కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ ఆరణ్యకే షష్ఠః ప్రపాఠకః - పితృమేధమన్త్రాః
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥
అనువాకం 1
ప॒రే॒యు॒వాగ్ంస॑-మ్ప్ర॒వతో॑ మ॒హీరను॑ బ॒హుభ్యః॒ పన్థా॑మనపస్పశా॒నమ్ । వై॒వ॒స్వ॒తగ్ం స॒ఙ్గమ॑న॒-ఞ్జనా॑నాం ఀయ॒మగ్ం రాజా॑నగ్ం హ॒విషా॑ దువస్యత ॥ ఇ॒ద-న్త్వా॒ వస్త్ర॑-మ్ప్రథ॒మ-న్న్వాగ॒న్నపై॒తదూ॑హ॒ యది॒హాబి॑భః పు॒రా ।
ఇ॒ష్టా॒పూ॒ర్తమను॒ సమ్ప॑శ్య॒ దఖ్షి॑ణాం॒ ఀయథా॑ తే ద॒త్త-మ్బ॑హు॒ధా వి బ॑న్ధుషు ॥
ఇ॒మౌ యు॑నజ్మి తే వ॒హ్నీ అసు॑నీథాయ వో॒ఢవే᳚ ।
యాభ్యాం᳚ ఀయ॒మస్య॒ సాద॑నగ్ం సు॒కృతా॒-ఞ్చాపి॑ గచ్ఛతాత్ ॥ పూ॒షా త్వే॒తశ్చ్యా॑వయతు॒ ప్రవి॒ద్వా-నన॑ష్టపశు॒-ర్భువ॑నస్య గో॒పాః ।
స త్వై॒తేభ్యః॒ పరి॑దదా-త్పి॒తృభ్యో॒-ఽగ్నిర్దే॒వేభ్య॑-స్సువి॒దత్రే᳚భ్యః ॥ పూ॒షేమా ఆశా॒ అను॑వేద॒ సర్వా॒-స్సో అ॒స్మాగ్ం అభ॑యతమేన నేషత్ ।
స్వ॒స్తి॒దా అఘృ॑ణి॒-స్సర్వ॑వీ॒రో-ఽప్ర॑యుచ్ఛన్పు॒ర ఏ॑తు॒ ప్రవి॒ద్వాన్ ॥ 1 ॥
ఆయు॑-ర్వి॒శ్వాయుః॒ పరి॑పాసతి త్వా పూ॒షా త్వా॑ పాతు॒ ప్రప॑థే పు॒రస్తా᳚త్ । యత్రాస॑తే సు॒కృతో॒ యత్ర॒ తే య॒యుస్తత్ర॑ త్వా దే॒వ-స్స॑వి॒తా ద॑ధాతు ॥
భువ॑నస్య పత ఇ॒దగ్ం హ॒విః ॥ అ॒గ్నయే॑ రయి॒మతే॒ స్వాహా᳚ ॥ పురు॑షస్య సయావ॒ర్యపేద॒ఘాని॑ మృజ్మహే ।
యథా॑ నో॒ అత్ర॒ నాప॑రః పు॒రా జ॒రస॒ ఆయ॑తి ॥
పురు॑షస్య సయావరి॒ వి తే᳚ ప్రా॒ణమ॑సి స్రసమ్ ।
శరీ॑రేణ మ॒హీమిహి॑ స్వ॒ధయేహి॑ పి॒తౄనుప॑ ప్ర॒జయా॒-ఽస్మాని॒హావ॑హ ॥ మైవ॑-మ్మా॒గ్॒స్తా ప్రి॑యే॒-ఽహ-న్దే॒వీ స॒తీ పి॑తృలో॒కం ఀయదైషి॑ ।
వి॒శ్వవా॑రా॒ నభ॑సా॒ సంవ్యఀ ॑యన్త్యు॒భౌ నో॑ లో॒కౌ
పయ॑సా॒-ఽభ్యావ॑వృథ్స్వ ॥ 2 ॥
ఇ॒య-న్నారీ॑ పతిలో॒కం ఀవృ॑ణా॒నా నిప॑ద్యత॒ ఉప॑ త్వా మర్త్య॒ ప్రేత᳚మ్ । విశ్వ॑-మ్పురా॒ణమను॑ పా॒లయ॑న్తీ॒ తస్యై᳚ ప్ర॒జా-న్ద్రవి॑ణ-ఞ్చే॒హ ధే॑హి ॥ ఉదీ᳚ర్ష్వ నార్య॒భి జీ॑వలో॒కమి॒తాసు॑మే॒తముప॑శేష॒ ఏహి॑ ।
హ॒స్త॒గ్రా॒భస్య॑ దిధి॒షోస్త్వమే॒త-త్పత్యు॑ర్జని॒త్వమ॒భి సమ్బ॑భూవ ॥
సు॒వర్ణ॒గ్ం॒ హస్తా॑దా॒దదా॑నా మృ॒తస్య॑ శ్రి॒యై బ్రహ్మ॑ణే॒ తేజ॑సే॒ బలా॑య । అత్రై॒వ త్వమి॒హ వ॒యగ్ం సు॒శేవా॒ విశ్వా॒-స్స్పృధో॑ అ॒భిమా॑తీర్జయేమ ॥
ధను॒ర్॒ హస్తా॑దా॒దదా॑నా మృ॒తస్య॑ శ్రి॒యై ఖ్ష॒త్రాయౌజ॑సే॒ బలా॑య । అత్రై॒వ త్వమి॒హ వ॒యగ్ం సు॒శేవా॒ విశ్వా॒-స్స్పృధో॑ అ॒భిమా॑తీర్జయేమ ।
మణి॒గ్ం॒ హస్తా॑దా॒దదా॑నా మృ॒తస్య॑ శ్రి॒యై వి॒శే పుష్ట్యై॒ బలా॑య । అత్రై॒వ త్వమి॒హ వ॒యగ్ం సు॒శేవా॒ విశ్వా॒-స్స్పృధో॑ అ॒భిమా॑తీర్జయేమ ॥ 3 ॥
ఇ॒మమ॑గ్నే చమ॒స-మ్మా విజీ᳚హ్వరః ప్రి॒యో దే॒వానా॑ము॒త సో॒మ్యానా᳚మ్ । ఏ॒ష యశ్చ॑మ॒సో దే॑వ॒పాన॒స్తస్మి॑-న్దే॒వా అ॒మృతా॑ మాదయన్తామ్ ॥
అ॒గ్నేర్వర్మ॒ పరి॒ గోభి॑ర్వ్యయస్వ॒ సమ్ప్రోర్ణు॑ష్వ॒ మేద॑సా॒ పీవ॑సా చ । నేత్త్వా॑ ధృ॒ష్ణుర్-హర॑సా॒ జర్హృ॑షాణో॒ దధ॑-ద్విధ॒ఖ్ష్యన్-పర్య॒ఙ్ఖయా॑తై ॥
మైన॑మగ్నే॒ విద॑హో॒ మా-ఽభిశో॑చో॒ మా-ఽస్య॒ త్వచ॑-ఞ్చిఖ్షిపో॒ మా శరీ॑రమ్ । య॒దా శృ॒త-ఙ్క॒రవో॑ జాతవే॒దో-ఽథే॑మేన॒-మ్ప్రహి॑ణుతా-త్పి॒తృభ్యః॑ ॥
