కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ ఆరణ్యకే పఞ్చమః ప్రపాఠకః - ప్రవర్గ్య బ్రాహ్మణం

ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥

అనువాకం 1
దే॒వా వై స॒త్రమా॑సత । ఋద్ధి॑పరిమితం॒ ఀయశ॑స్కామాః । తే᳚-ఽబ్రువన్న్ । యన్నః॑ ప్రథ॒మం-యఀశ॑ ఋ॒చ్ఛాత్ । సర్వే॑షా-న్న॒స్త-థ్స॒హాస॒దితి॑ ।
తేషా᳚-ఙ్కురుఖ్షే॒త్రం-వేఀది॑రాసీత్ । తస్యై॑ ఖాణ్డ॒వో ద॑ఖ్షిణా॒ర్ధ ఆ॑సీత్ । తూర్ఘ్న॑ముత్తరా॒ర్ధః । ప॒రీ॒ణజ్జ॑ఘనా॒ర్ధః । మ॒రవ॑ ఉత్క॒రః ॥ 1 ॥

తేషా᳚-మ్మ॒ఖం-వైఀ᳚ష్ణ॒వం-యఀశ॑ ఆర్చ్ఛత్ । తన్న్య॑కామయత । తేనాపా᳚క్రామత్ । త-న్దే॒వా అన్వా॑యన్న్ । యశో॑-ఽవ॒రురు॑థ్సమానాః । తస్యా॒న్వాగ॑తస్య ।
స॒వ్యాద్ధను॒రజా॑యత । దఖ్షి॑ణా॒దిష॑వః । తస్మా॑దిషుధ॒న్వ-మ్పుణ్య॑జన్మ ।
య॒జ్ఞజ॑న్మా॒ హి ॥ 2 ॥

తమేక॒గ్ం॒ సన్త᳚మ్ । బ॒హవో॒ నాభ్య॑ధృష్ణువన్న్ । తస్మా॒దేక॑మిషుధ॒న్విన᳚మ్ । బ॒హవో॑-ఽనిషుధ॒న్వా నాభిధృ॑ష్ణువన్తి । సో᳚-ఽస్మయత । ఏక॑-మ్మా॒ సన్త॑-మ్బ॒హవో॒ నాభ్య॑ధర్​షిషు॒రితి॑ ।
తస్య॑ సిష్మియా॒ణస్య॒ తేజో-ఽపా᳚క్రామత్ । త-ద్దే॒వా ఓష॑ధీషు॒ న్య॑మృజుః । తే శ్యా॒మాకా॑ అభవన్న్ । స్మ॒యాకా॒ వై నామై॒తే ॥ 3 ॥

త-థ్స్మ॒యాకా॑నాగ్​ స్మయాక॒త్వమ్ । తస్మా᳚-ద్దీఖ్షి॒తేనా॑పి॒గృహ్య॑ స్మేత॒వ్య᳚మ్ । తేజ॑సో॒ ధృత్యై᳚ । స ధనుః॑ ప్రతి॒ష్కభ్యా॑తిష్ఠత్ । తా ఉ॑ప॒దీకా॑ అబ్రువ॒న్-వరం॑ ఀవృణామహై । అథ॑ వ ఇ॒మగ్ం ర॑న్ధయామ ।
యత్ర॒ క్వ॑ చ॒ ఖనా॑మ । తద॒పో॑-ఽభితృ॑ణదా॒మేతి॑ ।
తస్మా॑దుప॒దీకా॒ యత్ర॒ క్వ॑ చ॒ ఖన॑న్తి । తద॒పో॑-ఽభితృ॑న్దన్తి ॥ 4 ॥

వారే॑వృత॒గ్గ్॒ హ్యా॑సామ్ । తస్య॒ జ్యామప్యా॑దన్న్ ।
తస్య॒ ధను॑ర్వి॒ప్రవ॑మాణ॒గ్ం॒ శిర॒ ఉద॑వర్తయత్ ।
త-ద్ద్యావా॑పృథి॒వీ అను॒ప్రావ॑ర్తత । య-త్ప్రావ॑ర్తత ।
త-త్ప్ర॑వ॒ర్గ్య॑స్య ప్రవర్గ్య॒త్వమ్ । యద్ఘ్రాఀ(4) ఇత్యప॑తత్ ।
తద్ధ॒ర్మస్య॑ ఘర్మ॒త్వమ్ ।
మ॒హ॒తో వీ॒ర్య॑మపప్త॒దితి॑ । త-న్మ॑హావీ॒రస్య॑ మహావీర॒త్వమ్ ॥ 5 ॥

యద॒స్యా-స్స॒మభ॑రన్న్ । త-థ్స॒మ్రాజ్ఞ॑-స్సమ్రా॒ట్త్వమ్ ।
తగ్గ్​ స్తృ॒త-న్దే॒వతా᳚స్త్రే॒ధా వ్య॑గృహ్ణత । అ॒గ్నిః ప్రా॑తస్సవ॒నమ్ । ఇన్ద్రో॒ మాద్ధ్య॑న్దిన॒గ్ం॒ సవ॑నమ్ । విశ్వే॑ దే॒వాస్తృ॑తీయసవ॒నమ్ । తేనాప॑శీర్​ష్ణా య॒జ్ఞేన॒ యజ॑మానాః । నాశిషో॒-ఽవారు॑న్ధత ।
న సు॑వ॒ర్గం-లోఀ॒కమ॒భ్య॑జయన్న్ ।
తే దే॒వా అ॒శ్వినా॑వబ్రువన్న్ ॥ 6 ॥

భి॒షజౌ॒ వై స్థః॑ । ఇ॒దం-యఀ॒జ్ఞస్య॒ శిరః॒ ప్రతి॑ధత్త॒మితి॑ । తావ॑బ్రూతాం॒-వఀరం॑ ఀవృణావహై । గ్రహ॑ ఏ॒వ నా॒వత్రాపి॑ గృహ్యతా॒మితి॑ ।
తాభ్యా॑-మే॒తమా᳚శ్వి॒న-మ॑గృహ్ణన్న్ ।
తావే॒త-ద్య॒జ్ఞస్య॒ శిరః॒ ప్రత్య॑ధత్తామ్ ।
య-త్ప్ర॑వ॒ర్గ్యః॑ । తేన॒ సశీ᳚ర్​ష్ణా య॒జ్ఞేన॒ యజ॑మానాః । అవా॒శిషో-ఽరు॑న్ధత ।
అ॒భి సు॑వ॒ర్గం-లోఀ॒కమ॑జయన్న్ । య-త్ప్ర॑వ॒ర్గ్య॑-మ్ప్రవృ॒ణక్తి॑ । య॒జ్ఞస్యై॒వ తచ్ఛిరః॒ ప్రతి॑దధాతి ।
తేన॒ సశీ᳚ర్​ష్ణా య॒జ్ఞేన॒ యజ॑మానః ।
అవా॒శిషో॑ రు॒న్ధే । అ॒భి సు॑వ॒ర్గం-లోఀ॒క-ఞ్జ॑యతి ।
తస్మా॑దే॒ష ఆ᳚శ్వి॒నప్ర॑వయా ఇవ । య-త్ప్ర॑వ॒ర్గ్యః॑ ॥ 7 ॥
(ఉ॒త్క॒రో - హ్యే॑ - తే - తృ॑న్దన్తి - మహావీర॒త్వ - మ॑బ్రువన్ - నజయన్-థ్స॒ప్త చ॑) (అ. 1)

అనువాకం 2
సా॒వి॒త్ర-ఞ్జు॑హోతి॒ ప్రసూ᳚త్యై । చ॒తు॒ర్గృ॒హీ॒తేన॑ జుహోతి ।
చతు॑ష్పాదః ప॒శవః॑ । ప॒శూనే॒వావ॑రున్ధే । చత॑స్రో॒ దిశః॑ । ది॒ఖ్ష్వే॑వ ప్రతి॑తిష్ఠతి ।
ఛన్దాగ్ం॑సి దే॒వేభ్యో-ఽపా᳚క్రామన్న్ ।
న వో॑-ఽభా॒గాని॑ హ॒వ్యం-వఀ ॑ఖ్ష్యామ॒ ఇతి॑ ।
తేభ్య॑ ఏ॒త-చ్చ॑తుర్గృహీ॒త-మ॑ధారయన్న్ । పు॒రో॒ను॒వా॒క్యా॑యై యా॒జ్యా॑యై ॥ 8 ॥

దే॒వతా॑యై వషట్కా॒రాయ॑ । యచ్చ॑తుర్గృహీ॒త-ఞ్జు॒హోతి॑ ।
ఛన్దాగ్॑స్యే॒వ త-త్ప్రీ॑ణాతి । తాన్య॑స్య ప్రీ॒తాని॑ దే॒వేభ్యో॑ హ॒వ్యం-వఀ ॑హన్తి । బ్ర॒హ్మ॒వా॒దినో॑ వదన్తి । హో॒త॒వ్య॑-న్దీఖ్షి॒తస్య॑ గృ॒హా(3) ఇ న హో॑త॒వ్యా(3) మితి॑ । హ॒విర్వై దీ᳚ఖ్షి॒తః । యజ్జు॑హు॒యాత్ । హ॒విష్కృ॑తం॒-యఀజ॑మానమ॒గ్నౌ ప్రద॑ద్ధ్యాత్ ।
యన్న జు॑హు॒యాత్ ॥ 9 ॥

య॒జ్ఞ॒ప॒రుర॒న్తరి॑యాత్ । యజు॑రే॒వ వ॑దేత్ ।
న హ॒విష్కృ॑తం॒-యఀజ॑మానమ॒గ్నౌ ప్ర॒దధా॑తి । న య॑జ్ఞప॒రుర॒న్తరే॑తి । గా॒య॒త్రీ ఛన్దా॒గ్॒స్యత్య॑మన్యత ।
తస్యై॑ వషట్కా॒రో᳚-ఽభ్యయ్య॒ శిరో᳚-ఽచ్ఛినత్ ।
తస్యై᳚ ద్వే॒ధా రసః॒ పరా॑-ఽపతత్ । పృ॒థి॒వీమ॒ర్ధః ప్రావి॑శత్ । ప॒శూన॒ర్ధః । యః పృ॑థి॒వీ-మ్ప్రావి॑శత్ ॥ 10 ॥

స ఖ॑ది॒రో॑-ఽభవత్ । యః ప॒శూన్ । సో॑-ఽజామ్ । యత్ఖా॑ది॒ర్యభ్రి॒-ర్భవ॑తి । ఛన్ద॑సామే॒వ రసే॑న య॒జ్ఞస్య॒ శిర॒-స్సమ్భ॑రతి । యదౌదు॑మ్బరీ ।
ఊర్గ్వా ఉ॑దు॒మ్బరః॑ । ఊ॒ర్జైవ య॒జ్ఞస్య॒ శిర॒-స్సమ్భ॑రతి । య-ద్వై॑ణ॒వీ । తేజో॒ వై వేణుః॑ ॥ 11 ॥

తేజ॑సై॒వ య॒జ్ఞస్య॒ శిర॒-స్సమ్భ॑రతి । య-ద్వైక॑ఙ్కతీ ।
భా ఏ॒వావ॑రున్ధే । దే॒వస్య॑ త్వా సవి॒తుః ప్ర॑స॒వ ఇత్యభ్రి॒మాద॑త్తే॒ ప్రసూ᳚త్యై । అ॒శ్వినో᳚-ర్బా॒హుభ్యా॒మిత్యా॑హ । అ॒శ్వినౌ॒ హి దే॒వానా॑మద్ధ్వ॒ర్యూ ఆస్తా᳚మ్ ।
పూ॒ష్ణో హస్తా᳚భ్యా॒మిత్యాహ॒ యత్యై᳚ । వజ్ర॑ ఇవ॒ వా ఏ॒షా । యదభ్రిః॑ । అభ్రి॑రసి॒ నారి॑ర॒సీత్యా॑హ॒ శాన్త్యై᳚ ॥ 12 ॥

అ॒ద్ధ్వ॒ర॒కృ-ద్దే॒వేభ్య॒ ఇత్యా॑హ । య॒జ్ఞో వా అ॑ద్ధ్వ॒రః । య॒జ్ఞ॒కృ-ద్దే॒వేభ్య॒ ఇతి॒ వావైతదా॑హ । ఉత్తి॑ష్ఠ బ్రహ్మణస్పత॒ ఇత్యా॑హ ।
బ్రహ్మ॑ణై॒వ య॒జ్ఞస్య॒ శిరో-ఽచ్ఛై॑తి ।
ప్రైతు॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతి॒రిత్యా॑హ । ప్రేత్యై॒వ య॒జ్ఞస్య॒ శిరో-ఽచ్ఛై॑తి । ప్ర దే॒వ్యే॑తు సూ॒నృతేత్యా॑హ ।
య॒జ్ఞో వై సూ॒నృతా᳚ । అచ్ఛా॑ వీ॒రన్నర్య॑-మ్ప॒ఙ్క్తిరా॑ధస॒మిత్యా॑హ ॥ 13 ॥

పాఙ్క్తో॒ హి య॒జ్ఞః । దే॒వా య॒జ్ఞన్న॑యన్తు న॒ ఇత్యా॑హ ।
దే॒వానే॒వ య॑జ్ఞ॒నియః॑ కురుతే । దేవీ᳚ ద్యావాపృథివీ॒ అను॑ మే మగ్ంసాథా॒మిత్యా॑హ । ఆ॒భ్యామే॒వాను॑మతో య॒జ్ఞస్య॒ శిర॒-స్సమ్భ॑రతి । ఋ॒ద్ధ్యాస॑మ॒ద్య మ॒ఖస్య॒ శిర॒ ఇత్యా॑హ । య॒జ్ఞో వై మ॒ఖః ।
ఋ॒ద్ధ్యాస॑మ॒ద్య య॒జ్ఞస్య॒ శిర॒ ఇతి॒ వావైతదా॑హ ।
మ॒ఖాయ॑ త్వా మ॒ఖస్య॑ త్వా శీ॒ర్​ష్ణ ఇత్యా॑హ ।
ని॒ర్దిశ్యై॒వైన॑ద్ధరతి ॥ 14 ॥

త్రిర్​హ॑రతి । త్రయ॑ ఇ॒మే లో॒కాః । ఏ॒భ్య ఏ॒వ లో॒కేభ్యో॑ య॒జ్ఞస్య॒ శిర॒-స్సమ్భ॑రతి । తూ॒ష్ణీ-ఞ్చ॑తు॒ర్థగ్ం హ॑రతి । అప॑రిమితాదే॒వ య॒జ్ఞస్య॒ శిర॒-స్సమ్భ॑రతి ।
మృ॒త్ఖ॒నాదగ్రే॑ హరతి । తస్మా᳚-న్మృత్ఖ॒నః క॑రు॒ణ్య॑తమః । ఇయ॒త్యగ్ర॑ ఆసీ॒రిత్యా॑హ । అ॒స్యామే॒వాఛ॑మ్బట్కారం-యఀ॒జ్ఞస్య॒ శిర॒-స్సమ్భ॑రతి । ఊర్జం॒ ఀవా ఏ॒తగ్ం రస॑-మ్పృథి॒వ్యా ఉ॑ప॒దీకా॒ ఉద్ది॑హన్తి ॥ 15 ॥

