View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in సరళ తెలుగు with simplified anusvaras. View this in శుద్ధ తెలుగు, with correct anusvaras marked.

1.7 - రాజసూయానుబ్రాహ్మణం - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణ పాఠః - ఏతద్ బ్రాహ్మణాన్యేవ

కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే ప్రథమాష్టకే సప్తమః ప్రపాఠకః - రాజసూయానుబ్రాహ్మణం

ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥

అనువాకం 1 - శునాసీరీయేన్ద్రతురీయపఞ్చావత్తీయాపామార్గహోమాః

ఏ॒త-ద్బ్రా᳚హ్మణాన్యే॒వ పఞ్చ॑ హ॒వీగ్ంషి॑ । అథేన్ద్రా॑య॒ శునా॒సీరా॑య పురో॒డాశ॒-న్ద్వాద॑శకపాల॒-న్నిర్వ॑పతి । సం॒​వఀ॒థ్స॒రో వా ఇన్ద్రా॒ శునా॒సీరః॑ । సం॒​వఀ॒థ్స॒రేణై॒వాస్మా॒ అన్న॒మవ॑ రున్ధే । వా॒య॒వ్య॑-మ్పయో॑ భవతి । వా॒యుర్వై వృష్ట్యై᳚ ప్రదాపయి॒తా । స ఏ॒వాస్మై॒ వృష్టి॒-మ్ప్రదా॑పయతి । సౌ॒ర్య॑ ఏక॑కపాలో భవతి । సూర్యే॑ణ॒ వా అ॒ముష్మి॑ఀల్లో॒కే వృష్టి॑ర్ధృ॒తా । స ఏ॒వాస్మై॒ వృష్టి॒-న్ని య॑చ్ఛతి ॥ 1 ॥

ద్వా॒ద॒శ॒గ॒వగ్ం సీర॒-న్దఖ్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై । దే॒వా॒సు॒రా-స్సం​యఀ ॑త్తా ఆసన్న్ । తే దే॒వా అ॒గ్నిమ॑బ్రువన్న్ । త్వయా॑ వీ॒రేణాసు॑రాన॒-భిభ॑వా॒మేతి॑ । సో᳚-ఽబ్రవీత్ । త్రే॒ధా-ఽహమా॒త్మానం॒-విఀక॑రిష్య॒ ఇతి॑ । స త్రే॒ధా ఽఽత్మానం॒-వ్యఀ ॑కురుత । అ॒గ్ని-న్తృతీ॑యమ్ । రు॒ద్ర-న్తృతీ॑యమ్ । వరు॑ణ॒-న్తృతీ॑యమ్ ॥ 2 ॥

సో᳚-ఽబ్రవీత్ । క ఇ॒ద-న్తు॒రీయ॒మితి॑ । అ॒హమితీన్ద్రో᳚-ఽబ్రవీత్ ।
స-న్తు సృ॑జావహా॒ ఇతి॑ । తౌ సమ॑సృజేతామ్ । స ఇన్ద్ర॑స్తు॒రీయ॑-మభవత్ । యదిన్ద్ర॑-స్తు॒రీయ॒-మభ॑వత్ । తది॑న్ద్ర-తురీ॒యస్యే᳚న్ద్ర-తురీయ॒త్వమ్ । తతో॒ వై దే॒వా వ్య॑జయన్త । యది॑న్ద్రతురీ॒య-న్ని॑రు॒ప్యతే॒ విజి॑త్యై ॥ 3 ॥

వ॒హినీ॑ ధే॒ను-ర్దఖ్షి॑ణా । య-ద్వ॒హినీ᳚ । తేనా᳚గ్నే॒యీ ।
య-ద్గౌః । తేన॑ రౌ॒ద్రీ । య-ద్ధే॒నుః । తేనై॒న్ద్రీ । యథ్స్త్రీ స॒తీ దా॒న్తా । తేన॑ వారు॒ణీ సమృ॑ద్ధ్యై । ప్ర॒జాప॑తి-ర్య॒జ్ఞమ॑సృజత ॥ 4 ॥

తగ్ం సృ॒ష్టగ్ం రఖ్షాగ్॑స్యజిఘాగ్ంసన్న్ । స ఏ॒తాః ప్ర॒జాప॑తి-రా॒త్మనో॑ దే॒వతా॒ నిర॑మిమీత । తాభి॒ర్వై స ది॒గ్భ్యో రఖ్షాగ్ం॑సి॒ ప్రాణు॑దత । య-త్ప॑ఞ్చావ॒త్తీయ॑-ఞ్జు॒హోతి॑ । ది॒గ్భ్య ఏ॒వ త-ద్యజ॑మానో॒ రఖ్షాగ్ం॑సి॒ ప్రణు॑దతే । సమూ॑ఢ॒గ్ం॒ రఖ్ష॒-స్సన్ద॑గ్ధ॒గ్ం॒ రఖ్ష॒ ఇత్యా॑హ । రఖ్షాగ్॑స్యే॒వ సన్ద॑హతి । అ॒గ్నయే॑ రఖ్షో॒ఘ్నే స్వాహేత్యా॑హ । దే॒వతా᳚భ్య ఏ॒వ వి॑జిగ్యా॒నాభ్యో॑ భాగ॒ధేయ॑-ఙ్కరోతి । ప్ర॒ష్టి॒వా॒హీ రథో॒ దఖ్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై ॥ 5 ॥

ఇన్ద్రో॑ వృ॒త్రగ్ం హ॒త్వా । అసు॑రా-న్పరా॒భావ్య॑ । నము॑చిమాసు॒ర-న్నాల॑భత । తగ్ం శ॒చ్యా॑-ఽగృహ్ణాత్ । తౌ సమ॑లభేతామ్ । సో᳚-ఽస్మా-ద॒భిశు॑నతరో-ఽభవత్ । సో᳚-ఽబ్రవీత్ । స॒ధాంగ్ం సన్ద॑ధావహై । అథ॒ త్వా-ఽవ॑ స్రఖ్ష్యామి । న మా॒ శుష్కే॑ణ॒ నార్ద్రేణ॑ హనః ॥ 6 ॥

న దివా॒ న నక్త॒మితి॑ । స ఏ॒తమ॒పా-మ్ఫేన॑మసిఞ్చత్ । న వా ఏ॒ష శుష్కో॒ నార్ద్రో వ్యు॑ష్టా ఽఽసీత్ । అను॑దిత॒-స్సూర్యః॑ । న వా ఏ॒త-ద్దివా॒ న నక్త᳚మ్ । తస్యై॒తస్మి॑న్ ఀలో॒కే । అ॒పా-మ్ఫేనే॑న॒ శిర॒ ఉద॑వర్తయత్ । తదే॑న॒మన్వ॑వర్తత । మిత్ర॑ద్రు॒గితి॑ ॥ 7 ॥

స ఏ॒తాన॑పామా॒ర్గాన॑జనయత్ । తాన॑జుహోత్ । తైర్వై స రఖ్షా॒గ్॒స్యపా॑హత । యద॑పామార్గ హో॒మో భవ॑తి । రఖ్ష॑సా॒-మప॑హత్యై । ఏ॒కో॒ల్ ము॒కేన॑ యన్తి । తద్ధి రఖ్ష॑సా-మ్భాగ॒ధేయ᳚మ్ । ఇ॒మా-న్దిశం॑-యఀన్తి । ఏ॒షా వై రఖ్ష॑సా॒-న్దిక్ । స్వాయా॑మే॒వ ది॒శి రఖ్షాగ్ం॑సి హన్తి ॥ 8 ॥

స్వకృ॑త॒ ఇరి॑ణే జుహోతి ప్రద॒రే వా᳚ । ఏ॒త-ద్వై రఖ్ష॑సామా॒యత॑నమ్ । స్వ ఏ॒వాయత॑నే॒ రఖ్షాగ్ం॑సి హన్తి । ప॒ర్ణ॒మయే॑న స్రు॒వేణ॑ జుహోతి । బ్రహ్మ॒ వై ప॒ర్ణః । బ్రహ్మ॑ణై॒వ రఖ్షాగ్ం॑సి హన్తి । దే॒వస్య॑ త్వా సవి॒తుః ప్ర॑స॒వ ఇత్యా॑హ । స॒వి॒తృప్ర॑సూత ఏ॒వ రఖ్షాగ్ం॑సి హన్తి । హ॒తగ్ం రఖ్షో ఽవ॑ధిష్మ॒ రఖ్ష॒ ఇత్యా॑హ । రఖ్ష॑సా॒గ్॒ స్తృత్యై᳚ । యద్వస్తే॒ త-ద్దఖ్షి॑ణా ని॒రవ॑త్త్యై । అప్ర॑తీఖ్ష॒మా య॑న్తి । రఖ్ష॑సా-మ॒న్తర్​హి॑త్యై ॥ 9 ॥
(య॒చ్ఛ॒తి॒ - వరు॑ణ॒-న్తృతీ॑యం॒ - ఀవిజి॑త్యా - అసృజత॒ - సమృ॑ద్ధ్యై - హనో॒ - మిత్ర॑ద్రు॒గితి॑ - హన్తి॒ - స్తృత్యై॒ త్రీణి॑ చ) (అ. 1)