శృ॒తం ఀయ॒దా క॒రసి॑ జాతవే॒దో-ఽథే॑మేన॒-మ్పరి॑దత్తా-త్పి॒తృభ్యః॑ । య॒దా గచ్ఛా॒త్యసు॑నీతిమే॒తామథా॑ దే॒వానాం᳚ ఀవశ॒నీర్భ॑వాతి ॥ సూర్య॑-న్తే॒ చఖ్షు॑-ర్గచ్ఛతు॒ వాత॑మా॒త్మా ద్యా-ఞ్చ॒ గచ్ఛ॑ పృథి॒వీ-ఞ్చ॒ ధర్మ॑ణా ।
అ॒పో వా॑ గచ్ఛ॒ యది॒ తత్ర॑ తే హి॒తమోష॑ధీషు॒ ప్రతి॑తిష్ఠా॒ శరీ॑రైః ॥ అ॒జో భా॒గస్తప॑సా॒ త-న్త॑పస్వ॒ త-న్తే॑ శో॒చిస్త॑పతు॒ త-న్తే॑ అ॒ర్చిః ।
యాస్తే॑ శి॒వాస్త॒నువో॑ జాతవేద॒స్తాభి॑-ర్వహే॒మగ్ం సు॒కృతాం॒ ఀయత్ర॑ లో॒కాః ॥ అ॒యం ఀవై త్వమ॒స్మాదధి॒ త్వమే॒తద॒యం ఀవై తద॑స్య॒ యోని॑రసి । వై॒శ్వా॒న॒రః పు॒త్రః పి॒త్రే లో॑క॒కృ-జ్జా॑తవేదో॒ వహే॑మగ్ం సు॒కృతాం॒ ఀయత్ర॑ లో॒కాః ॥ 4 ॥
(వి॒ద్వా-న॒భ్యావ॑వృథ్స్వా॒ - భిమా॑తీర్జయేమ॒ - శరీ᳚రైశ్చ॒త్వారి॑ చ ) (అ. 1)
అనువాకం 2
య ఏ॒తస్య॑ ప॒థో గో॒ప్తార॒స్తేభ్య॒-స్స్వాహా॒ య ఏ॒తస్య॑ ప॒థో ర॑ఖ్షి॒తార॒స్తేభ్య॒-స్స్వాహా॒ య ఏ॒తస్య॑ ప॒థో॑-ఽభిర॑ఖ్షి॒తార॒స్తేభ్య॒-స్స్వాహా᳚-ఽఽఖ్యా॒త్రే స్వాహా॑-ఽపాఖ్యా॒త్రే స్వాహా॑-ఽభి॒లాల॑పతే॒ స్వాహా॑-ఽప॒లాల॑పతే॒ స్వాహా॒-ఽగ్నయే॑ కర్మ॒కృతే॒ స్వాహా॒ యమత్ర॒ నాధీ॒మస్తస్మై॒ స్వాహా᳚ ॥
యస్త॑ ఇ॒ద్ధ్మ-ఞ్జ॒భర॑-థ్సిష్విదా॒నో మూ॒ర్ధానం॑ ఀవా త॒తప॑తే త్వా॒యా । దివో॒ విశ్వ॑స్మా-థ్సీమఘాయ॒త ఉ॑రుష్యః ॥ అ॒స్మాత్త్వమధి॑ జా॒తో॑-ఽసి॒ త్వద॒య-ఞ్జా॑యతా॒-మ్పునః॑ । అ॒గ్నయే॑ వైశ్వాన॒రాయ॑ సువ॒ర్గాయ॑ లో॒కాయ॒ స్వాహా᳚ ॥ 5 ॥
(య ఏ॒తస్య॒ త్వ-త్పఞ్చ॑ ) (అ. 2)
అనువాకం 3
ప్ర కే॒తునా॑ బృహ॒తా భా᳚త్య॒గ్నిరా॒వి-ర్విశ్వా॑ని వృష॒భో రో॑రవీతి । ది॒వశ్చి॒దన్తా॒దుప॒ మాము॒దాన॑డ॒పాము॒పస్థే॑ మహి॒షో వ॑వర్ధ ॥
ఇ॒దన్త॒ ఏక॑-మ్ప॒ర ఊ॑త॒ ఏక॑-న్తృ॒తీయే॑న॒ జ్యోతి॑షా॒ సంవిఀ ॑శస్వ । సం॒వేఀశ॑నస్త॒నువై॒ చారు॑రేధి ప్రి॒యో దే॒వానా᳚-మ్పర॒మే స॒ధస్థే᳚ ॥
నాకే॑ సుప॒ర్ణముప॒ య-త్పత॑న్తగ్ం హృ॒దా వేన॑న్తో అ॒భ్యచ॑ఖ్షత త్వా । హిర॑ణ్యపఖ్షం॒ ఀవరు॑ణస్య దూ॒తం ఀయ॒మస్య॒ యోనౌ॑ శకు॒న-మ్భు॑ర॒ణ్యుమ్ ॥
అతి॑ద్రవ సారమే॒యౌ శ్వానౌ॑ చతుర॒ఖ్షౌ శ॒బలౌ॑ సా॒ధునా॑ ప॒థా । అథా॑ పి॒తౄన్-థ్సు॑వి॒దత్రా॒గ్ం॒ అపీ॑హి య॒మేన॒ యే స॑ధ॒మాద॒-మ్మద॑న్తి ॥
యౌ తే॒ శ్వానౌ॑ యమ రఖ్షి॒తారౌ॑ చతుర॒ఖ్షౌ ప॑థి॒రఖ్షీ॑ నృ॒చఖ్ష॑సా ।
తాభ్యాగ్ం॑ రాజ॒-న్పరి॑ దేహ్యేనగ్గ్ స్వ॒స్తి చా᳚స్మా అనమీ॒వ-ఞ్చ॑ ధేహి ॥ 6 ॥
ఉ॒రు॒ణ॒సా-వ॑సు॒తృపా॑-వులుమ్బ॒లౌ య॒మస్య॑ దూ॒తౌ చ॑రతో॒ వశా॒గ్ం॒ అను॑ । తావ॒స్మభ్య॑-న్దృ॒శయే॒ సూర్యా॑య॒ పున॑ర్ద-త్తా॒వసు॑మ॒ద్యేహ భ॒ద్రమ్ ॥
సోమ॒ ఏకే᳚భ్యః పవతే ఘృ॒తమేక॒ ఉపా॑సతే ।
యేభ్యో॒ మధు॑ ప్ర॒ధావ॑తి॒ తాగ్-శ్చి॑దే॒వాపి॑గచ్ఛతాత్ ॥
యే యుద్ధ్య॑న్తే ప్ర॒ధనే॑షు॒ శూరా॑సో॒ యే త॑ను॒త్యజః॑ । యే వా॑ స॒హస్ర॑దఖ్షిణా॒స్తాగ్ శ్చి॑దే॒వాపి॑గచ్ఛతాత్ ॥
తప॑సా॒ యే అ॑నాధృ॒ష్యా-స్తప॑సా॒ యే సువ॑ర్గ॒తాః ।
తపో॒ యే చ॑క్రి॒రే మ॒హ-త్తాగ్-శ్చి॑దే॒వాపి॑గచ్ఛతాత్ ॥
అశ్మ॑న్వతీ రేవతీ॒-స్సగ్ంర॑భద్ధ్వ॒-ముత్తి॑ష్ఠత॒ ప్రత॑రతా సఖాయః । అత్రా॑ జహామ॒ యే అస॒న్నశే॑వా-శ్శి॒వాన్. వ॒యమ॒భి వాజా॒నుత్త॑రేమ ॥ 7 ॥
యద్వై దే॒వస్య॑ సవి॒తుః ప॒విత్రగ్ం॑ స॒హస్ర॑ధారం॒ ఀవిత॑తమ॒న్తరి॑ఖ్షే । యేనాపు॑నా॒దిన్ద్ర॒మనా᳚ర్త॒-మార్త్యై॒ తేనా॒హ-మ్మాగ్ం స॒ర్వత॑ను-మ్పునామి ॥
