కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే ప్రథమాష్టకే ద్వితీయః ప్రపాఠకః - గవామయనబ్రాహ్మణం

ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥

అనువాకం 1 - ఆధానమన్త్రాః పూర్వప్రపాఠకశేషభూతాః

ఉ॒ద్ధ॒న్యమా॑న-మ॒స్యా అ॑మే॒ద్ధ్యమ్ । అప॑ పా॒ప్మానం॒-యఀజ॑మానస్య హన్తు । శి॒వా న॑-స్సన్తు ప్ర॒దిశ॒శ్చత॑స్రః । శ-న్నో॑ మా॒తా పృ॑థి॒వీ తోక॑సాతా ॥ శ-న్నో॑ దే॒వీర॒భిష్ట॑యే । ఆపో॑ భవన్తు పీ॒తయే᳚ । శం-యోఀర॒భి స్ర॑వన్తు నః ॥ వై॒శ్వా॒న॒రస్య॑ రూ॒పమ్ । పృ॒థి॒వ్యా-మ్ప॑రి॒స్రసా᳚ । స్యో॒న-మావి॑శన్తు నః ॥ 1 ॥

యది॒ద-న్ది॒వో యద॒దః పృ॑థి॒వ్యాః । స॒జ॒ఞ్జ్ఞా॒నే రోద॑సీ సమ్బభూ॒వతుః॑ । ఊషా᳚న్ కృ॒ష్ణమ॑వతు కృ॒ష్ణమూషాః᳚ । ఇ॒హోభయో᳚-ర్య॒జ్ఞియ॒-మాగ॑మిష్ఠాః ॥ ఊ॒తీః కు॑ర్వా॒ణో య-త్పృ॑థి॒వీమచ॑రః । గు॒హా॒కార॑-మాఖురూ॒ప-మ్ప్ర॒తీత్య॑ । త-త్తే॒ న్య॑క్తమి॒హ స॒భంర॑న్తః । శ॒త-ఞ్జీ॑వేమ శ॒రద॒-స్సవీ॑రాః ॥ ఊర్జ॑-మ్పృథి॒వ్యా రస॑-మా॒భర॑న్తః । శ॒త-ఞ్జీ॑వేమ శ॒రదః॑ పురూ॒చీః ॥ 2 ॥

వ॒మ్రీభి॒-రను॑విత్త॒-ఙ్గుహా॑సు । శ్రోత్ర॑-న్త ఉ॒ర్వ్యబ॑ధిరా భవామః ॥ ప్ర॒జాప॑తి సృష్టానా-మ్ప్ర॒జానా᳚మ్ । ఖ్షు॒ధోప॑హత్యై సువి॒త-న్నో॑ అస్తు । ఉప॒ప్రభి॑న్న॒మిష॒-మూర్జ॑-మ్ప్ర॒జాభ్యః॑ । సూద॑-ఙ్గృ॒హేభ్యో॒ రస॒మాభ॑రామి ॥ యస్య॑ రూ॒ప-మ్బిభ్ర॑ది॒మా-మవి॑న్దత్ । గుహా॒ ప్రవి॑ష్టాగ్ం సరి॒రస్య॒ మద్ధ్యే᳚ । తస్యే॒దం-విఀహ॑త-మా॒భర॑న్తః । అఛ॑మ్బట్కారమ॒స్యాం-విఀ ॑ధేమ ॥ 3 ॥

య-త్ప॒ర్యప॑శ్య-థ్సరి॒రస్య॒ మద్ధ్యే᳚ । ఉ॒ర్వీమప॑శ్య॒-జ్జగ॑తః ప్రతి॒ష్ఠామ్ । త-త్పుష్క॑రస్యా॒యత॑నా॒ద్ధి జా॒తమ్ । ప॒ర్ణ-మ్పృ॑థి॒వ్యాః ప్రథ॑నగ్ం హరామి ॥ యాభి॒రదృగ్ం॑హ॒జ్జగ॑తః ప్రతి॒ష్ఠామ్ । ఉ॒ర్వీమి॒మాం-విఀ ॑శ్వజ॒నస్య॑ భ॒ర్త్రీమ్ । తా న॑-శ్శి॒వా-శ్శర్క॑రా-స్సన్తు॒ సర్వాః᳚ ॥ అ॒గ్నే రేత॑శ్చ॒న్ద్రగ్ం హిర॑ణ్యమ్ । అ॒ద్భ్య-స్సమ్భూ॑త-మ॒మృత॑-మ్ప్ర॒జాసు॑ । త-థ్స॒భంర॑న్నుత్తర॒తో ని॒ధాయ॑ ॥ 4 ॥

అ॒తి॒ ప్ర॒యచ్ఛ॒-న్దురి॑తి-న్తరేయమ్ ॥ అశ్వో॑ రూ॒ప-ఙ్కృ॒త్వా యద॑శ్వ॒త్థే ఽతి॑ష్ఠః । సం॒​వఀ॒థ్స॒ర-న్దే॒వేభ్యో॑ ని॒లాయ॑ । తత్తే॒ న్య॑క్తమి॒హ స॒భంర॑న్తః । శ॒త-ఞ్జీ॑వేమ శ॒రద॒-స్సవీ॑రాః ॥ ఊ॒ర్జః పృ॑థి॒వ్యా అద్ధ్యుత్థి॑తో-ఽసి । వన॑స్పతే శ॒తవ॑ల్​శో॒ విరో॑హ । త్వయా॑ వ॒యమిష॒మూర్జ॒-మ్మద॑న్తః । రా॒యస్పోషే॑ణ॒ సమి॒షా మ॑దేమ ॥ గా॒య॒త్రి॒యా హ్రి॒యమా॑ణస్య॒ యత్తే᳚ ॥ 5 ॥

ప॒ర్ణమప॑త-త్తృ॒తీయ॑స్యై ది॒వో-ఽధి॑ । సో॑-ఽయ-మ్ప॒ర్ణ-స్సో॑మప॒ర్ణాద్ధి జా॒తః । తతో॑ హరామి సోమపీ॒థస్యావ॑-రుద్ధ్యై । దే॒వానా᳚-మ్బ్రహ్మవా॒దం-వఀద॑తాం॒-యఀత్ । ఉ॒పాశృ॑ణో-స్సు॒శ్రవా॒ వై శ్రు॒తో॑-ఽసి । తతో॒ మామావి॑శతు బ్రహ్మవర్చ॒సమ్ । త-థ్స॒భంర॒గ్గ్॒ స్తదవ॑రున్ధీయ సా॒ఖ్షాత్ ॥ యయా॑ తే సృ॒ష్టస్యా॒గ్నేః । హే॒తిమశ॑మయ-త్ప్ర॒జాప॑తిః । తామి॒మామ ప్ర॑దాహాయ ॥ 6 ॥