అనువాకం 2 - దేవికావహవీంషి
ధా॒త్రే పు॑రో॒డాశ॒-న్ద్వాద॑శకపాల॒-న్నిర్వ॑పతి । సం॒​వఀ॒థ్స॒రో వై ధా॒తా । సం॒​వఀ॒థ్స॒రేణై॒వాస్మై᳚ ప్ర॒జాః ప్రజ॑నయతి । అన్వే॒వాస్మా॒ అను॑మతిర్మన్యతే । రా॒తే రా॒కా । ప్ర సి॑నీవా॒లీ జ॑నయతి । ప్ర॒జాస్వే॒వ ప్రజా॑తాసు కు॒హ్వా॑ వాచ॑-న్దధాతి । మి॒థు॒నౌ గావౌ॒ దఖ్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై । ఆ॒గ్నా॒వై॒ష్ణ॒వ-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పతి । ఐ॒న్ద్రా॒వై॒ష్ణ॒వ-మేకా॑దశకపాలమ్ ॥ 10 ॥

వై॒ష్ణ॒వ-న్త్రి॑కపా॒లమ్ । వీ॒ర్యం॑-వాఀ అ॒గ్నిః । వీ॒ర్య॑మిన్ద్రః॑ । వీ॒ర్యం॑-విఀష్ణుః॑ । ప్ర॒జా ఏ॒వ ప్రజా॑తా వీ॒ర్యే᳚ ప్రతి॑ష్ఠాపయతి । తస్మా᳚-త్ప్ర॒జా వీ॒ర్యా॑వతీః । వా॒మ॒న ఋ॑ష॒భో వ॒హీ దఖ్షి॑ణా । యద్వ॒హీ । తేనా᳚గ్నే॒యః । యదృ॑ష॒భః ॥ 11 ॥

తేనై॒న్ద్రః । యద్వా॑మ॒నః । తేన॑ వైష్ణ॒వ-స్సమృ॑ద్ధ్యై । అ॒గ్నీ॒షో॒మీయ॒-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పతి । ఇ॒న్ద్రా॒సో॒మీయ॒-మేకా॑దశకపాలమ్ । సౌ॒మ్య-ఞ్చ॒రుమ్ । సోమో॒ వై రే॑తో॒ధాః । అ॒గ్నిః ప్ర॒జానా᳚-మ్ప్రజనయి॒తా । వృ॒ద్ధానా॒మిన్ద్రః॑ ప్రదాపయి॒తా । సోమ॑ ఏ॒వాస్మై॒ రేతో॒ దధా॑తి ॥ 12 ॥

అ॒గ్నిః ప్ర॒జా-మ్ప్రజ॑నయతి । వృ॒ద్ధామిన్ద్రః॒ ప్రయ॑చ్ఛతి । బ॒భ్రు-ర్దఖ్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై । సో॒మా॒పౌ॒ష్ణ-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పతి । ఐ॒న్ద్రా॒పౌ॒ష్ణ-ఞ్చ॒రుమ్ । సోమో॒ వై రే॑తో॒ధాః । పూ॒షా ప॑శూ॒నా-మ్ప్ర॑జనయి॒తా । వృ॒ద్ధానా॒మిన్ద్రః॑ ప్రదాపయి॒తా । సోమ॑ ఏ॒వాస్మై॒ రేతో॒ దధా॑తి । పూ॒షా ప॒శూ-న్ప్రజ॑నయతి ॥ 13 ॥

వృ॒ద్ధానిన్ద్రః॒ ప్రయ॑చ్ఛతి । పౌ॒ష్ణశ్చ॒రు-ర్భ॑వతి । ఇ॒యం-వైఀ పూ॒షా । అ॒స్యామే॒వ ప్రతి॑ తిష్ఠతి । శ్యా॒మో దఖ్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై । బ॒హు వై పురు॑షో-ఽమే॒ద్ధ్య-ముప॑గచ్ఛతి । వై॒శ్వా॒న॒ర-న్ద్వాద॑శకపాల॒-న్నిర్వ॑పతి । సం॒​వఀ॒థ్స॒రో వా అ॒గ్ని-ర్వై᳚శ్వాన॒రః । సం॒​వఀ॒థ్స॒రేణై॒వైనగ్గ్॑ స్వదయతి । హిర॑ణ్య॒-న్దఖ్షి॑ణా ॥ 14 ॥

ప॒విత్రం॒-వైఀ హిర॑ణ్యమ్ । పు॒నాత్యే॒వైన᳚మ్ । బ॒హు వై రా॑జ॒న్యో ఽనృ॑త-ఙ్కరోతి । ఉప॑ జా॒మ్యై హర॑తే । జి॒నాతి॑ బ్రాహ్మ॒ణమ్ । వద॒త్యనృ॑తమ్ । అనృ॑తే॒ ఖలు॒ వై క్రి॒యమా॑ణే॒ వరు॑ణో గృహ్ణాతి । వా॒రు॒ణం-యఀ ॑వ॒మయ॑-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పతి । వ॒రు॒ణ॒పా॒శాదే॒వైన॑-మ్ముఞ్చతి । అశ్వో॒ దఖ్షి॑ణా । వా॒రు॒ణో హి దే॒వత॒యా-ఽశ్వ॒-స్సమృ॑ద్ధ్యై ॥ 15 ॥
(ఐ॒న్ద్రా॒వై॒ష్ణా॒వమేకా॑దశకపాలం॒-ఀయదృ॑ష॒భో- దధా॑తి-పూ॒షా ప॒శూ-న్ప్రజ॑నయతి॒-హిర॑ణ్యం॒ దఖ్షి॑ణా॒-దఖ్షి॒ణైకం॑ చ) (అ. 2)

అనువాకం 3 - రత్నినాం హవీంషి
ర॒త్నినా॑మే॒తాని॑ హ॒వీగ్ంషి॑ భవన్తి । ఏ॒తే వై రా॒ష్ట్రస్య॑ ప్రదా॒తారః॑ । ఏ॒తే॑-ఽపాదా॒తారః॑ । య ఏ॒వ రా॒ష్ట్రస్య॑ ప్రదా॒తారః॑ । యే॑-ఽపాదా॒తారః॑ । త ఏ॒వాస్మై॑ రా॒ష్ట్ర-మ్ప్రయ॑చ్ఛన్తి । రా॒ష్ట్రమే॒వ భ॑వతి । య-థ్స॑మా॒హృత్య॑ ని॒ర్వపే᳚త్ । అర॑త్నిన-స్స్యుః । య॒థా॒య॒థ-న్నిర్వ॑పతి రత్ని॒త్వాయ॑ ॥ 16 ॥

య-థ్స॒ద్యో ని॒ర్వపే᳚త్ । యావ॑తీ॒మేకే॑న హ॒విషా॒-ఽఽశిష॑మవ రు॒న్ధే । తావ॑తీ॒మవ॑ రున్ధీత । అ॒న్వ॒హ-న్నిర్వ॑పతి । భూయ॑సీమే॒వాశిష॒మవ॑ రున్ధే । భూయ॑సో యజ్ఞక్ర॒తూనుపై॑తి । బా॒ర్॒హ॒స్ప॒త్య-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పతి బ్ర॒హ్మణో॑ గృ॒హే । ము॒ఖ॒త ఏ॒వాస్మై॒ బ్రహ్మ॒ సగ్గ్​శ్య॑తి । అథో॒ బ్రహ్మ॑న్నే॒వ ఖ్ష॒త్ర-మ॒న్వార॑మ్భయతి । శి॒తి॒పృ॒ష్ఠో దఖ్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై ॥ 17 ॥

ఐ॒న్ద్ర-మేకా॑దశకపాలగ్ం రాజ॒న్య॑స్య గృ॒హే । ఇ॒న్ద్రి॒యమే॒వావ॑ రున్ధే । ఋ॒ష॒భో దఖ్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై । ఆ॒ది॒త్య-ఞ్చ॒రు-మ్మహి॑ష్యై గృ॒హే । ఇ॒యం-వాఀ అది॑తిః । అ॒స్యామే॒వ ప్రతి॑తిష్ఠతి । ధే॒ను-ర్దఖ్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై । భగా॑య చ॒రుం-వాఀ॒వాతా॑యై గృ॒హే । భగ॑మే॒వాస్మి॑-న్దధాతి । విచి॑త్తగర్భా పష్ఠౌ॒హీ దఖ్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై ॥ 18 ॥