యా రా॒ష్ట్రా-త్ప॒న్నాదప॒ యన్తి॒ శాఖా॑ అ॒భిమృ॑తా నృ॒పతి॑మి॒చ్ఛమా॑నాః । ధా॒తుస్తా-స్సర్వాః॒ పవ॑నేన పూ॒తాః ప్ర॒జయా॒-ఽస్మాన్-ర॒య్యా వర్చ॑సా॒ సగ్ంసృ॑జాథ ॥
ఉద్వ॒య-న్తమ॑స॒స్పరి॒ పశ్య॑న్తో॒ జ్యోతి॒రుత్త॑రమ్ ।
దే॒వ-న్దే॑వ॒త్రా సూర్య॒మగ॑న్మ॒ జ్యోతి॑రుత్త॒మమ్ ॥
ధా॒తా పు॑నాతు సవి॒తా పు॑నాతు । అ॒గ్నేస్తేజ॑సా॒ సూర్య॑స్య॒ వర్చ॑సా ॥ 8 ॥
(ధే॒ - హ్యుత్త॑రే - మా॒ష్టౌ చ॑) (అ. 3)
అనువాకం 4
య-న్తే॑ అ॒గ్నిమమ॑న్థామ వృష॒భాయే॑వ॒ పక్త॑వే ।
ఇ॒మ-న్తగ్ం శ॑మయామసి ఖ్షీ॒రేణ॑ చోద॒కేన॑ చ ॥
యన్త్వమ॑గ్నే స॒మద॑హ॒స్త్వము॒ నిర్వా॑పయా॒ పునః॑ ।
క్యా॒మ్బూరత్ర॑ జాయతా-మ్పాకదూ॒ర్వా వ్య॑ల్కశా ॥
శీతి॑కే॒ శీతి॑కావతి॒ హ్లాదు॑కే॒ హ్లాదు॑కావతి ।
మ॒ణ్డూ॒క్యా॑ సుసఙ్గ॒మయే॒మగ్గ్ స్వ॑గ్నిగ్ం శ॒మయ॑ ॥ శ-న్తే॑ ధన్వ॒న్యా ఆప॒-శ్శము॑ తే సన్త్వనూ॒క్యాః᳚ । శ-న్తే॑ సము॒ద్రియా॒ ఆప॒-శ్శము॑ తే సన్తు॒ వర్ష్యాః᳚ ॥
శ-న్తే॒ స్రవ॑న్తీ-స్త॒నువే॒ శము॑ తే సన్తు॒ కూప్యాః᳚ ।
శ-న్తే॑ నీహా॒రో వ॑ర్షతు॒ శము॒ పృష్వా-ఽవ॑శీయతామ్ ॥ 9 ॥
అవ॑ సృజ॒ పున॑రగ్నే పి॒తృభ్యో॒ యస్త॒ ఆహు॑త॒శ్చర॑తి స్వ॒ధాభిః॑ । ఆయు॒ర్వసా॑న॒ ఉప॑ యాతు॒ శేష॒గ్ం॒ సఙ్గ॑చ్ఛతా-న్త॒నువా॑ జాతవేదః ॥
సఙ్గ॑చ్ఛస్వ పి॒తృభి॒-స్సగ్గ్ స్వ॒ధాభి॒-స్సమి॑ష్టాపూ॒ర్తేన॑ పర॒మే వ్యో॑మన్న్ ।
యత్ర॒ భూమ్యై॑ వృ॒ణసే॒ తత్ర॑ గచ్ఛ॒ తత్ర॑ త్వా దే॒వ-స్స॑వి॒తా ద॑ధాతు ॥ యత్తే॑ కృ॒ష్ణ-శ్శ॑కు॒న ఆ॑తు॒తోద॑ పిపీ॒ల-స్స॒ర్ప ఉ॒త వా॒ శ్వాప॑దః ।
అ॒గ్నిష్ట-ద్విశ్వా॑దనృ॒ణ-ఙ్కృ॑ణోతు॒ సోమ॑శ్చ॒ యో బ్రా᳚హ్మ॒ణమా॑వి॒వేశ॑ ॥ ఉత్తి॒ష్ఠాత॑-స్త॒నువ॒గ్ం॒ సమ్భ॑రస్వ॒ మేహ గాత్ర॒మవ॑హా॒ మా శరీ॑రమ్ ।
యత్ర॒ భూమ్యై॑ వృ॒ణసే॒ తత్ర॑ గచ్ఛ॒ తత్ర॑ త్వా దే॒వ-స్స॑వి॒తా ద॑ధాతు ॥ ఇ॒ద-న్త॒ ఏక॑-మ్ప॒ర ఊ॑త॒ ఏక॑-న్తృ॒తీయే॑న॒ జ్యోతి॑షా॒ సంవిఀ ॑శస్వ ।
సం॒వేఀశ॑న-స్త॒నువై॒ చారు॑రేధి ప్రి॒యో దే॒వానా᳚-మ్పర॒మే స॒ధస్థే᳚ ॥ ఉత్తి॑ష్ఠ॒ ప్రేహి॒ ప్రద్ర॒వౌకః॑ కృణుష్వ పర॒మే వ్యో॑మన్న్ । య॒మేన॒ త్వం ఀయ॒మ్యా॑ సంవిఀదా॒నోత్-త॒మ-న్నాక॒మధి॑ రోహే॒మమ్ ॥
అశ్మ॑న్వతీ రేవతీ॒-స్సగ్ం ర॑భద్ధ్వ॒ ముత్తి॑ష్ఠత॒ ప్రత॑రతా సఖాయః । అత్రా॑ జహామ॒ యే అస॒న్నశే॑వా-శ్శి॒వాన్ వ॒యమ॒భి వాజా॒నుత్త॑రేమ ॥ యద్వై దే॒వస్య॑ సవి॒తుః ప॒విత్రగ్ం॑ స॒హస్ర॑ధారం॒ ఀవిత॑తమ॒న్తరి॑ఖ్షే । యేనాపు॑నా॒దిన్ద్ర॒మనా॑ర్త॒-మార్త్యై॒ తేనా॒హ-మ్మాగ్ం స॒ర్వత॑ను-మ్పునామి ॥ యా రా॒ష్ట్రా-త్ప॒న్నాదప॒ యన్తి॒ శాఖా॑ అ॒భిమృ॑తా నృ॒పతి॑మి॒చ్ఛమా॑నాః । ధా॒తుస్తా-స్సర్వాః॒ పవ॑నేన పూ॒తాః ప్ర॒జయా॒-ఽస్మాన్-ర॒య్యా వర్చ॑సా॒ సగ్ంసృ॑జాథ ॥ యా రా॒ష్ట్రా-త్ప॒న్నాదప॒ యన్తి॒ శాఖా॑ అ॒భిమృ॑తా నృ॒పతి॑మి॒చ్ఛమా॑నాః । ధా॒తుస్తా-స్సర్వాః॒ పవ॑నేన పూ॒తాః ప్ర॒జయా॒-ఽస్మాన్-ర॒య్యా వర్చ॑సా॒ సగ్ంసృ॑జాథ ॥ ధా॒తా పు॑నాతు సవి॒తా పు॑నాతు । అ॒గ్నేస్తేజ॑సా॒ సూర్య॑స్య॒ వర్చ॑సా ॥
అ॒స్మాత్త్వమధి॑ జా॒తో᳚-ఽస్య॒య-న్త్వదధి॑జాయతామ్ ।
అ॒గ్నయే॑ వైశ్వాన॒రాయ॑ సువ॒ర్గాయ॑ లో॒కాయ॒ స్వాహా᳚ ॥ 10 ॥
(అవ॑శీయతాగ్ం - స॒ధస్థే॒ పఞ్చ॑ చ) (అ. 4)
అనువాకం 5