శ॒మీగ్ం శాన్త్యై॑ హరామ్య॒హమ్ ॥ యత్తే॑ సృ॒ష్టస్య॑ య॒తః । విక॑ఙ్కత॒-మ్భా ఆ᳚ర్ఛజ్జాతవేదః । తయా॑ భా॒సా సమ్మి॑తః । ఉ॒రు-న్నో॑ లో॒కమను॒ ప్రభా॑హి ॥ యత్తే॑ తా॒న్తస్య॒ హృద॑య॒మాచ్ఛి॑న్దన్ జాతవేదః । మ॒రుతో॒-ఽద్భిస్త॑మయి॒త్వా । ఏ॒తత్తే॒ తద॑శ॒నే-స్సమ్భ॑రామి । సాత్మా॑ అగ్నే॒ సహృ॑దయో భవే॒హ ॥ చిత్రి॑యాదశ్వ॒త్థా-థ్సమ్భృ॑తా బృహ॒త్యః॑ ॥ 7 ॥

శరీ॑రమ॒భి సగ్గ్​ స్కృ॑తా-స్స్థ । ప్ర॒జాప॑తినా యజ్ఞము॒ఖేన॒ సమ్మి॑తాః । తి॒స్రస్ త్రి॒వృద్భి॑-ర్మిథు॒నాః ప్రజా᳚త్యై ॥ అ॒శ్వ॒త్థా-ద్ధ॑వ్యవా॒హా-ద్ధి జా॒తామ్ । అ॒గ్నే స్త॒నూం-యఀ॒జ్ఞియా॒గ్ం॒ సమ్భ॑రామి । శా॒న్తయో॑నిగ్ం శమీగ॒ర్భమ్ । అ॒గ్నయే॒ ప్రజ॑నయి॒తవే᳚ ॥ యో అ॑శ్వ॒త్థ-శ్శ॑మీగ॒ర్భః । ఆ॒రు॒రోహ॒ త్వే సచా᳚ । త-న్తే॑ హరామి॒ బ్రహ్మ॑ణా ॥ 8 ॥

య॒జ్ఞియైః᳚ కే॒తుభి॑-స్స॒హ ॥ య-న్త్వా॑ స॒మభ॑రన్-జాతవేదః । య॒థా॒ శ॒రీ॒ర-మ్భూ॒తేషు॒ న్య॑క్తమ్ । స సమ్భృ॑త-స్సీద శి॒వః ప్ర॒జాభ్యః॑ । ఉ॒రు-న్నో॑ లో॒కమను॑నేషి వి॒ద్వాన్ ॥ ప్ర వే॒ధసే॑ క॒వయే॒ మేద్ధ్యా॑య । వచో॑ వ॒న్దారు॑ వృష॒భాయ॒ వృష్ణే᳚ । యతో॑ భ॒యమభ॑య॒-న్తన్నో॑ అస్తు । అవ॑ దే॒వాన్. య॑జే॒ హేడ్యాన్॑ ॥ స॒మిధా॒-ఽగ్ని-న్దు॑వస్యత ॥ 9 ॥

ఘృ॒తై-ర్బో॑ధయ॒తాతి॑థిమ్ । ఆ-ఽస్మి॑న్. హ॒వ్యా జు॑హోతన ॥ ఉప॑ త్వా-ఽగ్నే హ॒విష్మ॑తీః । ఘృ॒తాచీ᳚ర్యన్తు హర్యత । జు॒షస్వ॑ స॒మిధో॒ మమ॑ ॥ త-న్త్వా॑ స॒మిద్భి॑రఙ్గిరః । ఘృ॒తేన॑ వర్ధయామసి । బృ॒హచ్ఛో॑చా యవిష్ఠ్య ॥ స॒మి॒ద్ధ్యమా॑నః ప్రథ॒మో ను ధర్మః॑ । సమ॒క్తుభి॑రజ్యతే వి॒శ్వవా॑రః ॥ 10 ॥

శో॒చిష్కే॑శో ఘృ॒తని॑ర్ణిక్-పావ॒కః । సు॒య॒జ్ఞో అ॒గ్ని-ర్య॒జథా॑య దే॒వాన్ ॥ ఘృ॒తప్ర॑తీకో ఘృ॒తయో॑నిర॒గ్నిః । ఘృ॒తై-స్సమి॑ద్ధో ఘృ॒తమ॒స్యాన్న᳚మ్ । ఘృ॒త॒ప్రుష॑స్త్వా స॒రితో॑ వహన్తి । ఘృ॒త-మ్పిబన్᳚-థ్సు॒యజా॑ యఖ్షి దే॒వాన్ ॥ ఆ॒యు॒ర్దా అ॑గ్నే హ॒విషో॑ జుషా॒ణః । ఘృ॒త ప్ర॑తీకో ఘృ॒తయో॑నిరేధి । ఘృ॒త-మ్పీ॒త్వా మధు॒చారు॒ గవ్య᳚మ్ । పి॒తేవ॑ పు॒త్రమ॒భి ర॑ఖ్షతాది॒మమ్ ॥ 11 ॥

త్వామ॑గ్నే సమిధా॒నం-యఀ ॑విష్ఠ । దే॒వా దూ॒త-ఞ్చ॑క్రిరే హవ్య॒వాహ᳚మ్ । ఉ॒రు॒జ్రయ॑స-ఙ్ఘృ॒తయో॑ని॒-మాహు॑తమ్ । త్వే॒ష-ఞ్చఖ్షు॑ర్దధిరే చోద॒యన్వ॑తి ॥ త్వామ॑గ్నే ప్ర॒దివ॒ ఆహు॑త-ఙ్ఘృ॒తేన॑ । సు॒మ్నా॒యవ॑-స్సుష॒మిధా॒ సమీ॑ధిరే । స వా॑వృధా॒న ఓష॑ధీభిరుఖ్షి॒తః । ఉ॒రుజ్రయాగ్ం॑సి॒ పార్థి॑వా॒ వితి॑ష్ఠసే ॥ ఘృ॒త ప్ర॑తీకం-వఀ ఋ॒తస్య॑ ధూ॒ర్॒షదం᳚ (ధూర్॒షదం᳚) । అ॒గ్ని-మ్మి॒త్రన్న స॑మిధా॒న ఋ॑ఞ్జతే ॥ 12 ॥

ఇన్ధా॑నో అ॒క్రో వి॒దథే॑షు॒ దీద్య॑త్ । శు॒క్రవ॑ర్ణా॒ముదు॑ నో యగ్ంసతే॒ ధియ᳚మ్ ॥ ప్ర॒జా అ॑గ్నే॒ సం​వాఀ ॑సయ । ఆశా᳚శ్చ ప॒శుభి॑-స్స॒హ । రా॒ష్ట్రాణ్య॑స్మా॒ ఆధే॑హి । యాన్యాస᳚న్-థ్సవి॒తు-స్స॒వే ॥ మ॒హీ వి॒శ్పత్నీ॒ సద॑నే ఋ॒తస్య॑ । అ॒ర్వాచీ॒ ఏత॑-న్ధరుణే రయీ॒ణామ్ । అ॒న్తర్వ॑త్నీ॒ జన్య॑-ఞ్జా॒తవే॑దసమ్ । అ॒ద్ధ్వ॒రాణా᳚-ఞ్జనయథః పురో॒గామ్ ॥ 13 ॥