నై॒ర్॒ఋ॒త-ఞ్చ॒రు-మ్ప॑రివృ॒క్త్యై॑ గృ॒హే కృ॒ష్ణానాం᳚-వ్రీఀహీ॒ణా-న్న॒ఖని॑ర్భిన్నమ్ । పా॒ప్మాన॑మే॒వ నిర్-ఋ॑తి-న్ని॒రవ॑దయతే । కృ॒ష్ణా కూ॒టా దఖ్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై । ఆ॒గ్నే॒య-మ॒ష్టాక॑పాలగ్ం సేనా॒న్యో॑ గృ॒హే । సేనా॑మే॒వాస్య॒ సగ్గ్​శ్య॑తి । హిర॑ణ్య॒-న్దఖ్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై । వా॒రు॒ణ-న్దశ॑కపాలగ్ం సూ॒తస్య॑ గృ॒హే । వ॒రు॒ణ॒స॒వమే॒వావ॑-రున్ధే । మ॒హాని॑రష్టో॒ దఖ్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై । మా॒రు॒తగ్ం స॒ప్తక॑పాల-ఙ్గ్రామ॒ణ్యో॑ గృ॒హే ॥ 19 ॥

అన్నం॒-వైఀ మ॒రుతః॑ । అన్న॑మే॒వావ॑-రున్ధే । పృశ్ఞి॒-ర్దఖ్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై । సా॒వి॒త్ర-న్ద్వాద॑శకపాల-ఙ్ఖ్ష॒త్తుర్గృ॒హే ప్రసూ᳚త్యై । ఉ॒ప॒ద్ధ్వ॒స్తో దఖ్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై । ఆ॒శ్వి॒న-న్ద్వి॑కపా॒లగ్ం స॑గ్రంహీ॒తుర్గృ॒హే । అ॒శ్వినౌ॒ వై దే॒వానా᳚-మ్భి॒షజౌ᳚ । తాభ్యా॑మే॒వాస్మై॑ భేష॒జ-ఙ్క॑రోతి । స॒వా॒త్యౌ॑ దఖ్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై । పౌ॒ష్ణ-ఞ్చ॒రు-మ్భా॑గదు॒ఘస్య॑ గృ॒హే ॥ 20 ॥

అన్నం॒-వైఀ పూ॒షా । అన్న॑మే॒వావ॑ రున్ధే । శ్యా॒మో దఖ్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై । రౌ॒ద్ర-ఙ్గా॑వీధు॒క-ఞ్చ॒రుమ॑ఖ్షావా॒పస్య॑ గృ॒హే । అ॒న్త॒త ఏ॒వ రు॒ద్ర-న్ని॒రవ॑దయతే । శ॒బల॒ ఉద్వా॑రో॒ దఖ్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై । ద్వాద॑శై॒తాని॑ హ॒వీగ్ంషి॑ భవన్తి । ద్వాద॑శ॒ మాసా᳚-స్సం​వఀథ్స॒రః । సం॒​వఀ॒థ్స॒రేణై॒వాస్మై॑ రా॒ష్ట్రమవ॑-రున్ధే । రా॒ష్ట్రమే॒వ భ॑వతి ॥ 21 ॥

యన్న ప్ర॑తి ని॒ర్వపే᳚త్ । ర॒త్నిన॑ ఆ॒శిషో-ఽవ॑రున్ధీరన్న్ । ప్రతి॒ నిర్వ॑పతి । ఇన్ద్రా॑య సు॒త్రామ్ణే॑ పురో॒డాశ॒-మేకా॑దశకపాలమ్ । ఇన్ద్రా॑యాగ్ంహో॒ముచే᳚ । ఆ॒శిష॑ ఏ॒వావ॑రున్ధే । అ॒య-న్నో॒ రాజా॑ వృత్ర॒హా రాజా॑ భూ॒త్వా వృ॒త్రం-వఀ ॑ద్ధ్యా॒దిత్యా॑హ । ఆ॒శిష॑మే॒వైతామాశా᳚స్తే । మై॒త్రా॒-బా॒ర్॒హ॒స్ప॒త్య-మ్భ॑వతి । శ్వే॒తాయై᳚ శ్వే॒తవ॑థ్సాయై దు॒గ్ధే ॥ 22 ॥

బా॒ర్॒హ॒స్ప॒త్యే మై॒త్రమపి॑ దధాతి । బ్రహ్మ॑ చై॒వాస్మై᳚ ఖ్ష॒త్ర-ఞ్చ॑ స॒మీచీ॑ దధాతి । అథో॒ బ్రహ్మ॑న్నే॒వ ఖ్ష॒త్ర-మ్ప్రతి॑ష్ఠాపయతి । బా॒ర్॒హ॒స్ప॒త్యేన॒ పూర్వే॑ణ॒ ప్రచ॑రతి । ము॒ఖ॒త ఏ॒వాస్మై॒ బ్రహ్మ॒ సగ్గ్​శ్య॑తి । అథో॒ బ్రహ్మ॑న్నే॒వ ఖ్ష॒త్ర-మ॒న్వార॑మ్భయతి । స్వ॒య॒-ఙ్కృ॒తా వేది॑ర్భవతి । స్వ॒య॒ది॒న్న-మ్బ॒ర్॒హిః । స్వ॒య॒కృ॒న్త ఇ॒ద్ధ్మః । అన॑భిజితస్యా॒-భిజి॑త్యై । తస్మా॒-ద్రాజ్ఞా॒మర॑ణ్య-మ॒భిజి॑తమ్ । సైవ శ్వే॒తా శ్వే॒తవ॑థ్సా॒ దఖ్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై ॥ 23 ॥
(ర॒త్ని॒త్వాయ॒ - సమృ॑ద్ధ్యై - పష్ఠౌ॒హి దఖ్షి॑ణా॒ సమృ॑ద్ధ్యై - గ్రామ॒ణ్యో॑ గృ॒హే - భా॑గదు॒ఘస్య॑ గృ॒హే-భ॑వతి - దు॒గ్ధే॑ - ఽభిజి॑త్యై॒ ద్వే చ॑) (అ. 3)

అనువాకం 4 - దేవసువాం హవీంషి
దే॒వ॒సు॒వామే॒తాని॑ హ॒వీగ్ంషి॑ భవన్తి । ఏ॒తావ॑న్తో॒ వై దే॒వానాగ్ం॑ స॒వాః । త ఏ॒వాస్మై॑ స॒వా-న్ప్రయ॑చ్ఛన్తి । త ఏ॑నగ్ం సువన్తే । అ॒గ్నిరే॒వైన॑-ఙ్గృ॒హప॑తీనాగ్ం సువతే । సోమో॒ వన॒స్పతీ॑నామ్ । రు॒ద్రః ప॑శూ॒నామ్ । బృహ॒స్పతి॑-ర్వా॒చామ్ । ఇన్ద్రో᳚ జ్యే॒ష్ఠానా᳚మ్ । మి॒త్ర-స్స॒త్యానా᳚మ్ ॥ 24 ॥

వరు॑ణో॒ ధర్మ॑పతీనామ్ । ఏ॒తదే॒వ సర్వ॑-మ్భవతి । స॒వి॒తా త్వా᳚ ప్రస॒వానాగ్ం॑ సువతా॒మితి॒ హస్త॑-ఙ్గృహ్ణాతి॒ ప్రసూ᳚త్యై । యే దే॑వా దేవ॒సువ॒-స్స్థేత్యా॑హ । య॒థా॒ య॒జురే॒వై తత్ । మ॒హ॒తే ఖ్ష॒త్రాయ॑ మహ॒త ఆధి॑పత్యాయ మహ॒తే జాన॑రాజ్యా॒యేత్యా॑హ । ఆ॒శిష॑మే॒వైతామాశా᳚స్తే । ఏ॒ష వో॑ భరతా॒ రాజా॒ సోమో॒-ఽస్మాక॑-మ్బ్రాహ్మ॒ణానా॒గ్ం॒ రాజేత్యా॑హ । తస్మా॒-థ్సోమ॑రాజానో బ్రాహ్మ॒ణాః । ప్రతి॒ త్యన్నామ॑ రా॒జ్యమ॑ధా॒యీత్యా॑హ ॥ 25 ॥

రా॒జ్యమే॒వాస్మి॒-న్ప్రతి॑ దధాతి । స్వా-న్త॒నువం॒-వఀరు॑ణో అశిశ్రే॒దిత్యా॑హ । వ॒రు॒ణ॒స॒వమే॒వా-వ॑రున్ధే । శుచే᳚ర్మి॒త్రస్య॒ వ్రత్యా॑ అభూ॒మేత్యా॑హ । శుచి॑మే॒వైనం॒-వ్రఀత్య॑-ఙ్కరోతి । అమ॑న్మహి మహ॒త ఋ॒తస్య॒ నామేత్యా॑హ । మ॒ను॒త ఏ॒వైన᳚మ్ । సర్వే॒ వ్రాతా॒ వరు॑ణస్యా భూవ॒న్నిత్యా॑హ । సర్వ॑వ్రాతమే॒వైన॑-ఙ్కరోతి । వి మి॒త్ర ఏవై॒రరా॑తి-మతారీ॒దిత్యా॑హ ॥ 26 ॥