య-ద్వ॒ల్మీక᳚మ్ । య-ద్వ॑ల్మీకవ॒పా స॑మ్భా॒రో భవ॑తి ।
ఊర్జ॑మే॒వ రస॑-మ్పృథి॒వ్యా అవ॑రున్ధే । అథో॒ శ్రోత్ర॑మే॒వ । శ్రోత్ర॒గ్గ్॒ హ్యే॑త-త్పృ॑థి॒వ్యాః । య-ద్వ॒ల్మీకః॑ । అబ॑ధిరో భవతి । య ఏ॒వం-వేఀద॑ । ఇన్ద్రో॑ వృ॒త్రాయ॒ వజ్ర॒ముద॑యచ్ఛత్ ।
స యత్ర॑యత్ర ప॒రాక్ర॑మత ॥ 16 ॥

తన్నాద్ధ్రి॑యత । స పూ॑తీకస్త॒మ్బే పరా᳚క్రమత । సో᳚-ఽద్ధ్రియత । సో᳚-ఽబ్రవీత్ । ఊ॒తిం-వైఀ మే॑ ధా॒ ఇతి॑ । తదూ॒తీకా॑నా-మూతీక॒త్వమ్ । యదూ॒తీకా॒ భవ॑న్తి ।
య॒జ్ఞాయై॒వోతి-న్ద॑ధతి । అ॒గ్ని॒జా అ॑సి ప్ర॒జాప॑తే॒ రేత॒ ఇత్యా॑హ । య ఏ॒వ రసః॑ ప॒శూ-న్ప్రావి॑శత్ ॥ 17 ॥

తమే॒వావ॑రున్ధే । పఞ్చై॒తే స॑మ్భా॒రా భ॑వన్తి । పాఙ్క్తో॑ య॒జ్ఞః । యావా॑నే॒వ య॒జ్ఞః । తస్య॒ శిర॒-స్సమ్భ॑రతి । యద్గ్రా॒మ్యాణా᳚-మ్పశూ॒నాఞ్చర్మ॑ణా స॒మ్భరే᳚త్ । గ్రా॒మ్యా-న్ప॒శూఞ్ఛు॒చా-ఽర్ప॑యేత్ । కృ॒ష్ణా॒జి॒నేన॒ సమ్భ॑రతి । ఆ॒ర॒ణ్యానే॒వ ప॒శూఞ్ఛు॒చా-ఽర్ప॑యతి । తస్మా᳚-థ్స॒మావ॑త్-పశూ॒నా-మ్ప్ర॒జాయ॑మానానామ్ ॥ 18 ॥

ఆ॒ర॒ణ్యాః ప॒శవః॒ కనీ॑యాగ్ంసః । శు॒చా హ్యృ॑తాః ।
లో॒మ॒త-స్సమ్భ॑రతి । అతో॒ హ్య॑స్య॒ మేద్ధ్య᳚మ్ । ప॒రి॒గృహ్యా య॑న్తి । రఖ్ష॑సా॒మప॑హత్యై ।
బ॒హవో॑ హరన్తి । అప॑చితిమే॒వాస్మి॑-న్దధతి ।
ఉద్ధ॑తే॒ సిక॑తోపోప్తే॒ పరి॑శ్రితే॒ నిద॑ధతి॒ శాన్త్యై᳚ ।
మద॑న్తీభి॒రుప॑ సృజతి ॥ 19 ॥

తేజ॑ ఏ॒వాస్మి॑-న్దధాతి । మధు॑ త్వా మధు॒లా క॑రో॒త్విత్యా॑హ । బ్రహ్మ॑ణై॒వాస్మి॒న్ -తేజో॑ దధాతి ।
యద్గ్రా॒మ్యాణా॒-మ్పాత్రా॑ణా-ఙ్క॒పాలై᳚-స్సగ్ంసృ॒జేత్ ।
గ్రా॒మ్యాణి॒ పాత్రా॑ణి శు॒చా-ఽర్ప॑యేత్ । అ॒ర్మ॒క॒పా॒లై-స్సగ్ంసృ॑జతి । ఏ॒తాని॒ వా అ॑నుపజీవనీ॒యాని॑ । తాన్యే॒వ శు॒చా-ఽర్ప॑యతి ।
శర్క॑రాభి॒-స్సగ్ంసృ॑జతి॒ ధృత్యై᳚ । అథో॑ శ॒న్త్వాయ॑ । అ॒జ॒లో॒మై-స్సగ్ంసృ॑జతి । ఏ॒షా వా అ॒గ్నేః ప్రి॒యా త॒నూః । యద॒జా । ప్రి॒యయై॒వైన॑-న్త॒నువా॒ సగ్ంసృ॑జతి । అథో॒ తేజ॑సా । కృ॒ష్ణా॒జి॒నస్య॒ లోమ॑భి॒-స్సగ్ంసృ॑జతి । య॒జ్ఞో వై కృ॑ష్ణాజి॒నమ్ ।
య॒జ్ఞేనై॒వ య॒జ్ఞగ్ం సగ్ంసృ॑జతి ॥ 20 ॥
(యా॒జా॑యై॒ - న జు॑హు॒యా - దవి॑శ॒-ద్- వేణః॒ - శాన్త్యై॑ - ప॒ఙ్క్తిరా॑ధస॒మిత్యా॑హ - హరతి - దిహన్తి - ప॒రాక్ర॑మ॒ - తావి॑శత్ - ప్ర॒జాయ॑మానానాగ్ం - సృజతి - శ॒న్త్వాయా॒ ష్టౌ చ॑) (అ. 2)

అనువాకం 3
పరి॑శ్రితే కరోతి । బ్ర॒హ్మ॒వ॒ర్చ॒సస్య॒ పరి॑గృహీత్యై । న కు॒ర్వన్న॒భి ప్రా᳚ణ్యాత్ । య-త్కు॒ర్వన్న॑భి ప్రా॒ణ్యాత్ । ప్రా॒ణాఞ్ఛు॒చా-ఽర్ప॑యేత్ । అ॒ప॒హాయ॒ ప్రాణి॑తి ।
ప్రా॒ణానా᳚-ఙ్గోపీ॒థాయ॑ । న ప్ర॑వ॒ర్గ్యం॑-చాది॒త్యం-చా॒న్తరే॑యాత్ । యద॑న్తరే॒యాత్ । దు॒శ్చర్మా᳚ స్యాత్ ॥ 21 ॥

తస్మా॒న్నాన్త॒రాయ్య᳚మ్ । ఆ॒త్మనో॑ గోపీ॒థాయ॑ । వేణు॑నా కరోతి । తేజో॒ వై వేణుః॑ । తేజః॑ ప్రవ॒ర్గ్యః॑ । తేజ॑సై॒వ తేజ॒-స్సమ॑ర్ధయతి । మ॒ఖస్య॒ శిరో॒-ఽసీత్యా॑హ । య॒జ్ఞో వై మ॒ఖః । తస్యై॒తచ్ఛిరః॑ । య-త్ప్ర॑వ॒ర్గ్యః॑ ॥ 22 ॥

తస్మా॑దే॒వమా॑హ । య॒జ్ఞస్య॑ ప॒దే స్థ॒ ఇత్యా॑హ । య॒జ్ఞస్య॒ హ్యే॑తే ప॒దే । అథో॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై । గా॒య॒త్రేణ॑ త్వా॒ ఛన్ద॑సా కరో॒మీత్యా॑హ ।
ఛన్దో॑భిరే॒వైన॑-ఙ్కరోతి । త్ర్యు॑ద్ధి-ఙ్కరోతి । త్రయ॑ ఇ॒మే లో॒కాః । ఏ॒షాం ఀలో॒కానా॒మాప్త్యై᳚ । ఛన్దో॑భిః కరోతి ॥ 23 ॥

వీ॒ర్యం॑ ఀవై ఛన్దాగ్ం॑సి । వీ॒ర్యే॑ణై॒వైన॑-ఙ్కరోతి ।
యజు॑షా॒ బిల॑-ఙ్కరోతి॒ వ్యావృ॑యై । ఇయ॑న్త-ఙ్కరోతి ।
ప్ర॒జాప॑తినా యజ్ఞము॒ఖేన॒ సమ్మి॑తమ్ । ఇయ॑న్త-ఙ్కరోతి ।
య॒జ్ఞ॒ప॒రుషా॒ సమ్మి॑తమ్ । ఇయ॑న్త-ఙ్కరోతి ।
ఏ॒తావ॒ద్వై పురు॑షే వీ॒ర్య᳚మ్ । వీ॒ర్య॑సమ్మితమ్ ॥ 24 ॥

అప॑రిమిత-ఙ్కరోతి । అప॑రిమిత॒స్యావ॑రుద్ధ్యై । ప॒రి॒గ్రీ॒వ-ఙ్క॑రోతి॒ ధృత్యై᳚ । సూర్య॑స్య॒ హర॑సా శ్రా॒యేత్యా॑హ । య॒థా॒య॒జురే॒వైతత్ । అ॒శ్వ॒శ॒కేన॑ ధూపయతి । ప్రా॒జా॒ప॒త్యో వా అశ్వ॑-స్సయోని॒త్వాయ॑ । వృష్ణో॒ అశ్వ॑స్య ని॒ష్పద॒సీత్యా॑హ ।
అ॒సౌ వా ఆ॑ది॒త్యో వృషా-ఽశ్వః॑ । తస్య॒ ఛన్దాగ్ం॑సి ని॒ష్పత్ ॥ 25 ॥

ఛన్దో॑భిరే॒వైన॑-న్ధూపయతి । అ॒ర్చిషే᳚ త్వా శో॒చిషే॒ త్వేత్యా॑హ । తేజ॑ ఏ॒వాస్మి॑-న్దధాతి । వా॒రు॒ణో॑-ఽభీద్ధః॑ । మై॒త్రియోపై॑తి॒ శాన్త్యై᳚ । సిద్ధ్యై॒ త్వేత్యా॑హ । య॒థా॒య॒జురే॒వైతత్ । దే॒వస్త్వా॑ సవి॒తోద్వ॑ప॒త్విత్యా॑హ ।
స॒వి॒తృప్ర॑సూత ఏ॒వైన॒-మ్బ్రహ్మ॑ణా దే॒వతా॑భి॒రుద్వ॑పతి । అప॑ద్యమానః పృథి॒వ్యామాశా॒ దిశ॒ ఆపృ॒ణేత్యా॑హ ॥ 26 ॥

తస్మా॑ద॒గ్ని-స్సర్వా॒ దిశో-ఽను॒ విభా॑తి ।
ఉత్తి॑ష్ఠ బృ॒హన్-భ॑వో॒ర్ధ్వస్తి॑ష్ఠ ధ్రు॒వస్త్వమిత్యా॑హ॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై ।
ఈ॒శ్వ॒రో వా ఏ॒షో᳚-ఽన్ధో భవి॑తోః ।
యః ప్ర॑వ॒ర్గ్య॑మ॒న్వీఖ్ష॑తే । సూర్య॑స్య త్వా॒ చఖ్షు॒షా-ఽన్వీ᳚ఖ్ష॒ ఇత్యా॑హ ।
చఖ్షు॑షో గోపీ॒థాయ॑ । ఋ॒జవే᳚ త్వా సా॒ధవే᳚ త్వా సుఖ్షి॒త్యై త్వా॒ భూత్యై॒ త్వేత్యా॑హ । ఇ॒యం-వాఀ ఋ॒జుః । అ॒న్తరి॑ఖ్షగ్ం సా॒ధు । అ॒సౌ సు॑ఖ్షి॒తిః ॥ 27 ॥

దిశో॒ భూతిః॑ । ఇ॒మానే॒వాస్మై॑ లో॒కాన్ క॑ల్పయతి । అథో॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై । ఇ॒ద-మ॒హ-మ॒ముమా॑ముష్యాయ॒ణం ఀవి॒శా ప॒శుభి॑-ర్బ్రహ్మవర్చ॒సేన॒ పర్యూ॑హా॒మీత్యా॑హ ।
వి॒శైవైన॑-మ్ప॒శుభి॑-ర్బ్రహ్మవర్చ॒సేన॒ పర్యూ॑హతి ।
వి॒శేతి॑ రాజ॒న్య॑స్య బ్రూయాత్ । వి॒శైవైన॒-మ్పర్యూ॑హతి । ప॒శుభి॒రితి॒ వైశ్య॑స్య । ప॒శుభి॑రే॒వైన॒-మ్పర్యూ॑హతి । అ॒సు॒ర్య॑-మ్పాత్ర॒మనా᳚చ్ఛృణ్ణమ్ ॥ 28 ॥

ఆచ్ఛృ॑ణత్తి । దే॒వ॒త్రా-ఽకః॑ । అ॒జ॒ఖ్షీ॒రేణాచ్ఛృ॑ణత్తి ।
ప॒ర॒మం-వాఀ ఏ॒త-త్పయః॑ । యద॑జఖ్షీ॒రమ్ । ప॒ర॒మేణై॒వైన॒-మ్పయ॒సా-ఽఽచ్ఛృ॑ణత్తి ।
యజు॑షా॒ వ్యావృ॑త్త్యై । ఛన్దో॑భి॒రాచ్ఛృ॑ణత్తి । ఛన్దో॑భి॒ర్వా ఏ॒ష క్రి॑యతే । ఛన్దో॑భిరే॒వ ఛన్దా॒గ్॒స్యాచ్ఛృ॑ణత్తి । ఛృ॒న్ధి వాచ॒మిత్యా॑హ ।
వాచ॑మే॒వావ॑రున్ధే । ఛృ॒న్ధ్యూర్జ॒మిత్యా॑హ । ఊర్జ॑మే॒వావ॑రున్ధే । ఛృ॒న్ధి హ॒విరిత్యా॑హ । హ॒విరే॒వాకః॑ । దేవ॑ పురశ్చర స॒ఘ్యాస॒న్త్వేత్యా॑హ ।
య॒థా॒య॒జురే॒వైతత్ ॥ 29 ॥
(స్యా॒-ద్య-త్ప్ర॑వ॒ర్గ్యః॑ - ఛన్దో॑భిః కరోతి - వీ॒ర్య॑ సమ్మితం॒ - ఛన్దాగ్ం॑సి ని॒ష్పత్ - పృ॒ణేత్యా॑హ - సుఖ్షి॒తి - రనా᳚చ్ఛృణ్ణం॒ - ఛన్దా॒గ్॒స్యాచ్ఛృ॑ణ త్త్య॒ష్టౌ చ॑) (అ. 3)