ఆయా॑తు దే॒వ-స్సు॒మనా॑భి-రూ॒తిభి॑-ర్య॒మో హ॑వే॒హ ప్రయ॑తాభిర॒క్తా । ఆసీ॑దతాగ్ం సుప్ర॒యతే॑హ బ॒ర్॒హిష్యూర్జా॑య జా॒త్యై మమ॑ శత్రు॒హత్యై᳚ ॥
య॒మే ఇ॑వ॒ యత॑మానే॒ యదైత॒-మ్ప్రవా᳚మ్భర॒-న్మాను॑షా దేవ॒యన్తః॑ । ఆసీ॑దత॒గ్గ్॒ స్వము॑ లో॒కం ఀవిదా॑నే స్వాస॒స్థే భ॑వత॒మిన్ద॑వే నః ॥
య॒మాయ॒ సోమగ్ం॑ సునుత య॒మాయ॑ జుహుతా హ॒విః ।
య॒మగ్ం హ॑ య॒జ్ఞో గ॑చ్ఛత్య॒గ్నిదూ॑తో॒ అర॑ఙ్కృతః ॥
య॒మాయ॑ ఘృ॒తవ॑ద్ధ॒విర్జు॒హోత॒ ప్ర చ॑ తిష్ఠత ।
స నో॑ దే॒వేష్వాయ॑మ-ద్దీ॒ర్ఘమాయుః॒ ప్ర జీ॒వసే᳚ ॥
య॒మాయ॒ మధు॑మత్తమ॒గ్ం॒ రాజ్ఞే॑ హ॒వ్య-ఞ్జు॑హోతన । ఇ॒ద-న్నమ॒ ఋషి॑భ్యః పూర్వ॒జేభ్యః॒ పూర్వే᳚భ్యః పథి॒కృద్భ్యః॑ ॥ 11 ॥
యో-ఽస్య॒ కౌష్ఠ్య॒ జగ॑తః॒ పార్థి॑వ॒స్యైక॑ ఇద్వ॒శీ ।
య॒మ-మ్భ॑ఙ్గ్యశ్ర॒వో గా॑య॒ యో రాజా॑-ఽనప॒రోద్ధ్యః॑ ॥ య॒మ-ఙ్గాయ॑ భఙ్గ్య॒శ్రవో॒ యో రాజా॑-ఽనప॒రోద్ధ్యః॑ । యేనా॒పో న॒ద్యో॑ ధన్వా॑ని॒ యేన॒ ద్యౌః పృ॑థి॒వీ దృ॒ఢా ॥ హి॒ర॒ణ్య॒క॒ఖ్ష్యాన్-థ్సు॒ధురాన్॑. హిరణ్యా॒ఖ్షా-న॑యశ్శ॒ఫాన్ । అశ్వా॑-న॒నశ్య॑తో దా॒నం॒ ఀయ॒మో రా॑జా-ఽభి॒తిష్ఠ॑తి ॥ య॒మో దా॑ధార పృథి॒వీం-యఀ॒మో విశ్వ॑మి॒ద-ఞ్జగ॑త్ । య॒మాయ॒ సర్వ॒మిత్ర॑స్థే॒ య-త్ప్రా॒ణ-ద్వా॒యుర॑ఖ్షి॒తమ్ ॥ యథా॒ పఞ్చ॒ యథా॒ షడ్ య॒థా పఞ్చ॑ ద॒శర్ష॑యః । య॒మం ఀయో వి॑ద్యా॒థ్స బ్రూ॑యాద్య॒థైక ఋషి॑ర్విజాన॒తే ॥ 12 ॥
త్రిక॑ద్రుకేభిః॒ పత॑తి॒ షడు॒ర్వీ-రేక॒మి-ద్బృ॒హత్ ।
గా॒య॒త్రీ త్రి॒ష్టుప్ఛన్దాగ్ం॑సి॒ సర్వా॒ తా య॒మ ఆహి॑తా ॥
అహ॑రహ॒ర్నయ॑మానో॒ గామశ్వ॒-మ్పురు॑ష॒-ఞ్జగ॑త్ ।
వైవ॑స్వతో॒ న తృ॑ప్యతి॒ పఞ్చ॑భి॒ర్మాన॑వైర్య॒మః ॥
వైవ॑స్వతే॒ వివి॑చ్యన్తే॒ యమే॒ రాజ॑ని తే జ॒నాః ।
యే చే॒హ స॒త్యేనేచ్ఛ॑న్తే॒ య ఉ॒ చానృ॑తవాది॒నః ॥
తే రా॑జన్ని॒హ వివి॑చ్యన్తే॒-ఽథా య॑న్తి త్వా॒ముప॑ ।
దే॒వాగ్శ్చ॒ యే న॑మ॒స్యన్తి॒ బ్రాహ్మ॑ణాగ్శ్చాప॒చిత్య॑తి ॥
యస్మి॑న్ వృ॒ఖ్షే సు॑పలా॒శే దే॒వై-స్స॒పిమ్బ॑తే య॒మః ।
అత్రా॑ నో వి॒శ్పతిః॑ పి॒తా పు॑రా॒ణా అను॑వేనతి ॥ 13 ॥
(ప॒థి॒కృద్భ్యో॑ - విజాన॒తే - ఽను॑వేనతి) (అ. 5)
అనువాకం 6
వై॒శ్వా॒న॒రే హ॒విరి॒ద-ఞ్జు॑హోమి సాహ॒స్ర-ముథ్సగ్ం॑ శ॒తధా॑రమే॒తమ్ । తస్మి॑న్నే॒ష పి॒తర॑-మ్పితామ॒హ-మ్ప్రపి॑తామహ-మ్బిభర॒-త్పిన్వ॑మానే ॥
ద్ర॒ఫ్సశ్చ॑స్కన్ద పృథి॒వీమను॒ ద్యామి॒మఞ్చ॒ యోని॒మను॒ యశ్చ॒ పూర్వః॑ ।
తృ॒తీయం॒ ఀయోని॒మను॑ స॒ఞ్చర॑న్త-న్ద్ర॒ఫ్స-ఞ్జు॑హో॒మ్యను॑ స॒ప్త హోత్రాః᳚ ॥
ఇ॒మగ్ం స॑ము॒ద్రగ్ం శ॒తధా॑ర॒ముథ్సం॑ ఀవ్య॒చ్యమా॑న॒-మ్భువ॑నస్య॒ మద్ధ్యే᳚ ।
ఘృ॒త-న్దుహా॑నా॒మది॑తి॒-ఞ్జనా॒యాగ్నే॒ మా హిగ్ం॑సీః పర॒మే వ్యో॑మన్న్ ॥ అపే॑త॒ వీత॒ వి చ॑ సర్ప॒తాతో॒ యే-ఽత్ర॒ స్థ పు॑రా॒ణా యే చ॒ నూత॑నాః ।
అహో॑భిర॒ద్భి-ర॒క్తుభి॒-ర్వ్య॑క్తం ఀయ॒మో ద॑దా-త్వవ॒సాన॑మస్మై ॥ స॒వి॒తైతాని॒ శరీ॑రాణి పృథి॒వ్యై మా॒తురు॒పస్థ॒ ఆద॑ధే ।
తేభి॑-ర్యుజ్యన్తా-మఘ్ని॒యాః ॥ 14 ॥
శు॒నం ఀవా॒హా-శ్శు॒న-న్నా॒రా-శ్శు॒న-ఙ్కృ॑షతు॒ లాఙ్గ॑లమ్ ।
శు॒నం ఀవ॑ర॒త్రా బ॑ద్ధ్యన్తాగ్ం శు॒న-మష్ట్రా॒-ముది॑ఙ్గయ॒ శునా॑సీరా శు॒నమ॒స్మాసు॑ ధత్తమ్ ॥
శునా॑సీరావి॒మాం ఀవాచం॒ ఀయ-ద్ది॒వి చ॑క్ర॒థుః పయః॑ । తేనే॒మా-ముప॑సిఞ్చతమ్ ॥
సీతే॒ వన్దా॑మహే త్వా॒-ఽర్వాచీ॑ సుభగే భవ ।
యథా॑ న-స్సు॒భగా స॑సి॒ యథా॑ న-స్సు॒ఫలా స॑సి ॥
స॒వి॒తైతాని॒ శరీ॑రాణి పృథి॒వ్యై మా॒తురు॒పస్థ॒ ఆద॑ధే । తేభి॑రదితే॒ శ-మ్భ॑వ ॥
విము॑చ్యద్ధ్వ-మఘ్ని॒యా దే॑వ॒యానా॒ అతా॑రిష్మ॒ తమ॑సస్పా॒రమ॒స్య ।
జ్యోతి॑రాపామ॒ సువ॑రగన్మ ॥ 15 ॥
ప్ర వాతా॒ వాన్తి॑ ప॒తయ॑న్తి వి॒ద్యుత॒ ఉదోష॑ధీర్జిహతే॒ పిన్వ॑తే॒ సువః॑ । ఇరా॒ విశ్వ॑స్మై॒ భువ॑నాయ జాయతే॒ య-త్ప॒ర్జన్యః॑ పృథి॒వీగ్ం రేత॒సా-ఽవ॑తి ॥
యథా॑ య॒మాయ॑ హా॒ర్మ్య-మవ॑ప॒-న్పఞ్చ॑మాన॒వాః ।
ఏ॒వం ఀవ॑పామి హా॒ర్మ్యం ఀయథా-ఽసా॑మ జీవలో॒కే భూర॑యః ॥ చిత॑-స్స్థ పరి॒చిత॑ ఊర్ధ్వ॒చిత॑-శ్శ్రయద్ధ్వ-మ్పి॒తరో॑ దే॒వతా᳚ ।
ప్ర॒జాప॑తిర్వ-స్సాదయతు॒ తయా॑ దే॒వత॑యా ॥
ఆ ప్యా॑యస్వ॒ సమె॑తు తే వి॒శ్వత॑-స్సోమ॒ వృష్ణి॑యమ్ । భవా॒ వాజ॑స్య సఙ్గ॒థే ॥ స-న్తే॒ పయాగ్ం॑సి॒ సము॑ యన్తు॒ వాజా॒-స్సం-వృఀష్ణి॑యా-న్యభిమాతి॒షాహః॑ । ఆ॒ప్యాయ॑మానో అ॒మృతా॑య సోమ ది॒వి శ్రవాగ్॑స్యుత్త॒మాని॑ ధిష్వ ॥ 16 ॥
(అ॒ఘ్ని॒యా - అ॑గన్మ - +స॒ప్త చ॑) (అ. 6)
అనువాకం 7
ఉత్తే॑ తభ్నోమి పృథి॒వీ-న్త్వత్పరీ॒మం ఀలో॒క-న్ని॒దధ॒న్మో అ॒హగ్ం రి॑షమ్ । ఏ॒తాగ్ స్థూణా᳚-మ్పి॒తరో॑ ధారయన్తు॒ తే-ఽత్రా॑ య॒మ-స్సాద॑నాత్తే మినోతు ॥
ఉప॑సర్ప మా॒తర॒-మ్భూమి॑మే॒తా-ము॑రు॒వ్యచ॑స-మ్పృథి॒వీగ్ం సు॒శేవా᳚మ్ । ఊర్ణ॑మ్రదా యువ॒తి-ర్దఖ్షి॑ణావత్యే॒షా త్వా॑ పాతు॒ నిర్-ఋ॑త్యా ఉ॒పస్థే᳚ ॥
ఉచ్ఛ్మ॑ఞ్చస్వ పృథివి॒ మా విబా॑ధిథా-స్సూపాయ॒నా-ఽస్మై॑ భవ సూపవఞ్చ॒నా । మా॒తా పు॒త్రం ఀయథా॑ సి॒చా-ఽభ్యే॑న-మ్భూమి వృణు ॥ ఉ॒చ్ఛ్మఞ్చ॑మానా పృథి॒వీ హి తిష్ఠ॑సి స॒హస్ర॒మ్మిత॒ ఉప॒ హి శ్రయ॑న్తామ్ ।
తే గృ॒హాసో॑ మధు॒శ్చుతో॒ విశ్వాహా᳚స్మై శర॒ణా-స్స॒న్త్వత్ర॑ ॥ ఏణీ᳚ర్ధా॒నా హరి॑ణీ॒రర్జు॑నీ-స్సన్తు ధే॒నవః॑ । తిల॑వథ్సా॒ ఊర్జ॑మస్మై॒ దుహా॑నా॒ విశ్వాహా॑ స॒న్త్వన॑పస్ఫురన్తీః ॥ 17 ॥
ఏ॒షా తే॑ యమ॒సాద॑నే స్వ॒ధా నిధీ॑యతే గృ॒హే । అఖ్షి॑తి॒ర్నామ॑ తే అసౌ ॥ ఇ॒ద-మ్పి॒తృభ్యః॒ ప్రభ॑రేమ బ॒ర్॒హి-ర్దే॒వేభ్యో॒ జీవ॑న్త॒ ఉత్త॑ర-మ్భరేమ ।
తత్త్వ॑మారో॒హాసో॒ మేఘ్యో॒ భవం॑ ఀయ॒మేన॒ త్వం ఀయ॒మ్యా॑ సంవిఀదా॒నః ॥ మా త్వా॑ వృ॒ఖ్షౌ సమ్బా॑ధిష్టా॒-మ్మా మా॒తా పృ॑థివి॒ త్వమ్ ।
పి॒తౄన్. హి యత్ర॒ గచ్ఛా॒స్యేధా॑సం ఀయమ॒రాజ్యే᳚ ॥
మా త్వా॑ వృ॒ఖ్షౌ సమ్బా॑ధేథా॒-మ్మా మా॒తా పృ॑థి॒వీ మ॒హీ । వై॒వ॒స్వ॒తగ్ం హి గచ్ఛా॑సి యమ॒రాజ్యే॒ విరా॑జసి ॥
న॒ళ-మ్ప్ల॒వమారో॑హై॒త-న్న॒ళేన॑ ప॒థో-ఽన్వి॑హి ।
స త్వ॑-న్న॒ళప్ల॑వో భూ॒త్వా॒ సన్త॑ర॒ ప్రత॒రోత్త॑ర ॥ 18 ॥
స॒వి॒తైతాని॒ శరీ॑రాణి పృథి॒వ్యై మా॒తురు॒పస్థ॒ ఆద॑ధే । తేభ్యః॑ పృథివి॒ శ-మ్భ॑వ ॥
షడ్ఢో॑తా॒ సూర్య॑-న్తే॒ చఖ్షు॑-ర్గచ్ఛతు॒ వాత॑మా॒త్మా ద్యా-ఞ్చ॒ గచ్ఛ॑ పృథి॒వీ-ఞ్చ॒ ధర్మ॑ణా ।
అ॒పో వా॑ గచ్ఛ॒ యది॒ తత్ర॑ తే హి॒తమోష॑ధీషు॒ ప్రతి॑తిష్ఠా॒ శరీ॑రైః ॥ పర॑-మ్మృత్యో॒ అను॒ పరే॑హి॒ పన్థాం॒ ఀయస్తే॒ స్వ ఇత॑రో దేవ॒యానా᳚త్ ।
చఖ్షు॑ష్మతే శృణ్వ॒తే తే᳚ బ్రవీమి॒ మా నః॑ ప్ర॒జాగ్ం రీ॑రిషో॒ మోత వీ॒రాన్ ॥
శం ఀవాత॒-శ్శగ్ం హి తే॒ ఘృణి॒-శ్శము॑ తే స॒న్త్వోష॑ధీః । కల్ప॑న్తా-మ్మే॒ దిశ॑-శ్శ॒గ్మాః ॥
పృ॒థి॒వ్యాస్త్వా॑ లో॒కే సా॑దయామ్య॒ముష్య॒ శర్మా॑సి పి॒తరో॑ దే॒వాతా᳚ । ప్ర॒జాప॑తిస్త్వా సాదయతు॒ తయా॑ దే॒వత॑యా ॥ అ॒న్తరి॑ఖ్షస్య త్వా ది॒వస్త్వా॑ ది॒శా-న్త్వా॒ నాక॑స్య త్వా పృ॒ష్ఠే బ్ర॒ద్ధ్నస్య॑ త్వా వి॒ష్టపే॑ సాదయామ్య॒ముష్య॒ శర్మా॑సి పి॒తరో॑ దే॒వతా᳚ ।
ప్ర॒జాప॑తిస్త్వా సాదయతు॒ తయా॑ దే॒వత॑యా ॥ 19 ॥
(అన॑పస్ఫురన్తీ॒ - రుత్త॑ర - దే॒వత॑యా॒ ద్వే చ॑) (అ. 7)
అనువాకం 8
అ॒పూ॒పవా᳚-న్ఘృ॒తవాగ్॑శ్చ॒రురేహ సీ॑దతూత్తభ్ను॒వ-న్పృ॑థి॒వీ-న్ద్యాము॒తోపరి॑ । యో॒ని॒కృతః॑ పథి॒కృత॑-స్సపర్యత॒ యే దే॒వానా᳚-ఙ్ఘృ॒తభా॑గా ఇ॒హ స్థ ।
ఏ॒షా తే యమ॒సాద॑నే స్వ॒ధా నిధీ॑యతే గృ॒హే॑-ఽసౌ ।
దశా᳚ఖ్షరా॒ తాగ్ం ర॑ఖ్షస్వ॒ తా-ఙ్గో॑పాయస్వ॒ తా-న్తే॒ పరి॑ దదామి॒ తస్యా᳚-న్త్వా॒ మా ద॑భ-న్పి॒తరో॑ దే॒వతా᳚ ।
ప్ర॒జాప॑తిస్త్వా సాదయతు॒ తయా॑ దే॒వత॑యా ॥
అ॒పూ॒పవా᳚-ఞ్ఛృ॒తవా᳚న్-ఖ్షీ॒రవా॒న్-దధి॑వా॒-న్మధు॑మాగ్-శ్చ॒రురేహ సీ॑దతూత్తభ్ను॒వన్-పృ॑థి॒వీ-న్ద్యాము॒తోపరి॑ । యో॒ని॒కృతః॑ పథి॒కృత॑-స్సపర్యత॒ యే దే॒వానాగ్ం॑ శృ॒తభా॑గాః, ఖ్షీ॒రభా॑గా॒ దధి॑భాగా॒ మధు॑భాగా ఇ॒హ స్థ । ఏ॒షా తే॑ యమ॒సాద॑నే స్వ॒ధా నిధీ॑యతే గృ॒హే॑-ఽసౌ । శ॒తాఖ్ష॑రా స॒హస్రా᳚ఖ్షరా॒-ఽయుతా᳚ఖ్ష॒రా-ఽచ్యు॑తాఖ్షరా॒ తాగ్ం ర॑ఖ్షస్వ॒ తా-ఙ్గో॑పాయస్వ॒ తా-న్తే॒ పరి॑దదామి॒ తస్యా᳚-న్త్వా॒ మా ద॑భ-న్పి॒తరో॑ దే॒వతా᳚ । ప్ర॒జాప॑తిస్త్వా సాదయతు॒ తయా॑ దే॒వత॑యా ॥ 20 ॥
(అ॒పూ॒పవా॑నసౌ॒ దశ॑) (అ. 8)
అనువాకం 9
ఏ॒తాస్తే᳚ స్వ॒ధా అ॒మృతాః᳚ కరోమి॒ యాస్తే॑ ధా॒నాః ప॑రి॒కిరా॒మ్యత్ర॑ । తాస్తే॑ య॒మః పి॒తృభి॑-స్సంవిఀదా॒నో-ఽత్ర॑ ధే॒నూః కా॑మ॒దుఘాః᳚ కరోతు ॥
త్వామర్జు॒నౌష॑ధీనా॒-మ్పయో᳚ బ్ర॒హ్మాణ॒ ఇద్వి॑దుః ।
తాసా᳚-న్త్వా॒ మద్ధ్యా॒దాద॑దే చ॒రుభ్యో॒ అపి॑ధాతవే ॥
దూ॒ర్వాణాగ్॑ స్త॒మ్బమాహ॑రై॒తా-మ్ప్రి॒యత॑మా॒-మ్మమ॑ । ఇ॒మా-న్దిశ॑-మ్మను॒ష్యా॑ణా॒-మ్భూయి॒ష్ఠా-ఽను॒ వి రో॑హతు ॥ కాశా॑నాగ్ స్త॒మ్బమాహ॑ర॒ రఖ్ష॑సా॒మప॑హత్యై ।
య ఏ॒తస్యై॑ ది॒శః ప॒రాభ॑వన్నఘా॒యవో॒ యథా॒ తే నాభ॑వా॒-న్పునః॑ ॥ ద॒ర్భాణాగ్॑ స్త॒మ్బమాహ॑ర పితృ॒ణామోష॑ధీ-మ్ప్రి॒యామ్ । అన్వస్యై॒ మూల॑-ఞ్జీవా॒దను॒ కాణ్డ॒మథో॒ ఫల᳚మ్ ॥ 21 ॥
లో॒క-మ్పృ॑ణ ఛి॒ద్ర-మ్పృ॒ణాథో॑ సీద శి॒వా త్వమ్ । ఇ॒న్ద్రా॒గ్నీ త్వా॒ బృహ॒స్పతి॑ర॒స్మిన్ యోనా॑వసీష॒దన్న్ ॥ తా అ॑స్య॒ సూద॑దోహస॒-స్సోమగ్గ్॑ శ్రీణన్తి॒ పృశ్న॑యః । జన్మ॑-న్దే॒వానాం॒-విఀశ॑స్త్రి॒ష్వా రో॑చ॒నే ది॒వః ॥
శం ఀవాత॒-శ్శగ్ంహి తే॒ ఘృణి॒-శ్శము॑ తే స॒న్త్వోష॑ధీః । కల్ప॑న్తా-న్తే॒ దిశ॒-స్సర్వాః᳚ ॥ ఇ॒దమే॒వ మేతో-ఽప॑రా॒మార్తి॑మారామ॒ కాఞ్చ॒న ।
తథా॒ తద॒శ్విభ్యా᳚-ఙ్కృ॒త-మ్మి॒త్రేణ॒ వరు॑ణేన చ ॥
వ॒ర॒ణో వా॑రయాది॒ద-న్దే॒వో వన॒స్పతిః॑ ।
ఆర్త్యై॒ నిర్-ఋ॑త్యై॒ ద్వేషా᳚చ్చ॒ వన॒స్పతిః॑ ॥
విధృ॑తిరసి॒ విధా॑రయా॒స్మద॒ఘా ద్వేషాగ్ం॑సి శ॒మి శ॒మయా॒స్మద॒ఘా ద్వేషాగ్ం॑సి య॒వ య॒వయా॒స్మద॒ఘా ద్వేషాగ్ం॑సి ॥
పృ॒థి॒వీ-ఙ్గ॑చ్ఛా॒న్తరి॑ఖ్ష-ఙ్గచ్ఛ॒ దివ॑-ఙ్గచ్ఛ॒ దిశో॑ గచ్ఛ॒ సువ॑ర్గచ్ఛ॒ సువ॑ర్గచ్ఛ॒ దిశో॑ గచ్ఛ॒ దివ॑-ఙ్గచ్ఛా॒న్తరి॑ఖ్ష-ఙ్గచ్ఛ పృథి॒వీ-ఙ్గ॑చ్ఛా॒పో వా॑ గచ్ఛ॒ యది॒ తత్ర॑ తే హి॒తమోష॑ధీషు॒ ప్రతి॑తిష్ఠా॒ శరీ॑రైః ॥ లో॒క-మ్పృ॑ణ ఛి॒ద్ర-మ్పృ॒ణాథో॑ సీద శి॒వా త్వమ్ । ఇ॒న్ద్రా॒గ్నీ త్వా॒ బృహ॒స్పతి॑ర॒స్మిన్ యోనా॑వసీష॒దన్న్ ॥ తా అ॑స్య॒ సూద॑దోహస॒-స్సోమగ్గ్॑ శ్రీణన్తి॒ పృశ్న॑యః । జన్మ॑-న్దే॒వానాం॒-విఀశ॑స్త్రి॒ష్వా రో॑చ॒నే ది॒వః ॥
అశ్మ॑న్వతీ రేవతీ॒-స్సగ్ం ర॑భద్ధ్వ॒ ముత్తి॑ష్ఠత॒ ప్రత॑రతా సఖాయః । అత్రా॑ జహామ॒ యే అస॒న్నశే॑వా-శ్శి॒వాన్ వ॒యమ॒భి వాజా॒నుత్త॑రేమ ॥ యద్వై దే॒వస్య॑ సవి॒తుః ప॒విత్రగ్ం॑ స॒హస్ర॑ధారం॒ ఀవిత॑తమ॒న్తరి॑ఖ్షే । యేనాపు॑నా॒దిన్ద్ర॒మనా॑ర్త॒-మార్త్యై॒ తేనా॒హ-మ్మాగ్ం స॒ర్వత॑ను-మ్పునామి ॥
ధా॒తా యా రా॒ష్ట్రా-త్ప॒న్నాదప॒ యన్తి॒ శాఖా॑ అ॒భిమృ॑తా నృ॒పతి॑మి॒చ్ఛమా॑నాః । ధా॒తుస్తా-స్సర్వాః॒ పవ॑నేన పూ॒తాః ప్ర॒జయా॒-ఽస్మాన్-ర॒య్యా వర్చ॑సా॒ సగ్ంసృ॑జాథ ॥( ) ॥ 22 ॥
(అథో॒ ఫలం॑ - ధా॒తా పు॑నాతు) (అ. 9)
అనువాకం 10
ఆరో॑హ॒తాయు॑-ర్జ॒రస॑-ఙ్గృణా॒నా అ॑నుపూ॒ర్వం ఀయత॑మానా॒ యతి॒ష్ట । ఇ॒హ త్వష్టా॑ సు॒జని॑మా సు॒రత్నో॑ దీ॒ర్ఘమాయుః॑ కరతు జీ॒వసే॑ వః ॥
యథా-ఽహా᳚న్యనుపూ॒ర్వ-మ్భవ॑న్తి॒ యథ॒ర్తవ॑ ఋ॒తుభి॒-ర్యన్తి॑ క్లృ॒ప్తాః । యథా॒ న పూర్వ॒మప॑రో॒ జహా᳚త్యే॒వా ధా॑త॒రాయూగ్ం॑షి కల్పయైషామ్ ॥
న హి॑ తే అగ్నే త॒నువై᳚ క్రూ॒ర-ఞ్చ॒కార॒ మర్త్యః॑ ।
క॒పి-ర్బ॑భస్తి॒ తేజ॑న॒-మ్పున॑ర్జ॒రాయు॒ గౌరి॑వ ।
అప॑ న॒-శ్శోశు॑చద॒ఘమగ్నే॑ శుశు॒ద్ధ్యా ర॒యిమ్ ।
అప॑ న॒-శ్శోశు॑చద॒ఘ-మ్మృ॒త్యవే॒ స్వాహా᳚ ॥
అ॒న॒డ్వాహ॑-మ॒న్వార॑భామహే స్వ॒స్తయే᳚ ।
స న॒ ఇన్ద్ర॑ ఇవ దే॒వేభ్యో॒ వహ్ని॑-స్స॒పాంర॑ణో భవ ॥ 23 ॥
ఇ॒మే జీ॒వా వి॑మృ॒తైరావ॑వ-ర్తి॒న్నభూ᳚-ద్భ॒ద్రా దే॒వహూ॑తి-న్నో అ॒ద్య । ప్రాఞ్జో॑-ఽగామా నృ॒తయే॒ హసా॑య॒ ద్రాఘీ॑య॒ ఆయుః॑ ప్రత॒రా-న్దధా॑నాః ॥
మృ॒త్యోః ప॒దం ఀయోపయ॑న్తో॒ యదైమ॒ ద్రాఘీ॑య॒ ఆయుః॑ ప్రత॒రా-న్దధా॑నాః । ఆ॒ప్యాయ॑మానాః ప్ర॒జయా॒ ధనే॑న శు॒ద్ధాః పూ॒తా భ॑వథ యజ్ఞియాసః ॥
ఇ॒మ-ఞ్జీ॒వేభ్యః॑ పరి॒ధి-న్ద॑ధామి॒ మా నో ను॑ గా॒దప॑రో॒ అర్ధ॑మే॒తమ్ ।
శ॒త-ఞ్జీ॑వన్తు శ॒రదః॑ పురూ॒చీస్తి॒రో మృ॒త్యు-న్ద॑ద్మహే॒ పర్వ॑తేన ॥ ఇ॒మా నారీ॑రవిధ॒వా-స్సు॒పత్నీ॒రాఞ్జ॑నేన స॒ర్పిషా॒ సమ్మృ॑శన్తామ్ ।
అ॒న॒శ్రవో॑ అనమీ॒వా-స్సు॒శేవా॒ ఆరో॑హన్తు॒ జన॑యో॒ యోని॒మగ్రే᳚ ॥ యదాఞ్జ॑న-న్త్రైకకు॒ద-ఞ్జా॒తగ్ం హి॒మవ॑త॒స్పరి॑ ।
తేనా॒మృత॑స్య॒ మూలే॒నారా॑తీ-ర్జమ్భయామసి ॥
యథా॒ త్వ-ము॑ద్భి॒న-థ్స్యో॑షధే పృథి॒వ్యా అధి॑ ।
ఏ॒వమి॒మ ఉద్భి॑న్దన్తు కీ॒ర్త్యా యశ॑సా బ్రహ్మవర్చ॒సేన॑ ॥ అ॒జో᳚-ఽస్యజా॒స్మద॒ఘా ద్వేషాగ్ం॑సి య॒వో॑-ఽసి య॒వయా॒స్మద॒ఘా ద్వేషాగ్ం॑సి ॥ 24 ॥
(భ॒వ॒ - జ॒మ్భ॒యా॒మ॒సి॒ త్రీణి॑ చ) (అ. 10)
అనువాకం 11
అప॑ న॒-శ్శోశు॑చద॒ఘమగ్నే॑ శుశు॒ద్ధ్యా ర॒యిమ్ । అప॑ న॒-శ్శోశు॑చద॒ఘమ్ ॥ సు॒ఖ్షే॒త్రి॒యా సు॑గాతు॒యా వ॑సూ॒యా చ॑ యజామహే । అప॑ న॒-శ్శోశు॑చద॒ఘమ్ ॥
ప్ర య-ద్భన్ది॑ష్ఠ ఏషా॒-మ్ప్రాస్మాకా॑సశ్చ సూ॒రయః॑ । అప॑ న॒-శ్శోశు॑చద॒ఘమ్ ॥ ప్రయద॒గ్నే-స్సహ॑స్వతో వి॒శ్వతో॒ యన్తి॑ సూ॒రయః॑ । అప॑ న॒-శ్శోశు॑చద॒ఘమ్ ॥
ప్రయత్తే॑ అగ్నే సూ॒రయో॒ జాయే॑మహి॒ ప్ర తే॑ వ॒యమ్ ।
అప॑ న॒-శ్శోశు॑చద॒ఘమ్ ॥ 25 ॥
త్వగ్ం హి వి॑శ్వతోముఖ వి॒శ్వతః॑ పరి॒భూరసి॑ । అప॑ న॒-శ్శోశు॑చద॒ఘమ్ ॥ ద్విషో॑ నో విశ్వతోము॒ఖాతి॑ నా॒వేవ॑ పారయ । అప॑ న॒-శ్శోశు॑చద॒ఘమ్ ॥ స న॒-స్సిన్ధు॑మివ నా॒వయా-ఽతి॑ పర్షా స్వ॒స్తయే᳚ । అప॑ న॒-శ్శోశు॑చద॒ఘమ్ ॥ ఆపః॑ ప్రవ॒ణాది॑వ య॒తీ-రపా॒స్మ-థ్స్య॑న్దతామ॒ఘమ్ । అప॑ న॒-శ్శోశు॑చద॒ఘమ్ ॥ ఉ॒ద్వ॒నా-దు॑ద॒కానీ॒వాపా॒స్మ-థ్స్య॑న్దతామ॒ఘమ్ ।
అప॑ న॒-శ్శోశు॑చద॒ఘమ్ ॥ ఆ॒న॒న్దాయ॑ ప్రమో॒దాయ॒ పున॒రాగా॒గ్॒ స్వాన్గృ॒హాన్ । అప॑ న॒-శ్శోశు॑చద॒ఘమ్ ॥ న వై తత్ర॒ ప్రమీ॑యతే॒ గౌరశ్వః॒ పురు॑షః ప॒శుః ।
యత్రే॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్రి॒యతే॑ పరి॒ధిర్జీవ॑నాయ॒ కమప॑ న॒-శ్శోశు॑చద॒ఘమ్ ॥ 26 ॥
(అ॒ఘ - మ॒ఘ-ఞ్చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 11)
అనువాకం 12
అప॑శ్యామ యువ॒తి-మా॒చర॑న్తీ-మ్మృ॒తాయ॑ జీ॒వా-మ్ప॑రిణీ॒యమా॑నామ్ । అ॒న్ధేన॒ యా తమ॑సా॒ ప్రావృ॑తా-ఽసి॒ ప్రాచీ॒మవా॑చీ॒-మవ॒య-న్నరి॑ష్ట్యై ॥
మయై॒తా-మ్మా॒గ్॒స్తా-మ్భ్రి॒యమా॑ణా దే॒వీ స॒తీ పి॑తృలో॒కం ఀయదైషి॑ । వి॒శ్వవా॑రా॒ నభ॑సా॒ సంవ్యఀ ॑యన్త్యు॒భౌ నో॑ లో॒కౌ పయ॒సా-ఽఽవృ॑ణీహి ॥
రయి॑ష్ఠామ॒గ్ని-మ్మధు॑మన్తమూ॒ర్మిణ॒మూర్జ॑-స్సన్త-న్త్వా॒ పయ॒సోప॒ సగ్ంస॑దేమ ।
సగ్ం ర॒య్యా సము॒ వర్చ॑సా॒ సచ॑స్వా న-స్స్వ॒స్తయే᳚ ॥
యే జీ॒వా యే చ॑ మృ॒తా యే జా॒తా యే చ॒ జన్త్యాః᳚ ।
తేభ్యో॑ ఘృ॒తస్య॑ ధారయితు॒-మ్మధు॑ధారా వ్యున్ద॒తీ ॥
మా॒తా రు॒ద్రాణా᳚-న్దుహి॒తా వసూ॑నా॒గ్॒ స్వసా॑-ఽఽది॒త్యానా॑మ॒-మృత॑స్య॒ నాభిః॑ ।
ప్రణు॒వోచ॑-ఞ్చికి॒తుషే॒ జనా॑య॒ మా గామనా॑గా॒మది॑తిం ఀవధిష్ట ॥
పిబ॑తూద॒క-న్తృణా᳚న్యత్తు । ఓము-థ్సృ॒జత ॥ 27 ॥
(వ॒ధి॒ష్ట॒ ద్వే చ॑) (అ. 12)
(ప॒రే॒యు॒వాగ్ంస॒-మ్ప్ర వి॒ద్వా-న్భువ॑నస్యా॒భ్యావ॑ వృథ్స్వా॒ జో భా॒గో॑-ఽయం ఀవై చతుశ్చత్వారిగ్ంశత్ ।
య ఏ॒తస్య॒ త్వ-త్పఞ్చ॑ । ప్రకే॒తునే॒దన్తే॒ నాకే॑ సుప॒ర్ణం ఀయౌ తే॒ యే యుద్ధ్య॑న్తే॒ తప॒సా-ఽశ్మ॑న్వతీ రేవతీ॒-స్సగ్ంర॑భద్ధ్వమ॒ష్టావిగ్ం॑శతిః । య-న్తే॒ యత్త॒ ఉత్తిష్ఠా॒త॑ ఇ॒దన్త॒ ఉత్తి॑ష్ఠ॒
ప్రేహ్యశ్మ॒న్॒. యద్వా ఉద్వ॒యమ॒య-మ్పఞ్చ॑విగ్ంశతిః । ఆయా॑తు త్రి॒గ్ం॒శత్ । వై॒శ్వా॒న॒రే తస్మి॑-న్ద్ర॒ఫ్స ఇ॒మమపే॒తాహో॑భి-ర్యుజ్యన్తామఘ్ని॒యా అ॑దితే పా॒రం ఀవ॒ ఆ ప్యా॑యస్వ స॒ప్తవిగ్ం॑శతిః । ఉత్తే॑ గృహే-ఽఖాషి॑తి॒స్తేభ్యః॑ పృ॑థి॒వ్యా అ॒న్తరి॑ఖ్షస్య॒ ద్వాత్రిగ్ం॑శత్ । అ॒పూ॒పవా॑నసౌ॒ దశ॑ శ॒త ద॑శ । ఏ॒తాస్తే॑ తే॒ దిశ॒-స్సర్వా॑ ఇ॒దమశ్మ॑న్ విగ్ంశ॒తిః । ఓ॑రోహత త॒నువై᳚ క్రూ॒ర-ఞ్చ॒కార॒ పున॑ర్మృ॒త్యవే॒ మా నో ను॑ గా-ద్దద్మహ ఇ॒మా నారీః॒ పరి॒ త్రయో॑విగ్ంశతిః ।
అప॑ న-స్సుఖ్షేత్రి॒యా ప్ర యద్భ-న్ది॑ష్ఠః॒ ప్ర యద॒గ్నేః ప్ర యత్తే॑ అగ్నే॒ త్వగ్ం హి ద్విష॒-స్స న॒-స్సిన్ధు॒మాపః॑ ప్రవ॒ణాదు॑-ద్వ॒నాదా॑న॒న్దాయ॒ న వై తత్ర॒ యత్రే॒ద-ఞ్చతు॑ర్విగ్ంశతిః॒ । అప॑శ్యా॒మావృ॑ణీహి॒ ద్వాద॑శ ద్వాదశ ।)
(ప॒రే॒యు॒వాగ్ంస॒ - మాయా᳚ - త్వే॒తాస్తే॑ స॒ప్తవిగ్ం॑శతిః )
(ప॒రే॒యు॒వాగ్ంస॒ - మోముథ్సృ॒జత )
॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ ఆరణ్యకే షష్ఠః ప్రపాఠక-స్సమాప్తః ॥