పసో॑ మనీ॒షా । దే॒వ॒యా విప్ర॒ ఉది॑యర్తి॒ వాచ᳚మ్ ॥ యువా॑ సు॒వాసాః॒ పరి॑వీత॒ ఆగా᳚త్ । స ఉ॒ శ్రేయా᳚-న్భవతి॒ జాయ॑మానః ।
త-న్ధీరా॑సః క॒వయ॒ ఉన్న॑యన్తి । స్వా॒ధియో॒ మన॑సా దేవ॒యన్తః॑ ॥ పృ॒థు॒పాజా॒ అమ॑ర్త్యః । ఘృ॒తని॑ర్ణి॒ఖ్-స్వా॑హుతః ॥ 3 ॥
అ॒గ్ని-ర్య॒జ్ఞస్య॑ హవ్య॒వాట్ ॥ తగ్ం స॒బాధో॑ య॒తస్రు॑చః । ఇ॒త్థా ధి॒యా య॒జ్ఞవ॑న్తః । ఆచ॑క్రుర॒గ్ని-మూ॒తయే᳚ ॥ త్వం-వఀరు॑ణ ఉ॒త మి॒త్రో అ॑గ్నే । త్వాం-వఀ ॑ర్ధన్తి మ॒తిభి॒-ర్వసి॑ష్ఠాః ।
త్వే వసు॑ సుషణ॒నాని॑ సన్తు ।
యూ॒య-మ్పా॑త స్వ॒స్తిభి॒-స్సదా॑ నః ॥ 4 ॥
(సు॒వీరం॒ - దువః॒ - స్వా॑హుతో॒ - +-ఽష్టౌ చ॑) (అ. 1)
అనువాకం 2 - ప్రయాజవిషయా మైత్రావరుణప్రైషాః
హోతా॑ యఖ్షద॒గ్నిగ్ం స॒మిధా॑ సుష॒మిధా॒ సమి॑ద్ధ॒-న్నాభా॑ పృథి॒వ్యా-స్స॑గ॒న్థే వా॒మస్య॑ ।
వర్ష్మ॑న్ది॒వ ఇ॒డస్ప॒దే వేత్వాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥
హోతా॑ యఖ్ష॒త్-తనూ॒నపా॑త॒-మది॑తే॒-ర్గర్భ॒-మ్భువ॑నస్య గో॒పామ్ । మద్ధ్వా॒-ఽద్య దే॒వో దే॒వేభ్యో॑ దేవ॒యానా᳚న్ప॒థో అ॑నక్తు॒ వేత్వాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥
హోతా॑ యఖ్ష॒-న్నరా॒శగ్ంస॑-న్నృశ॒స్త్ర-న్నౄగ్ంః ప్ర॑ణేత్రమ్ । గోభి॑-ర్వ॒పావా॒న్-థ్స్యా-ద్వీ॒రై-శ్శక్తీ॑వా॒న్-రథైః᳚ ప్రథమ॒యావా॒ హిర॑ణ్యైశ్చ॒న్ద్రీ వేత్వాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥ హోతా॑ యఖ్షద॒గ్నిమి॒డ ఈ॑డి॒తో దే॒వో దే॒వాగ్ం ఆవ॑ఖ్ష-ద్దూ॒తో హ॑వ్య॒వాడమూ॑రః ।
ఉపే॒మం-యఀ॒జ్ఞముపే॒మా-న్దే॒వో దే॒వహూ॑తిమవతు॒ వేత్వాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥ హోతా॑ యఖ్ష-ద్బ॒ర్॒హి-స్సు॒ష్టరీ॒మోర్ణ॑మ్రదా అ॒స్మిన్. య॒జ్ఞే వి చ॒ ప్ర చ॑ ప్రథతాగ్ స్వాస॒స్థ-న్దే॒వేభ్యః॑ ।
ఏమే॑నద॒ద్య వస॑వో రు॒ద్రా ఆ॑దిత్యా-స్స॑దన్తు ప్రి॒యమిన్ద్ర॑స్యాస్తు॒ వేత్వాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥ 5 ॥
హోతా॑ యఖ్ష॒-ద్దుర॑ ఋ॒ష్వాః క॑వ॒ష్యో-ఽకో॑షధావనీ॒-రుదాతా॑భి॒-ర్జిహ॑తాం॒-విఀ పఖ్షో॑భి-శ్శ్రయన్తామ్ । సు॒ప్రా॒య॒ణా అ॒స్మిన్. య॒జ్ఞే విశ్ర॑యన్తా-మృతా॒వృధో॑ వి॒యన్త్వాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥
హోతా॑ యఖ్షదు॒షాసా॒నక్తా॑ బృహ॒తీ సు॒పేశ॑సా॒ నౄగ్ంః పతి॑భ్యో॒ యోని॑-ఙ్కృణ్వా॒నే ।
స॒గ్గ్॒స్మయ॑మానే॒ ఇన్ద్రే॑ణ దే॒వైరేద-మ్బ॒ర్॒హి-స్సీ॑దతాం-వీఀ॒తామాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥
హోతా॑ యఖ్ష॒-ద్దైవ్యా॒ హోతా॑రా మ॒న్ద్రా పోతా॑రా క॒వీ ప్రచే॑తసా ।
స్వి॑ష్టమ॒ద్యాన్యః క॑రది॒షా స్వ॑భిగూర్తమ॒న్య ఊ॒ర్జా సత॑వసే॒మం-యఀ॒జ్ఞ-న్ది॒వి దే॒వేషు॑ ధత్తాం-వీఀ॒తామాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥
హోతా॑ యఖ్షత్-తి॒స్రో దే॒వీర॒పసా॑మ॒పస్త॑మా॒ అచ్ఛి॑ద్ర-మ॒ద్యేదమప॑-స్తన్వతామ్ ।
దే॒వేభ్యో॑ దే॒వీ-ర్దే॒వమపో॑ వి॒యన్త్వాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥
హోతా॑ యఖ్ష॒త్-త్వష్టా॑ర॒-మచి॑ష్టు॒మపా॑కగ్ం రేతో॒ధాం-విఀశ్ర॑వసం-యఀశో॒ధామ్ ।
పు॒రు॒రూప॒మకా॑మకర్శనగ్ం సు॒పోషః॒ పోషై॒-స్స్యా-థ్సు॒వీరో॑ వీ॒రై-ర్వేత్వాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥
హోతా॑ యఖ్ష॒-ద్వన॒స్పతి॑-ము॒పావ॑స్రఖ్షద్ధి॒యో జో॒ష్టారగ్ం॑ శ॒శమ॒న్నరః॑ ।
స్వదా॒-థ్స్వధి॑తిర్-ఋతు॒థా-ఽద్య దే॒వో దే॒వేభ్యో॑ హ॒వ్యా-ఽవా॒డ్-వేత్వాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥
హోతా॑ యఖ్షద॒గ్నిగ్గ్ స్వాహా-ఽఽజ్య॑స్య॒ స్వాహా॒ మేద॑స॒-స్స్వాహా᳚ స్తో॒కానా॒గ్॒ స్వాహా॒ స్వాహా॑ కృతీనా॒గ్॒ స్వాహా॑ హ॒వ్యసూ᳚క్తీనామ్ ।
స్వాహా॑ దే॒వాగ్ం ఆ᳚జ్య॒పాన్-థ్స్వాహా॒-ఽగ్నిగ్ం హో॒త్రాజ్జు॑షా॒ణా అగ్న॒ ఆజ్య॑స్య వియన్తు॒ హోత॒ర్యజ॑ ॥ 6 ॥
(ప్రి॒యమిన్ద్ర॑స్యాస్తు॒ వేత్వాజ్య్॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ - సు॒వీరో॑ వీ॒రై-ర్వేత్వాజ్య॑స్య॒ హోత॒ర్యజ॑ చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 2)
(అ॒గ్ని-న్తనూ॒నపా॑త॒-న్నరా॒శగ్ంస॑మ॒గ్నిమి॒డ ఈ॑డి॒తో బ॒ర్॒హిర్దుర॑ ఉ॒షాసా॒నక్తా॒ దైవ్యా॑ తి॒స్రస్త్వష్టా॑రం॒-వఀన॒స్పతి॑మ॒గ్నిం )
(పఞ్చ॒ వేత్వేకో॑ వి॒యన్తు॒ ద్విర్వీ॒తామేకో॑ వి॒యన్తు॒ ద్విర్వేత్వేకో॑ వియన్తు॒ హోత॒ర్యజ॑)
అనువాకం 3 - ఆప్రియ ప్రయాజానాం-యాఀజ్యాః
సమి॑ద్ధో అ॒ద్య మను॑షో దురో॒ణే । దే॒వో దే॒వాన్. య॑జసి జాతవేదః । ఆ చ॒ వహ॑ మిత్రమహ-శ్చికి॒త్వాన్ । త్వ-న్దూ॒తః క॒విర॑సి॒ ప్రచే॑తాః ॥ తనూ॑నపాత్ప॒థ ఋ॒తస్య॒ యానాన్॑ । మద్ధ్వా॑ సమ॒ఞ్జన్-థ్స్వ॑దయా సుజిహ్వ ।
మన్మా॑ని ధీ॒భిరు॒త య॒జ్ఞమృ॒న్ధన్న్ । దే॒వ॒త్రా చ॑ కృణుహ్యద్ధ్వ॒ర-న్నః॑ ॥ నరా॒శగ్ంస॑స్య మహి॒మాన॑మేషామ్ । ఉప॑స్తోషామ యజ॒తస్య॑ య॒జ్ఞైః ॥ 7 ॥
తే సు॒క్రత॑వ॒-శ్శుచ॑యో ధియ॒ధాంః । స్వద॑న్తు దే॒వా ఉ॒భయా॑ని హ॒వ్యా ॥ ఆ॒జుహ్వా॑న॒ ఈడ్యో॒ వన్ద్య॑శ్చ । ఆయా᳚హ్యగ్నే॒ వసు॑భి-స్స॒జోషాః᳚ ।
త్వ-న్దే॒వానా॑మసి యహ్వ॒ హోతా᳚ । స ఏ॑నాన్. యఖ్షీషి॒తో యజీ॑యాన్ ॥ ప్రా॒చీన॑-మ్బ॒ర్॒హిః ప్ర॒దిశా॑ పృథి॒వ్యాః । వస్తో॑ర॒స్యా వృ॑జ్యతే॒ అగ్రే॒ అహ్నా᳚మ్ ।
వ్యు॑ ప్రథతే విత॒రం-వఀరీ॑యః । దే॒వేభ్యో॒ అది॑తయే స్యో॒నమ్ ॥ 8 ॥
వ్యచ॑స్వతీరుర్వి॒యా విశ్ర॑యన్తామ్ । పతి॑భ్యో॒ నజన॑య॒-శ్శుమ్భ॑మానాః । దేవీ᳚ర్ద్వారో బృహతీ-ర్విశ్వమిన్వాః । దే॒వేభ్యో॑ భవథ సుప్రాయ॒ణాః ॥ ఆ సు॒ష్వయ॑న్తీ యజ॒తే ఉపా॑కే । ఉ॒షాసా॒నక్తా॑ సదతా॒-న్ని యోనౌ᳚ ।
ది॒వ్యే యోష॑ణే బృహ॒తీ సు॑రు॒క్మే । అధి॒ శ్రియగ్ం॑ శుక్ర॒పిశ॒-న్దధా॑నే ॥ దైవ్యా॒ హోతా॑రా ప్రథ॒మా సు॒వాచా᳚ । మిమా॑నా య॒జ్ఞ-మ్మను॑షో॒ యజ॑ద్ధ్యై ॥ 9 ॥
ప్ర॒చో॒దయ॑న్తా వి॒దథే॑షు కా॒రూ । ప్రా॒చీన॒-ఞ్జ్యోతిః॑ ప్ర॒దిశా॑ ది॒శన్తా᳚ ॥ ఆనో॑ య॒జ్ఞ-మ్భార॑తీ॒ తూయ॑మేతు । ఇడా॑ మను॒ష్వది॒హ చే॒తయ॑న్తీ । తి॒స్రో దే॒వీ-ర్బ॒ర్॒హిరేదగ్గ్ స్యో॒నమ్ । సర॑స్వతీ॒ స్వప॑స-స్సదన్తు ॥
య ఇ॒మే ద్యావా॑పృథి॒వీ జని॑త్రీ । రూ॒పైరపిగ్ం॑శ॒-ద్భువ॑నాని॒ విశ్వా᳚ । తమ॒ద్య హో॑తరిషి॒తో యజీ॑యాన్ ।
దే॒వ-న్త్వష్టా॑రమి॒హ య॑ఖ్షి వి॒ద్వాన్ ॥ 10 ॥
ఉ॒పావ॑సృజ॒త్-త్మన్యా॑ సమ॒ఞ్జన్న్ । దే॒వానా॒-మ్పాథ॑ ఋతు॒థా హ॒వీగ్ంషి॑ । వన॒స్పతి॑-శ్శమి॒తా దే॒వో అ॒గ్నిః । స్వద॑న్తు హ॒వ్య-మ్మధు॑నా ఘృ॒తేన॑ ॥
స॒ద్యో జా॒తో వ్య॑మిమీత య॒జ్ఞమ్ । అ॒గ్ని-ర్దే॒వానా॑-మభవత్-పురో॒గాః । అ॒స్య హోతుః॑ ప్ర॒దిశ్యృ॒తస్య॑ వా॒చి ।
స్వాహా॑కృతగ్ం హ॒విర॑దన్తు దే॒వాః ॥ 11 ॥
(య॒జ్ఞైః - స్యో॒నం - ఀయజ॑ద్ధ్యై - వి॒ద్వాన॒ - +ష్టౌ చ॑) (అ. 3)
అనువాకం 4 - పర్యగ్నికరణీయా ఋచః
అ॒గ్నిర్-హోతా॑ నో అద్ధ్వ॒రే । వా॒జీ సన్-పరి॑ణీయతే ।
దే॒వో దే॒వేషు॑ య॒జ్ఞియః॑ ॥ పరి॑ త్రివి॒ష్ట్య॑ద్ధ్వ॒రమ్ । యాత్య॒గ్నీ ర॒థీరి॑వ । ఆ దే॒వేషు॒ ప్రయో॒ దధ॑త్ ॥ పరి॒ వాజ॑పతిః క॒విః । అ॒గ్నిర్-హ॒వ్యా న్య॑క్రమీత్ ।
దధ॒-ద్రత్నా॑ని దా॒శుషే᳚ ॥ 12 ॥
(అ॒గ్నిర్-హోతా॑ నో॒ నవ॑) (అ. 4)
అనువాకం 5 - మైత్రావరుణప్రైషః
అజై॑ద॒గ్నిః । అస॑న॒ద్వాజ॒-న్ని । దే॒వో దే॒వేభ్యో॑ హ॒వ్యా-ఽవా᳚ట్ । ప్రాఞ్జో॑భిర్-హిన్వా॒నః ।
ధేనా॑భిః॒ కల్ప॑మానః । య॒జ్ఞస్యాయుః॑ ప్రతి॒రన్న్ ।
ఉప॒ ప్రేష్య॑ హోతః । హ॒వ్యా దే॒వేభ్యః॑ ॥ 13 ॥
(అజై॑ద॒ష్టౌ) (అ. 5)
అనువాకం 6 - హోతురధ్రిగుప్రైషః
దైవ్యా᳚-శ్శమితార ఉ॒త మ॑నుష్యా॒ ఆర॑భద్ధ్వమ్ । ఉప॑ నయత॒ మేద్ధ్యా॒ దురః॑ । ఆ॒శాసా॑నా॒ మేధ॑పతిభ్యా॒-మ్మేధ᳚మ్ । ప్రాస్మా॑ అ॒గ్ని-మ్భ॑రత । స్తృ॒ణీ॒త బ॒ర్॒హిః । అన్వే॑న-మ్మా॒తా మ॑న్యతామ్ । అను॑ పి॒తా ।
అను॒ భ్రాతా॒ సగ॑ర్భ్యః । అను॒ సఖా॒ సయూ᳚థ్యః ॥
ఉ॒దీ॒చీనాగ్ం॑ అస్య ప॒దో నిధ॑త్తాత్ ॥ 14 ॥
సూర్య॒-ఞ్చఖ్షు॑ర్గమయతాత్ । వాత॑-మ్ప్రా॒ణమ॒న్వ-వ॑సృజతాత్ । దిశ॒-శ్శ్రోత్ర᳚మ్ । అ॒న్తరి॑ఖ్ష॒మసు᳚మ్ । పృ॒థి॒వీగ్ం శరీ॑రమ్ । ఏ॒క॒ధా-ఽస్య॒ త్వచ॒మాచ్ఛ్య॑తాత్ । పు॒రా నాభ్యా॑ అపి॒శసో॑ వ॒పాముత్ఖి॑దతాత్ । అ॒న్తరే॒వోష్మాణం॑-వాఀరయతాత్ । శ్యే॒నమ॑స్య॒ వఖ్షః॑ కృణుతాత్ । ప్ర॒శసా॑ బా॒హూ ॥ 15 ॥
శ॒లా దో॒షణీ᳚ । క॒శ్యపే॒వాగ్ంసా᳚ । అచ్ఛి॑ద్రే॒ శ్రోణీ᳚ ।
క॒వషో॒రూ స్రే॒కప॑ర్ణా-ఽష్ఠీ॒వన్తా᳚ । షడ్విగ్ం॑శతిరస్య॒ వఙ్క్ర॑యః ।
తా అ॑ను॒ష్ఠ్యోచ్చ్యా॑వయతాత్ । గాత్ర॑-ఙ్గాత్రమ॒స్యానూ॑న-ఙ్కృణుతాత్ । ఊ॒వ॒ద్ధ్య॒గో॒హ-మ్పార్థి॑వ-ఙ్ఖనతాత్ । అ॒స్నా రఖ్ష॒-స్సగ్ంసృ॑జతాత్ ।
వ॒ని॒ష్ఠుమ॑స్య॒ మా రా॑విష్ట ॥ 16 ॥
ఉరూ॑క॒-మ్మన్య॑మానాః ॥ నేద్వ॑స్తో॒కే తన॑యే । రవి॑తా॒ రవ॑చ్ఛమితారః । అద్ధ్రి॑గో శమీ॒ద్ధ్వమ్ । సు॒శమి॑ శమీద్ధ్వమ్ । శ॒మీ॒ద్ధ్వ-మ॑ద్ధ్రిగో ॥
అద్ధ్రి॑గు॒శ్చాపా॑పశ్చ । ఉ॒భౌ దే॒వానాగ్ం॑ శమి॒తారౌ᳚ । తావి॒మ-మ్ప॒శుగ్గ్ శ్ర॑పయతా-మ్ప్రవి॒ద్వాగ్ంసౌ᳚ ।
యథా॑ యథా-ఽస్య॒ శ్రప॑ణ॒-న్తథా॑తథా ॥ 17 ॥
[ధ॒త్తా॒-ద్- బా॒హూ - మా రా॑విష్ట॒ - తథా॑తథా ] (అ. 6)
అనువాకం 7 - స్తోకవిషయ-మ్మైత్రావరుణానువచనం
జు॒షస్వ॑ స॒ప్రథ॑స్తమమ్ । వచో॑ దే॒వఫ్స॑రస్తమమ్ ।
హ॒వ్యా జుహ్వా॑న ఆ॒సని॑ ॥ ఇ॒మ-న్నో॑ య॒జ్ఞమ॒మృతే॑షు ధేహి । ఇ॒మా హ॒వ్యా జా॑తవేదో జుషస్వ । స్తో॒కానా॑మగ్నే॒ మేద॑సో ఘృ॒తస్య॑ । హోతః॒ ప్రాశా॑న ప్రథ॒మో ని॒షద్య॑ ॥ ఘృ॒తవ॑న్తః పావక తే ।
స్తో॒కాస్శ్చో॑తన్తి॒ మేద॑సః । స్వధ॑ర్మ-న్దే॒వవీ॑తయే ॥ 18 ॥
శ్రేష్ఠ॑-న్నో ధేహి॒ వార్య᳚మ్ ॥ తుభ్యగ్గ్॑ స్తో॒కా ఘృ॑త॒శ్చుతః॑ । అగ్నే॒ విప్రా॑య సన్త్య । ఋషి॒-శ్శ్రేష్ఠ॒-స్సమి॑ద్ధ్యసే । య॒జ్ఞస్య॑ ప్రావి॒తా భ॑వ ॥
తుభ్యగ్గ్॑ శ్చోతన్త్యద్ధ్రిగో శచీవః । స్తో॒కాసో॑ అగ్నే॒ మేద॑సో ఘృ॒తస్య॑ । క॒వి॒శ॒స్తో బృ॑హ॒తా భా॒నునా-ఽఽగాః᳚ । హ॒వ్యా జు॑షస్వ మేధిర ॥
ఓజి॑ష్ఠ-న్తే మద్ధ్య॒తో మేద॒ ఉద్భృ॑తమ్ । ప్రతే॑ వ॒య-న్ద॑దామహే । శ్చోత॑న్తి తే వసో స్తో॒కా అధి॑ త్వ॒చి ।
ప్రతి॒ తాన్దే॑వ॒శో వి॑హి ॥ 19 ॥
(దే॒వవీ॑తయ॒-ఉద్భృ॑త॒-న్త్రీణి॑ చ) (అ. 7)
అనువాకం 8 - వపా పురోడాశస్విష్టకృతా-మ్పురోనువాక్యాః ప్రైషాశ్చ
ఆ వృ॑త్రహణా వృత్ర॒హభి॒-శ్శుష్మైః᳚ । ఇన్ద్ర॑ యా॒త-న్నమో॑భిరగ్నే అ॒ర్వాక్ । యు॒వగ్ం రాధో॑భి॒రక॑వేభిరిన్ద్ర । అగ్నే॑ అ॒స్మే భ॑వతముత్త॒మేభిః॑ ॥ హోతా॑ యఖ్షదిన్ద్రా॒గ్నీ । ఛాగ॑స్య వ॒పాయా॒ మేద॑సః । జు॒షేతాగ్ం॑ హ॒విః । హోత॒ర్యజ॑ ॥ వి హ్యఖ్య॒-న్మన॑సా॒ వస్య॑ ఇ॒చ్ఛన్న్ । ఇన్ద్రా᳚గ్నీ జ్ఞా॒స ఉ॒త వా॑ సజా॒తాన్ ॥ 20 ॥
నాన్యా యు॒వత్ప్రమ॑తిరస్తి॒ మహ్య᳚మ్ । స వా॒-న్ధియం॑-వాఀజ॒యన్తీ॑మతఖ్షమ్ ॥ హోతా॑ యఖ్షదిన్ద్రా॒గ్నీ । పు॒రో॒డాశ॑స్య జు॒షేతాగ్ం॑ హ॒విః । హోత॒ర్యజ॑ ॥
త్వామీ॑డతే అజి॒ర-న్దూ॒త్యా॑య । హ॒విష్మ॑న్త॒-స్సద॒మి-న్మాను॑షాసః । యస్య॑ దే॒వైరాస॑దో బ॒ర్॒హిర॑గ్నే । అహా᳚న్యస్మై సు॒దినా॑ భవన్తు ॥ హోతా॑ యఖ్షద॒గ్నిమ్ । పు॒రో॒డాశ॑స్య జు॒షతాగ్ం॑ హ॒విః ।
హోత॒ర్యజ॑ ॥ 21 ॥
(స॒జా॒తా - న॒గ్ని-న్ద్వే చ॑) (అ. 8)
అనువాకం 9 - తేషామేవ యాజ్యాః
గీ॒ర్భిర్విప్రః॒ ప్రమ॑తిమి॒చ్ఛమా॑నః । ఈ॒॑ ర॒యిం-యఀ॒శస॑-మ్పూర్వ॒భాజ᳚మ్ । ఇన్ద్రా᳚గ్నీ వృత్రహణా సువజ్రా । ప్రణో॒ నవ్యే॑భిస్తిరత-న్దే॒ష్ణైః ॥ మాచ్ఛే᳚ద్మ ర॒శ్మీగ్ంరితి॒ నాధ॑మానాః । పి॒తృ॒ణాగ్ం శక్తీ॑రను॒ యచ్ఛ॑మానాః । ఇ॒న్ద్రా॒గ్నిభ్యా॒-ఙ్కం-వృఀష॑ణో మదన్తి । తా హ్యద్రీ॑ ధి॒షణా॑యా ఉ॒పస్థే᳚ ॥
అ॒గ్నిగ్ం సు॑దీ॒తిగ్ం సు॒దృశ॑-ఙ్గృ॒ణన్తః॑ ।
న॒మ॒స్యామ॒స్త్వేడ్య॑-ఞ్జాతవేదః ।
త్వా-న్దూ॒తమ॑ర॒తిగ్ం హ॑వ్య॒వాహ᳚మ్ ।
దే॒వా అ॑కృణ్వ-న్న॒మృత॑స్య॒ నాభి᳚మ్ ॥ 22 ॥
(జా॒త॒వే॒దో॒ ద్వే చ॑) (అ. 9)
అనువాకం 10 - మనోతాసూక్తం
త్వగ్గ్ హ్య॑గ్నే ప్రథ॒మో మ॒నోతా᳚ । అ॒స్యా ధి॒యో అభ॑వో దస్మ॒ హోతా᳚ । త్వగ్ం సీం᳚-వృఀష-న్నకృణో-ర్దు॒ష్టరీ॑తు । సహో॒ విశ్వ॑స్మై॒ సహ॑సే॒ సహ॑ద్ధ్యై ॥ అధా॒ హోతా॒ న్య॑సీదో॒ యజీ॑యాన్ । ఇ॒డస్ప॒ద ఇ॒షయ॒న్నీడ్య॒-స్సన్న్ । త-న్త్వా॒ నరః॑ ప్రథ॒మ-న్దే॑వ॒యన్తః॑ । మ॒హో రా॒యే చి॒తయ॑న్తో॒ అను॑ గ్మన్న్ ॥ వృ॒తేవ॒ యన్త॑-మ్బ॒హుభి॑-ర్వస॒వ్యైః᳚ ।
త్వే ర॒యి-ఞ్జా॑గృ॒వాగ్ంసో॒ అను॑ గ్మన్న్ ॥ 23 ॥
రుశ॑న్తమ॒గ్ని-న్ద॑ర్శ॒త-మ్బృ॒హన్త᳚మ్ । వ॒పావ॑న్తం-విఀ॒శ్వహా॑ దీది॒వాగ్ంస᳚మ్ ॥ ప॒ద-న్దే॒వస్య॒ నమ॑సా వి॒యన్తః॑ । శ్ర॒వ॒స్యవ॒-శ్శ్రవ॑ ఆప॒న్నమృ॑క్తమ్ ।
నామా॑ని చి-ద్దధిరే య॒జ్ఞియా॑ని । భ॒ద్రాయా᳚-న్తే రణయన్త॒ సన్దృ॑ష్టౌ ॥ త్వాం-వఀ ॑ర్ధన్తి ఖ్షి॒తయః॑ పృథి॒వ్యామ్ । త్వగ్ం రాయ॑ ఉ॒భయా॑సో॒ జనా॑నామ్ ।
త్వ-న్త్రా॒తా త॑రణే॒ చేత్యో॑ భూః ।
పి॒తా మా॒తా సద॒మి-న్మాను॑షాణామ్ ॥ 24 ॥
స ప॒ర్యేణ్య॒-స్స ప్రి॒యో వి॒ఖ్ష్వ॑గ్నిః । హోతా॑ మ॒న్ద్రో నిష॑సాదా॒ యజీ॑యాన్ । త-న్త్వా॑ వ॒య-న్దమ॒ ఆ దీ॑ది॒వాగ్ంస᳚మ్ । ఉప॑జ్ఞు॒బాధో॒ నమ॑సా సదేమ ॥
త-న్త్వా॑ వ॒యగ్ం సు॒ధియో॒ నవ్య॑మగ్నే । సు॒మ్నా॒యవ॑ ఈమహే దేవ॒యన్తః॑ । త్వం-విఀశో॑ అనయో॒ దీద్యా॑నః । ది॒వో అ॑గ్నే బృహ॒తా రో॑చ॒నేన॑ ॥
వి॒శా-ఙ్క॒విం-విఀ॒శ్పతి॒గ్ం॒ శశ్వ॑తీనామ్ ।
ని॒తోశ॑నం-వృఀష॒భ-ఞ్చ॑ర్షణీ॒నామ్ ॥ 25 ॥
ప్రేతీ॑షణిమి॒షయ॑న్త-మ్పావ॒కమ్ । రాజ॑న్తమ॒గ్నిం-యఀ ॑జ॒తగ్ం ర॑యీ॒ణామ్ ॥ సో అ॑గ్న ఈజే శశ॒మే చ॒ మర్తః॑ । యస్త॒ ఆన॑ట్-థ్స॒మిధా॑ హ॒వ్యదా॑తిమ్ ।
య ఆహు॑తి॒-మ్పరి॒ వేదా॒ నమో॑భిః । విశ్వేథ్స వా॒మా ద॑ధతే॒ త్వోతః॑ ॥ అ॒స్మా ఉ॑ తే॒ మహి॑ మ॒హే వి॑ధేమ । నమో॑భిరగ్నే స॒మిధో॒త హ॒వ్యైః ।
వేదీ॑ సూనో సహసో గీ॒ర్భిరు॒క్థైః ।
ఆ తే॑ భ॒ద్రాయాగ్ం॑ సుమ॒తౌ య॑తేమ ॥ 26 ॥
ఆ యస్త॒తన్థ॒ రోద॑సీ॒ వి భా॒సా । శ్రవో॑భిశ్చ శ్రవ॒స్య॑స్తరు॑త్రః । బృ॒హద్భి॒-ర్వాజై॒-స్స్థవి॑రేభిర॒స్మే । రే॒వద్భి॑రగ్నే విత॒రం-విఀభా॑హి ॥
నృ॒వద్వ॑సో॒ సద॒మిద్ధే᳚హ్య॒స్మే । భూరి॑ తో॒కాయ॒ తన॑యాయ ప॒ర్శ్వః । పూ॒ర్వీరిషో॑ బృహ॒తీరా॒రే అ॑ఘాః । అ॒స్మే భ॒ద్రా సౌ᳚శ్రవ॒సాని॑ సన్తు ॥
పు॒రూణ్య॑గ్నే పురు॒ధా త్వా॒యా । వసూ॑ని రాజన్-వ॒సుతా॑తే అశ్యామ్ । పు॒రూణి॒ హి త్వే పు॑రువార॒ సన్తి॑ ।
అగ్నే॒ వసు॑ విధ॒తే రాజ॑ని॒ త్వే ॥ 27 ॥
(జా॒గృ॒వాగ్ంసో॒ అను॑ గ్మ॒న్ - మాను॑షాణాం - చర్షణీ॒నాం - ఀయ॑తే - మాశ్యా॒-న్ద్వే చ॑) (అ. 10)
అనువాకం 11 - హవిర్వనస్పతిస్విష్టకృతా-మ్పురోనువాక్యాః ప్రైషాశ్చ
ఆ భ॑రతగ్ం శిఖ్షతం-వఀజ్రబాహూ ।
అ॒స్మాగ్ం ఇ॑న్ద్రాగ్నీ అవత॒గ్ం॒ శచీ॑భిః ।
ఇ॒మే ను తే ర॒శ్మయ॒-స్సూర్య॑స్య ।
యేభి॑-స్సపి॒త్వ-మ్పి॒తరో॑ న॒ ఆయన్న్॑ ॥
హోతా॑ యఖ్షదిన్ద్రా॒గ్నీ । ఛాగ॑స్య హ॒విష॒ ఆత్తా॑మ॒ద్య । మ॒ద్ధ్య॒తో మేద॒ ఉద్భృ॑తమ్ । పు॒రా ద్వేషో᳚భ్యః । పు॒రా పౌరు॑షేయ్యా గృ॒భః । ఘస్తా᳚న్నూ॒నమ్ ॥ 28 ॥
ఘా॒సే అ॑జ్రాణాం॒-యఀవ॑సప్రథమానామ్ । సు॒మత్ఖ్ష॑రాణాగ్ం శ॒తరు॑ద్రియాణామ్ ।
అ॒గ్ని॒ష్వా॒త్తానా॒-మ్పీవో॑పవసనానామ్ ।
పా॒ర్శ్వ॒త-శ్శ్రో॑ణి॒త-శ్శి॑తామ॒త ఉ॑థ్సాద॒తః । అఙ్గా॑దఙ్గా॒దవ॑త్తానామ్ । కర॑త ఏ॒వేన్ద్రా॒గ్నీ । జు॒షేతాగ్ం॑ హ॒విః । హోత॒ర్యజ॑ ॥
దే॒వేభ్యో॑ వనస్పతే హ॒వీగ్ంషి॑ ।
హిర॑ణ్యపర్ణ ప్ర॒దివ॑స్తే॒ అర్థ᳚మ్ ॥ 29 ॥
ప్ర॒ద॒ఖ్షి॒ణి-ద్ర॑శ॒నయా॑ ని॒యూయ॑ । ఋ॒తస్య॑ వఖ్షి ప॒థిభీ॒ రజి॑ష్ఠైః ॥ హోతా॑ యఖ్ష॒-ద్వన॒స్పతి॑మ॒భి హి । పి॒ష్టత॑మయా॒ రభి॑ష్ఠయా రశ॒నయా-ఽఽధి॑త ।
యత్రే᳚న్ద్రాగ్ని॒యో-శ్ఛాగ॑స్య హ॒విషః॑ ప్రి॒యా ధామా॑ని ।
యత్ర॒ వన॒స్పతేః᳚ ప్రి॒యా పాథాగ్ం॑సి ।
యత్ర॑ దే॒వానా॑మాజ్య॒పానా᳚-మ్ప్రి॒యా ధామా॑ని । యత్రా॒గ్నేర్-హోతుః॑ ప్రి॒యా ధామా॑ని ।
తత్రై॒త-మ్ప్ర॒స్తు-త్యే॑వో-ప॒స్తుత్యే॑వో॒పావ॑స్రఖ్షత్ ।
రభీ॑యాగ్ం సమివ కృ॒త్వీ ॥ 30 ॥
కర॑దే॒వ-న్దే॒వో వన॒స్పతిః॑ । జు॒షతాగ్ం॑ హ॒విః । హోత॒ర్యజ॑ ॥ పి॒ప్రీ॒హి దే॒వాగ్ం ఉ॑శ॒తో య॑విష్ఠ । వి॒ద్వాం ఋ॒తూగ్ంర్-ఋ॑తుపతే యజే॒హ ।
యే దైవ్యా॑ ఋ॒త్విజ॒స్తేభి॑రగ్నే ।
త్వగ్ం హోతౄ॑ణామ॒స్యాయ॑జిష్ఠః ॥
హోతా॑ యఖ్షద॒గ్నిగ్గ్ స్వి॑ష్ట॒కృత᳚మ్ ।
అయా॑డ॒గ్ని-రి॑న్ద్రాగ్ని॒యో-శ్ఛాగ॑స్య హ॒విషః॑ ప్రి॒యా ధామా॑ని । అయా॒డ్వన॒స్పతేః᳚ ప్రి॒యా పాథాగ్ం॑సి ।
అయా᳚డ్దే॒వానా॑-మాజ్య॒పానా᳚-మ్ప్రి॒యా ధామా॑ని ।
యఖ్ష॑ద॒గ్నేర్-హోతుః॑ ప్రి॒యా ధామా॑ని । యఖ్ష॒-థ్స్వ-మ్మ॑హి॒మాన᳚మ్ । ఆయ॑జతా॒మేజ్యా॒ ఇషః॑ । కృ॒ణోతు॒ సో అ॑ద్ధ్వ॒రా జా॒తవే॑దాః । జు॒షతాగ్ం॑ హ॒విః । హోత॒ర్యజ॑ ॥ 31 ॥
(నూ॒న - మర్థం॑ - కృ॒త్వీ - పాథాగ్ం॑సి స॒ప్త చ॑) (అ. 11)
అనువాకం 12 - తేషామేవ యాజ్యాః
ఉపో॑హ॒ యద్వి॒దథం॑-వాఀ॒జినో॒ గూః । గీ॒ర్భి-ర్విప్రాః॒ ప్రమ॑తి-మి॒చ్ఛమా॑నాః । అ॒ర్వన్తో॒ న కాష్ఠా॒-న్నఖ్ష॑మాణాః । ఇ॒న్ద్రా॒గ్నీ జోహు॑వతో॒ నర॒స్తే ॥
వన॑స్పతే రశ॒నయా॑-ఽభి॒ధాయ॑ । పి॒ష్టత॑మయా వ॒యునా॑ని వి॒ద్వాన్ । వహ॑ దేవ॒త్రా ది॑ధిషో హ॒వీగ్ంషి॑ । ప్ర చ॑ దా॒తార॑మ॒మృతే॑షు వోచః ॥ అ॒గ్నిగ్గ్ స్వి॑ష్ట॒కృత᳚మ్ । అయా॑డ॒గ్ని-రి॑న్ద్రాగ్ని॒యో-శ్ఛాగ॑స్య హ॒విషః॑ ప్రి॒యా ధామా॑ని ॥ 32 ॥
అయా॒డ్వన॒స్పతేః᳚ ప్రి॒యా పాథాగ్ం॑సి ।
అయా᳚డ్దే॒వానా॑-మాజ్య॒పానా᳚-మ్ప్రి॒యా ధామా॑ని ।
యఖ్ష॑ద॒గ్నేర్-హోతుః॑ ప్రి॒యా ధామా॑ని । యఖ్ష॒-థ్స్వ-మ్మ॑హి॒మాన᳚మ్ । ఆయ॑జతా॒మేజ్యా॒ ఇషః॑ । కృ॒ణోతు॒ సో అ॑ద్ధ్వ॒రా జా॒తవే॑దాః । జు॒షతాగ్ం॑ హ॒విః । అగ్నే॒ యద॒ద్య వి॒శో అ॑ద్ధ్వరస్య హోతః ।
పావ॑క శోచే॒ వేష్ట్వగ్ం హి యజ్వా᳚ ।
ఋ॒తా య॑జాసి మహి॒నా వి య-ద్భూః ।
హ॒వ్యా వ॑హ యవిష్ఠ॒ యా తే॑ అ॒ద్య ॥ 33 ॥
(ధామా॑ని॒ - భురేక॑-ఞ్చ) (అ. 12)
అనువాకం 13 - అనూయాజప్రైషాః
దే॒వ-మ్బ॒ర్॒హి-స్సు॑దే॒వ-న్దే॒వై-స్స్యా-థ్సు॒వీరం॑-వీఀ॒రైర్వస్తో᳚-ర్వృ॒జ్యేతా॒క్తోః ప్రభ్రి॑-యే॒తాత్య॒న్యాన్-రా॒యా బ॒ర్॒హిష్మ॑తో మదేమ వసు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వేతు॒ యజ॑ ॥ దే॒వీ-ర్ద్వార॑-స్సఙ్ఘా॒తే వి॒డ్వీర్యామ॑ఞ్ఛిథి॒రా ధ్రు॒వా దే॒వహూ॑తౌ వ॒థ్స
ఈ॑మేనా॒స్తరు॑ణ॒ ఆమి॑మీయాత్-కుమా॒రో వా॒ నవ॑జాతో॒ మైనా॒ అర్వా॑ రే॒ణుక॑కాటః॒ పృణ॑గ్వసు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వియన్తు॒ యజ॑ ॥ దే॒వీ ఉ॒షాసా॒ నక్తా-ఽద్యా॒స్మిన్. య॒జ్ఞే ప్ర॑య॒త్య॑హ్వేతా॒మపి॑ నూ॒న-న్దైవీ॒ర్విశః॒ ప్రాయా॑సిష్టా॒గ్ం॒ సుప్రీ॑తే॒ సుధి॑తే వసు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వీతాం॒-యఀజ॑ ॥
దే॒వీ జోష్ట్రీ॒ వసు॑ధితీ॒ యయో॑ర॒న్యా-ఽఘా ద్వేషాగ్ం॑సి యు॒యవ॒దా-ఽన్యా వ॑ఖ్ష॒-ద్వసు॒ వార్యా॑ణి॒ యజ॑మానాయ వసు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వీతాం॒-యఀజ॑ ॥
దే॒వీ ఊ॒ర్జాహు॑తీ॒ ఇష॒మూర్జ॑మ॒న్యా వ॑ఖ్ష॒థ్సగ్ధి॒గ్ం॒ సపీ॑తిమ॒న్యా నవే॑న॒ పూర్వ॒-న్దయ॑మానా॒-స్స్యామ॑ పురా॒ణేన॒ నవ॒-న్తామూర్జ॑మూ॒ర్జాహు॑తీ ఊ॒ర్జయ॑మానే అధాతాం-వఀసు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వీతాం॒-యఀజ॑ ॥
దే॒వా దైవ్యా॒ హోతా॑రా॒ నేష్టా॑రా॒ పోతా॑రా హ॒తాఘ॑శగ్ంసా-వాభ॒రద్వ॑సూ వసు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వీతాం॒-యఀజ॑ ॥
దే॒వీస్తి॒స్రస్తి॒స్రో దే॒వీరిడా॒ సర॑స్వతీ॒ భార॑తీ॒ ద్యా-మ్భార॑త్యాది॒త్యై-ర॑స్పృఖ్ష॒-థ్సర॑స్వతీ॒మగ్ం రు॒ద్రై-ర్య॒జ్ఞమా॑వీ-ది॒హైవేడ॑యా॒ వసు॑మత్యా
సధ॒మాద॑-మ్మదేమ వసు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వియన్తు॒ యజ॑ ॥
దే॒వో నరా॒శగ్ంస॑-స్త్రిశీ॒ర్॒షా ష॑డ॒ఖ్ష-శ్శ॒తమిదే॑నగ్ం శితిపృ॒ష్ఠా ఆద॑ధతి స॒హస్ర॑మీ॒-మ్ప్రవ॑హన్తి మి॒త్రావరు॒ణేద॑స్య హో॒త్రమర్హ॑తో॒
బృహ॒స్పతి॑-స్స్తో॒త్రమ॒శ్వినా ఽఽద్ధ్వ॑ర్యవం-వఀసు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వేతు॒ యజ॑ ॥
దే॒వో వన॒స్పతి॑-ర్వ॒ర్॒షప్రా॑వా ఘృ॒తని॑ర్ణి॒గ్-ద్యా-
మగ్రే॒ణాస్పృ॑ఖ్ష॒దా-ఽన్తరి॑ఖ్ష॒-మ్మద్ధ్యే॑నాప్రాః పృథి॒వీ-ముప॑రేణాదృగ్ంహీ-ద్వసు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వేతు॒ యజ॑ ॥
దే॒వ-మ్బ॒ర్॒హిర్వారి॑తీనా-న్ని॒ధే ధా॑సి॒ ప్రచ్యు॑తీనా॒మ-ప్ర॑చ్యుత-న్నికామ॒ధర॑ణ-మ్పురుస్పా॒ర్॒హం-యఀశ॑స్వదే॒నా బ॒ర్॒హిషా॒-ఽన్యా బ॒ర్॒హీగ్ష్య॒భిష్యా॑మ వసు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వేతు॒ యజ॑ ॥
దే॒వో అ॒గ్ని-స్స్వి॑ష్ట॒కృ-థ్సు॒ద్రవి॑ణా మ॒న్ద్రః క॒వి-స్స॒త్యమ॑న్మా-ఽఽయ॒జీ హోతా॒ హోతు॑ర్-హోతు॒రాయ॑జీయా॒నగ్నే॒ యాన్-దే॒వానయా॒డ్యాగ్ం అపి॑ప్రే॒ర్యే తే॑ హో॒త్రే అమ॑థ్సత॒ తాగ్ం స॑స॒నుషీ॒గ్ం॒ హోత్రా᳚-న్దేవ-ఙ్గ॒మా-న్ది॒వి దే॒వేషు॑ య॒జ్ఞమేర॑యే॒మగ్గ్
స్వి॑ష్ట॒కృచ్చాగ్నే॒ హోతా-ఽభూ᳚ర్వసు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య నమోవా॒కే వీహి॒ యజ॑ ॥ 34 ॥
(యజైక॑-ఞ్చ) (అ. 13)
అనువాకం 14 - అనూయాజయాజ్యాః
దే॒వ-మ్బ॒ర్॒హిః । వ॒సు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వేతు ।
దే॒వీర్ద్వారః॑ । వ॒సు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వియన్తు । దే॒వీ ఉ॒షాసా॒ నక్తా᳚ । వ॒సు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వీతామ్ । దే॒వీ జోష్ట్రీ᳚ । వ॒సు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వీతామ్ ।
దే॒వీ ఊ॒ర్జాహు॑తీ । వ॒సు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వీతామ్ ॥ 35 ॥
దే॒వా దైవ్యా॒ హోతా॑రా । వ॒సు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వీతామ్ । దే॒వీస్తి॒స్ర-స్తి॒స్రో దే॒వీః ।
వ॒సు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వియన్తు ।
దే॒వో నరా॒శగ్ంసః॑ । వ॒సు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వేతు । దే॒వో వన॒స్పతిః॑ । వ॒సు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వేతు । దే॒వ-మ్బ॒ర్॒హిర్వారి॑తీనామ్ । వ॒సు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య వేతు ॥ 36 ॥
దే॒వో అ॒గ్ని-స్స్వి॑ష్ట॒కృత్ । సు॒ద్రవి॑ణా మ॒న్ద్రః క॒విః । స॒త్యమ॑న్మా-ఽఽయ॒జీ హోతా᳚ । హోతు॑ర్-హోతు॒రాయ॑జీయాన్ ।
అగ్నే॒ యాన్దే॒వానయా᳚ట్ । యాగ్ం అపి॑ప్రేః । యే తే॑ హో॒త్రే అమ॑థ్సత । తాగ్ం స॑స॒నుషీ॒గ్ం॒ హోత్రా᳚-న్దేవ-ఙ్గ॒మామ్ । ది॒వి దే॒వేషు॑ య॒జ్ఞమేర॑యే॒మమ్ । స్వి॒ష్ట॒కృచ్చాగ్నే॒ హోతా-ఽభూః᳚ ।
వ॒సు॒వనే॑ వసు॒ధేయ॑స్య నమోవా॒కే వీహి॑ ॥ 37 ॥
(వీ॒తాం॒ - ఀవే॒త్వ - భూ॒రేక॑-ఞ్చ) (అ. 14)
అనువాకం 15 - సూక్తవాకప్రైషాః
అ॒గ్నిమ॒ద్య హోతా॑రమవృణీతా॒యం-యఀజ॑మానః॒ పచ॑-న్ప॒క్తీః పచ॑-న్పురో॒డాశం॑
బ॒ద్ధ్న-న్ని॑న్ద్రా॒గ్నిభ్యా॒-ఞ్ఛాగగ్ం॑ సూప॒స్థా అ॒ద్య దే॒వో వన॒స్పతి॑-రభవ-దిన్ద్రా॒గ్నిభ్యా॒-ఞ్ఛాగే॒నాఘ॑స్తా॒-న్త-మ్మే॑ద॒స్తః ప్రతి॑ పచ॒తా-ఽగ్ర॑భీష్టా॒మవీ॑వృధేతా-మ్పురో॒డాశే॑న॒ త్వామ॒ద్యర్ష॑ ఆర్షేయర్షీణా-న్నపాదవృణీతా॒యం-యఀజ॑మానో బ॒హుభ్య॒ ఆ సఙ్గ॑తేభ్య ఏ॒ష మే॑ దే॒వేషు॒ వసు॒ వార్యా య॑ఖ్ష్యత॒ ఇతి॒ తా యా
దే॒వా దే॑వ॒-దానా॒న్యదు॒స్తాన్య॑స్మా॒ ఆ చ॒ శాస్వా చ॑ గురస్వేషి॒తశ్చ॑ హోత॒రసి॑ భద్ర॒వాచ్యా॑య॒ ప్రేషి॑తో॒ మాను॑ష-స్సూక్తవా॒కాయ॑ సూ॒క్తా బ్రూ॑హి ॥ 38 ॥
(అ॒గ్నిమ॒ద్యైకం᳚) (అ. 15)
(అ॒ఞ్జన్తి॒ - హోతా॑ యఖ్ష॒థ్ - సమి॑ద్వో అ॒ద్యా - గ్ని - రజై॒-ద్- దైవ్యా॑ - జు॒షస్ - వా వృ॑త్రహణా - గీ॒ర్భి - స్త్వగ్గ్ హ్యా - భ॑రత॒ - ముపో॑హ॒ య-ద్- దే॒వ-మ్బ॒ర్॒హి-స్సు॑దే॒వం - దే॒వ-మ్బ॒ర్॒హి - ర॒గ్నిమ॒ద్య పఞ్చ॑దశ)
(అ॒ఞ్జన్ - త్యు॒పావ॑సృజ॒న్ - నాన్యా యు॒వత్ - కర॑దే॒వ మ॒ష్టాత్రిగ్ం॑శత్)
(అ॒ఞ్జన్తి॑ - సూ॒క్తా బ్రూ॑హి)
॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే తృతీయాష్టకే షష్ఠః ప్రపాఠక-స్సమాప్తః ॥