అరా॑తిమే॒వైన॑-న్తారయతి । అసూ॑షుదన్త య॒జ్ఞియా॑ ఋ॒తేనేత్యా॑హ । స్వ॒దయ॑త్యే॒వైన᳚మ్ । వ్యు॑ త్రి॒తో జ॑రి॒మాణ॑-న్న ఆన॒డిత్యా॑హ । ఆయు॑రే॒వాస్మి॑-న్దధాతి । ద్వాభ్యాం॒-విఀమృ॑ష్టే । ద్వి॒పా-ద్యజ॑మానః॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై । అ॒గ్నీ॒షో॒మీయ॑స్య॒ చైకా॑దశకపాలస్య దేవసు॒వా-ఞ్చ॑ హ॒విషా॑మ॒గ్నయే᳚ స్విష్ట॒కృతే॑ స॒మవ॑ద్యతి । దే॒వతా॑భిరే॒వైన॑-ముభ॒యతః॒ పరి॑గృహ్ణాతి । వి॒ష్ణు॒క్ర॒మాన్ క్ర॑మతే( ) । విష్ణు॑రే॒వ భూ॒త్వేమాఀల్లో॒కా-న॒భిజ॑యతి ॥ 27 ॥
(స॒త్యానా॑-మధా॒యీత్యా॑-హాతారీ॒దిత్యా॑హ-క్రమత॒ ఏక॑-ఞ్చ) (అ. 4)

అనువాకం 5 - అభిషేకార్థమపాఙ్గ్రహగ్రహణం
అ॒ర్థేత॒-స్స్థేతి॑ జుహోతి । ఆహు॑త్యై॒వైనా॑ ని॒ష్క్రీయ॑ గృహ్ణాతి । అథో॑ హ॒విష్కృ॑తానామే॒వాభిఘృ॑తానా-ఙ్గృహ్ణాతి । వహ॑న్తీనా-ఙ్గృహ్ణాతి । ఏ॒తా వా అ॒పాగ్ం రా॒ష్ట్రమ్ । రా॒ష్ట్రమే॒వాస్మై॑ గృహ్ణాతి । అథో॒ శ్రియ॑మే॒వైన॑మ॒భి వ॑హన్తి । అ॒పా-మ్పతి॑ర॒సీత్యా॑హ । మి॒థు॒నమే॒వాకః॑ । వృషా᳚-ఽస్యూ॒ర్మిరిత్యా॑హ ॥ 28 ॥

ఊ॒ర్మి॒మన్త॑మే॒వైన॑-ఙ్కరోతి । వృ॒ష॒సే॒నో॑-ఽసీత్యా॑హ । సేనా॑మే॒వాస్య॒ సగ్గ్​శ్య॑తి । వ్ర॒జ॒ఖ్షిత॒-స్స్థేత్యా॑హ । ఏ॒తా వా అ॒పాం-విఀశః॑ । విశ॑మే॒వాస్మై॒ పర్యూ॑హతి । మ॒రుతా॒మోజ॒-స్స్థేత్యా॑హ । అన్నం॒-వైఀ మ॒రుతః॑ । అన్న॑మే॒వా వ॑రున్ధే । సూర్య॑వర్చస॒-స్స్థేత్యా॑హ ॥ 29 ॥

రా॒ష్ట్రమే॒వ వ॑ర్చ॒స్వ్య॑కః । సూర్య॑త్వచస॒-స్స్థేత్యా॑హ । స॒త్యం-వాఀ ఏ॒తత్ । య-ద్వర్​ష॑తి । అనృ॑తం॒-యఀదా॒తప॑తి॒ వర్​ష॑తి । స॒త్యా॒నృ॒తే ఏ॒వావ॑రున్ధే । నైనగ్ం॑ సత్యానృ॒తే ఉ॑ది॒తే హిగ్గ్॑స్తః । య ఏ॒వం-వేఀద॑ । మాన్దా॒-స్స్థేత్యా॑హ । రా॒ష్ట్రమే॒వ బ్ర॑హ్మవర్చ॒స్య॑కః ॥ 30 ॥

వాశా॒-స్స్థేత్యా॑హ । రా॒ష్ట్రమే॒వ వ॒శ్య॑కః । శక్వ॑రీ॒-స్స్థేత్యా॑హ । ప॒శవో॒ వై శక్వ॑రీః । ప॒శూనే॒వావ॑ రున్ధే । వి॒శ్వ॒భృత॒-స్స్థేత్యా॑హ । రా॒ష్ట్రమే॒వ ప॑య॒స్వ్య॑కః । జ॒న॒భృత॒-స్స్థేత్యా॑హ । రా॒ష్ట్రమే॒వేన్ద్రి॑యా॒వ్య॑కః । అ॒గ్నేస్తే॑జ॒స్యా᳚-స్స్థేత్యా॑హ ॥ 31 ॥

రా॒ష్ట్రమే॒వ తే॑జ॒స్వ్య॑కః । అ॒పామోష॑ధీనా॒గ్ం॒ రస॒-స్స్థేత్యా॑హ । రా॒ష్ట్రమే॒వ మ॑ధ॒వ్య॑మకః । సా॒ర॒స్వ॒త-ఙ్గ్రహ॑-ఙ్గృహ్ణాతి । ఏ॒షా వా అ॒పా-మ్పృ॒ష్ఠమ్ । యథ్సర॑స్వతీ । పృ॒ష్ఠమే॒వైనగ్ం॑ సమా॒నానా᳚-ఙ్కరోతి । షో॒డ॒శభి॑-ర్గృహ్ణాతి । షోడ॑శకలో॒ వై పురు॑షః । యావా॑నే॒వ పురు॑షః । తస్మి॑న్ వీ॒ర్య॑-న్దధాతి । షో॒డ॒శభి॑-ర్జు॒హోతి॑ షోడ॒శభి॑-ర్గృహ్ణాతి । ద్వాత్రిగ్ం॑శ॒-థ్సమ్ప॑ద్యన్తే । ద్వాత్రిగ్ం॑శదఖ్షరా ఽను॒ష్టుక్ । వాగ॑ను॒ష్టు-ఫ్సర్వా॑ణి॒ ఛన్దాగ్ం॑సి । వా॒చైవైన॒గ్ం॒ సర్వే॑భి॒-శ్ఛన్దో॑భి-ర॒భిషి॑ఞ్చతి ॥ 32 ॥
(ఊ॒ర్మిరిత్యా॑హ॒ - సూర్య॑వర్చస॒-స్స్థేత్యా॑హ - బ్రహ్మవర్చ॒స్య॑క - స్తేజ॒స్యా᳚-స్స్థేత్యా॑హై॒వ - పురు॑ష॒-ష్షట్చ॑) (అ. 5)

అనువాకం 6 - అభిషేకార్థజలసంస్కారః
దేవీ॑రాప॒-స్స-మ్మధు॑మతీ॒-ర్మధు॑మతీభి-స్సృజ్యద్ధ్వ॒మిత్యా॑హ । బ్రహ్మ॑ణై॒వైనా॒-స్సగ్ం సృ॑జతి । అనా॑ధృష్టా-స్సీద॒తేత్యా॑హ । బ్రహ్మ॑ణై॒వైనా᳚-స్సాదయతి । అ॒న్త॒రా హోతు॑శ్చ॒ ధిష్ణి॑య-మ్బ్రాహ్మణాచ్ఛ॒గ్ం॒ సిన॑శ్చ సాదయతి । ఆ॒గ్నే॒యో వై హోతా᳚ । ఐ॒న్ద్రో బ్రా᳚హ్మణాచ్ఛ॒గ్ం॒సీ । తేజ॑సా చై॒వేన్ద్రి॒యేణ॑ చోభ॒యతో॑ రా॒ష్ట్ర-మ్పరి॑గృహ్ణాతి । హిర॑ణ్యే॒నో-త్పు॑నాతి । ఆహు॑త్యై॒ హి ప॒విత్రా᳚భ్యాముత్పు॒నన్తి॒ వ్యావృ॑త్త్యై ॥ 33 ॥

శ॒తమా॑న-మ్భవతి । శ॒తాయుః॒ పురు॑ష-శ్శ॒తేన్ద్రి॑యః । ఆయు॑ష్యే॒వేన్ద్రి॒యే ప్రతి॑తిష్ఠతి । అని॑భృష్టమ॒సీత్యా॑హ । అని॑భృష్ట॒గ్గ్॒ హ్యే॑తత్ । వా॒చో బన్ధు॒రిత్యా॑హ । వా॒చో హ్యే॑ష బన్ధుః॑ । త॒పో॒జా ఇత్యా॑హ । త॒పో॒జా హ్యే॑తత్ । సోమ॑స్య దా॒త్రమ॒సీత్యా॑హ ॥ 34 ॥