అనువాకం 4
బ్రహ్మ॒-న్ప్రచ॑రిష్యామో॒ హోత॑-ర్ఘ॒ర్మమ॒భిష్టు॒హీత్యా॑హ ।
ఏ॒ష వా ఏ॒తర్​హి॒ బృహ॒స్పతిః॑ । యద్బ్ర॒హ్మా ।
తస్మా॑ ఏ॒వ ప్ర॑తి॒ప్రోచ్య॒ ప్రచ॑రతి ।
ఆ॒త్మనో-ఽనా᳚ర్త్యై । య॒మాయ॑ త్వా మ॒ఖాయ॒ త్వేత్యా॑హ ।
ఏ॒తా వా ఏ॒తస్య॑ దే॒వతాః᳚ । తాభి॑రే॒వైన॒గ్ం॒ సమ॑ర్ధయతి । మద॑న్తీభిః॒ ప్రోఖ్ష॑తి । తేజ॑ ఏ॒వాస్మి॑-న్దధాతి ॥ 30 ॥

అ॒భి॒పూ॒ర్వ-మ్ప్రోఖ్ష॑తి । అ॒భి॒పూ॒ర్వ-మే॒వాస్మి॒న్-తేజో॑ దధాతి । త్రిః ప్రోఖ్ష॑తి । త్ర్యా॑వృ॒ద్ధి య॒జ్ఞః । అథో॑ మేద్ధ్య॒త్వాయ॑ । హోతా-ఽన్వా॑హ । రఖ్ష॑సా॒మప॑హత్యై । అన॑వానమ్ । ప్రా॒ణానా॒గ్ం॒ సన్త॑త్యై ।
త్రి॒ష్టుభ॑-స్స॒తీ-ర్గా॑య॒త్రీరి॒వాన్వా॑హ ॥ 31 ॥

గా॒య॒త్రో హి ప్రా॒ణః । ప్రా॒ణమే॒వ యజ॑మానే దధాతి । సన్త॑త॒మన్వా॑హ । ప్రా॒ణానా॑మ॒న్నాద్య॑స్య॒ సన్త॑త్యై । అథో॒ రఖ్ష॑సా॒మప॑హత్యై । య-త్పరి॑మితా అనుబ్రూ॒యాత్ । పరి॑మిత॒మవ॑రున్ధీత । అప॑రిమితా॒ అన్వా॑హ ।
అప॑రిమిత॒స్యావ॑రుద్ధ్యై । శిరో॒ వా ఏ॒త-ద్య॒జ్ఞస్య॑ ॥ 32 ॥

య-త్ప్ర॑వ॒ర్గ్యః॑ । ఊంర్ముఞ్జాః᳚ । య-న్మౌ॒ఞ్జో వే॒దో భవ॑తి । ఊ॒ర్జైవ య॒జ్ఞస్య॒ శిర॒-స్సమ॑ర్ధయతి । ప్రా॒ణా॒హు॒తీ-ర్జు॑హోతి । ప్రా॒ణానే॒వ యజ॑మానే దధాతి । స॒ప్త జు॑హోతి । స॒ప్త వై శీ॑ర్​ష॒ణ్యాః᳚ ప్రా॒ణాః । ప్రా॒ణానే॒వాస్మి॑-న్దధాతి । దే॒వస్త్వా॑ సవి॒తా మద్ధ్వా॑-ఽన॒క్త్విత్యా॑హ ॥ 33 ॥

తేజ॑సై॒వైన॑మనక్తి । పృ॒థి॒వీ-న్తప॑సస్త్రాయ॒స్వేతి॒ హిర॑ణ్య॒ముపా᳚స్యతి । అ॒స్యా అన॑తిదాహాయ । శిరో॒ వా ఏ॒త-ద్య॒జ్ఞస్య॑ । య-త్ప్ర॑వ॒ర్గ్యః॑ । అ॒గ్ని-స్సర్వా॑ దే॒వతాః᳚ । ప్ర॒ల॒వానా॒దీప్యోపా᳚స్యతి । దే॒వతా᳚స్వే॒వ య॒జ్ఞస్య॒ శిరః॒ ప్రతి॑దధాతి । అప్ర॑తిశీర్ణాగ్ర-మ్భవతి ।
ఏ॒త-ద్బ॑ర్​హి॒ర్​హ్యే॑షః ॥ 34 ॥

అ॒ర్చిర॑సి శో॒చిర॒సీత్యా॑హ । తేజ॑ ఏ॒వాస్మి॑-న్బ్రహ్మవర్చ॒స-న్ద॑ధాతి । సగ్ంసీ॑దస్వ మ॒హాగ్ం అ॒సీత్యా॑హ । మ॒హాన్. హ్యే॑షః । బ్ర॒హ్మ॒వా॒దినో॑ వదన్తి ।
ఏ॒తే వావ త ఋ॒త్విజః॑ । యే ద॑ర్​శపూర్ణమా॒సయోః᳚ ।
అథ॑ క॒థా హోతా॒ యజ॑మానాయా॒శిషో॒ నాశా᳚స్త॒ ఇతి॑ ।
పు॒రస్తా॑దాశీః॒ ఖలు॒ వా అ॒న్యో య॒జ్ఞః । ఉ॒పరి॑ష్టాదాశీర॒న్యః ॥ 35 ॥

అ॒నా॒ధృ॒ష్యా పు॒రస్తా॒దితి॒ యదే॒తాని॒ యజూ॒గ్॒ష్యాహ॑ । శీ॒ర్॒ష॒త ఏ॒వ య॒జ్ఞస్య॒ యజ॑మాన ఆ॒శిషో-ఽవ॑రున్ధే । ఆయుః॑ పు॒రస్తా॑దాహ । ప్ర॒జా-న్ద॑ఖ్షిణ॒తః । ప్రా॒ణ-మ్ప॒శ్చాత్ ।
శ్రోత్ర॑ముత్తర॒తః । విధృ॑తిము॒పరి॑ష్టాత్ । ప్రా॒ణానే॒వాస్మై॑ స॒మీచో॑ దధాతి ।
ఈ॒శ్వ॒రో వా ఏ॒ష దిశో-ఽనూన్మ॑దితోః ।
యన్దిశో-ఽను॑ వ్యాస్థా॒పయ॑న్తి ॥ 36 ॥

మనో॒రశ్వా॑-ఽసి॒ భూరి॑పు॒త్రేతీ॒మా-మ॒భిమృ॑శతి ।
ఇ॒యం-వైఀ మనో॒రశ్వా॒ భూరి॑పుత్రా । అ॒స్యామే॒వ ప్రతి॑తిష్ఠ॒త్యను॑న్మాదాయ । సూ॒ప॒సదా॑ మే భూయా॒ మా మా॑ హిగ్ంసీ॒రిత్యా॒హాహిగ్ం॑సాయై ।
చిత॑-స్స్థ పరి॒చిత॒ ఇత్యా॑హ । అప॑చితిమే॒వాస్మి॑-న్దధాతి । శిరో॒ వా ఏ॒త-ద్య॒జ్ఞస్య॑ । య-త్ప్ర॑వ॒ర్గ్యః॑ ।
అ॒సౌ ఖలు॒ వా ఆ॑ది॒త్యః ప్ర॑వ॒ర్గ్యః॑ । తస్య॑ మ॒రుతో॑ ర॒శ్మయః॑ ॥ 37 ॥

స్వాహా॑ మ॒రుద్భిః॒ పరి॑శ్రయ॒స్వేత్యా॑హ । అ॒ముమే॒వాది॒త్యగ్ం ర॒శ్మిభిః॒ పర్యూ॑హతి ।
తస్మా॑-ద॒సావా॑ది॒త్యో॑-ఽముష్మి॑న్ ఀలో॒కే ర॒శ్మిభిః॒ పర్యూ॑ఢః । తస్మా॒-ద్రాజా॑ వి॒శా పర్యూ॑ఢః । తస్మా᳚-ద్గ్రామ॒ణీ-స్స॑జా॒తైః పర్యూ॑ఢః । అ॒గ్నే-స్సృ॒ష్టస్య॑ య॒తః । విక॑ఙ్కత॒-మ్భా ఆ᳚ర్చ్ఛత్ ।
య-ద్వైక॑ఙ్కతాః పరి॒ధయో॒ భవ॑న్తి ।
భా ఏ॒వావ॑రున్ధే । ద్వాద॑శ భవన్తి ॥ 38 ॥

ద్వాద॑శ॒ మాసా᳚-స్సం​వఀథ్స॒రః । సం॒​వఀ॒థ్స॒రమే॒వావ॑రున్ధే ।
అస్తి॑ త్రయోద॒శో మాస॒ ఇత్యా॑హుః । య-త్త్ర॑యోద॒శః ప॑రి॒ధిర్భవ॑తి । తేనై॒వ త్ర॑యోద॒శ-మ్మాస॒మవ॑రున్ధే । అ॒న్తరి॑ఖ్షస్యాన్త॒-ర్ధిర॒సీత్యా॑హ॒ వ్యావృ॑త్త్యై । దివ॒-న్తప॑సస్త్రాయ॒స్వే-త్యు॒పరి॑ష్టా॒-ద్ధిర॑ణ్య॒మధి॒ నిద॑ధాతి । అ॒ముష్యా॒ అన॑తిదాహాయ । అథో॑ ఆ॒భ్యామే॒వైన॑ముభ॒యతః॒ పరి॑గృహ్ణాతి ।
అర్​హ॑-న్బిభర్​షి॒ సాయ॑కాని॒ ధన్వేత్యా॑హ ॥ 39 ॥

స్తౌత్యే॒వైన॑మే॒తత్ । గా॒య॒త్రమ॑సి॒ త్రైష్టు॑భమసి॒ జాగ॑తమ॒సీతి॑ ధ॒విత్రా॒ణ్యాద॑త్తే । ఛన్దో॑భిరే॒వైనా॒న్యాద॑త్తే । మధు॒ మద్ధ్వితి॑ ధూనోతి । ప్రా॒ణో వై మధు॑ । ప్రా॒ణమే॒వ యజ॑మానే దధాతి । త్రిః పరి॑యన్తి । త్రి॒వృద్ధి ప్రా॒ణః ।
త్రిః పరి॑యన్తి । త్ర్యా॑వృ॒ద్ధి య॒జ్ఞః ॥ 40 ॥
అథో॒ రఖ్ష॑సా॒మప॑హత్యై । త్రిః పునః॒ పరి॑యన్తి ।
షట్-థ్సమ్ప॑ద్యన్తే । షడ్వా ఋ॒తవః॑ । ఋ॒తుష్వే॒వ ప్రతి॑తిష్ఠన్తి । యో వై ఘ॒ర్మస్య॑ ప్రి॒యాన్-త॒నువ॑మా॒క్రామ॑తి । దు॒శ్చర్మా॒ వై స భ॑వతి ।
ఏ॒ష హ॒ వా అ॑స్య ప్రి॒యా-న్త॒నువ॒మాక్రా॑మతి ।
య స్త్రిః ప॒రీత్య॑ చతు॒ర్థ-మ్పర్యే॑తి ।
ఏ॒తాగ్ం హ॒ వా అ॑స్యో॒గ్రదే॑వో॒ రాజ॑ని॒రాచ॑క్రామ ॥ 41 ॥

తతో॒ వై స దు॒శ్చర్మా॑-ఽభవత్ । తస్మా॒-త్త్రిః ప॒రీత్య॒ న చ॑తు॒ర్థ-మ్పరీ॑యాత్ । ఆ॒త్మనో॑ గోపీ॒థాయ॑ । ప్రా॒ణా వై ధ॒విత్రా॑ణి । అవ్య॑తిషఙ్గ-న్ధూన్వన్తి ।
ప్రా॒ణానా॒-మవ్య॑తిషఙ్గాయ॒ క్లృప్త్యై᳚ । వి॒ని॒షద్య॑ ధూన్వన్తి । ది॒ఖ్ష్వే॑వ ప్రతి॑తిష్ఠన్తి । ఊ॒ర్ధ్వన్ధూ᳚న్వన్తి । సు॒వ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్య॒ సమ॑ష్ట్యై । స॒ర్వతో॑ ధూన్వన్తి ।
తస్మా॑ద॒యగ్ం స॒ర్వతః॑ పవతే ॥ 42 ॥
(ద॒ధా॒- తీ॒వాన్వా॑హ - య॒జ్ఞ - స్యా॑హై॒ - ష - ఉ॒పరి॑ష్టాదాశీర॒న్యో - వ్యా᳚స్థా॒పయ॑న్తి - ర॒శ్మయో॑ - భవన్తి॒ - ధన్వేత్యా॑హ - య॒జ్ఞ - శ్చ॑క్రామ॒ - సమ॑ష్ట్యై॒ ద్వే చ॑) (అ. 4)

అనువాకం 5
అ॒గ్నిష్ట్వా॒ వసు॑భిః పు॒రస్తా᳚-ద్రోచయతు గాయ॒త్రేణ॒ ఛన్ద॒సేత్యా॑హ । అ॒గ్నిరే॒వైనం॒-వఀసు॑భిః పు॒రస్తా᳚-ద్రోచయతి గాయ॒త్రేణ॒ ఛన్ద॑సా । స మా॑ రుచి॒తో రో॑చ॒యేత్యా॑హ । ఆ॒శిష॑మే॒వైతామాశా᳚స్తే ।
ఇన్ద్ర॑స్త్వా రు॒ద్రై-ర్ద॑ఖ్షిణ॒తో రో॑చయతు॒ త్రైష్టు॑భేన॒
ఛన్ద॒సేత్యా॑హ । ఇన్ద్ర॑ ఏ॒వైనగ్ం॑ రు॒ద్రై-ర్ద॑ఖ్షిణ॒తో రో॑చయతి॒ త్రైష్టు॑భేన॒ ఛన్ద॑సా । స మా॑ రుచి॒తో రో॑చ॒యేత్యా॑హ । ఆ॒శిష॑మే॒వైతామాశా᳚స్తే ।
వరు॑ణస్త్వా-ఽఽది॒త్యైః ప॒శ్చా-ద్రో॑చయతు॒ జాగ॑తేన॒ ఛన్ద॒సేత్యా॑హ । వరు॑ణ ఏ॒వైన॑మాది॒త్యైః ప॒శ్చా-ద్రో॑చయతి॒ జాగ॑తేన॒ ఛన్ద॑సా ॥ 43 ॥