ఆరో॑హత-న్ద॒శత॒గ్ం॒ శక్వ॑రీ॒-ర్మమ॑ । ఋ॒తేనా᳚గ్న॒ ఆయు॑షా॒ వర్చ॑సా స॒హ । జ్యోగ్ జీవ॑న్త॒ ఉత్త॑రాముత్తరా॒గ్ం॒ సమా᳚మ్ । దర్​శ॑మ॒హ-మ్పూ॒ర్ణమా॑సం-యఀ॒జ్ఞం-యఀథా॒ యజై᳚ ॥ ఋత్వి॑యవతీ స్థో అ॒గ్నిరే॑తసౌ । గర్భ॑-న్దధాథా॒-న్తే వా॑మ॒హ-న్ద॑దే । త-థ్స॒త్యం-యఀ-ద్వీ॒ర-మ్బి॑భృథః । వీ॒ర-ఞ్జ॑నయి॒ష్యథః॑ । తే మ-త్ప్రా॒తః ప్రజ॑నిష్యేథే । తే మా॒ ప్రజా॑తే॒ ప్రజ॑నయి॒ష్యథః॑ ॥ 14 ॥

ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॑-ర్బ్రహ్మవర్చ॒సేన॑ సువ॒ర్గే లో॒కే ॥ అనృ॑తా-థ్స॒త్యముపై॑మి । మా॒ను॒షా-ద్దైవ్య॒-ముపై॑మి । దైవీం॒-వాఀచం॑-యఀచ్ఛామి ॥ శల్కై॑ర॒గ్నిమి॑న్ధా॒నః । ఉ॒భౌ లో॒కౌ స॑నేమ॒హమ్ । ఉ॒భయో᳚-ర్లో॒కయోర్॑. ఋ॒ద్ధ్వా । అతి॑ మృ॒త్యు-న్త॑రామ్య॒హమ్ ॥ జాత॑వేదో॒ భువ॑నస్య॒ రేతః॑ । ఇ॒హ సి॑ఞ్చ॒ తప॑సో॒ యజ్జ॑ని॒ష్యతే᳚ ॥ 15 ॥

అ॒గ్నిమ॑శ్వ॒త్థాదధి॑ హవ్య॒వాహ᳚మ్ । శ॒మీ॒గ॒ర్భా-జ్జ॒నయ॒న॒.యో మ॑యో॒ భూః ॥ అ॒య-న్తే॒ యోని॑ర్-ఋ॒త్వియః॑ । యతో॑ జా॒తో అరో॑చథాః । త-ఞ్జా॒నన్న॑గ్న॒ ఆరో॑హ । అథా॑ నో వర్ధయా ర॒యిమ్ ॥ అపే॑త॒ వీత॒ వి చ॑ సర్ప॒తాతః॑ । యే-ఽత్ర॒ స్థ పు॑రా॒ణా యే చ॒ నూత॑నాః । అదా॑ది॒దం-యఀ॒మో॑-ఽవ॒సాన॑-మ్పృథి॒వ్యాః । అక్ర॑న్ని॒మ-మ్పి॒తరో॑ లో॒కమ॑స్మై ॥ 16 ॥

అ॒గ్నేర్భస్మా᳚స్య॒గ్నేః పురీ॑షమసి ॥ స॒జ్ఞాన్న॑మసి కామ॒ధర॑ణమ్ । మయి॑ తే కామ॒ధర॑ణ-మ్భూయాత్ ॥ సం-వఀ ॑-స్సృజామి॒ హృద॑యాని । సగ్ం సృ॑ష్ట॒-మ్మనో॑ అస్తు వః । సగ్ం సృ॑ష్టః ప్రా॒ణో అ॑స్తు వః ॥ సం-యాఀ వః॑ ప్రి॒యాస్త॒నువః॑ । సమ్ప్రి॒యా హృద॑యాని వః । ఆ॒త్మా వో॑ అస్తు॒ సమ్ప్రి॑యః । సమ్ప్రి॑యా-స్త॒నువో॒ మమ॑ ॥ 17 ॥

కల్పే॑తా॒-న్ద్యావా॑పృథి॒వీ । కల్ప॑న్తా॒మాప॒ ఓష॑ధీః । కల్ప॑న్తామ॒గ్నయః॒ పృథ॑క్ । మమ॒ జ్యైష్ఠ్యా॑య॒ సవ్ర॑తాః ॥ యే᳚-ఽగ్నయ॒-స్సమ॑నసః । అ॒న్త॒రా ద్యావా॑పృథి॒వీ । వాస॑న్తికావృ॒తూ అ॒భి కల్ప॑మానాః । ఇన్ద్ర॑మివ దే॒వా అ॒భి సం​విఀ ॑శన్తు ॥ ది॒వస్త్వా॑ వీ॒ర్యే॑ణ । పృ॒థి॒వ్యై-మ॑హి॒మ్నా ॥ 18 ॥

అ॒న్తరి॑ఖ్షస్య॒ పోషే॑ణ । స॒ర్వప॑శు॒-మాద॑ధే ॥ అజీ॑జన-న్న॒మృత॒-మ్మర్త్యా॑సః । అ॒స్రే॒మాణ॑-న్త॒రణిం॑-వీఀ॒డుజ॑మ్భమ్ । దశ॒ స్వసా॑రో అ॒గ్రువ॑-స్సమీ॒చీః । పుమాగ్ం॑స-ఞ్జా॒తమ॒భి సగ్ంర॑భన్తామ్ ॥ ప్ర॒జాప॑తేస్త్వా ప్రా॒ణేనాభి॒ ప్రాణి॑మి । పూ॒ష్ణః పోషే॑ణ॒ మహ్య᳚మ్ । దీ॒ర్ఘా॒యు॒త్వాయ॑ శ॒తశా॑రదాయ । శ॒తగ్ం శ॒రద్భ్య॒ ఆయు॑షే॒ వర్చ॑సే ॥ 19 ॥

జీ॒వాత్వై పుణ్యా॑య ॥ అ॒హ-న్త్వద॑స్మి॒ మద॑సి॒ త్వమే॒తత్ । మమా॑సి॒ యోని॒స్తవ॒ యోని॑రస్మి । మమై॒వ సన్వహ॑ హ॒వ్యాన్య॑గ్నే । పు॒త్రః పి॒త్రే లో॑క॒కృ-జ్జా॑తవేదః ॥ ప్రా॒ణే త్వా॒ ఽమృత॒మాద॑ధామి । అ॒న్నా॒దమ॒న్నాద్యా॑య । గో॒ప్తార॒-ఙ్గుప్త్యై᳚ ॥ సు॒గా॒ర్॒హ॒ప॒త్యో వి॒దహ॒న్నరా॑తీః । ఉ॒షస॒-శ్శ్రేయ॑సీ-శ్శ్రేయసీ॒-ర్దధ॑త్ ॥ 20 ॥