సోమ॑స్య॒ హ్యే॑తద్దా॒త్రమ్ । శు॒క్రా వ॑-శ్శు॒క్రేణోత్పు॑నా॒మీత్యా॑హ । శు॒క్రా హ్యాపః॑ । శు॒క్రగ్ం హిర॑ణ్యమ్ । చ॒న్ద్రాశ్చ॒న్ద్రేణేత్యా॑హ । చ॒న్ద్రా హ్యాపః॑ । చ॒న్ద్రగ్ం హిర॑ణ్యమ్ । అ॒మృతా॑ అ॒మృతే॒నేత్యా॑హ । అ॒మృతా॒ హ్యాపః॑ । అ॒మృత॒గ్ం॒ హిర॑ణ్యమ్ ॥ 35 ॥

స్వాహా॑ రాజ॒సూయా॒యేత్యా॑హ । రా॒జ॒సూయా॑య॒ హ్యే॑నా ఉత్పు॒నాతి॑ । స॒ధ॒మాదో᳚ ద్యు॒మ్నినీ॒రూర్జ॑ ఏ॒తా ఇతి॑ వారు॒ణ్యర్చా గృ॑హ్ణాతి । వ॒రు॒ణ॒స॒వమే॒వా వ॑రున్ధే । ఏక॑యా గృహ్ణాతి । ఏ॒క॒ధైవ యజ॑మానే వీ॒ర్య॑-న్దధాతి । ఖ్ష॒త్రస్యోల్బ॑మసి ఖ్ష॒త్రస్య॒ యోని॑ర॒సీతి॑ తా॒ర్ప్య-ఞ్చో॒ష్ణీష॑-ఞ్చ॒ ప్రయ॑చ్ఛతి సయోని॒త్వాయ॑ । ఏక॑శతేన దర్భపుఞ్జీ॒లైః ప॑వయతి । శ॒తాయు॒ర్వై పురు॑ష-శ్శ॒తవీ᳚ర్యః । ఆ॒త్మైక॑శ॒తః ॥ 36 ॥

యావా॑నే॒వ పురు॑షః । తస్మి॑న్ వీ॒ర్య॑-న్దధాతి । దద్ధ్యా॑శయతి । ఇ॒న్ద్రి॒యమే॒వా-వ॑రున్ధే । ఉ॒దు॒మ్బర॑-మాశయతి । అ॒న్నాద్య॒స్యావ॑ రుద్ధ్యై । శష్పా᳚ణ్యాశయతి । సురా॑బలి-మే॒వైన॑-ఙ్కరోతి । ఆ॒విద॑ ఏ॒తా భ॑వన్తి । ఆ॒విద॑మే॒వైన॑-ఙ్గమయన్తి ॥ 37 ॥

అ॒గ్నిరే॒వైన॒-ఙ్గార్​హ॑పత్యేనావతి । ఇన్ద్ర॑ ఇన్ద్రి॒యేణ॑ । పూ॒షా ప॒శుభిః॑ । మి॒త్రావరు॑ణౌ ప్రాణాపా॒నాభ్యా᳚మ్ । ఇన్ద్రో॑ వృ॒త్రాయ॒ వజ్ర॒ముద॑యచ్ఛత్ । స దివ॑మలిఖత్ । సో᳚-ఽర్య॒మ్ణః పన్థా॑ అభవత్ । స ఆవి॑న్నే॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ ధృ॒తవ్ర॑తే॒ ఇతి॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ ఉపా॑ధావత్ । స ఆ॒భ్యామే॒వ ప్రసూ॑త॒ ఇన్ద్రో॑ వృ॒త్రాయ॒ వజ్ర॒-మ్ప్రాహ॑రత్ । ఆవి॑న్నే॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ ధృ॒తవ్ర॑తే॒ ఇతి॒ యదాహ॑ ॥ 38 ॥

ఆ॒భ్యామే॒వ ప్రసూ॑తో॒ యజ॑మానో॒ వజ్ర॒-మ్భ్రాతృ॑వ్యాయ॒ ప్రహ॑రతి । ఆవి॑న్నా దే॒వ్యది॑తి-ర్విశ్వరూ॒పీత్యా॑హ । ఇ॒యం-వైఀ దే॒వ్యది॑తి-ర్విశ్వరూ॒పీ । అ॒స్యామే॒వ ప్రతి॑ తిష్ఠతి । ఆవి॑న్నో॒-ఽయమ॒సావా॑ముష్యాయ॒ణో᳚-ఽస్యాం-విఀ॒శ్య॑స్మి-న్రా॒ష్ట్ర ఇత్యా॑హ । వి॒శైవైనగ్ం॑ రా॒ష్ట్రేణ॒ సమ॑ర్ధయతి । మ॒హ॒తే ఖ్ష॒త్రాయ॑ మహ॒త ఆధి॑పత్యాయ మహ॒తే జాన॑రాజ్యా॒యేత్యా॑హ । ఆ॒శిష॑మే॒వైతామాశా᳚స్తే । ఏ॒ష వో॑ భరతా॒ రాజా॒ సోమో॒-ఽస్మాక॑-మ్బ్రాహ్మ॒ణానా॒గ్ం॒ రాజేత్యా॑హ । తస్మా॒-థ్సోమ॑రాజానో బ్రాహ్మ॒ణాః ॥ 39 ॥

ఇన్ద్ర॑స్య॒ వజ్రో॑-ఽసి॒ వార్త్ర॑ఘ్న॒ ఇతి॒ ధనుః॒ ప్రయ॑చ్ఛతి॒ విజి॑త్యై । శ॒త్రు॒బాధ॑నా॒-స్స్థేతీషూన్॑ । శత్రూ॑నే॒వాస్య॑ బాధన్తే । పా॒త మా᳚ ప్ర॒త్యఞ్చ॑-మ్పా॒త మా॑ తి॒ర్యఞ్చ॑మ॒న్వఞ్చ॑-మ్మా పా॒తేత్యా॑హ । తి॒స్రో వై శ॑ర॒వ్యాః᳚ । ప్ర॒తీచీ॑ తి॒రశ్చ్య॒నూచీ᳚ । తాభ్య॑ ఏ॒వైన॑-మ్పాన్తి । ది॒గ్భ్యో మా॑ పా॒తేత్యా॑హ । ది॒గ్భ్య ఏ॒వైన॑-మ్పాన్తి । విశ్వా᳚భ్యో మా నా॒ష్ట్రాభ్యః॑ పా॒తేత్యా॑హ । అప॑రిమితాదే॒వైన॑-మ్పాన్తి । హిర॑ణ్యవర్ణావు॒షసాం᳚-విఀరో॒క ఇతి॑ త్రి॒ష్టుభా॑ బా॒హూ ఉ-ద్గృ॑హ్ణాతి । ఇ॒న్ద్రి॒యం-వైఀ వీ॒ర్య॑-న్త్రి॒ష్టుక్ । ఇ॒న్ద్రి॒యమే॒వ వీ॒ర్య॑-ము॒పరి॑ష్టాదా॒త్మన్-ధ॑త్తే ॥ 40 ॥
(వ్యావృ॑త్త్యై-దా॒త్రమ॒సీత్యా॑హా॒-మృత॒గ్ం॒ హిర॑ణ్య-మేకశ॒తో-గ॑మయ॒న్-త్యాహ॑-బ్రాహ్మా॒ణా-నా॒ష్ట్రాభ్యః॑ పా॒తేత్యా॑హ చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 6)

అనువాకం 7 - దిగ్వ్యాస్థాపనం
దిశో॒ వ్యాస్థా॑పయతి । ది॒శామ॒భిజి॑త్యై । యద॑ను ప్ర॒క్రామే᳚త్ । అ॒భి దిశో॑ జయేత్ । ఉత్తు మా᳚ద్యేత్ । మన॒సా-ఽను॒ ప్రక్రా॑మతి । అ॒భి దిశో॑ జయతి । నోన్మా᳚ద్యతి । స॒మిధ॒మా తి॒ష్ఠేత్యా॑హ । తేజ॑ ఏ॒వావ॑రున్ధే ॥ 41 ॥

ఉ॒గ్రామా తి॒ష్ఠేత్యా॑హ । ఇ॒న్ద్రి॒యమే॒వావ॑ రున్ధే । వి॒రాజ॒మా తి॒ష్ఠేత్యా॑హ । అ॒న్నాద్య॑మే॒వావ॑ రున్ధే । ఉదీ॑చీ॒మా తి॒ష్ఠేత్యా॑హ । ప॒శూనే॒వావ॑ రున్ధే । ఊ॒ర్ధ్వామా తి॒ష్ఠేత్యా॑హ । సు॒వ॒ర్గమే॒వ లో॒క-మ॒భిజ॑యతి । అనూజ్జి॑హీతే । సు॒వ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్య॒ సమ॑ష్ట్యై ॥ 42 ॥