స మా॑ రుచి॒తో రో॑చ॒యేత్యా॑హ । ఆ॒శిష॑మే॒వైతామాశా᳚స్తే ।
ద్యు॒తా॒నస్త్వా॑ మారు॒తో మ॒రుద్భి॑రుత్తర॒తో రో॑చయ॒త్వాను॑ష్టుభేన॒ ఛన్ద॒సేత్యా॑హ ।
ద్యు॒తా॒న ఏ॒వైన॑-మ్మారు॒తో మ॒రుద్భి॑రుత్తర॒తో రో॑చయ॒త్యాను॑ష్టుభేన॒ ఛన్ద॑సా ।
స మా॑ రుచి॒తో రో॑చ॒యేత్యా॑హ । ఆ॒శిష॑మే॒వైతామాశా᳚స్తే ।
బృహ॒స్పతి॑స్త్వా॒ విశ్వై᳚-ర్దే॒వైరు॒పరి॑ష్టా-ద్రోచయతు॒ పాఙ్క్తే॑న॒ ఛన్ద॒సేత్యా॑హ ।
బృహ॒స్పతి॑రే॒వైనం॒ ఀవిశ్వై᳚-ర్దే॒వైరు॒పరి॑ష్టా-ద్రోచయతి॒ పాఙ్క్తే॑న॒ ఛన్ద॑సా ।
స మా॑ రుచి॒తో రో॑చ॒యేత్యా॑హ । ఆ॒శిష॑మే॒వైతామాశా᳚స్తే ॥ 44 ॥

రో॒చి॒తస్త్వ-న్దే॑వ ఘర్మ దే॒వేష్వసీత్యా॑హ । రో॒చి॒తో హ్యే॑ష దే॒వేషు॑ । రో॒చి॒షీ॒యాహ-మ్మ॑ను॒ష్యే᳚ష్విత్యా॑హ । రోచ॑త ఏ॒వైష మ॑ను॒ష్యే॑షు । సమ్రా᳚డ్ ఘర్మ రుచి॒తస్త్వ-న్దే॒వేష్వాయు॑ష్మాగ్​ స్తేజ॒స్వీ బ్ర॑హ్మవర్చ॒స్య॑సీత్యా॑హ ।
రు॒చి॒తో హ్యే॑ష దే॒వేష్వాయు॑ష్మాగ్​ స్తేజ॒స్వీ బ్ర॑హ్మవర్చ॒సీ ।
రు॒చి॒తో॑-ఽహ-మ్మ॑ను॒ష్యే᳚ష్వాయు॑ష్మాగ్​ స్తేజ॒స్వీ బ్ర॑హ్మవర్చ॒సీ భూ॑యాస॒మిత్యా॑హ ।
రు॒చి॒త ఏ॒వైష మ॑ను॒ష్యే᳚ష్వాయు॑ష్మాగ్​ స్తేజ॒స్వీ బ్ర॑హ్మవర్చ॒సీ భ॑వతి । రుగ॑సి॒ రుచ॒-మ్మయి॑ ధేహి॒ మయి॒ రుగిత్యా॑హ । ఆ॒శిష॑మే॒వైతామాశా᳚స్తే ।
తం-యఀదే॒తై-ర్యజు॑ర్భి॒రరో॑చయిత్వా । రు॒చి॒తో ఘ॒ర్మ ఇతి॑ ప్రబ్రూ॒యాత్ । అరో॑చుకో-ఽద్ధ్వ॒ర్యు-స్స్యాత్ ।
అరో॑చుకో॒ యజ॑మానః । అథ॒ యదే॑నమే॒తైర్యజు॑ర్భీ రోచయి॒త్వా । రు॒చి॒తో ఘర్మ॒ ఇతి॒ ప్రాహ॑ । రోచు॑కో-ఽద్ధ్వ॒ర్యు-ర్భవ॑తి । రోచు॑కో॒ యజ॑మానః ॥ 45 ॥
(ప॒శ్చా-ద్రో॑చయతి॒ జగ॑తేన॒ ఛన్ద॑సా॒ - పాఙ్క్తే॑న॒ ఛన్ద॑సా॒ స మా॑ రుచి॒తో రో॑చ॒యేత్యా॑హా॒శిష॑మే॒వైతామాశా᳚స్తే - శాస్తే॒ ఽష్టౌ చ॑) (అ. 5)

అనువాకం 6
శిరో॒ వా ఏ॒త-ద్య॒జ్ఞస్య॑ । య-త్ప్ర॑వ॒ర్గ్యః॑ । గ్రీ॒వా ఉ॑ప॒సదః॑ । పు॒రస్తా॑దుప॒సదా᳚-మ్ప్రవ॒ర్గ్య॑-మ్ప్రవృ॑ణక్తి । గ్రీ॒వాస్వే॒వ య॒జ్ఞస్య॒ శిరః॒ ప్రతి॑దధాతి । త్రిః ప్రవృ॑ణక్తి । త్రయ॑ ఇ॒మే లో॒కాః । ఏ॒భ్య ఏ॒వ లో॒కేభ్యో॑ య॒జ్ఞస్య॒ శిరో-ఽవ॑రున్ధే ।
షట్-థ్సమ్ప॑ద్యన్తే । షడ్వా ఋ॒తవః॑ ॥ 46 ॥

ఋ॒తుభ్య॑ ఏ॒వ య॒జ్ఞస్య॒ శిరో-ఽవ॑రున్ధే । ద్వాద॑శ॒ కృత్వః॒ ప్రవృ॑ణక్తి । ద్వాద॑శ॒ మాసా᳚-స్సం​వఀథ్స॒రః । సం॒​వఀ॒థ్స॒రాదే॒వ య॒జ్ఞస్య॒ శిరో-ఽవ॑రున్ధే । చతు॑ర్విగ్ంశతి॒-స్సమ్ప॑ద్యన్తే । చతు॑ర్విగ్ంశతిరర్ధమా॒సాః ।
అ॒ర్ధ॒మా॒సేభ్య॑ ఏ॒వ య॒జ్ఞస్య॒ శిరో-ఽవ॑రున్ధే । అథో॒ ఖలు॑ । స॒కృదే॒వ ప్ర॒వృజ్యః॑ । ఏక॒గ్ం॒ హి శిరః॑ ॥ 47 ॥

అ॒గ్ని॒ష్టో॒మే ప్రవృ॑ణక్తి । ఏ॒తావా॒న్॒. వై య॒జ్ఞః । యావా॑నగ్నిష్టో॒మః । యావా॑నే॒వ య॒జ్ఞః । తస్య॒ శిరః॒ ప్రతి॑దధాతి । నోక్థ్యే᳚ ప్రవృ॑ఞ్జ్యాత్ ।
ప్ర॒జా వై ప॒శవ॑ ఉ॒క్థాని॑ । యదు॒క్థ్యే᳚ ప్రవృ॒ఞ్జ్యాత్ ।
ప్ర॒జా-మ్ప॒శూన॑స్య॒ నిర్ద॑హేత్ । వి॒శ్వ॒జితి॒ సర్వ॑పృష్ఠే॒ ప్రవృ॑ణక్తి ॥ 48 ॥

పృ॒ష్ఠాని॒ వా అచ్యు॑తఞ్చ్యావయన్తి ।
పృ॒ష్ఠైరే॒వాస్మా॒ అచ్యు॑తఞ్చ్యావయి॒త్వా-ఽవ॑రున్ధే । అప॑శ్య-ఙ్గో॒పామిత్యా॑హ । ప్రా॒ణో వై గో॒పాః । ప్రా॒ణమే॒వ ప్ర॒జాసు॒ వియా॑తయతి ।
అప॑శ్య-ఙ్గో॒పామిత్యా॑హ । అ॒సౌ వా ఆ॑ది॒త్యో గో॒పాః । స హీమాః ప్ర॒జా గో॑పా॒యతి॑ । తమే॒వ ప్ర॒జానా᳚-ఙ్గో॒ప్తార॑-ఙ్కురుతే । అని॑పద్యమాన॒మిత్యా॑హ ॥ 49 ॥

న హ్యే॑ష ని॒పద్య॑తే । ఆ చ॒ పరా॑ చ ప॒థిభి॒శ్చర॑న్త॒మిత్యా॑హ । ఆ చ॒ హ్యే॑ష పరా॑ చ ప॒థిభి॒శ్చర॑తి । స స॒ద్ధ్రీచీ॒-స్స విషూ॑చీ॒ర్వసా॑న॒ ఇత్యా॑హ । స॒ద్ధ్రీచీ᳚శ్చ॒ హ్యే॑ష విషూ॑చీశ్చ॒ వసా॑నః ప్ర॒జా అ॒భి వి॒పశ్య॑తి । ఆ వ॑రీవర్తి॒ భువ॑నేష్వ॒న్తరిత్యా॑హ । ఆ హ్యే॑ష వ॑రీ॒వర్తి॒ భువ॑నేష్వ॒న్తః । అత్ర॑ ప్రా॒వీర్మధు॒ మాద్ధ్వీ᳚భ్యా॒-మ్మధు॒ మాధూ॑చీభ్యా॒మిత్యా॑హ ।
వాస॑న్తికావే॒వాస్మా॑ ఋ॒తూ క॑ల్పయతి ।
సమ॒గ్నిర॒గ్నినా॑ గ॒తేత్యా॑హ ॥ 50 ॥

గ్రైష్మా॑వే॒వాస్మా॑ ఋ॒తూ క॑ల్పయతి । సమ॒గ్నిర॒గ్నినా॑ గ॒తేత్యా॑హ । అ॒గ్నిర్​హ్యే॑వైషో᳚-ఽగ్నినా॑ స॒ఙ్గచ్ఛ॑తే । స్వాహా॒ సమ॒గ్నిస్తప॑సా గ॒తేత్యా॑హ ।
పూర్వ॑మే॒వోది॒తమ్ । ఉత్త॑రేణా॒భిగృ॑ణాతి ।
ధ॒ర్తా ది॒వో విభా॑సి॒ రజ॑సః పృథి॒వ్యా ఇత్యా॑హ ।
వార్​షి॑కావే॒వాస్మా॑ ఋ॒తూ క॑ల్పయతి ।
హృ॒దే త్వా॒ మన॑సే॒ త్వేత్యా॑హ । శా॒ర॒దావే॒వాస్మా॑ ఋ॒తూ క॑ల్పయతి ॥ 51 ॥

ది॒వి దే॒వేషు॒ హోత్రా॑ య॒చ్ఛేత్యా॑హ । హోత్రా॑భిరే॒వేమాన్ ఀలో॒కాన్-థ్స-న్ద॑ధాతి । విశ్వా॑సా-మ్భువా-మ్పత॒ ఇత్యా॑హ । హైమ॑న్తికావే॒వాస్మా॑ ఋ॒తూ క॑ల్పయతి ।
దే॒వ॒శ్రూస్త్వ-న్దే॑వ ఘర్మ దే॒వా-న్పా॒హీత్యా॑హ ।
శై॒శి॒రావే॒వాస్మా॑ ఋ॒తూ క॑ల్పయతి ।
త॒పో॒జాం-వాఀచ॑మ॒స్మే నియ॑చ్ఛ దేవా॒యువ॒మిత్యా॑హ ।
యా వై మేద్ధ్యా॒ వాక్ । సా త॑పో॒జాః । తామే॒వావ॑రున్ధే ॥ 52 ॥

గర్భో॑ దే॒వానా॒మిత్యా॑హ । గర్భో॒ హ్యే॑ష దే॒వానా᳚మ్ । పి॒తా మ॑తీ॒నామిత్యా॑హ । ప్ర॒జా వై మ॒తయః॑ । తాసా॑మే॒ష ఏ॒వ పి॒తా । య-త్ప్ర॑వ॒ర్గ్యః॑ ।
తస్మా॑దే॒వమా॑హ । పతిః॑ ప్ర॒జానా॒మిత్యా॑హ । పతి॒ర్​హ్యే॑ష ప్ర॒జానా᳚మ్ । మతిః॑ కవీ॒నామిత్యా॑హ ॥ 53 ॥

మతి॒ర్​హ్యే॑ష క॑వీ॒నామ్ । స-న్దే॒వో దే॒వేన॑ సవి॒త్రా ఽయ॑తిష్ట॒ సగ్ం సూర్యే॑ణారు॒క్తేత్యా॑హ ।
అ॒ముఞ్చై॒వాది॒త్య-మ్ప్ర॑వ॒ర్గ్య॑ఞ్చ॒ సగ్ంశా᳚స్తి ।
ఆ॒యు॒ర్దాస్త్వమ॒స్మభ్య॑-ఙ్ఘర్మ వర్చో॒దా అ॒సీత్యా॑హ ।
ఆ॒శిష॑మే॒వైతామాశా᳚స్తే । పి॒తా నో॑-ఽసి పి॒తా నో॑ బో॒ధేత్యా॑హ । బో॒ధయ॑త్యే॒వైన᳚మ్ । న వై॒ తే॑-ఽవకా॒శా భ॑వన్తి । పత్ని॑యై దశ॒మః ।
నవ॒ వై పురు॑షే ప్రా॒ణాః ॥ 54 ॥

నాభి॑ర్దశ॒మీ । ప్రా॒ణానే॒వ యజ॑మానే దధాతి । అథో॒ దశా᳚ఖ్షరా వి॒రాట్ । అన్నం॑-విఀ॒రాట్ । వి॒రాజై॒వాన్నాద్య॒మవ॑రున్ధే । య॒జ్ఞస్య॒ శిరో᳚-ఽచ్ఛిద్యత । త-ద్దే॒వా హోత్రా॑భిః॒ ప్రత్య॑దధుః । ఋ॒త్విజో-ఽవే᳚ఖ్షన్తే । ఏ॒తా వై హోత్రాః᳚ । హోత్రా॑భిరే॒వ య॒జ్ఞస్య॒ శిరః॒ ప్రతి॑దధాతి ॥ 55 ॥

రు॒చి॒తమవే᳚ఖ్షన్తే । రు॒చి॒తాద్వై ప్ర॒జాప॑తిః ప్ర॒జా అ॑సృజత । ప్ర॒జానా॒గ్ం॒ సృష్ట్యై᳚ । రు॒చి॒తమవే᳚ఖ్షన్తే । రు॒చి॒తాద్వై ప॒ర్జన్యో॑ వర్​షతి । వర్​షు॑కః ప॒ర్జన్యో॑ భవతి । స-మ్ప్ర॒జా ఏ॑ధన్తే । రు॒చి॒తమవే᳚ఖ్షన్తే । రు॒చి॒తం ఀవై బ్ర॑హ్మవర్చ॒సమ్ । బ్ర॒హ్మ॒వ॒ర్చ॒సినో॑ భవన్తి ॥ 56 ॥