అగ్నే॑ స॒పత్నాగ్ం॑ అప॒ బాధ॑మానః । రా॒యస్పోష॒-మిష॒మూర్జ॑-మ॒స్మాసు॑ ధేహి ॥ ఇ॒మా ఉ॒ మాముప॑తిష్ఠన్తు॒ రాయః॑ । ఆ॒భిః ప్ర॒జాభి॑రి॒హ సం-వఀ ॑సేయ । ఇ॒హో ఇడా॑ తిష్ఠతు విశ్వరూ॒పీ । మద్ధ్యే॒ వసో᳚-ర్దీదిహి జాతవేదః ॥ ఓజ॑సే॒ బలా॑య॒ త్వోద్య॑చ్ఛే । వృష॑ణే॒ శుష్మా॒యాయు॑షే॒ వర్చ॑సే । స॒ప॒త్న॒తూర॑సి వృత్ర॒తూః । యస్తే॑ దే॒వేషు॑ మహి॒మా సు॑వ॒ర్గః ॥ 21 ॥

యస్త॑ ఆ॒త్మా ప॒శుషు॒ ప్రవి॑ష్టః । పుష్టి॒ర్యా తే॑ మను॒ష్యే॑షు పప్ర॒థే । తయా॑ నో అగ్నే జు॒షమా॑ణ॒ ఏహి॑ ॥ ది॒వః పృ॑థి॒వ్యాః పర్య॒న్తరి॑ఖ్షాత్ । వాతా᳚-త్ప॒శుభ్యో॒ అద్ధ్యోష॑ధీభ్యః । యత్ర॑యత్ర జాతవేద-స్స-మ్బ॒భూథ॑ । తతో॑ నో అగ్నే జు॒షమా॑ణ॒ ఏహి॑ ॥ ప్రాచీ॒మను॑ ప్ర॒దిశ॒-మ్ప్రేహి॑ వి॒ద్వాన్ । అ॒గ్నేర॑గ్నే పు॒రో అ॑గ్ని-ర్భవే॒హ । విశ్వా॒ ఆశా॒ దీద్యా॑నో॒ వి భా॑హి ॥ 22 ॥

ఊర్జ॑-న్నో ధేహి ద్వి॒పదే॒ చతు॑ష్పదే ॥ అన్వ॒గ్నిరు॒షసా॒-మగ్ర॑-మఖ్యత్ । అన్వహా॑ని ప్రథ॒మో జా॒తవే॑దాః । అను॒ సూర్య॑స్య పురు॒త్రా చ॑ ర॒శ్మీన్ । అను॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ ఆత॑తాన ॥ విక్ర॑మస్వ మ॒హాగ్ం అ॑సి । వే॒ది॒ష-న్మాను॑షేభ్యః । త్రి॒షు లో॒కేషు॑ జాగృహి ॥ యది॒ద-న్ది॒వో యద॒దః పృ॑థి॒వ్యాః । సం॒-విఀ॒దా॒నే రోద॑సీ స-మ్బభూ॒వతుః॑ ॥ 23 ॥

తయోః᳚ పృ॒ష్ఠే సీ॑దతు జా॒తవే॑దాః । శ॒భూంః ప్ర॒జాభ్య॑-స్త॒నువే᳚ స్యో॒నః ॥ ప్రా॒ణ-న్త్వా॒-ఽమృత॒ ఆద॑ధామి । అ॒న్నా॒దమ॒న్నాద్యా॑య । గో॒ప్తార॒-ఙ్గుప్త్యై᳚ । యత్తే॑ శుక్ర శు॒క్రం-వఀర్చ॑-శ్శు॒క్రా త॒నూః । శు॒క్ర-ఞ్జ్యోతి॒-రజ॑స్రమ్ । తేన॑ మే దీదిహి॒ తేన॒ త్వా-ఽఽద॑ధే । అ॒గ్నినా᳚-ఽఽగ్నే॒ బ్రహ్మ॑ణా । ఆ॒న॒శే వ్యా॑నశే॒ సర్వ॒మాయు॒-ర్వ్యా॑నశే ॥ 24 ॥

నర్య॑ ప్ర॒జా-మ్మే॑ గోపాయ । అ॒మృ॒త॒త్వాయ॑ జీ॒వసే᳚ । జా॒తా-ఞ్జ॑ని॒ష్యమా॑ణా-ఞ్చ । అ॒మృతే॑ స॒త్యే ప్రతి॑ష్ఠితామ్ ॥ అథ॑ర్వ పి॒తు-మ్మే॑ గోపాయ । రస॒మన్న॑మి॒హాయు॑షే । అద॑బ్ధా॒యో-ఽశీ॑తతనో । అవి॑ష-న్నః పి॒తు-ఙ్కృ॑ణు ॥ శగ్గ్​స్య॑ ప॒శూ-న్మే॑ గోపాయ । ద్వి॒పాదో॒ యే చతు॑ష్పదః ॥ 25 ॥

అ॒ష్టాశ॑ఫాశ్చ॒ య ఇ॒హాగ్నే᳚ । యే చైక॑శఫా ఆశు॒గాః ॥ సప్ర॑థ స॒భా-మ్మే॑ గోపాయ । యే చ॒ సభ్యా᳚-స్సభా॒సదః॑ । తాని॑న్ద్రి॒యావ॑తః కురు । సర్వ॒మాయు॒-రుపా॑సతామ్ ॥ అహే॑బుద్ధ్నియ॒ మన్త్ర॑-మ్మే గోపాయ । యమృష॑యస్త్రైవి॒దా వి॒దుః । ఋచ॒-స్సామా॑ని॒ యజూగ్ం॑షి । సా హి శ్రీర॒మృతా॑ స॒తామ్ ॥ 26 ॥

చతు॑-శ్శిఖణ్డా యువ॒తి-స్సు॒పేశాః᳚ । ఘృ॒తప్ర॑తీకా॒ భువ॑నస్య॒ మద్ధ్యే᳚ । మ॒ర్మృ॒జ్యమా॑నా మహ॒తే సౌభ॑గాయ । మహ్య॑-న్ధుఖ్ష్వ॒ యజ॑మానాయ॒ కామాన్॑ ॥ ఇ॒హైవ సన్తత్ర॑ స॒తో వో॑ అగ్నయః । ప్రా॒ణేన॑ వా॒చా మన॑సా బిభర్మి । తి॒రో మా॒ సన్త॒మాయు॒ర్మా ప్రహా॑సీత్ । జ్యోతి॑షా వో వైశ్వాన॒రే-ణోప॑తిష్ఠే ॥ ప॒ఞ్చ॒ధా-ఽగ్నీన్-వ్య॑క్రామత్ । వి॒రాట్-థ్సృ॒ష్టా ప్ర॒జాప॑తేః । ఊ॒ర్ధ్వా-ఽఽరో॑హ-ద్రోహి॒ణీ । యోని॑ర॒గ్నేః ప్రతి॑ష్ఠితిః ॥ 27 ॥
(వి॒శ॒న్తు॒ నః॒ - పు॒రు॒చీ--ర్ వి॑ధేమ - ని॒ధాయ॒ - య-త్తే - ఽప్ర॑దాహాయ - బృహ॒త్యో᳚ - బ్రహ్మ॑ణా - దువస్యత - వి॒శ్వవా॑ర - ఇ॒మ - మృ॑ఞ్జతే - పురో॒గాం - ప్రజ॑నయి॒ష్యథో॑ - జని॒ష్యతే᳚-ఽ - స్మై॒ - మమ॑ - మహి॒మ్నా - వర్చ॑సే॒ - దధ॑థ్ - సువ॒ర్గా - భా॑హి - సమ్బభూ॒వతు॒ - రాయు॒-ర్వ్యా॑నశే॒ - చతు॑ష్పదః - స॒తాం - ప్ర॒జాప॑తే॒-ర్ద్వే చ॑) (అ. 1)

అనువాకం 2 - విషూవన్నామక-మ్ముఖ్యమహ, తదుభయపార్​శ్వవర్తీని చత్వార్యహాని చోచ్యన్తే
నవై॒తాన్యహా॑ని భవన్తి । నవ॒ వై సు॑వ॒ర్గా లో॒కాః । యదే॒తాన్యహా᳚-న్యుప॒యన్తి॑ । న॒వస్వే॒వ త-థ్సు॑వ॒ర్గేషు॑ లో॒కేషు॑ స॒త్రిణః॑ ప్రతి॒తిష్ఠ॑న్తో యన్తి ॥ అ॒గ్ని॒ష్టో॒మాః పర॑-స్సామానః కా॒ర్యా॑ ఇత్యా॑హుః । అ॒గ్ని॒ష్టో॒మస॑మిన్త-స్సువ॒ర్గో లో॒క ఇతి॑ । ద్వాద॑శా-గ్నిష్టో॒మస్య॑ స్తో॒త్రాణి॑ । ద్వాద॑శ॒ మాసా᳚-స్సం​వఀథ్స॒రః ॥ త-త్తన్న సూర్ఖ్ష్య᳚మ్ । ఉ॒క్థ్యా॑ ఏ॒వ స॑ప్తద॒శాః పర॑-స్సామానః కా॒ర్యాః᳚ ॥ 28 ॥

ప॒శవో॒ వా ఉ॒క్థాని॑ । ప॒శూ॒నామవ॑-రుద్ధ్యై ॥ వి॒శ్వ॒జి॒ద॒భి॒జితా॑-వగ్నిష్టో॒మౌ ॥ ఉ॒క్థ్యా᳚-స్సప్తద॒శాః పర॑-స్సామానః । తే సగ్గ్​స్తు॑తా వి॒రాజ॑మ॒భి సమ్ప॑ద్యన్తే । ద్వే చర్చా॒వతి॑ రిచ్యేతే । ఏక॑యా॒ గౌరతి॑రిక్తః । ఏక॒యా-ఽఽయు॑రూ॒నః । సు॒వ॒ర్గో వై లో॒కో జ్యోతిః॑ । ఊర్గ్ వి॒రాట్ ॥ 29 ॥

సు॒వ॒ర్గమే॒వ తేన॑ లో॒కమ॒భి జ॑యన్తి ॥ య-త్పర॒గ్ం॒ రాథ॑న్తరమ్ । త-త్ప్ర॑థ॒మే-ఽహ॑న్-కా॒ర్య᳚మ్ । బృ॒హ-ద్ద్వి॒తీయే᳚ । వై॒రూ॒ప-న్తృ॒తీయే᳚ । వై॒రా॒జ-ఞ్చ॑తు॒ర్థే । శా॒క్వ॒ర-మ్ప॑ఞ్చ॒మే । రై॒వ॒తగ్ం ష॒ష్ఠే । తదు॑ పృ॒ష్ఠేభ్యో॒ నయ॑న్తి ॥ స॒తన్న॑య ఏ॒తే గ్రహా॑ గృహ్యన్తే ॥ 30 ॥

అ॒తి॒గ్రా॒హ్యాః᳚ పర॑-స్సామసు । ఇ॒మానే॒వైతై-ర్లో॒కాన్-థ్సన్త॑న్వన్తి ॥ మి॒థు॒నా ఏ॒తే గ్రహా॑ గృహ్యన్తే । అ॒తి॒గ్రా॒హ్యాః᳚ పర॑-స్సామసు । మి॒థు॒నమే॒వ తై-ర్యజ॑మానా॒ అవ॑రున్ధతే ॥ బృ॒హ-త్పృ॒ష్ఠ-మ్భ॑వతి । బృ॒హ-ద్వై సు॑వ॒ర్గో లో॒కః । బృ॒హ॒తైవ సు॑వ॒ర్గం-లోఀ॒కం-యఀ ॑న్తి ॥ త్ర॒య॒స్త్రి॒గ్ం॒శి నామ॒ సామ॑ । మాద్ధ్య॑న్దినే॒ పవ॑మానే భవతి ॥ 31 ॥

త్రయ॑స్త్రిగ్ంశ॒ద్వై దే॒వతాః᳚ । దే॒వతా॑ ఏ॒వావ॑రున్ధతే ॥ యే వా ఇ॒తః పరా᳚ఞ్చగ్ం సం​వఀథ్స॒ర-ము॑ప॒ యన్తి॑ । న హై॑న॒-న్తే స్వ॒స్తి సమ॑శ్ఞువతే । అథ॒ యే॑-ఽముతో॒-ఽర్వాఞ్చ॑ముప॒ యన్తి॑ । తే హై॑నగ్గ్​ స్వ॒స్తి సమ॑శ్ఞువతే । ఏ॒తద్వా అ॒ముతో॒-ఽర్వాఞ్చ॒ముప॑ యన్తి । యదే॒వమ్ । యో హ॒ ఖలు॒ వావ ప్ర॒జాప॑తిః । స ఉ॑ వే॒వేన్ద్రః॑ । తదు॑ దే॒వేభ్యో॒ నయ॑న్తి ॥ 32 ॥
(కా॒ర్యా॑-వి॒రాడ్ - గృ॑హ్యన్తే॒ - పవ॑మానే భవ॒తీ - న్ద్ర॒ ఏకం॑ చ) (అ. 2)