మా॒రు॒త ఏ॒ష భ॑వతి । అన్నం॒-వైఀ మ॒రుతః॑ । అన్న॑మే॒వావ॑ రున్ధే । ఏక॑విగ్ంశతికపాలో భవతి॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై । యో॑-ఽరణ్యే ఽనువా॒క్యో॑ గ॒ణః । త-మ్మ॑ద్ధ్య॒త ఉప॑దధాతి । గ్రా॒మ్యైరే॒వ ప॒శుభి॑-రార॒ణ్యా-న్ప॒శూ-న్పరి॑గృహ్ణాతి । తస్మా᳚-ద్గ్రా॒మ్యైః ప॒శుభి॑రార॒ణ్యాః ప॒శవః॒ పరి॑గృహీతాః । పృథి॑ర్వై॒న్యః । అ॒భ్య॑షిచ్యత ॥ 43 ॥

స రా॒ష్ట్ర-న్నాభ॑వత్ । స ఏ॒తాని॑ పా॒ర్థాన్య॑పశ్యత్ । తాన్య॑జుహోత్ । తైర్వై స రా॒ష్ట్ర-మ॑భవత్ । యత్పా॒ర్థాని॑ జు॒హోతి॑ । రా॒ష్ట్రమే॒వ భ॑వతి । బా॒ర్॒హ॒స్ప॒త్య-మ్పూర్వే॑షాముత్త॒మ-మ్భ॑వతి । ఐ॒న్ద్రముత్త॑రేషా-మ్ప్రథ॒మమ్ । బ్రహ్మ॑ చై॒వాస్మై᳚ ఖ్ష॒త్ర-ఞ్చ॑ స॒మీచీ॑ దధాతి । అథో॒ బ్రహ్మ॑న్నే॒వ ఖ్ష॒త్ర-మ్ప్రతి॑ష్ఠాపయతి ॥ 44 ॥

షట్పు॒రస్తా॑-దభిషే॒కస్య॑ జుహోతి । షడు॒పరి॑ష్టాత్ । ద్వాద॑శ॒ స-మ్ప॑ద్యన్తే । ద్వాద॑శ॒ మాసా᳚-స్సం​వఀథ్స॒రః । సం॒​వఀ॒థ్స॒రః ఖలు॒ వై దే॒వానా॒-మ్పూః । దే॒వానా॑మే॒వ పుర॑-మ్మద్ధ్య॒తో వ్యవ॑సర్పతి । తస్య॒ న కుత॑శ్చ॒ నోపా᳚వ్యా॒ధో భ॑వతి । భూ॒తానా॒-మవే᳚ష్టీ-ర్జుహోతి । అత్రా᳚త్ర॒ వై మృ॒త్యు-ర్జా॑యతే । యత్ర॑ యత్రై॒వ మృ॒త్యు-ర్జాయ॑తే । తత॑ ఏ॒వైన॒మవ॑యజతే । తస్మా᳚-ద్రాజ॒సూయే॑నేజా॒న-స్సర్వ॒మాయు॑రేతి । సర్వే॒ హ్య॑స్య మృ॒త్యవో-ఽవే᳚ష్టాః । తస్మా᳚-ద్రాజ॒సూయే॑నేజా॒నో నాభిచ॑రిత॒వై । ప్ర॒త్యగే॑న-మభిచా॒ర-స్స్తృ॑ణుతే ॥ 45 ॥
(రు॒న్ధే॒-సమ॑ష్ట్యా-అసిచ్యత-స్థాపయతి॒-జాయ॑తే॒ పఞ్చ॑ చ) (అ. 7)

అనువాకం 8 - అభిషేకః
సోమ॑స్య॒ త్విషి॑రసి॒ తవే॑వ మే॒ త్విషి॑ర్భూయా॒దితి॑ శార్దూలచ॒ర్మోప॑స్తృణాతి । యైవ సోమే॒ త్విషిః॑ । యా శా᳚ర్దూ॒లే । తామే॒వావ॑ రున్ధే । మృ॒త్యోర్వా ఏ॒ష వర్ణః॑ । యచ్ఛా᳚ర్దూ॒లః । అ॒మృత॒గ్ం॒ హిర॑ణ్యమ్ । అ॒మృత॑మసి మృ॒త్యోర్మా॑ పా॒హీతి॒ హిర॑ణ్య॒-ముపా᳚స్యతి । అ॒మృత॑మే॒వ మృ॒త్యోర॒న్త-ర్ధ॑త్తే । శ॒తమా॑న-మ్భవతి ॥ 46 ॥

శ॒తాయుః॒ పురు॑ష-శ్శ॒తేన్ద్రి॑యః । ఆయు॑ష్యే॒వేన్ద్రి॒యే ప్రతి॑ తిష్ఠతి । ది॒ద్యోన్మా॑ పా॒హీత్యు॒పరి॑ష్టా॒దధి॒ నిద॑ధాతి । ఉ॒భ॒యత॑ ఏ॒వాస్మై॒ శర్మ॑ దధాతి । అవే᳚ష్టా దన్ద॒శూకా॒ ఇతి॑ క్లీ॒బగ్ం సీసే॑న విద్ధ్యతి । ద॒న్ద॒శూకా॑-నే॒వావ॑ యజతే । తస్మా᳚-త్క్లీ॒బ-న్ద॑న్ద॒శూకా॒ దగ్ంశు॑కాః । నిర॑స్త॒-న్నము॑చే॒-శ్శిర॒ ఇతి॑ లోహితాయ॒స-న్నిర॑స్యతి । పా॒ప్మాన॑మే॒వ నము॑చి-న్ని॒రవ॑దయతే । ప్రా॒ణా ఆ॒త్మనః॒ పూర్వే॑-ఽభి॒షిచ్యా॒ ఇత్యా॑హుః ॥ 47 ॥

సోమో॒ రాజా॒ వరు॑ణః । దే॒వా ధ॑ర్మ॒సువ॑శ్చ॒ యే । తే తే॒ వాచగ్ం॑ సువన్తా॒-న్తే తే᳚ ప్రా॒ణగ్ం సు॑వన్తా॒మిత్యా॑హ । ప్రా॒ణానే॒వాత్మనః॒ పూర్వా॑-న॒భిషి॑ఞ్చతి । య-ద్బ్రూ॒యాత్ । అ॒గ్నేస్త్వా॒ తేజ॑సా॒ ఽభిషి॑ఞ్చా॒మీతి॑ । తే॒జ॒స్వ్యే॑వ స్యా᳚త్ । దు॒శ్చర్మా॒ తు భ॑వేత్ । సోమ॑స్య త్వా ద్యు॒మ్నేనా॒-భిషి॑ఞ్చా॒మీత్యా॑హ । సౌ॒మ్యో వై దే॒వత॑యా॒ పురు॑షః ॥ 48 ॥

స్వయై॒వైన॑-న్దే॒వత॑యా॒-ఽభిషి॑ఞ్చతి । అ॒గ్నే-స్తేజ॒సేత్యా॑హ । తేజ॑ ఏ॒వాస్మి॑-న్దధాతి । సూర్య॑స్య॒ వర్చ॒సేత్యా॑హ । వర్చ॑ ఏ॒వాస్మి॑-న్దధాతి । ఇన్ద్ర॑స్యే-న్ద్రి॒యేణేత్యా॑హ । ఇ॒న్ద్రి॒యమే॒వాస్మి॑-న్దధాతి । మి॒త్రావరు॑ణయో-ర్వీ॒ర్యే॑ణేత్యా॑హ । వీ॒ర్య॑మే॒వాస్మి॑-న్దధాతి । మ॒రుతా॒మోజ॒సేత్యా॑హ ॥ 49 ॥

ఓజ॑ ఏ॒వాస్మి॑-న్దధాతి । ఖ్ష॒త్రాణా᳚-ఙ్ఖ్ష॒త్రప॑తిర॒సీత్యా॑హ । ఖ్ష॒త్రాణా॑మే॒వైన॑-ఙ్ఖ్ష॒త్రప॑తి-ఙ్కరోతి । అతి॑ ది॒వస్పా॒హీత్యా॑హ । అత్య॒న్యా-న్పా॒హీతి॒ వావైతదా॑హ । స॒మావ॑వృత్రన్న-ధ॒రాగుదీ॑చీ॒-రిత్యా॑హ । రా॒ష్ట్రమే॒వాస్మి॑-న్ధ్రు॒వమ॑కః । ఉ॒చ్ఛేష॑ణేన జుహోతి । ఉ॒చ్ఛేష॑ణభాగో॒ వై రు॒ద్రః । భా॒గ॒ధేయే॑నై॒వ రు॒ద్ర-న్ని॒రవ॑దయతే ॥ 50 ॥

ఉద॑మ్ప॒రేత్యాగ్నీ᳚ద్ధ్రే జుహోతి । ఏ॒షా వై రు॒ద్రస్య॒ దిక్ । స్వాయా॑మే॒వ ది॒శి రు॒ద్ర-న్ని॒రవ॑దయతే । రుద్ర॒ యత్తే॒ క్రయీ॒ పర॒-న్నామేత్యా॑హ । యద్వా అ॑స్య॒ క్రయీ॒ పర॒-న్నామ॑ । తేన॒ వా ఏ॒ష హి॑నస్తి । యగ్ం హి॒నస్తి॑ । తేనై॒వైనగ్ం॑ స॒హ శ॑మయతి । తస్మై॑ హు॒తమ॑సి య॒మేష్ట॑మ॒సీత్యా॑హ । య॒మాదే॒వాస్య॑ మృ॒త్యుమవ॑యజతే ॥ 51 ॥