అ॒ధీ॒యన్తో-ఽవే᳚ఖ్షన్తే । సర్వ॒మాయు॑ర్యన్తి । న పత్న్యవే᳚ఖ్షేత । య-త్పన్త్య॒వేఖ్షే॑త । ప్రజా॑యేత । ప్ర॒జాన్త్వ॑స్యై॒ నిర్ద॑హేత్ । యన్నావేఖ్షే॑త । న ప్రజా॑యేత ।
నాస్యై᳚ ప్ర॒జాన్నిర్ద॑హేత్ । తి॒ర॒స్కృత్య॒ యజు॑-ర్వాచయతి । ప్రజా॑యతే । నాస్యై᳚ ప్ర॒జాన్నిర్ద॑హతి । త్వష్టీ॑మతీ తే సపే॒యేత్యా॑హ । సపా॒ద్ధి ప్ర॒జాః ప్ర॒జాయ॑న్తే ॥ 57 ॥
(ఋ॒తవో॒ - హి శిరః॒ - సర్వ॑పృష్ఠే॒ ప్రవృ॑ణ॒ - క్త్యని॑పద్యమాన॒మిత్యా॑హ - గ॒తేత్యా॑హ - శార॒దావే॒వాస్మా॑ ఋ॒తూ క॑ల్పయతి - రున్ధే - కవి॒నామిత్యా॑హ - ప్రా॒ణాః - ప్రతి॑దధాతి - భవన్తి - వాచయతి చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 6)
అనువాకం 7
దే॒వస్య॑ త్వా సవి॒తుః ప్ర॑స॒వ ఇతి॑ రశ॒నామాద॑త్తే॒ ప్రసూ᳚త్యై । అ॒శ్వినో᳚-ర్బా॒హుభ్యా॒మిత్యా॑హ । అ॒శ్వినౌ॒ హి దే॒వానా॑మద్ధ్వ॒ర్యూ ఆస్తా᳚మ్ । పూ॒ష్ణో హస్తా᳚భ్యా॒మిత్యా॑హ॒ యత్యై᳚ । ఆద॒దే-ఽది॑త్యై॒ రాస్నా॒-ఽసీత్యా॑హ॒ యజు॑ష్కృత్యై । ఇడ॒ ఏహ్యది॑త॒ ఏహి॒ సర॑స్వ॒త్యేహీత్యా॑హ । ఏ॒తాని॒ వా అ॑స్యై దేవనా॒మాని॑ ।
దే॒వ॒నా॒మైరే॒వైనా॒-మాహ్వ॑యతి । అసా॒వేహ్య-సా॒వేహ్య-సా॒వేహీత్యా॑హ । ఏ॒తాని॒ వా అ॑స్యై మనుష్యనా॒మాని॑ ॥ 58 ॥

మ॒ను॒ష్య॒నా॒మైరే॒వైనా॒మాహ్వ॑యతి ।
షట్-థ్సమ్ప॑ద్యన్తే । షడ్వా ఋ॒తవః॑ ।
ఋ॒తుభి॑రే॒వైనా॒మాహ్వ॑యతి । అది॑త్యా ఉ॒ష్ణీష॑మ॒సీత్యా॑హ । య॒థా॒య॒జురే॒వైతత్ ।
వా॒యుర॑స్యై॒డ ఇత్యా॑హ । వా॒యు॒దే॒వ॒త్యో॑ వై వ॒థ్సః ।
పూ॒షా త్వో॒పావ॑సృజ॒త్విత్యా॑హ । పౌ॒ష్ణా వై దే॒వత॑యా ప॒శవః॑ ॥ 59 ॥

స్వయై॒వైన॑-న్దే॒వత॑యో॒పావ॑సృజతి । అ॒శ్విభ్యా॒-మ్ప్రదా॑ప॒యేత్యా॑హ । అ॒శ్వినౌ॒ వై దే॒వానా᳚-మ్భి॒షజౌ᳚ । తాభ్యా॑మే॒వాస్మై॑ భేష॒జ-ఙ్క॑రోతి । యస్తే॒ స్తన॑-శ్శశ॒య ఇత్యా॑హ । స్తౌత్యే॒వైనా᳚మ్ । ఉస్ర॑ ఘ॒ర్మగ్ం శి॒గ్ం॒షోస్ర॑ ఘ॒ర్మ-మ్పా॑హి ఘ॒ర్మాయ॑ శి॒గ్ం॒షేత్యా॑హ । యథా᳚ బ్రూ॒యాద॒ముష్మై॑ దే॒హీతి॑ । తా॒దృగే॒వ తత్ । బృహ॒స్పతి॒స్త్వోప॑సీద॒త్విత్యా॑హ ॥ 60 ॥

బ్రహ్మ॒ వై దే॒వానా॒-మ్బృహ॒స్పతిః॑ । బ్రహ్మ॑ణై॒వైనా॒ముప॑సీదతి ।
దాన॑వ-స్స్థ॒ పేర॑వ॒ ఇత్యా॑హ । మేద్ధ్యా॑నే॒వైనా᳚న్కరోతి ।
వి॒ష్వ॒గ్వృతో॒ లోహి॑తే॒నేత్యా॑హ॒ వ్యావృ॑త్త్యై ।
అ॒శ్విభ్యా᳚-మ్పిన్వస్వ॒ సర॑స్వత్యై పిన్వస్వ పూ॒ష్ణే పి॑న్వస్వ॒ బృహ॒స్పత॑యే పిన్వ॒స్వేత్యా॑హ ।
ఏ॒తాభ్యో॒ హ్యే॑షా దే॒వతా᳚భ్యః॒ పిన్వ॑తే ।
ఇన్ద్రా॑య పిన్వ॒స్వేన్ద్రా॑య పిన్వ॒స్వేత్యా॑హ ।
ఇన్ద్ర॑మే॒వ భా॑గ॒ధేయే॑న॒ సమ॑ర్ధయతి । ద్విరిన్ద్రా॒యేత్యా॑హ ॥ 61 ॥

తస్మా॒దిన్ద్రో॑ దే॒వతా॑నా-మ్భూయిష్ఠ॒భాక్త॑మః ।
గా॒య॒త్రో॑-ఽసి॒ త్రైష్టు॑భో-ఽసి॒ జాగ॑తమ॒సీతి॑ శఫోపయ॒మానాద॑త్తే ।
ఛన్దో॑భిరే॒వైనా॒నాద॑త్తే । స॒హోర్జో భా॒గేనోప॒మేహీత్యా॑హ ।
ఊ॒ర్జ ఏ॒వైన॑-మ్భా॒గమ॑కః ।
అ॒శ్వినౌ॒ వా ఏ॒త-ద్య॒జ్ఞస్య॒ శిరః॑ ప్రతి॒దధ॑తావబ్రూతామ్ ।
ఆ॒వాభ్యా॑మే॒వ పూర్వా᳚భ్యాం॒-వఀష॑ట్క్రియాతా॒ ఇతి॑ ।
ఇన్ద్రా᳚శ్వినా॒ మధు॑న-స్సార॒ఘస్యేత్యా॑హ ।
అ॒శ్విభ్యా॑మే॒వ పూర్వా᳚భ్యాం॒-వఀష॑ట్కరోతి ।
అథో॑ అ॒శ్వినా॑వే॒వ భా॑గ॒ధేయే॑న॒ సమ॑ర్ధయతి ॥ 62 ॥

ఘ॒ర్మ-మ్పా॑త వసవో॒ యజ॑తా॒ వడిత్యా॑హ ।
వసూ॑నే॒వ భా॑గ॒ధేయే॑న॒ సమ॑ర్ధయతి । య-ద్వ॑షట్కు॒ర్యాత్ । యా॒తయా॑మా-ఽస్య వషట్కా॒ర-స్స్యా᳚త్ ।
యన్న వ॑షట్కు॒ర్యాత్ । రఖ్షాగ్ం॑సి య॒జ్ఞగ్ం హ॑న్యుః । వడిత్యా॑హ । ప॒రోఖ్ష॑మే॒వ వష॑ట్కరోతి । నాస్య॑ యా॒తయా॑మా వషట్కా॒రో భవ॑తి ।
న య॒జ్ఞగ్ం రఖ్షాగ్ం॑సి ఘ్నన్తి ॥ 63 ॥

స్వాహా᳚ త్వా॒ సూర్య॑స్య ర॒శ్మయే॑ వృష్టి॒వన॑యే జుహో॒మీత్యా॑హ । యో వా అ॑స్య॒ పుణ్యో॑ ర॒శ్మిః । స వృ॑ష్టి॒వనిః॑ । తస్మా॑ ఏ॒వైన॑-ఞ్జుహోతి ।
మధు॑ హ॒విర॒సీత్యా॑హ । స్వ॒దయ॑త్యే॒వైన᳚మ్ । సూర్య॑స్య॒ తప॑స్త॒పేత్యా॑హ ।
య॒థా॒య॒జురే॒వైతత్ । ద్యావా॑పృథి॒వీభ్యా᳚-న్త్వా॒ పరి॑గృహ్ణా॒మీత్యా॑హ ।
ద్యావా॑పృథి॒వీభ్యా॑-మే॒వైన॒-మ్పరి॑గృహ్ణాతి ॥ 64 ॥

అ॒న్తరి॑ఖ్షేణ॒ త్వోప॑యచ్ఛా॒మీత్యా॑హ । అ॒న్తరి॑ఖ్షేణై॒వైన॒-ముప॑యచ్ఛతి ।
న వా ఏ॒త-మ్మ॑ను॒ష్యో॑ భర్తు॑మర్​హతి ।
దే॒వానా᳚-న్త్వా పితృ॒ణామను॑మతో॒ భర్తుగ్ం॑ శకేయ॒మిత్యా॑హ । దే॒వైరే॒వైన॑-మ్పి॒తృభి॒రను॑మత॒ ఆద॑త్తే । వి వా ఏ॑నమే॒తద॑ర్ధయన్తి । య-త్ప॒శ్చా-త్ప్ర॒వృజ్య॑ పు॒రో జుహ్వ॑తి । తేజో॑-ఽసి॒ తేజో-ఽను॒ ప్రేహీత్యా॑హ । తేజ॑ ఏ॒వాస్మి॑-న్దధాతి । ది॒వి॒స్పృమ్మా మా॑ హిగ్ంసీ-రన్తరిఖ్ష॒స్పృమ్మా మా॑ హిగ్ంసీః
పృథివి॒స్పృమ్మా మా॑ హిగ్ంసీ॒రిత్యా॒హాహిగ్ం॑సాయై ॥ 65 ॥

సువ॑రసి॒ సువ॑ర్మే యచ్ఛ॒ దివం॑-యఀచ్ఛ ది॒వో మా॑ పా॒హీత్యా॑హ । ఆ॒శిష॑మే॒వైతామాశా᳚స్తే । శిరో॒ వా ఏ॒త-ద్య॒జ్ఞస్య॑ । య-త్ప్ర॑వ॒ర్గ్యః॑ ।
ఆ॒త్మా వా॒యుః । ఉ॒ద్యత్య॑ వాతనా॒మాన్యా॑హ ।
ఆ॒త్మన్నే॒వ య॒జ్ఞస్య॒ శిరః॒ ప్రతి॑దధాతి ।
అన॑వానమ్ । ప్రా॒ణానా॒గ్ం॒ సన్త॑త్యై । పఞ్చా॑హ ॥ 66 ॥

పాఙ్క్తో॑ య॒జ్ఞః । యావా॑నే॒వ య॒జ్ఞః । తస్య॒ శిరః॒ ప్రతి॑దధాతి । అ॒గ్నయే᳚ త్వా॒ వసు॑మతే॒ స్వాహేత్యా॑హ ।
అ॒సౌ వా ఆ॑ది॒త్యో᳚-ఽగ్ని-ర్వసు॑మాన్ । తస్మా॑ ఏ॒వైన॑ఞ్జుహోతి । సోమా॑య త్వా రు॒ద్రవ॑తే॒ స్వాహేత్యా॑హ ।
చ॒న్ద్రమా॒ వై సోమో॑ రు॒ద్రవాన్॑ । తస్మా॑ ఏ॒వైన॑ఞ్జుహోతి । వరు॑ణాయ త్వా-ఽఽది॒త్యవ॑తే॒ స్వాహేత్యా॑హ ॥ 67 ॥

అ॒ఫ్సు వై వరు॑ణ ఆది॒త్యవాన్॑ । తస్మా॑ ఏ॒వైన॑ఞ్జుహోతి ।
బృహ॒స్పత॑యే త్వా వి॒శ్వదే᳚వ్యావతే॒ స్వాహేత్యా॑హ ।
బ్రహ్మ॒ వై దే॒వానా॒-మ్బృహ॒స్పతిః॑ ।
బ్రహ్మ॑ణ ఏ॒వైన॑ఞ్జుహోతి ।
స॒వి॒త్రే త్వ॑ర్భు॒మతే॑ విభు॒మతే᳚ ప్రభు॒మతే॒ వాజ॑వతే॒ స్వాహేత్యా॑హ । సం॒​వఀ॒థ్స॒రో వై స॑వి॒తర్భు॒మాన్. వి॑భు॒మా-న్ప్ర॑భు॒మాన్. వాజ॑వాన్ । తస్మా॑ ఏ॒వైన॑ఞ్జుహోతి । య॒మాయ॒ త్వా-ఽఙ్గి॑రస్వతే పితృ॒మతే॒ స్వాహేత్యా॑హ ।
ప్రా॒ణో వై య॒మో-ఽఙ్గి॑రస్వా-న్పితృ॒మాన్ ॥ 68 ॥

తస్మా॑ ఏ॒వైన॑ఞ్జుహోతి । ఏ॒తాభ్య॑ ఏ॒వైన॑-న్దే॒వతా᳚భ్యో జుహోతి । దశ॒ సమ్ప॑ద్యన్తే । దశా᳚ఖ్షరా వి॒రాట్ । అన్నం॑-విఀ॒రాట్ । వి॒రాజై॒వాన్నాద్య॒మవ॑రున్ధే । రౌ॒హి॒ణాభ్యాం॒-వైఀ దే॒వా-స్సు॑వ॒ర్గం-లోఀ॒కమా॑యన్న్ । త-ద్రౌ॑హి॒ణయో॑ రౌహిణ॒త్వమ్ । య-ద్రౌ॑హి॒ణౌ భవ॑తః । రౌ॒హి॒ణాభ్యా॑మే॒వ త-ద్యజ॑మాన-స్సువ॒ర్గం-లోఀ॒కమే॑తి ।
అహ॒ర్జ్యోతిః॑ కే॒తునా॑ జుషతాగ్ం సుజ్యో॒తిర్జ్యోతి॑షా॒గ్॒ స్వాహా॒ రాత్రి॒ర్జ్యోతిః॑ కే॒తునా॑ జుషతాగ్ం సుజ్యో॒తిర్జ్యోతి॑షా॒గ్॒ స్వాహేత్యా॑హ ।
ఆ॒ది॒త్యమే॒వ తద॒ముష్మి॑న్ ఀలో॒కే-ఽహ్నా॑ ప॒రస్తా᳚-ద్దాధార । రాత్రి॑యా అ॒వస్తా᳚త్ ।
తస్మా॑ద॒సావా॑ది॒త్యో॑ ఽముష్మి॑న్ ఀలో॒కే॑-ఽహోరా॒త్రాభ్యా᳚-న్ధృ॒తః ॥ 69 ॥
(మ॒ను॒ష్య॒నా॒మాని॑ - ప॒శవః॑ - సీద॒త్విత్యా॒ - హేన్ద్రా॒యేత్యా॑హా - ర్ధయతి - ఘ్నన్తి - గృహ్ణా॒ - త్యహిగ్ం॑సాయై॒ - పఞ్చా॑హా - ది॒త్యవ॑తే॒ స్వాహేత్యా॑హ - పితృ॒మా - నే॑తి చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 7)

అనువాకం 8
విశ్వా॒ ఆశా॑ దఖ్షిణ॒సదిత్యా॑హ । విశ్వా॑నే॒వ దే॒వా-న్ప్రీ॑ణాతి । అథో॒ దురి॑ష్ట్యా ఏ॒వైన॑-మ్పాతి । విశ్వా᳚-న్దే॒వాన॑యాడి॒హేత్యా॑హ । విశ్వా॑నే॒వ దే॒వా-న్భా॑గ॒ధేయే॑న॒ సమ॑ర్ధయతి । స్వాహా॑కృతస్య ఘ॒ర్మస్య॒ మధోః᳚ పిబతమశ్వి॒నేత్యా॑హ ।
అ॒శ్వినా॑వే॒వ భా॑గ॒ధేయే॑న॒ సమ॑ర్ధయతి ।
స్వాహా॒-ఽగ్నయే॑ య॒జ్ఞియా॑య॒ శం​యఀజు॑ర్భి॒రిత్యా॑హ । అ॒భ్యే॑వైన॑-ఙ్ఘారయతి । అథో॑ హ॒విరే॒వాకః॑ ॥ 70 ॥

అశ్వి॑నా ఘ॒ర్మ-మ్పా॑తగ్ం హార్దివా॒న-మహ॑ర్ది॒వాభి॑-రూ॒తిభి॒రిత్యా॑హ । అ॒శ్వినా॑వే॒వ భా॑గ॒ధేయే॑న॒ సమ॑ర్ధయతి । అను॑ వా॒-న్ద్యావా॑పృథి॒వీ మగ్ం॑సాతా॒మిత్యా॒హాను॑మత్యై ।
స్వాహేన్ద్రా॑య॒ స్వాహేన్ద్రా॒ వడిత్యా॑హ ।
ఇన్ద్రా॑య॒ హి పు॒రో హూ॒యతే᳚ । ఆ॒శ్రావ్యా॑హ ఘ॒ర్మస్య॑ య॒జేతి॑ । వష॑ట్కృతే జుహోతి । రఖ్ష॑సా॒మప॑హత్యై । అను॑యజతి స్వ॒గాకృ॑త్యై ।
ఘ॒ర్మమ॑పాతమశ్వి॒నేత్యా॑హ ॥ 71 ॥

పూర్వ॑మే॒వోది॒తమ్ । ఉత్త॑రేణా॒భిగృ॑ణాతి ।
అను॑ వా॒న్-ద్యావా॑పృథి॒వీ అ॑మగ్ంసాతా॒మిత్యా॒హాను॑మత్యై ।
త-మ్ప్రా॒వ్యం॑ ఀయథా॒వణ్ణమో॑ ది॒వే నమః॑ పృథి॒వ్యా ఇత్యా॑హ । య॒థా॒య॒జురే॒వైతత్ । ది॒వి ధా॑ ఇ॒మం-యఀ॒జ్ఞం-యఀ॒జ్ఞమి॒మ-న్ది॒వి ధా॒ ఇత్యా॑హ ।
సు॒వ॒ర్గమే॒వైనం॑ ఀలో॒క-ఙ్గ॑మయతి ।
దివ॑-ఙ్గచ్ఛా॒న్తరి॑ఖ్ష-ఙ్గచ్ఛ పృథి॒వీ-ఙ్గ॒చ్ఛేత్యా॑హ ।
ఏ॒ష్వే॑వైనం॑ ఀలో॒కేషు॒ ప్రతి॑ష్ఠాపయతి । పఞ్చ॑ ప్ర॒దిశో॑ గ॒చ్ఛేత్యా॑హ ॥ 72 ॥

ది॒ఖ్ష్వే॑వైన॒-మ్ప్రతి॑ష్ఠాపయతి ।
దే॒వా-న్ఘ॑ర్మ॒పా-న్గ॑చ్ఛ పి॒తౄ-న్ఘ॑ర్మ॒పా-న్గ॒చ్ఛేత్యా॑హ । ఉ॒భయే᳚ష్వే॒వైన॒-మ్ప్రతి॑ష్ఠాపయతి । య-త్పిన్వ॑తే । వర్​షు॑కః ప॒ర్జన్యో॑ భవతి । తస్మా॒-త్పిన్వ॑మానః॒ పుణ్యః॑ । య-త్ప్రామ్పిన్వ॑తే । త-ద్దే॒వానా᳚మ్ । య-ద్ద॑ఖ్షి॒ణా । తత్-పి॑తృ॒ణామ్ ॥ 73 ॥

య-త్ప్ర॒త్యక్ । త-న్మ॑ను॒ష్యా॑ణామ్ । యదుదఙ్ఙ్॑ । త-ద్రు॒ద్రాణా᳚మ్ । ప్రాఞ్చ॒ముద॑ఞ్చ-మ్పిన్వయతి । దే॒వ॒త్రా-ఽకః॑ । అథో॒ ఖలు॑ । సర్వా॒ అను॒ దిశః॑ పిన్వయతి । సర్వా॒ దిశ॒-స్సమే॑ధన్తే । అ॒న్తః॒ప॒రి॒ధి పి॑న్వయతి ॥ 74 ॥

తేజ॒సో-ఽస్క॑న్దాయ । ఇ॒షే పీ॑పిహ్యూ॒ర్జే పీ॑పి॒హీత్యా॑హ ।
ఇష॑మే॒వోర్జం॒-యఀజ॑మానే దధాతి । యజ॑మానాయ పీపి॒హీత్యా॑హ । యజ॑మానాయై॒వైతా-మా॒శిష॒మాశా᳚స్తే ।
మహ్య॒ఞ్జ్యైష్ఠ్యా॑య పీపి॒హీత్యా॑హ ।
ఆ॒త్మన॑ ఏ॒వైతామా॒శిష॒మాశా᳚స్తే ।
త్విష్యై᳚ త్వా ద్యు॒మ్నాయ॑ త్వేన్ద్రి॒యాయ॑ త్వా॒ భూత్యై॒ త్వేత్యా॑హ । య॒థా॒య॒జురే॒వైతత్ । ధర్మా॑-ఽసి సు॒ధర్మా మే᳚ న్య॒స్మే బ్రహ్మా॑ణి ధార॒యేత్యా॑హ ॥ 75 ॥

బ్రహ్మ॑న్నే॒వైన॒-మ్ప్రతి॑ష్ఠాపయతి । నేత్త్వా॒ వాత॑-స్స్క॒న్దయా॒దితి॒ యద్య॑భి॒చరే᳚త్ । అ॒ముష్య॑ త్వా ప్రా॒ణే సా॑దయామ్య॒మునా॑ స॒హ ని॑ర॒ర్థ-ఙ్గ॒చ్ఛేతి॑ బ్రూయా॒-ద్య-న్ద్వి॒ష్యాత్ । యమే॒వ ద్వేష్టి॑ । తేనై॑నగ్ం స॒హ ని॑ర॒ర్థ-ఙ్గ॑మయతి । పూ॒ష్ణే శర॑సే॒ స్వాహేత్యా॑హ । యా ఏ॒వ దే॒వతా॑ హు॒తభా॑గాః । తాభ్య॑ ఏ॒వైన॑ఞ్జుహోతి । గ్రావ॑భ్య॒-స్స్వాహేత్యా॑హ । యా ఏ॒వాన్తరి॑ఖ్షే॒ వాచః॑ ॥ 76 ॥

తాభ్య॑ ఏ॒వైన॑ఞ్జుహోతి । ప్ర॒తి॒రేభ్య॒-స్స్వాహేత్యా॑హ । ప్రా॒ణా వై దే॒వాః ప్ర॑తి॒రాః । తేభ్య॑ ఏ॒వైన॑ఞ్జుహోతి । ద్యావా॑పృథి॒వీభ్యా॒గ్॒ స్వాహేత్యా॑హ ।
ద్యావా॑పృథి॒వీభ్యా॑-మే॒వైన॑ఞ్జుహోతి । పి॒తృభ్యో॑ ఘర్మ॒పేభ్య॒-స్స్వాహేత్యా॑హ । యే వై యజ్వా॑నః । తే పి॒తరో॑ ఘర్మ॒పాః । తేభ్య॑ ఏ॒వైన॑ఞ్జుహోతి ॥ 77 ॥

రు॒ద్రాయ॑ రు॒ద్రహో᳚త్రే॒ స్వాహేత్యా॑హ । రు॒ద్రమే॒వ భా॑గ॒ధేయే॑న॒ సమ॑ర్ధయతి । స॒ర్వత॒-స్సమ॑నక్తి । స॒ర్వత॑ ఏ॒వ రు॒ద్రన్ని॒రవ॑దయతే । ఉద॑ఞ్చ॒న్నిర॑స్యతి ।
ఏ॒షా వై రు॒ద్రస్య॒ దిక్ । స్వాయా॑మే॒వ ది॒శి రు॒ద్రన్ని॒రవ॑దయతే । అ॒ప ఉప॑స్పృశతి మేద్ధ్య॒త్వాయ॑ । నాన్వీ᳚ఖ్షేత । యద॒న్వీఖ్షే॑త ॥ 78 ॥

చఖ్షు॑రస్య ప్ర॒మాయు॑కగ్గ్​ స్యాత్ । తస్మా॒న్నాన్వీఖ్ష్యః॑ ।
అపీ॑పరో॒ మా-ఽహ్నో॒ రాత్రి॑యై మా పాహ్యే॒షా తే॑ అగ్నే స॒మిత్తయా॒ సమి॑ద్ధ్య॒స్వాయు॑ర్మే దా॒ వర్చ॑సా మా-ఽఞ్జీ॒రిత్యా॑హ । ఆయు॑రే॒వాస్మి॒న్ వర్చో॑ దధాతి ।
అపీ॑పరో మా॒ రాత్రి॑యా॒ అహ్నో॑ మా పాహ్యే॒షా తే॑ అగ్నే స॒మిత్తయా॒ సమి॑ద్ధ్య॒స్వాయు॑ర్మే దా॒ వర్చ॑సా మా-ఽఞ్జీ॒రిత్యా॑హ । ఆయు॑రే॒వాస్మి॒న్ వర్చో॑ దధాతి ।
అ॒గ్ని-ర్జ్యోతి॒-ర్జ్యోతి॑ర॒గ్ని-స్స్వాహా॒ సూర్యో॒ జ్యోతి॒ర్జ్యోతి॒-స్సూర్య॒-స్స్వాహేత్యా॑హ । య॒థా॒య॒జురే॒వైతత్ । బ్ర॒హ్మ॒వా॒దినో॑ వదన్తి । హో॒త॒వ్య॑మగ్నిహో॒త్రా(3) న్న హో॑త॒వ్యా(3) మితి॑ ॥ 79 ॥

య-ద్యజు॑షా జుహు॒యాత్ । అయ॑థాపూర్వ॒మాహు॑తీ జుహుయాత్ । యన్న జు॑హు॒యాత్ । అ॒గ్నిః పరా॑భవేత్ । భూ-స్స్వాహేత్యే॒వ హో॑త॒వ్య᳚మ్ । య॒థా॒పూ॒ర్వమాహు॑తీ జు॒హోతి॑ । నాగ్నిః పరా॑భవతి । హు॒తగ్ం హ॒విర్మధు॑ హ॒విరిత్యా॑హ ।
స్వ॒దయ॑త్యే॒వైన᳚మ్ । ఇన్ద్ర॑తమే॒-ఽగ్నావిత్యా॑హ ॥ 80 ॥

ప్రా॒ణో వా ఇన్ద్ర॑తమో॒-ఽగ్నిః ।
ప్రా॒ణ ఏ॒వైన॒మిన్ద్ర॑తమే॒-ఽగ్నౌ జు॑హోతి ।
పి॒తా నో॑-ఽసి॒ మా మా॑ హిగ్ంసీ॒రిత్యా॒హాహిగ్ం॑సాయై ।
అ॒శ్యామ॑ తే దేవ ఘర్మ॒ మధు॑మతో॒ వాజ॑వతః పితు॒మత॒ ఇత్యా॑హ । ఆ॒శిష॑మే॒వైతామాశా᳚స్తే ।
స్వ॒ధా॒వినో॑-ఽశీ॒మహి॑ త్వా॒ మా మా॑ హిగ్ంసీ॒-రిత్యా॒హాహిగ్ం॑సాయై । తేజ॑సా॒ వా ఏ॒తే వ్యృ॑ద్ధ్యన్తే । యే ప్ర॑వ॒ర్గ్యే॑ణ॒ చర॑న్తి । ప్రాశ్ఞ॑న్తి ।
తేజ॑ ఏ॒వాత్మన్-ద॑ధతే ॥ 81 ॥

సం॒​వఀ॒థ్స॒రన్న మా॒గ్ం॒సమ॑శ్ఞీయాత్ । న రా॒మాముపే॑యాత్ । న మృ॒న్మయే॑న పిబేత్ । నాస్య॑ రా॒మ ఉచ్ఛి॑ష్ట-మ్పిబేత్ । తేజ॑ ఏ॒వ తథ్సగ్ంశ్య॑తి ।
దే॒వా॒సు॒రా-స్సం​యఀ ॑త్తా ఆసన్న్ । తే దే॒వా వి॑జ॒యము॑ప॒యన్తః॑ । వి॒భ్రాజి॑ సౌ॒ర్యే బ్రహ్మ॒ సన్న్య॑దధత । య-త్కిఞ్చ॑ దివాకీ॒ర్త్య᳚మ్ ।
తదే॒తేనై॒వ వ్ర॒తేనా॑గోపాయత్ । తస్మా॑దే॒త-ద్వ్ర॒త-ఞ్చా॒ర్య᳚మ్ । తేజ॑సో గోపీ॒థాయ॑ । తస్మా॑దే॒తాని॒ యజూగ్ం॑షి వి॒భ్రాజ॑-స్సౌ॒ర్యస్యేత్యా॑హుః ।
స్వాహా᳚ త్వా॒ సూర్య॑స్య ర॒శ్మిభ్య॒ ఇతి॑ ప్రా॒త-స్సగ్ంసా॑దయతి । స్వాహా᳚ త్వా॒ నఖ్ష॑త్రేభ్య॒ ఇతి॑ సా॒యమ్ ।
ఏ॒తా వా ఏ॒తస్య॑ దే॒వతాః᳚ । తాభి॑రే॒వైన॒గ్ం॒ సమ॑ర్ధయతి ॥ 82 ॥
(అ॒క॒ - ర॒శ్వి॒నేత్యా॑హ - ప్ర॒దిశో॑ గ॒చ్ఛేత్యా॑హ - పితృ॒ణా - మ॑న్తః పరి॒ధి పి॑న్వయతి - ధార॒యేత్యా॑హ॒ - వాచో॑ - ధర్మ॒పా స్తేభ్య॑ ఏ॒వైన॑-ఞ్జుహో - త్య॒న్వీఖ్షే॑త - హోత॒వ్యా (3) మి - త్య॒గ్రావిత్యా॑హ - దధతే - ఽగోపాయ-థ్స॒ప్త చ॑) (అ. 8)

అనువాకం 9
ఘర్మ॒ యా తే॑ ది॒వి శుగితి॑ తి॒స్ర ఆహు॑తీ-ర్జుహోతి ।
ఛన్దో॑భిరే॒వాస్యై॒భ్యో లో॒కేభ్య॒-శ్శుచ॒మవ॑ యజతే । ఇయ॒త్యగ్రే॑ జుహోతి । అథేయ॒త్యథేయ॑తి । త్రయ॑ ఇ॒మే లో॒కాః ।
ఏ॒భ్య ఏ॒వ లో॒కేభ్య॒-శ్శుచ॒మవ॑ యజతే ।
అను॑ నో॒-ఽద్యాను॑మతి॒రిత్యా॒హాను॑మత్యై । ది॒వస్త్వా॑ పర॒స్పాయా॒ ఇత్యా॑హ । ది॒వ ఏ॒వేమాన్ ఀలో॒కా-న్దా॑ధార ।
బ్రహ్మ॑ణస్త్వా పర॒స్పాయా॒ ఇత్యా॑హ ॥ 83 ॥

ఏ॒ష్వే॑వ లో॒కేషు॑ ప్ర॒జా దా॑ధార । ప్రా॒ణస్య॑ త్వా పర॒స్పాయా॒ ఇత్యా॑హ । ప్ర॒జాస్వే॒వ ప్రా॒ణా-న్దా॑ధార । శిరో॒ వా ఏ॒త-ద్య॒జ్ఞస్య॑ । య-త్ప్ర॑వ॒ర్గ్యః॑ । అ॒సౌ ఖలు॒ వా ఆ॑ది॒త్యః ప్ర॑వ॒ర్గ్యః॑ । తం-యఀ-ద్ద॑ఖ్షి॒ణా ప్ర॒త్యఞ్చ॒-ముద॑ఞ్చ-ముద్వా॒సయే᳚త్ ।
జి॒హ్మం-యఀ॒జ్ఞస్య॒ శిరో॑ హరేత్ ।
ప్రాఞ్చ॒ముద్వా॑సయతి । పు॒రస్తా॑దే॒వ య॒జ్ఞస్య॒ శిరః॒ ప్రతి॑దధాతి ॥ 84 ॥

ప్రాఞ్చ॒ముద్వా॑సయతి । తస్మా॑ద॒సావా॑ది॒త్యః పు॒రస్తా॒దుదే॑తి । శ॒ఫో॒ప॒య॒మాన్ధ॒విత్రా॑ణి॒ ధృష్టీ॒ ఇత్య॒న్వవ॑హరన్తి ।
సాత్మా॑నమే॒వైన॒గ్ం॒ సత॑ను-ఙ్కరోతి । సాత్మా॒-ఽముష్మి॑న్ ఀలో॒కే భ॑వతి ।
య ఏ॒వం-వేఀద॑ । ఔదు॑మ్బరాణి భవన్తి । ఊర్గ్వా ఉ॑దు॒మ్బరః॑ । ఊర్జ॑మే॒వావ॑రున్ధే । వర్త్మ॑నా॒ వా అ॒న్విత్య॑ ॥ 85 ॥

య॒జ్ఞగ్ం రఖ్షాగ్ం॑సి జిఘాగ్ంసన్తి । సామ్నా᳚ ప్రస్తో॒తా-ఽన్వవై॑తి । సామ॒ వై ర॑ఖ్షో॒హా । రఖ్ష॑సా॒మప॑హత్యై । త్రిర్ని॒ధన॒ముపై॑తి । త్రయ॑ ఇ॒మే లో॒కాః । ఏ॒భ్య ఏ॒వ లో॒కేభ్యో॒ రఖ్షా॒గ్॒స్యప॑హన్తి । పురు॑షఃపురుషో ని॒ధన॒ముపై॑తి । పురు॑షఃపురుషో॒ హి ర॑ఖ్ష॒స్వీ । రఖ్ష॑సా॒మప॑హత్యై ॥ 86 ॥

య-త్పృ॑థి॒వ్యాము॑ద్వా॒సయే᳚త్ । పృ॒థి॒వీగ్ం శు॒చా-ఽర్ప॑యేత్ । యద॒ఫ్సు । అ॒ప-శ్శు॒చార్ప॑యేత్ । యదోష॑ధీషు । ఓష॑ధీ-శ్శు॒చా-ఽర్ప॑యేత్ ।
య-ద్వన॒స్పతి॑షు । వన॒స్పతీ᳚ఞ్ఛు॒చా-ఽర్ప॑యేత్ । హిర॑ణ్యన్ని॒ధాయోద్వా॑సయతి ।
అ॒మృతం॒-వైఀ హిర॑ణ్యమ్ ॥ 87 ॥

అ॒మృత॑ ఏ॒వైన॒-మ్ప్రతి॑ష్ఠాపయతి ।
వ॒ల్గుర॑సి శం॒-యుఀధా॑యా॒ ఇతి॒ త్రిః ప॑రిషి॒ఞ్చన్పర్యే॑తి । త్రి॒వృద్వా అ॒గ్నిః । యావా॑నే॒వాగ్నిః । తస్య॒ శుచగ్ం॑ శమయతి । త్రిః పునః॒ పర్యే॑తి । షట్-థ్సమ్ప॑ద్యన్తే । షడ్వా ఋ॒తవః॑ । ఋ॒తుభి॑రే॒వాస్య॒ శుచగ్ం॑ శమయతి । చతు॑-స్స్రక్తి॒ర్నాభి॑ర్-ఋ॒తస్యేత్యా॑హ ॥ 88 ॥

ఇ॒యం-వాఀ ఋ॒తమ్ । తస్యా॑ ఏ॒ష ఏ॒వ నాభిః॑ । య-త్ప్ర॑వ॒ర్గ్యః॑ । తస్మా॑దే॒వమా॑హ । సదో॑ వి॒శ్వాయు॒రిత్యా॑హ । సదో॒ హీయమ్ । అప॒ ద్వేషో॒ అప॒ హ్వర॒ ఇత్యా॑హ॒ భ్రాతృ॑వ్యాపనుత్త్యై । ఘర్మై॒తత్తే-ఽన్న॑మే॒త-త్పురీ॑ష॒మితి॑ ద॒ద్ధ్నా మ॑ధుమి॒శ్రేణ॑ పూరయతి ।
ఊర్గ్వా అ॒న్నాద్య॒న్దధి॑ । ఊ॒ర్జైవైన॑మ॒న్నాద్యే॑న॒ సమ॑ర్ధయతి ॥ 89 ॥

అన॑శనాయుకో భవతి । య ఏ॒వం-వేఀద॑ ।
రన్తి॒ర్నామా॑సి ది॒వ్యో గ॑న్ధ॒ర్వ ఇత్యా॑హ ।
రూ॒పమే॒వాస్యై॒-త-న్మ॑హి॒మాన॒గ్ం॒ రన్తి॑-మ్బ॒న్ధుతాం॒-వ్యాఀచ॑ష్టే । సమ॒హమాయు॑షా॒ స-మ్ప్రా॒ణేనేత్యా॑హ । ఆ॒శిష॑మే॒వైతామాశా᳚స్తే ।
వ్య॑సౌ యో᳚-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి॒ యఞ్చ॑ వ॒య-న్ద్వి॒ష్మ ఇత్యా॑హ । అ॒భి॒చా॒ర ఏ॒వాస్యై॒షః । అచి॑క్రద॒-ద్వృషా॒ హరి॒రిత్యా॑హ । వృషా॒ హ్యే॑షః ॥ 90 ॥

వృషా॒ హరిః॑ । మ॒హా-న్మి॒త్రో న ద॑ర్​శ॒త ఇత్యా॑హ । స్తౌత్యే॒వైన॑మే॒తత్ । చిద॑సి సము॒ద్రయో॑ని॒రిత్యా॑హ । స్వామే॒వైనం॒-యోఀని॑ఙ్గమయతి ।
నమ॑స్తే అస్తు॒ మా మా॑ హిగ్ంసీ॒రిత్యా॒హాహిగ్ం॑సాయై ।
వి॒శ్వావ॑సుగ్ం సోమగన్ధ॒ర్వమిత్యా॑హ । యదే॒వాస్య॑ క్రి॒యమా॑ణస్యాన్త॒ర్యన్తి॑ । తదే॒వాస్యై॒తేనా ప్యా॑యయతి ।
వి॒శ్వావ॑సుర॒భి తన్నో॑ గృణా॒త్విత్యా॑హ ॥ 91 ॥

పూర్వ॑మే॒వోది॒తమ్ । ఉత్త॑రేణా॒భిగృ॑ణాతి ।
ధియో॑ హిన్వా॒నో ధియ॒ ఇన్నో॑ అవ్యా॒దిత్యా॑హ । ఋ॒తూనే॒వాస్మై॑ కల్పయతి । ప్రాసా᳚-ఙ్గన్ధ॒ర్వో అ॒మృతా॑ని వోచ॒దిత్యా॑హ । ప్రా॒ణా వా అ॒మృతాః᳚ ।
ప్రా॒ణానే॒వాస్మై॑ కల్పయతి । ఏ॒తత్త్వన్దే॑వ ఘర్మ దే॒వో దే॒వానుపా॑గా॒ ఇత్యా॑హ । దే॒వో హ్యే॑ష సన్దే॒వాను॒పైతి॑ । ఇ॒దమ॒హ-మ్మ॑ను॒ష్యో॑ మను॒ష్యా॑నిత్యా॑హ ॥ 92 ॥

మ॒ను॒ష్యో॑ హి । ఏ॒ష స-న్మ॑ను॒ష్యా॑ను॒పైతి॑ ।
ఈ॒శ్వ॒రో వై ప్ర॑వ॒ర్గ్య॑ముద్వా॒సయన్న్॑ । ప్ర॒జా-మ్ప॒శూన్-థ్సో॑మపీ॒థమ॑నూ॒ద్వాస॒-స్సోమ॑పీ॒థాను॒మేహి॑ । స॒హ ప్ర॒జయా॑ స॒హ రా॒యస్పోషే॒ణేత్యా॑హ । ప్ర॒జామే॒వ ప॒శూన్-థ్సో॑మపీ॒థమా॒త్మ-న్ధ॑త్తే । సు॒మి॒త్రా న॒ ఆప॒ ఓష॑ధయ-స్స॒న్త్విత్యా॑హ । ఆ॒శిష॑మే॒వైతామాశా᳚స్తే ।
దు॒ర్మి॒త్రాస్తస్మై॑ భూయాసు॒-ర్యో᳚-ఽస్మాన్-ద్వేష్టి॒ యఞ్చ॑ వ॒య-న్ద్వి॒ష్మ ఇత్యా॑హ । అ॒భి॒చా॒ర ఏ॒వాస్యై॒షః । ప్ర వా ఏ॒షో᳚-ఽస్మా-ల్లో॒కాచ్చ్య॑వతే ।
యః ప్ర॑వ॒ర్గ్య॑ముద్వా॒సయ॑తి । ఉదు॒ త్య-ఞ్చి॒త్రమితి॑ సౌ॒రీభ్యా॑మృ॒గ్భ్యా-మ్పున॒రేత్య॒ గార్​హ॑పత్యే జుహోతి ।
అ॒యం ఀవై లో॒కో గార్​హ॑పత్యః । అ॒స్మిన్నే॒వ లో॒కే ప్రతి॑తిష్ఠతి ।
అ॒సౌ ఖలు॒ వా ఆ॑ది॒త్య-స్సు॑వ॒ర్గో లో॒కః ।
య-థ్సౌ॒రీ భవ॑తః । తేనై॒వ సు॑వ॒ర్గా-ల్లో॒కాన్నైతి॑ ॥ 93 ॥
(బ్రహ్మ॑ణస్త్వా పర॒స్పాయా॒ ఇత్యా॑హ - దధా - త్య॒న్విత్య॑ - రఖ్ష॒స్వీ రఖ్ష॑సా॒మప॑హత్యై॒ - వై హిర॑ణ్య - మాహా - ర్ధయతి॒ - హ్యే॑ష - గృ॑ణా॒త్విత్యా॑హ - మను॒ష్యా॑నిత్యా॑హా - స్యై॒షో᳚ ఽష్టౌ చ॑) (అ. 9)

అనువాకం 10
ప్ర॒జాప॑తిం॒-వైఀ దే॒వా-శ్శు॒క్ర-మ్పయో॑-ఽదుహ్రన్న్ । తదే᳚భ్యో॒ న వ్య॑భవత్ । తద॒గ్నిర్వ్య॑కరోత్ । తాని॒ శుక్రి॑యాణి॒ సామా᳚న్యభవన్న్ । తేషాం॒-యోఀ రసో॒-ఽత్యఖ్ష॑రత్ । తాని॑ శుక్రయ॒జూగ్​ష్య॑భవన్న్ ।
శుక్రి॑యాణాం॒-వాఀ ఏ॒తాని॒ శుక్రి॑యాణి । సా॒మ॒ప॒య॒సం​వాఀ ఏ॒తయో॑ర॒న్యత్ ।
దే॒వానా॑మ॒న్యత్పయః॑ । యద్గోః పయః॑ ॥ 94 ॥

త-థ్సామ్నః॒ పయః॑ । యద॒జాయై॒ పయః॑ । త-ద్దే॒వానా॒-మ్పయః॑ । తస్మా॒-ద్యత్రై॒తై-ర్యజు॑ర్భి॒శ్చర॑న్తి । త-త్పయ॑సా చరన్తి । ప్ర॒జాప॑తిమే॒వ త-ద్దే॒వాన్పయ॑సా॒-ఽన్నాద్యే॑న॒ సమ॑ర్ధయన్తి । ఏ॒ష హ॒ త్వై సా॒ఖ్షా-త్ప్ర॑వ॒ర్గ్య॑-మ్భఖ్షయతి । యస్యై॒వం-విఀ॒దుషః॑ ప్రవ॒ర్గ్యః॑ ప్రవృ॒జ్యతే᳚ । ఉ॒త్త॒ర॒వే॒ద్యా-ముద్వా॑సయే॒త్-తేజ॑స్కామస్య । తేజో॒ వా ఉ॑త్తరవే॒దిః ॥ 95 ॥

తేజః॑ ప్రవ॒ర్గ్యః॑ । తేజ॑సై॒వ తేజ॒-స్సమ॑ర్ధయతి ।
ఉ॒త్త॒ర॒వే॒ద్యా-ముద్వా॑సయే॒-దన్న॑కామస్య । శిరో॒ వా ఏ॒త-ద్య॒జ్ఞస్య॑ । య-త్ప్ర॑వ॒ర్గ్యః॑ । ముఖ॑ముత్తరవే॒దిః ।
శీ॒ర్​ష్ణైవ ముఖ॒గ్ం॒ సన్ద॑ధాత్య॒న్నాద్యా॑య । అ॒న్నా॒ద ఏ॒వ భ॑వతి । యత్ర॒ ఖలు॒ వా ఏ॒తముద్వా॑సితం॒-వఀయాగ్ం॑సి ప॒ర్యాస॑తే । పరి॒ వై తాగ్ం సమా᳚-మ్ప్ర॒జా వయాగ్॑స్యాసతే ॥ 96 ॥

తస్మా॑-దుత్తరవే॒ద్యా-మే॒వోద్వా॑సయేత్ । ప్ర॒జానా᳚-ఙ్గోపీ॒థాయ॑ । పు॒రో వా॑ ప॒శ్చాద్వోద్వా॑సయేత్ । పు॒రస్తా॒ద్వా ఏ॒తజ్జ్యోతి॒రుదే॑తి । త-త్ప॒శ్చాన్నిమ్రో॑చతి । స్వామే॒వైనం॒ ఀయోని॒మనూద్వా॑సయతి ।
అ॒పా-మ్మద్ధ్య॒ ఉద్వా॑సయేత్ । అ॒పాం-వాఀ ఏ॒తన్మద్ధ్యా॒-జ్జ్యోతి॑రజాయత । జ్యోతిః॑ ప్రవ॒ర్గ్యః॑ । స్వ ఏ॒వైనం॒-యోఀనౌ॒ ప్రతి॑ష్ఠాపయతి ॥ 97 ॥

య-న్ద్వి॒ష్యాత్ । యత్ర॒ స స్యాత్ । తస్యా᳚-న్ది॒శ్యుద్వా॑సయేత్ ।
ఏ॒ష వా అ॒గ్ని-ర్వై᳚శ్వాన॒రః । యత్-ప్ర॑వ॒ర్గ్యః॑ ।
అ॒గ్నినై॒వైనం॑-వైఀశ్వాన॒రేణా॒భి ప్రవ॑ర్తయతి ।
ఔదు॑మ్బర్యా॒గ్ం॒ శాఖా॑యా॒ముద్వా॑సయేత్ ।
ఊర్గ్వా ఉ॑దు॒మ్బరః॑ । అన్న॑-మ్ప్రా॒ణః । శుగ్ఘ॒ర్మః ॥ 98 ॥

ఇ॒దమ॒హ-మ॒ముష్యా॑ముష్యాయ॒ణస్య॑ శు॒చా ప్రా॒ణమపి॑ దహా॒మీత్యా॑హ । శు॒చైవాస్య॑ ప్రా॒ణమపి॑ దహతి । తా॒జగార్తి॒మార్చ్ఛ॑తి । యత్ర॑ ద॒ర్భా ఉ॑ప॒దీక॑సన్తతా॒-స్స్యుః । తదుద్వా॑సయే॒-ద్వృష్టి॑కామస్య । ఏ॒తా వా అ॒పామ॑నూ॒జ్ఝావ॑ర్యో॒ నామ॑ ।
య-ద్ద॒ర్భాః । అ॒సౌ ఖలు॒ వా ఆ॑ది॒త్య ఇ॒తో వృష్టి॒ముదీ॑రయతి । అ॒సావే॒వాస్మా॑ ఆది॒త్యో వృష్టి॒న్నియ॑చ్ఛతి । తా ఆపో॒ నియ॑తా॒ ధన్వ॑నా యన్తి ॥ 99 ॥
(గోః పయ॑ - ఉత్తరవే॒ది - రా॑సతే - స్థాపయతి - ఘ॒ర్మో - య॑న్తి) (అ. 10)

అనువాకం 11
ప్ర॒జాప॑తి-స్సమ్భ్రి॒యమా॑ణః । స॒మ్రాట్-థ్సమ్భృ॑తః । ఘ॒ర్మః ప్రవృ॑క్తః । మ॒హా॒వీ॒ర ఉద్వా॑సితః । అ॒సౌ ఖలు॒ వావైష ఆ॑ది॒త్యః । య-త్ప్ర॑వ॒ర్గ్యః॑ ।
స ఏ॒తాని॒ నామా᳚న్యకురుత । య ఏ॒వం-వేఀద॑ । వి॒దురే॑న॒న్నామ్నా᳚ । బ్ర॒హ్మ॒వా॒దినో॑ వదన్తి ॥ 100 ॥

యో వై వసీ॑యాగ్ం సం​యఀథానా॒మము॑ప॒చర॑తి ।
పుణ్యా᳚ర్తిం॒-వైఀ స తస్మై॑ కామయతే । పుణ్యా᳚ర్తిమస్మై కామయన్తే । య ఏ॒వం-వేఀద॑ । తస్మా॑దే॒వం-విఀ॒ద్వాన్ । ఘ॒ర్మ ఇతి॒ దివా-ఽఽచ॑ఖ్షీత । స॒మ్రాడితి॒ నక్త᳚మ్ । ఏ॒తే వా ఏ॒తస్య॑ ప్రి॒యే త॒నువౌ᳚ । ఏ॒తే అ॑స్య ప్రి॒యే నామ॑నీ । ప్రి॒యయై॒వైన॑-న్త॒నువా᳚ ॥ 101 ॥

ప్రి॒యేణ॒ నామ్నా॒ సమ॑ర్ధయతి । కీ॒ర్తిర॑స్య॒ పూర్వా గ॑చ్ఛతి జ॒నతా॑మాయ॒తః । గా॒య॒త్రీ దే॒వేభ్యో-ఽపా᳚క్రామత్ । తాన్దే॒వాః ప్ర॑వ॒ర్గ్యే॑ణై॒వాను॒ వ్య॑భవన్న్ ।
ప్ర॒వ॒ర్గ్యే॑ణాప్నువన్న్ । యచ్చ॑తుర్విగ్ంశతిః॒ కృత్వః॑ ప్రవ॒ర్గ్య॑-మ్ప్రవృ॒ణక్తి॑ । గా॒య॒త్రీమే॒వ తదను॒ విభ॑వతి । గా॒య॒త్రీమా᳚ప్నోతి । పూర్వా᳚-ఽస్య॒ జనం॑-యఀ॒తః కీ॒ర్తిర్గ॑చ్ఛతి । వై॒శ్వ॒దే॒వ-స్సగ్ంస॑న్నః ॥ 102 ॥

వస॑వః॒ ప్రవృ॑క్తః । సోమో॑-ఽభికీ॒ర్యమా॑ణః । ఆ॒శ్వి॒నః పయ॑స్యానీ॒యమా॑నే ।
మారు॒తః క్వథన్న్॑ । పౌ॒ష్ణ ఉద॑న్తః । సా॒ర॒స్వ॒తో వి॒ష్యన్ద॑మానః । మై॒త్ర-శ్శరో॑ గృహీతః । తేజ॒ ఉద్య॑తో వా॒యుః । హ్రి॒యమా॑ణః ప్ర॒జాప॑తిః ।
హూ॒యమా॑నో॒ వాఘు॒తః ॥ 103 ॥

అ॒సౌ ఖలు॒ వావైష ఆ॑ది॒త్యః । య-త్ప్ర॑వ॒ర్గ్యః॑ ।
స ఏ॒తాని॒ నామా᳚న్యకురుత । య ఏ॒వం-వేఀద॑ । వి॒దురే॑న॒న్నామ్నా᳚ । బ్ర॒హ్మ॒వా॒దినో॑ వదన్తి ।
యన్మృ॒న్మయ॒-మాహు॑తి॒న్నాశ్ఞు॒తే-ఽథ॑ । కస్మా॑దే॒షో᳚-ఽశ్ఞుత॒ ఇతి॑ । వాగే॒ష ఇతి॑ బ్రూయాత్ । వా॒చ్యే॑వ వాచ॑-న్దధాతి ॥ 104 ॥

తస్మా॑దశ్ఞుతే । ప్ర॒జాప॑తి॒ర్వా ఏ॒ష ద్వా॑దశ॒ధా విహి॑తః । య-త్ప్ర॑వ॒ర్గ్యః॑ । య-త్ప్రాగ॑వకా॒శేభ్యః॑ । తేన॑ ప్ర॒జా అ॑సృజత । అ॒వ॒కా॒శై-ర్దే॑వాసు॒రాన॑సృజత । యదూ॒ర్ధ్వమ॑వకా॒శేభ్యః॑ ।
తేనాన్న॑మసృజత । అన్న॑-మ్ప్ర॒జాప॑తిః । ప్ర॒జాప॑తి॒ర్వావైషః ॥ 105 ॥
(వ॒ద॒న్తి॒ - త॒నువా॒ - సగ్ంస॑న్నో - హూ॒యమా॑నో॒ వాఘు॒తో - ద॑ధా - త్యే॒షః) (అ. 11)

అనువాకం 12
స॒వి॒తా భూ॒త్వా ప్ర॑థ॒మే-ఽహ॒-న్ప్రవృ॑జ్యతే । తేన॒ కామాగ్ం॑ ఏతి । య-ద్ద్వి॒తీయే-ఽహ॑న్-ప్రవృ॒జ్యతే᳚ । అ॒గ్ని-ర్భూ॒త్వా దే॒వానే॑తి । యత్-తృ॒తీయే-ఽహ॑న్-ప్రవృ॒జ్యతే᳚ । వా॒యు-ర్భూ॒త్వా ప్రా॒ణానే॑తి ।
యచ్చ॑తు॒ర్థే-ఽహ॑న్-ప్రవృ॒జ్యతే᳚ । ఆ॒ది॒త్యో భూ॒త్వా ర॒శ్మీనే॑తి । య-త్ప॑ఞ్చ॒మే-ఽహ॑న్-ప్రవృ॒జ్యతే᳚ । చ॒న్ద్రమా॑ భూ॒త్వా నఖ్ష॑త్రాణ్యేతి ॥ 106 ॥

య-థ్ష॒ష్ఠే-ఽహ॑న్-ప్రవృ॒జ్యతే᳚ । ఋ॒తు-ర్భూ॒త్వా సం॑​వఀథ్స॒రమే॑తి । య-థ్స॑ప్త॒మే-ఽహ॑న్-ప్రవృ॒జ్యతే᳚ । ధా॒తా భూ॒త్వా శక్వ॑రీమేతి । యద॑ష్ట॒మే-ఽహ॑న్-ప్రవృ॒జ్యతే᳚ । బృహ॒స్పతి॑-ర్భూ॒త్వా గా॑య॒త్రీమే॑తి ।
య-న్న॑వ॒మే-ఽహ॑న్-ప్రవృ॒జ్యతే᳚ । మి॒త్రో భూ॒త్వా త్రి॒వృత॑ ఇ॒మాన్ ఀలో॒కానే॑తి । య-ద్ద॑శ॒మే-ఽహ॑న్-ప్రవృ॒జ్యతే᳚ । వరు॑ణో భూ॒త్వా వి॒రాజ॑మేతి ॥ 107 ॥

యదే॑కాద॒శే-ఽహ॑న్-ప్రవృ॒జ్యతే᳚ । ఇన్ద్రో॑ భూ॒త్వా త్రి॒ష్టుభ॑మేతి । య-ద్ద్వా॑ద॒శే-ఽహ॑న్-ప్రవృ॒జ్యతే᳚ । సోమో॑ భూ॒త్వా సు॒త్యామే॑తి । యత్-పు॒రస్తా॑దుప॒సదా᳚-మ్ప్రవృ॒జ్యతే᳚ । తస్మా॑ది॒తః పరాం॑అ॒మూం-లోఀ॒కాగ్​స్తప॑న్నేతి । యదు॒పరి॑ష్టా-దుప॒సదా᳚-మ్ప్రవృ॒జ్యతే᳚ । తస్మా॑ద॒ముతో॒-ఽర్వాంఇ॒మాం-లోఀ॒కాగ్​స్తప॑న్నేతి । య ఏ॒వం-వేఀద॑ ।
ఐవ త॑పతి ॥ 108 ॥
(నఖ్ష॑త్రాణ్యేతి - వి॒రాజ॑మేతి - తపతి) (అ. 12)

దే॒వా వై స॒త్రగ్ం - సా॑వి॒త్రం - పరి॑శ్రితే॒ - బ్రహ్మ॒-న్ప్రచ॑రిష్యామో॒ - ఽగ్నిష్ట్వా॒ - శిరో᳚ గ్రీ॒వా - దే॒వస్య॑ రశ॒నాం - ఀవిశ్వా॒ ఆశా॒ - ధర్మ॒ యా త᳚ - ప్ర॒జాప॑తిగ్ం శు॒క్రం - ప్ర॒జాప॑తి-స్సమ్భ్రి॒యమా॑ణః -
సవి॒తా భూ॒త్వా ద్వాద॑శ)

(దే॒వా వై స॒త్రగ్ం - స ఖ॑ది॒రః - పరి॑శ్రితే - ఽభిపూ॒ర్వ - మథో॒ రఖ్ష॑సాం॒ - గ్రైష్మా॑వే॒వాస్మై॒ - బ్రహ్మ॒ వై దే॒వానా॒ - మశ్వి॑నా ఘ॒ర్మ-మ్పా॑తం - ప్రా॒ణో వై - వృషా॒ హరి॒--ర్ యో వై వసీ॑యాగ్ం సం​యఀథానా॒మ
మ॒ష్టోత్త॑రశ॒తం)

(దే॒వా వై స॒త్ర - మైవ త॑పతి)

॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥

॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ ఆరణ్యకే పఞ్చమః ప్రపాఠక-స్సమాప్తః ॥