అనువాకం 3 - విషువద్దినే-ఽతిగ్రాహ్యవిశేషాః
సన్త॑తి॒ర్వా ఏ॒తే గ్రహాః᳚ । య-త్పర॑-స్సామానః । వి॒షూ॒వాన్-ది॑వాకీ॒ర్త్య᳚మ్ । యథా॒ శాలా॑యై॒ పఖ్ష॑సీ । ఏ॒వగ్ం సం॑​వఀథ్స॒రస్య॒ పఖ్ష॑సీ । యదే॒తేన గృ॒హ్యేరన్న్॑ । విషూ॑చీ సం​వఀథ్స॒రస్య॒ పఖ్ష॑సీ॒ వ్యవ॑స్రగ్ం సేయాతామ్ । ఆర్తి॒మార్చ్ఛే॑యుః । యదే॒తే గృ॒హ్యన్తే᳚ । యథా॒ శాలా॑యై॒ పఖ్ష॑సీ మద్ధ్య॒మం​వఀ॒గ్ం॒శమ॒భి స॑మా॒యచ్ఛ॑తి ॥ 33 ॥

ఏ॒వగ్ం సం॑​వఀథ్స॒రస్య॒ పఖ్ష॑సీ దివాకీ॒ర్త్య॑మ॒భి సన్త॑న్వన్తి । నార్తి॒మార్చ్ఛ॑న్తి ॥ ఏ॒క॒వి॒గ్ం॒శ-మహ॑ర్భవతి । శు॒క్రాగ్రా॒ గ్రహా॑ గృహ్యన్తే । ప్రత్యుత్త॑బ్ధ్యై సయ॒త్వాయ॑ ॥ సౌ॒ర్య॑ ఏ॒తదహః॑ ప॒శురాల॑భ్యతే । సౌ॒ర్యో॑-ఽతిగ్రా॒హ్యో॑ గృహ్యతే । అహ॑రే॒వ రూ॒పేణ॒ సమ॑ర్ధయన్తి । అథో॒ అహ్న॑ ఏ॒వైష బ॒లిర్-హ్రి॑యతే ॥ స॒ప్తై-తదహ॑రతి-గ్రా॒హ్యా॑ గృహ్యన్తే ॥ 34 ॥

స॒ప్త వై శీ॑ర్​ష॒ణ్యాః᳚ ప్రా॒ణాః । అ॒సావా॑ది॒త్య-శ్శిరః॑ ప్ర॒జానా᳚మ్ । శీ॒ర్॒షన్నే॒వ ప్ర॒జానా᳚-మ్ప్రా॒ణా-న్ద॑ధాతి । తస్మా᳚థ్స॒ప్త శీ॒ర్॒ష-న్ప్రా॒ణాః ॥ ఇన్ద్రో॑ వృ॒త్రగ్ం హ॒త్వా । అసు॑రా-న్పరా॒భావ్య॑ । స ఇ॒మాఀల్లో॒కా-న॒భ్య॑జయత్ । తస్యా॒సౌ లో॒కో-ఽన॑భిజిత ఆసీత్ । తం-విఀ॒శ్వక॑ర్మా భూ॒త్వా-ఽభ్య॑జయత్ । య-ద్వై᳚శ్వకర్మ॒ణో గృ॒హ్యతే᳚ ॥ 35 ॥

సు॒వ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్యా॒-భిజి॑త్యై ॥ ప్ర వా ఏ॒తే᳚-ఽస్మా-ల్లో॒కా-చ్చ్య॑వన్తే । యే వై᳚శ్వకర్మ॒ణ-ఙ్గృ॒హ్ణతే᳚ । ఆ॒ది॒త్యశ్శ్వో గృ॑హ్యతే । ఇ॒యం-వాఀ అది॑తిః । అ॒స్యామే॒వ ప్రతి॑తిష్ఠన్తి ॥ అ॒న్యో᳚న్యో గృహ్యేతే । విశ్వా᳚న్యే॒వాన్యేన॒ కర్మా॑ణి కుర్వా॒ణా య॑న్తి । అ॒స్యామ॒న్యేన॒ ప్రతి॑ తిష్ఠన్తి ॥ తావా-ఽప॑రా॒ర్ధా-థ్సం॑​వఀథ్స॒రస్యా॒-న్యో᳚న్యో గృహ్యేతే ॥ తావు॒భౌ స॒హ మ॑హావ్ర॒తే గృ॑హ్యేతే । య॒జ్ఞస్యై॒వాన్త॑-ఙ్గ॒త్వా । ఉ॒భయో᳚-ర్లో॒కయోః॒ ప్రతి॑ తిష్ఠన్తి ॥ అ॒ర్క్య॑ము॒క్థ-మ్భ॑వతి ।
అ॒న్నాద్య॒స్యా-వ॑రుద్ధ్యై ॥ 36 ॥
(స॒మా॒యచ్ఛ॑ - త్యతిగ్రా॒హ్యా॑ గృహ్యన్తే - గృ॒హ్యతే॑ - సం​వఀథ్స॒రస్థా॒న్యో᳚న్యో గృహ్యేతే॒ పఞ్చ॑ చ ) (అ. 3)

అనువాకం 4 - తస్మిన్నేవ దినే దివాకీర్త్యనామాని సామాని
ఏ॒క॒వి॒గ్ం॒శ ఏ॒ష భ॑వతి । ఏ॒తేన॒ వై దే॒వా ఏ॑కవి॒గ్ం॒శేన॑ । ఆ॒ది॒త్యమి॒త ఉ॑త్త॒మగ్ం సు॑వ॒ర్గం-లోఀ॒క-మారో॑హయన్న్ । స వా ఏ॒ష ఇ॒త ఏ॑కవి॒గ్ం॒శః । తస్య॒ దశా॒వస్తా॒దహా॑ని । దశ॑ ప॒రస్తా᳚త్ । స వా ఏ॒ష వి॒రాజ్యు॑భ॒యతః॒ ప్రతి॑ష్ఠితః । వి॒రాజి॒ హి వా ఏ॒ష ఉ॑భ॒యతః॒ ప్రతి॑ష్ఠితః । తస్మా॑దన్త॒రేమౌ లో॒కౌ యన్న్ । సర్వే॑షు సువ॒ర్గేషు॑ లో॒కే-ష్వ॑భి॒తప॑న్నేతి ॥ 37 ॥

దే॒వా వా ఆ॑ది॒త్యస్య॑ సువ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్య॑ । పరా॑చో-ఽతిపా॒దాద॑బిభయుః । త-ఞ్ఛన్దో॑భిరదృగ్ం హ॒న్ధృత్యై᳚ । దే॒వా వా ఆ॑ది॒త్యస్య॑ సువ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్య॑ । అవా॑చో-ఽవపా॒దాద॑బిభయుః । త-మ్ప॒ఞ్చభీ॑ ర॒శ్మిభి॒-రుద॑వయన్న్ । తస్మా॑దేకవి॒గ్ం॒శే ఽహ॒-న్పఞ్చ॑ దివాకీ॒ర్త్యా॑ని క్రియన్తే । ర॒శ్మయో॒ వై ది॑వాకీ॒ర్త్యా॑ని ॥ యే గా॑య॒త్రే । తే గా॑య॒త్రీషూత్త॑రయోః॒ పవ॑మానయోః ॥ 38 ॥

మ॒హాది॑వాకీర్త్య॒గ్ం॒ హోతుః॑ పృ॒ష్ఠమ్ । వి॒క॒ర్ణ-మ్బ్ర॑హ్మసా॒మమ్ । భా॒సో᳚-ఽగ్నిష్టో॒మః ॥ అథై॒తాని॒ పరా॑ణి । పరై॒ర్వై దే॒వా ఆ॑ది॒త్యగ్ం సు॑వ॒ర్గం-లోఀ॒కమ॑పారయన్న్ । యదపా॑రయన్న్ । త-త్పరా॑ణా-మ్పర॒త్వమ్ । పా॒రయ॑న్త్యేన॒-మ్పరా॑ణి । య ఏ॒వం-వేఀద॑ । అథై॒తాని॒ స్పరా॑ణి । స్పరై॒ర్వై దే॒వా ఆ॑ది॒త్యగ్ం సు॑వ॒ర్గం-లోఀ॒కమ॑స్పారయన్న్ । యదస్పా॑రయన్న్ । త-థ్స్పరా॑ణాగ్​ స్పర॒త్వమ్ । స్పా॒రయ॑న్త్యేన॒గ్గ్॒ స్పరా॑ణి । య ఏ॒వం-వేఀద॑ ॥ 39 ॥
(ఏ॒తి॒-పవ॑మానయోః॒-స్పరా॑ణీ॒ పఞ్చ॑ చ) (అ. 4)

అనువాకం 5 - పశవః వైష్ణవాద్యా నవ
అప్ర॑తిష్ఠాం॒-వాఀ ఏ॒తే గ॑చ్ఛన్తి । యేషాగ్ం॑ సం​వఀథ్స॒రే-ఽనా॒ప్తే-ఽథ॑ । ఏ॒కా॒ద॒శిన్యా॒ప్యతే᳚ ॥ వై॒ష్ణ॒వం-వాఀ ॑మ॒న-మాల॑భన్తే । య॒జ్ఞో వై విష్ణుః॑ । య॒జ్ఞమే॒వాల॑భన్తే॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై । ఐ॒న్ద్రా॒గ్న-మాల॑భన్తే । ఇ॒న్ద్రా॒గ్నీ వై దే॒వానా॒-మయా॑తయామానౌ । యే ఏ॒వ దే॒వతే॒ అయా॑తయామ్నీ । తే ఏ॒వాల॑భన్తే ॥ 40 ॥

వై॒శ్వ॒దే॒వ-మాల॑భన్తే । దే॒వతా॑ ఏ॒వావ॑-రున్ధతే । ద్యా॒వా॒పృ॒థి॒వ్యా᳚-న్ధే॒ను-మాల॑భన్తే । ద్యావా॑పృథి॒వ్యోరే॒వ ప్రతి॑ తిష్ఠన్తి । వా॒య॒వ్యం॑-వఀ॒థ్సమాల॑భన్తే । వా॒యురే॒వైభ్యో॑ యథా-ఽఽయత॒నా-ద్దే॒వతా॒ అవ॑రున్ధే । ఆ॒ది॒త్యామవిం॑-వఀ॒శా-మాల॑భన్తే । ఇ॒యం-వాఀ అది॑తిః । అ॒స్యామే॒వ ప్రతి॑ తిష్ఠన్తి । మై॒త్రా॒వ॒రు॒ణీ-మాల॑భన్తే ॥ 41 ॥

మి॒త్రేణై॒వ య॒జ్ఞస్య॒ స్వి॑ష్టగ్ం శమయన్తి । వరు॑ణేన॒ దురి॑ష్టమ్ । ప్రా॒జా॒ప॒త్య-న్తూ॑ప॒ర-మ్మ॑హావ్ర॒త ఆల॑భన్తే । ప్రా॒జా॒ప॒త్యో॑-ఽతిగ్రా॒హ్యో॑ గృహ్యతే । అహ॑రే॒వ రూ॒పేణ॒ సమ॑ర్ధయన్తి । అథో॒ అహ్న॑ ఏ॒వైష బ॒లిర్-హ్రి॑యతే । ఆ॒గ్నే॒యమాల॑భన్తే॒ ప్రతి॒ ప్రజ్ఞా᳚త్యై ॥ అ॒జ॒పే॒త్వాన్. వా ఏ॒తే పూర్వై॒ర్మాసై॒ర-వ॑రున్ధతే । యదే॒తే గ॒వ్యాః ప॒శవ॑ ఆల॒భ్యన్తే᳚ । ఉ॒భయే॑షా-మ్పశూ॒నా-మవ॑రుద్ధ్యై ॥ 42 ॥

యదతి॑రిక్తా-మేకాద॒శినీ॑-మా॒లభే॑రన్న్ । అప్రి॑య॒-మ్భ్రాతృ॑వ్య-మ॒భ్యతి॑రిచ్యేత । య-ద్ద్వౌద్వౌ॑ ప॒శూ స॒మస్యే॑యుః । కనీ॑య॒ ఆయుః॑ కుర్వీరన్న్ । యదే॒తే బ్రాహ్మ॑ణవన్తః ప॒శవ॑ ఆల॒భ్యన్తే᳚ । నాప్రి॑య॒-మ్భ్రాతృ॑వ్య-మ॒భ్య॑తి॒రిచ్య॑తే । న కనీ॑య॒ ఆయుః॑ కుర్వతే ॥ 43 ॥
(తే-ఏ॒వాల॑భన్తే-మైత్రావరు॒ణీమాల॑భ॒న్తే-ఽవ॑రుద్ధ్యై-+స॒ప్త చ॑) (అ. 5)

అనువాకం 6 - మహావ్రతం
ప్ర॒జాప॑తిః ప్ర॒జా-స్సృ॒ష్ట్వా వృ॒త్తో॑-ఽశయత్ । త-న్దే॒వా భూ॒తానా॒గ్ం॒ రస॒-న్తేజ॑-స్స॒భృన్త్య॑ । తేనై॑నమభిషజ్యన్న్ । మ॒హాన॑వవ॒ర్తీతి॑ । త-న్మ॑హావ్ర॒తస్య॑ మహావ్రత॒త్వమ్ । మ॒హ-ద్వ్ర॒తమితి॑ । త-న్మ॑హావ్ర॒తస్య॑ మహావ్రత॒త్వమ్ । మ॒హ॒తో వ్ర॒తమితి॑ । త-న్మ॑హావ్ర॒తస్య॑ మహావ్రత॒త్వమ్ ॥ ప॒ఞ్చ॒వి॒గ్ం॒శ-స్స్తోమో॑ భవతి ॥ 44 ॥

చతు॑ర్విగ్ంశ-త్యర్ధమాస-స్సం​వఀథ్స॒రః । య-ద్వా ఏ॒తస్మిన్᳚-థ్సం​వఀథ్స॒రే ఽధి॒ప్రాజా॑యత । తదన్న॑-మ్పఞ్చవి॒గ్ం॒శ-మ॑భవత్ ॥ మ॒ద్ధ్య॒తః క్రి॑యతే । మ॒ద్ధ్య॒తో హ్యన్న॑మశి॒త-న్ధి॒నోతి॑ । అథో॑ మద్ధ్య॒త ఏ॒వ ప్ర॒జానా॒మూర్గ్ధీ॑యతే ॥ అథ॒ యద్వా ఇ॒దమ॑న్త॒తః క్రి॒యతే᳚ । తస్మా॑దుద॒న్తే ప్ర॒జా-స్సమే॑ధన్తే । అ॒న్త॒తః క్రి॑యతే ప్ర॒జన॑నాయై॒వ ॥ త్రి॒వృచ్ఛిరో॑ భవతి ॥ 45 ॥

త్రే॒ధా॒ వి॒హి॒తగ్ం హి శిరః॑ । లోమ॑ ఛ॒వీరస్థి॑ ॥ పరా॑చా స్తువన్తి । తస్మా॒-త్త-థ్స॒దృగే॒వ । న మేద్య॒తో-ఽను॑ మేద్యతి । న కృశ్య॒తో-ఽను॑ కృశ్యతి ॥ ప॒ఞ్చ॒ద॒శో᳚-ఽన్యః ప॒ఖ్షో భ॑వతి । స॒ప్త॒ద॒శో᳚-ఽన్యః । తస్మా॒-ద్వయాగ్॑స్య-న్యత॒రమ॒ర్ధమ॒భి ప॒ర్యావ॑ర్తన్తే । అ॒న్య॒త॒రతో॒ హి త-ద్గరీ॑యః క్రి॒యతే᳚ ॥ 46 ॥

ప॒ఞ్చ॒వి॒గ్ం॒శ ఆ॒త్మా భ॑వతి । తస్మా᳚-న్మద్ధ్య॒తః ప॒శవో॒ వరి॑ష్ఠాః ॥ ఏ॒క॒వి॒గ్ం॒శ-మ్పుచ్ఛ᳚మ్ । ద్వి॒పదా॑సు స్తువన్తి॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై ॥ సర్వే॑ణ స॒హ స్తు॑వన్తి । సర్వే॑ణ॒ హ్యా᳚త్మనా᳚-ఽఽత్మ॒న్వీ । స॒హోత్పత॑న్తి ॥ ఏకై॑కా॒-ముచ్ఛిగ్ం॑షన్తి । ఆ॒త్మన్న్. హ్యఙ్గా॑ని బ॒ద్ధాని॑ ॥ న వా ఏ॒తేన॒ సర్వః॒ పురు॑షః ॥ 47 ॥

యది॒త ఇ॑తో॒ లోమా॑ని ద॒తో న॒ఖాన్ । ప॒రి॒మాదః॑ క్రియన్తే । తాన్యే॒వ తేన॒ ప్రత్యు॑ప్యన్తే ॥ ఔదు॑మ్బర॒స్తల్పో॑ భవతి । ఊర్గ్వా అన్న॑ముదు॒మ్బరః॑ । ఊ॒ర్జ ఏ॒వాన్నాద్య॒స్యా-వ॑రుద్ధ్యై ॥ యస్య॑ తల్ప॒సద్య॒-మన॑భిజిత॒గ్గ్॒ స్యాత్ । స దే॒వానా॒గ్ం॒ సామ్య॑ఖ్షే । త॒ల్ప॒సద్య॑-మ॒భిజ॑యా॒నీతి॒ తల్ప॑మా॒-రుహ్యో-ద్గా॑యేత్ । త॒ల్ప॒సద్య॑-మే॒వాభిజ॑యతి ॥ 48 ॥

యస్య॑ తల్ప॒సద్య॑-మ॒భిజి॑త॒గ్గ్॒ స్యాత్ । స దే॒వానా॒గ్ం॒ సామ్య॑ఖ్షే । త॒ల్ప॒సద్య॒-మ్మా పరా॑జే॒షీతి॒ తల్ప॑-మా॒రుహ్యో-ద్గా॑యేత్ । న త॑ల్ప॒సద్య॒-మ్పరా॑జయతే ॥ ప్లే॒ఙ్ఖే శగ్ం॑సతి । మహో॒ వై ప్లే॒ఙ్ఖః । మహ॑స ఏ॒వాన్నాద్య॒స్యా-వ॑రుద్ధ్యై ॥ దే॒వా॒సు॒రా-స్సం​యఀ ॑త్తా ఆసన్న్ । త ఆ॑ది॒త్యే వ్యాయ॑చ్ఛన్త । త-న్దే॒వా-స్సమ॑జయన్న్ ॥ 49 ॥

బ్రా॒హ్మ॒ణశ్చ॑ శూ॒ద్రశ్చ॑ చర్మక॒ర్తే వ్యాయ॑చ్ఛేతే । దైవ్యో॒ వై వర్ణో᳚ బ్రాహ్మ॒ణః । అ॒స॒ర్య॑-శ్శూ॒ద్రః । ఇ॒మే॑-ఽరా-థ్సురి॒మే సు॑భూ॒త-మ॑క్ర॒-న్నిత్య॑న్యత॒రో బ్రూ॑యాత్ । ఇ॒మ ఉ॑ద్వాసీకా॒రిణ॑ ఇ॒మే దు॑ర్భూ॒త-మ॑క్ర॒న్నిత్య॑న్యత॒రః । యదే॒వైషాగ్ం॑ సుకృ॒తం-యాఀ రాద్ధిః॑ । తద॑న్యత॒రో॑-ఽభిశ్రీ॑ణాతి । యదే॒వైషా᳚-న్దుష్కృ॒తం-యాఀ-ఽరా᳚ద్ధిః । తద॑న్యత॒రో-ఽప॑హన్తి । బ్రా॒హ్మ॒ణ-స్స-ఞ్జ॑యతి । అ॒ముమే॒వాది॒త్య-మ్భ్రాతృ॑వ్యస్య॒ సం​విఀ ॑న్దన్తే ॥ 50 ॥
(భ॒వ॒తి॒ - భ॒వ॒తి॒ - క్రి॒యతే॒ - పురు॑షో - జయత్య - జయ - ఞ్జయ॒త్యేక॑-ఞ్చ) (అ. 6)

(ఉ॒ద్ధ్య॒న్యమా॑నం॒ - నవై॒తాని॒ - సన్త॑తి - రేకవి॒గ్ం॒శ ఏ॒షో - ఽప్ర॑తిష్ఠాం - ప్ర॒జాప॑తి-ర్వృ॒త్త-ష్షట్ )

(ఉ॒ద్ధ॒న్యమా॑నగ్ం - శో॒చిష్కే॒శో - ఽగ్నే॑ స॒పత్నా॑ - నతిగ్రా॒హ్యా॑ - వైశ్వదే॒వమాల॑భన్తే పఞ్చా॒శత్ )

(ఉ॒ద్ధ॒న్యమా॑న॒గ్ం॒ - సం​విఀ ॑న్దన్తే )

॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥

॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే ప్రథమాష్టకే ద్విదీయః ప్రపాఠక-స్సమాప్తః ॥