ప్రజా॑పతే॒ న త్వదే॒తాన్య॒న్య ఇతి॒ తస్యై॑ గృ॒హే జు॑హుయాత్ । యా-ఙ్కా॒మయే॑త రా॒ష్ట్రమ॑స్యై ప్ర॒జా స్యా॒దితి॑ । రా॒ష్ట్రమే॒వాస్యై᳚ ప్ర॒జా భ॑వతి । ప॒ర్ణ॒-మయే॑నా-ద్ధ్వ॒ర్యు-ర॒భిషి॑ఞ్చతి । బ్ర॒హ్మ॒వ॒ర్చ॒సమే॒వాస్మి॒న్-త్విషి॑-న్దధాతి । ఔదు॑మ్బరేణ రాజ॒న్యః॑ । ఊర్జ॑మే॒వాస్మి॑-న్న॒న్నాద్య॑-న్దధాతి । ఆశ్వ॑త్థేన॒ వైశ్యః॑ । విశ॑మే॒వాస్మి॒-న్పుష్టి॑-న్దధాతి । నైయ॑గ్రోధేన॒ జన్యః॑( ) । మి॒త్రాణ్యే॒వాస్మై॑ కల్పయతి । అథో॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై ॥ 52 ॥
(భ॒వ॒ - త్యా॒హుః॒ - పురు॑ష॒ - ఓజ॒సేత్యా॑హ - ని॒రవ॑దయతే - యజతే॒ - జన్యో॒ ద్వే చ॑) (అ. 8)

అనువాకం 9 - స్థారోహణమ్. విజయః
ఇన్ద్ర॑స్య॒ వజ్రో॑-ఽసి॒ వార్త్ర॑ఘ్న॒ ఇతి॒ రథ॑ము॒పావ॑హరతి॒ విజి॑త్యై । మి॒త్రావరు॑ణయోస్త్వా ప్రశా॒స్త్రోః ప్ర॒శిషా॑ యున॒జ్మీత్యా॑హ । బ్రహ్మ॑ణై॒వైన॑-న్దే॒వతా᳚భ్యాం-యుఀనక్తి । ప్ర॒ష్టి॒వా॒హినం॑-యుఀనక్తి । ప్ర॒ష్టి॒వా॒హీ వై దే॑వర॒థః । దే॒వ॒ర॒థ-మే॒వాస్మై॑ యునక్తి । త్రయో-ఽశ్వా॑ భవన్తి । రథ॑శ్చతు॒ర్థః । ద్వౌ స॑వ్యేష్ఠసార॒థీ । షట్-థ్సమ్ప॑ద్యన్తే ॥ 53 ॥

షడ్వా ఋ॒తవః॑ । ఋ॒తుభి॑రే॒వైనం॑-యుఀనక్తి । వి॒ష్ణు॒క్ర॒మాన్-క్ర॑మతే । విష్ణు॑రే॒వ భూ॒త్వేమాన్ ఀలో॒కాన॒భిజ॑యతి । యః, ఖ్ష॒త్రియః॒ ప్రతి॑హితః । సో᳚-ఽన్వార॑భతే । రా॒ష్ట్రమే॒వ భ॑వతి । త్రి॒ష్టుభా॒ ఽన్వార॑భతే । ఇ॒న్ద్రి॒యం-వైఀ త్రి॒ష్టుక్ । ఇ॒న్ద్రి॒యమే॒వ యజ॑మానే దధాతి ॥ 54 ॥

మ॒రుతా᳚-మ్ప్రస॒వే జే॑ష॒మిత్యా॑హ । మ॒రుద్భి॑రే॒వ ప్రసూ॑త॒ ఉజ్జ॑యతి । ఆ॒ప్త-మ్మన॒ ఇత్యా॑హ । యదే॒వ మన॒సైఫ్సీ᳚త్ । తదా॑పత్ । రా॒జ॒న్య॑-ఞ్జినాతి । అనా᳚క్రాన్త ఏ॒వాక్ర॑మతే । వి వా ఏ॒ష ఇ॑న్ద్రి॒యేణ॑ వీ॒ర్యే॑ణర్ధ్యతే । యో రా॑జ॒న్య॑-ఞ్జి॒నాతి॑ । సమ॒హమి॑న్ద్రి॒యేణ॑ వీ॒ర్యే॑ణేత్యా॑హ ॥ 55 ॥

ఇ॒న్ద్రి॒యమే॒వ వీ॒ర్య॑మా॒త్మన్-ధ॑త్తే । ప॒శూ॒నా-మ్మ॒న్యుర॑సి॒ తవే॑వ మే మ॒న్యుర్భూ॑యా॒దితి॒ వారా॑హీ ఉపా॒నహా॒వుప॑ ముఞ్చతే । ప॒శూ॒నాం-వాఀ ఏ॒ష మ॒న్యుః । య-ద్వ॑రా॒హః । తేనై॒వ ప॑శూ॒నా-మ్మ॒న్యుమా॒త్మ-న్ధ॑త్తే । అ॒భి వా ఇ॒యగ్ం సు॑షువా॒ణ-ఙ్కా॑మయతే । తస్యే᳚శ్వ॒రేన్ద్రి॒యం-వీఀ॒ర్య॑మాదా॑తోః । వారా॑హీ ఉపా॒నహా॒వుప॑ముఞ్చతే । అ॒స్యా ఏ॒వాన్తర్ధ॑త్తే । ఇ॒న్ద్రి॒యస్య॑ వీ॒ర్య॑స్యానా᳚త్త్యై ॥ 56 ॥

నమో॑ మా॒త్రే పృ॑థి॒వ్యా ఇత్యా॒హాహిగ్ం॑ సాయై । ఇయ॑ద॒స్యా-యు॑ర॒స్యాయు॑ర్మే ధే॒హీత్యా॑హ । ఆయురే॒వాత్మన్-ధ॑త్తే । ఊర్గ॒స్యూర్జ॑-మ్మే ధే॒హీత్యా॑హ । ఊర్జ॑మ॒వాత్మ-న్ధ॑త్తే । యుఙ్ఙ॑సి॒ వర్చో॑-ఽసి॒ వర్చో॒ మయి॑ ధే॒హీత్యా॑హ । వర్చ॑ ఏ॒వాత్మ-న్ధ॑త్తే । ఏ॒క॒ధా బ్ర॒హ్మణ॒ ఉప॑ హరతి । ఏ॒క॒ధైవ యజ॑మాన॒ ఆయు॒రూర్జం॒-వఀర్చో॑ దధాతి । ర॒థ॒వి॒మో॒చ॒నీయా॑ జుహోతి॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై ॥ 57 ॥

త్రయో-ఽశ్వా॑ భవన్తి । రథ॑శ్చతు॒ర్థః । తస్మా᳚-చ్చ॒తుర్జు॑హోతి । యదు॒భౌ స॒హావ॒తిష్ఠే॑తామ్ । స॒మా॒నం-లోఀ॒కమి॑యాతామ్ । స॒హ స॑గ్రంహీ॒త్రా ర॑థ॒వాహ॑నే॒ రథ॒మాద॑ధాతి । సు॒వ॒ర్గాదే॒వైనం॑-లోఀ॒కాద॒న్తర్ద॑ధాతి । హ॒గ్ం॒స-శ్శు॑చి॒షదిత్యా ద॑ధాతి । బ్రహ్మ॑ణై॒వైన॑-ముపావ॒హర॑తి । బ్రహ్మ॒ణా ఽఽద॑ధాతి । అతి॑చ్ఛన్ద॒సా ఽఽద॑ధాతి । అతి॑చ్ఛన్దా॒ వై సర్వా॑ణి॒ ఛన్దాగ్ం॑సి । సర్వే॑భిరే॒వైన॒-ఞ్ఛన్దో॑భి॒-రాద॑ధాతి । వర్​ష్మ॒ వా ఏ॒షా ఛన్ద॑సామ్ । యదతి॑చ్ఛన్దాః । యదతి॑చ్ఛన్దసా॒ దధా॑తి । వర్​ష్మై॒వైనగ్ం॑ సమా॒నానా᳚-ఙ్కరోతి ॥ 58 ॥
(ప॒ద్య॒న్తే॒ - ద॒ధా॒తి॒ - వీ॒ర్యే॑ణేత్యా॒హా - నా᳚త్యై॒ - ప్రతి॑ష్ఠిత్యై॒ - బ్రహ్మ॒ణా-ఽఽద॑ధాతి స॒ప్త చ॑) (అ. 9)

అనువాకం 10 - ఆసనే సముపవేశ-స్సర్వైస్సేవ్యత్వ-ఞ్చ
మి॒త్రో॑-ఽసి॒ వరు॑ణో॒-ఽసీత్యా॑హ । మై॒త్రం-వాఀ అహః॑ । వా॒రు॒ణీ రాత్రిః॑ । అ॒హో॒రా॒త్రాభ్యా॑-మే॒వైన॑-ము॒పావ॑హరతి । మి॒త్రో॑-ఽసి॒ వరు॑ణో॒సీత్యా॑హ । మై॒త్రో వై దఖ్షి॑ణః । వా॒రు॒ణ-స్స॒వ్యః । వై॒శ్వ॒దే॒వ్యా॑మిఖ్షా᳚ । స్వమే॒వైనౌ॑ భాగ॒ధేయ॑-ము॒పావ॑హరతి । సమ॒హం-విఀశ్వై᳚ర్దే॒వై-రిత్యా॑హ ॥ 59 ॥

వై॒శ్వ॒దే॒వ్యో॑ వై ప్ర॒జాః । తా ఏ॒వాద్యాః᳚ కురుతే । ఖ్ష॒త్రస్య॒ నాభి॑రసి ఖ్ష॒త్రస్య॒ యోని॑-ర॒సీత్య॑ధీవా॒సమా-స్తృ॑ణాతి సయోని॒త్వాయ॑ । స్యో॒నామాసీ॑ద సు॒షదా॒మాసీ॒దేత్యా॑హ । య॒థా॒ య॒జురే॒వై తత్ । మా త్వా॑ హిగ్ంసీ॒-న్మా మా॑ హిగ్ంసీ॒దిత్యా॒హా-హిగ్ం॑సాయై । నిష॑సాద ధృ॒తవ్ర॑తో॒ వరు॑ణః ప॒స్త్యా᳚స్వా సామ్రా᳚జ్యాయ సు॒క్రతు॒రిత్యా॑హ । సామ్రా᳚జ్యమే॒వైనగ్ం॑ సు॒క్రతు॑-ఙ్కరోతి । బ్రహ్మా(3)న్త్వగ్ం రా॑జన్-బ్ర॒హ్మా-ఽసి॑ సవి॒తా-ఽసి॑ స॒త్యస॑వ॒ ఇత్యా॑హ । స॒వి॒తార॑-మే॒వైనగ్ం॑ స॒త్యస॑వ-ఙ్కరోతి ॥ 60 ॥

బ్రహ్మా(3)న్త్వగ్ం రా॑జన్-బ్ర॒హ్మా-ఽసీన్ద్రో॑-ఽసి స॒త్యౌజా॒ ఇత్యా॑హ । ఇన్ద్ర॑మే॒వైనగ్ం॑ స॒త్యౌజ॑స-ఙ్కరోతి । బ్రహ్మా(3)న్త్వగ్ం రా॑జన్-బ్ర॒హ్మా-ఽసి॑ మి॒త్రో॑-ఽసి సు॒శేవ॒ ఇత్యా॑హ । మి॒త్రమే॒వైనగ్ం॑ సు॒శేవ॑-ఙ్కరోతి । బ్రహ్మా(3)న్త్వగ్ం రా॑జన్-బ్ర॒హ్మా-ఽసి॒ వరు॑ణో-ఽసి స॒త్యధ॒ర్మేత్యా॑హ । వరు॑ణమే॒వైనగ్ం॑ స॒త్యధ॑ర్మాణ-ఙ్కరోతి । స॒వి॒తా-ఽసి॑ స॒త్యస॑వ॒ ఇత్యా॑హ । గా॒య॒త్రీ-మే॒వైతేనా॑భి॒వ్యాహ॑రతి । ఇన్ద్రో॑-ఽసి స॒త్యౌజా॒ ఇత్యా॑హ । త్రి॒ష్టుభ॑-మే॒వైతేనా॑భి॒-వ్యాహ॑రతి ॥ 61 ॥

మి॒త్రో॑-ఽసి సు॒శేవ॒ ఇత్యా॑హ । జగ॑తీ-మే॒వైతేనా॑భి॒వ్యాహ॑రతి । స॒త్యమే॒తా దే॒వతాః᳚ । స॒త్యమే॒తాని॒ ఛన్దాగ్ం॑సి । స॒త్యమే॒వావ॑ రున్ధే । వరు॑ణో-ఽసి స॒త్యధ॒ర్మేత్యా॑హ । అ॒ను॒ష్టుభ॑-మే॒వైతేనా॑భి॒వ్యాహ॑రతి । స॒త్యా॒నృ॒తే వా అ॑ను॒ష్టుప్ । స॒త్యా॒నృ॒తే వరు॑ణః । స॒త్యా॒నృ॒తే ఏ॒వావ॑రున్ధే ॥ 62 ॥

నైనగ్ం॑ సత్యానృ॒తే ఉ॑ది॒తే హిగ్గ్॑స్తః । య ఏ॒వం-వేఀద॑ । ఇన్ద్ర॑స్య॒ వజ్రో॑-ఽసి॒ వార్త్ర॑ఘ్న॒ ఇతి॒ స్ఫ్య-మ్ప్రయ॑చ్ఛతి । వజ్రో॒ వై స్ఫ్యః । వజ్రే॑ణై॒వాస్మా॑ అవరప॒రగ్ం ర॑న్ధయతి । ఏ॒వగ్ం హి తచ్ఛ్రేయః॑ । యద॑స్మా ఏ॒తే రద్ధ్యే॑యుః । దిశో॒-ఽభ్య॑యగ్ం రాజా॑ ఽభూ॒దితి॒ పఞ్చా॒ఖ్షాన్-ప్రయ॑చ్ఛతి । ఏ॒తే వై సర్వే-ఽయాః᳚ । అప॑రాజాయిన-మే॒వైన॑-ఙ్కరోతి ॥ 63 ॥

ఓ॒ద॒నముద్బ్రు॑వతే । ప॒ర॒మే॒ష్ఠీ వా ఏ॒షః । యదో॑ద॒నః । ప॒ర॒మామే॒వైన॒గ్గ్॒ శ్రియ॑-ఙ్గమయతి । సుశ్లో॒కాఀ(4) సుమ॑ఙ్గ॒లాఀ(4) సత్య॑రా॒జా(3)నిత్యా॑హ । ఆ॒శిష॑మే॒వైతామా శా᳚స్తే । శౌ॒న॒-శ్శే॒పమాఖ్యా॑పయతే । వ॒రు॒ణ॒పా॒శా-దే॒వైన॑-మ్ముఞ్చతి । ప॒ర॒-శ్శ॒త-మ్భ॑వతి । శ॒తాయుః॒ పురు॑ష-శ్శ॒తేన్ద్రి॑యః( ) । ఆయు॑ష్యే॒వేన్ద్రి॒యే ప్రతి॑తిష్ఠతి । మా॒రు॒తస్య॒ చైక॑విగ్ంశతికపాలస్య వైశ్వదే॒వ్యై చా॒మిఖ్షా॑యా అ॒గ్నయే᳚ స్విష్ట॒కృతే॑ స॒మవ॑ద్యతి । దే॒వతా॑భిరే॒వైన॑-ముభ॒యతః॒ పరి॑గృహ్ణాతి । అ॒పా-న్నప్త్రే॒ స్వాహో॒ర్జో నప్త్రే॒ స్వాహా॒-ఽగ్నయే॑ గృ॒హప॑తయే॒ స్వాహేతి॑ తి॒స్ర ఆహు॑తీ-ర్జుహోతి । త్రయ॑ ఇ॒మే లో॒కాః । ఏ॒ష్వే॑వ లో॒కేషు॒ ప్రతి॑ తిష్ఠతి ॥ 64 ॥
(దే॒వైరిత్యా॑హ - స॒త్యస॑వ-ఙ్కరోతి - త్రి॒ష్టుభ॑మే॒వైతేనా॑భి॒ వ్యాహ॑రతి- సత్యానృ॒తే ఏ॒వావ॑రున్ధే - కరోతి - శ॒తేన్ద్రి॑య॒-ష్షట్చ॑) (అ. 10)

(ఏ॒త-ద్బ్రా᳚హ్మణాని - ధా॒త్రే - రా॒త్నినాం᳚ - దేవసు॒వా - మ॒ర్థేతో॒ - దేవీ॒--ర్ దిశః॒ - సోమ॒స్యే - న్ద్ర॑స్య - మి॒త్రో దశ॑)

(ఏ॒త-ద్బ్రా᳚హ్మణాని - వైష్ణ॒వ-న్త్రి॑కపా॒ల - మన్నం॒-వైఀ పూ॒షా - వాశా॒-స్స్థేత్యా॑హ॒ - దిశో॒ వ్యాస్థా॑పయ॒ - త్యుద॑మ్ప॒రేత్య॒ - బ్రహ్మా(3)న్త్వగ్ం రా॑జ॒-ఞ్చతు॑ష్షష్టిః

(ఏ॒త-ద్బ్రా᳚హ్మణాని॒ - ప్రతి॑ తిష్ఠతి)

॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥

॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే ప్రథమాష్టకే సప్తమః ప్రపాఠక-స్సమాప్తః ॥




Browse Related Categories: